Opis patentowy opublikowano: 10.03.1981 109264 Int. Cl.2 E05C 19/08 H05K 5/02 gyreuiiJk Twórcy wynalazku: Andrzej Chrzanowski, Wladyslaw Gielec Uprawniony z patentu: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Urzadzen Infor¬ matyki przy Warszawskich Zakladach Urzadzen Informatyki „Meramart", Warszawa (Polska) Zatrzask Przedmiotem! wynaflazku jest zatrzask, stosowa¬ ny zwlaszcza do mocowania Oslom obudów apa¬ ratów elektronicznych.Stan techniki. Znamy jelst zatrzalsk, zbudowany z prostokatnego' preta z ksztaltowym wyzlobie¬ niem, usytuowanym na poprzecznej osli symetrii, oraz ze sprezystego plaskownika, wygietego w sro¬ dkowej czesci w ksztalcie,petli wcisnietej w to ksztaltowe wyzlobienie z tym, ze pret zazwyczaj jest mocowany do szkieletu obudowy, natomiast pilaiskowffiiik sprezysty jesit mocowany do oslony.W precie, po osi wzdluznej, sa wykonalne otwo¬ ry, .które od sitrony zewnetrznej maja gwint, a od strony wyzlobienia ksztaltowego maja male zwezanie. W kazdym otworze jest umielsiziczoma kulika lozyskowa, nastepnie sprezyna zwojiowa, do¬ ciskajaca te kulke do scianki zwezenia otworu oraz wkret regulujacy docisk sprezyny ziwojoiwej.Wystajace czesci kulek lozyskowych maja (na ce¬ lu uisizitywinienie polaczenia oslony ze szkieletem poprzez maicistk na boczne powierzchnie petli plas- itoowiniika .sprezystego. Piolaczenie Oislon ze. szkiele¬ tem obudowy za pomoca marnego zaltrzialsku, w szczególnosci oslon o duzych gabarytach i tym .samym o duzym ciezarze, wymalga, zwlaszcza w czacie transportu, dodatkowe-go zabezpieczenia w postaci zamka. Innym rodzajem polaczenia ze iSzMefleteim obudów jest zwyle polaczenie za po¬ moca wkretów, co w praktyce jest uciaz/Uiwe, i^dyz 10 19 20 25 30 przy kazdorazowej koniserwaicji lulb naprawie u- rzadzenia wymaga ich odkrecenia.Istota wynalazku. Zatrzask wedlug wynalazku jest utworzony w nastepujacy sposób. W korpu¬ sie jelst osadzona (Obrotowo krzywka, wyposazona w wyciecie robocze wspólpracujace z zaiczelpem elementu przelaczaneigo. Punkt przeciecia krawe¬ dzi otworu promiiendowo-podluznego, wykonaoelgo w boku korpusu, z Unia prosta laczaca os obro¬ tu krzywki z otworem korpusu, w którym jeisit osadzone jedno z ramion slprezyny rozpreznej, sta¬ nowi ekstremum napiecia tej sprezyny.Drugie ramie sprezyny rozpreznej jest osadzone w otworze ;krzywki usytuowanym w poblizu kra¬ wedzi tej krzywiki. Kaniie lto jest przewleczone prizez (Otwór promiemiiojwo-padluziny boku korpu¬ su. Jedno polozenie sltabillne krzywki, znajdujace sie poza punktem estremuttn napiecia sprezyny roz¬ preznej, jest polozeniem polaczenia tej krzywki z zaczepem elementu dolaczanego, natomiast dru¬ gie polozenie stabilnie jeisit polozeniem rozlaczenia krzywki z tym zaczepem.Krzywka ma ksztaltowe wglebienie, usytuowa¬ ne w'poblizu jej otworu, w którym jest osadzo¬ ne ramie sprezyny rozpreznej. We wglebieniu tym jest umieszczony kolek polaczony z, ramiieniiem pre¬ ta przesuwnego, umiozliwdajacego obrót krzywki poprzez nacisk na to ramie. Pret przesuwny jest zagiety pod katem prostym i wyposazony w ko- 109 264109 3 lek oporolwy, za pomoca którego krzywka jest blokowana w polozeniu jej polaczenia z zaczepem elementu dolaczanego. Zalleta zatrzasku jest to, ze element dolaczamy jest dociagniety do szkieletu obudowy aparatu elektronicznego przy jednoczes- nym skasowaniu ewentualnego luzu.Zatrzask uniemozliwia odlaczenie elementu do¬ laczanego od szkieletu obudowy przez odciaganie tego elementu lub pod wplywem wstrzasów. Zwol¬ nienie eleimiemtu dolaczanego nastepuje 'dopiero po wcisnieciu preta przesuwnego, przy czym mozna to zrobic dowolnym iszpilkulcem, kolkiem luib wrecz palcem. Polaczenie elementu dolaczanego ze szkie¬ letem obudowy ma miejisce wskutek jego docis¬ niecia, bez potrzeby wykonywania innych dodat¬ kowych czynnosci.Przyklad wykonania. Przedmiot wynalazku jest Dnzedstawiony na rysunku, którego fil*. 1 przed¬ stawia zatrzask w widoiku z przodu, fi<*. 2 — za¬ trzask w widoku z boku, fii<*. 3 — zatrzask bez preta przesuwnego w widoku z przodu, a fig. 4 — zatrzask beiz (preta przesuwnego w widoku z bo¬ ku.Zatrzask jelst utworzony w nastepujacy sposób.Korpus zatrzasku sklada sie z dwóch równo!e- **lv ikiem 2, wyposazony w dlwa otwory 3 sluzace do mocowania korpusu do ipodloza nie przedstawio¬ nego na rysunku. W czesci tplaslkowinlika 2, ogra¬ niczonej bokami 1 ikorlpiulsni, jelsit wykonalny oltlwór, w którym jest (umieszczone ramie preta przesuw¬ nego 4 zacietego na okreslonej wysokosci pod (katem proistym. W ramieniu preta przesuwnego 4 jest wykonane podluzne .przelotowe wyciecie 5. W wycieciu 5 oraz w bokach 1 korpusu jest Osadzony pierwszy walek 6, isluzacy do ogranicze¬ nia przesuwu preta przesuwnego 4. W drugim ra¬ mieniu preta przesuwnego 4, w poblizu jelgo kon¬ ca, jest osadzony pierwszy kolek olporowy 7. Ko^ lek teni jest równolegly do pierwszego ramienia preta przesuwnego 4 i jest ukierunkowany iden¬ tycznie jak to ramie. W poblizu podluznego fsrze- lotowego wyciecia 5,, od strony konca pierwszego raimienia preta przesuwnego 4, jest osadzony diruigi kolek 8.Kolek 8 jelst osadzony prostopadle do plaszczyzn podluznego wyciecia 5 i sluzy do obracania krzyw¬ ki 9. Krzywika 9 jest osadzona na drulgim walku 10 i jest umieszczona miedzy bokami 1 korpusu, Czesc 11 krzywki 9, znajdujaca sie blizej pierw¬ szego' ramienia preta przesuwnego 4, ma ksztalt wycinka kola, natomialst czesc przeciwlegla ma wyciecie robocze1 12 o ksztalcie trapezowym, i wy¬ ciecie blokujace 13 o ksztalcie schodkowonzebatyni, przy czym wyciecie blokujace 13 znajduje, sie od strony pierwszego kolka oporowego. 6. W czesci 11 krzywki 2 jesft wykonane ksztaltowe (wglebienie 14, w którym jest lumiieiszczony drugi kolek 8. W scian¬ kach 'tego wglebienia 14 jest wykonalny oltwór 15 sluzacy ido osadzenia pierwszego konca sprezyny aigrafikotwej 16, przy czym idrugi koniec tej spre¬ zymy 16 jest losadzony obrotowo w otworze 17 wykonanym w bokach 1 korpusu, w poblizu plas¬ kownika1 2. 264 4 Jedno z ramion isprezyny agraifkowej 16 jest przeprowadzone przez podluzny otwór 18 boku 1 korpusu. Oltwór 18 jest wykonamy promieniowo w odniesieniu do <6si 'Obrotu krzywki 9. Punkt przeciecia krawedzi otworu podluznego' 18 z linia prosta, laczaca os obrotu krzywki 9 z otworem 17, w którym osadzony jest druci koniec sprezyny a^rafkowej 16, jest ekstremum napiecia sprezyny aerafkowej 16. Dru<*a sprezyina agrarflkowa 19 jest osadzona dwustronnie na pierwszym walku 6 i dociska pret przesonwny 4 w polozeniu blokady krzywki 9. ? Zatrzask jelst najczesciej stosowany do laczenia elementów konstrukcyjnych obudowy o trudnym dostepie i duzej czestotliwosci powtarzania tej o- peraicji1. Wyciecie robocze 12 krzywki 9 zahacza o wystajacy zaczep przykladowo Oslony obudowy 1 przy silniejszym dopchnieciu tej oslony do szkie¬ letu obudowy krzywka 9 'jest lobrócona o okres- Inny kat, az do momentu pokonania ekstremum napiecia sprezyny aieraifkowej 16. Po przekrocze¬ niu ekstremium napiecia (sprezyny aigraifkowej 16, sprezyna 16 dziala rozpreznie dociskajac oslone.Jednoczesnie obrót krzywiki 9 powoduje przesu¬ niecie preta 4 tak, ze pierwszy kolek oporowy 7 zahacza o zab wyciecia blokujacego 13, unieru¬ chamiajac krzywke 9 w pozycji blokady. Odblo¬ kowanie krzywiki 9, czyli odlaczenie oslony obu- f dowy od jej szkieletu, odbywa sie za pomoca wcisniecia pierwszego ramienia preta 4, tym sa¬ mym odsuniecia pierwszego koflka oporowego 7 od krzywki 9 i obrócenia jej poza punkt eksltre- mum napiecia sprezyny aigrafkowej 16. |5 Zatrzask bez preta przesuwnego 4 jest stosowa¬ ny do laczenia szkieletu obudowy z jej lzejszymi oslonami o bezposrednim dostepie. W tym przy¬ padku ido blokady krzywki 9 wystarczy pokona¬ nie ekstremum napiecia sprezyny agrafkowej 16, i0 tym samym obrócenie Jtej krzywki 9 w polozenie stabilne, w którym nastepuje zatoczenie wycie¬ cia roboczego 12 krzywki 9 o zaczep oslony, przy czym czynnikiem dociskajacym oslone do szjdele- tu obudowy jest sila rozprezna sprezyny aigraf- l5 kowej 16. Stosiowariie zatrzasku nie ogranicza sie tylko ido obudów aparatury elektronicznej. Za¬ trzask z pretem 4 moze byc uzyty w budownict¬ wie mieszkaniowym zwlaszcza do okien, natomiast zatrzask bez tego preta 4 — do szafek kuchem^ M nych, ubraniowych i temu podobnych.Zastrzezenia paitenitioiwe 1. Zatrzask stosowany zwlaszcza do mocowania W oslon obudów aparatów elektronicznych, majacy krzywke, osadzona obrotowo w korpusie, wypo¬ sazona w wyciecie robocze, Wspólpracujace z, za¬ czepem elementu dolaczanego, znamienny tym, ze punkt przeciecia krawedzi otworu promieniowo- *• -podluznego {18), wykonanego w boku <1) korpu¬ su, z linia prosta laczaca o!s obrotu krzywki' (9) z -otworem (17) korpusu, w którym jest osadzone jedno z ramion slprezyny rozpreznej (16), stanowi esttnernum napiecia tej sprezyny (16), drugie ra- •¦ mie sprezyny rózjprezrtej (16) jest osiadzottfc W o-5 109264 6 tworze (15) krzywki <9) i jest przewleczone (przez otwór promaediiowo-ipodluzny (18) bokoi (1) korpu¬ su, przy czyim jedno polozenie stabilne krzywki (9), znajdujace sie ipoza punktem ekstremum na¬ piecia .sprezyny rozpreznej i(16), jest polozeniem polaczenia taj krzywiki (9) z zaczepem elementu dolaczanego, (niaitomiaist idnuigie polozenie stabilne jest polozeniem rozlaczenia krzywki (9) z tym za¬ czepem. 2, Zatrzask wedlug za\strz. 1, znamienny tym, ze 10 krzywka (9) ma wglebienie (14) lusiytuowane w po¬ blizu jej otworu (15), w którym jest osadzone dru¬ gie iramie sprezyny rozpreznej (16), przy czym we wglebieniu (14) tyim jest umieszczony kolek (8) polaczny z ramieniem preta przesuwnego (4) u- mazliwiajacego obrót krzywki (9) poprzez nacisk na to ramie, nagietego pod katem prostym i wy¬ posazonego w kolek oporowy (6), za pomoca któ¬ rego krzywka (9) jest blokowana w polozeniu jej polaczenia z zaczepem elementu dolaczanego.Fig. 1109 264 fia.2 Fig. 3109 264 M PL