przedmiotem wynalazku i mozlna w tym proce¬ sie stosowac kazda znana metode, jafk na orzyk- lad sroosób tlenochilorowainiia ooisany w oolsie pa¬ tentowym !bel3i!jskiim nr 718 777. Temtoeriaitiure sto¬ suje sie w zakresie od 180°C—400°C, korzystnie 2Q0°C—375°C i cisnienie atmosferyczne lub wyz¬ sze, z-azwyczaj od 1 atmosfery do 50 atmosfer, ko¬ rzystnie 1—30 atmosfer. Stosuje sie równiez ka¬ talizatory zazwyczaj uzywane w procesach tleno¬ chlorowania, przy czym korzystne sa katalizato¬ ry zawierajace chlorek miedzi.Giecz wyplywajaca ze strefy tlenochlorowania kieruje sie przewodem 26 do dalszej obróbki jak chlodizenie w strefie szybkiego chlodzenia 27 i zobojetnienie w strefie 29. W sitrefie chlodzenia 27 odciek po tlenochlorowaniu (nip. 01 tempera¬ turze 180°C—400°G) chlodzi i dtrzyimuje sie ciekla mieszanine, zawierajaca 1,2-dwuchloroetan, wode i HC1. Temiperatiura wycieku zostaje obnizona w strefie chlodzenia do temperatury od —40°C do 80°C, korzystnie od —25ÓC do 50°C. Po oddziele¬ niu przynajmniej wiekszej czesci wody i HC1, su¬ rowy 1,2-d'wucihloroetan kieruje' sie przeiwodiem 28 do strefy 29, w której styka sie on z zasada, naj¬ czesciej nieorganiczna zasada taka, j.ak wodoro¬ tlenek metalu alkalicznego, przy cizym zobojet¬ nieniu ulega obecna w wycieku pozostalosc HO, a zasada reaguje z aldehydem trójchloróoctowym powodujac jego nsuniecie. Wodorotlenek sodowy w postaci rozicienczionego roztworu jest korzyst¬ nym zwiazkiem zobojetniajacym i usuwajacym aldehyd trójdhloroocitowy. ^Stosuje sie go w po¬ staci roztworów o stezeniu l*/o—i20°/o, kórzpitnie 2°/tf—10°/o. Zasade oraz rozpuszczalne w wodzie produkty reakcji usuwa sie latwo z surowego od¬ cieku za pomoca rozdzialu faz.Schlodzony i zobojetniony odciek przeprowadza sie przewodem 30 do strefy suszenia 31, a na¬ stepnie do strefy , usuwania frakcji lzejszych 32 lub stosuje 'sie nie pokazana na rysunku kolum¬ ne osuszajaco-ioczyszczajaca. Gdy stosuje sie od- 6 dzielna strefe osuszajaca, mnozna osiagac wysu¬ szenie za pomoca frakcjonowania znanym sposo¬ bem lub za pomoca czynników osuszajacych ta¬ kich, jak CaCl2 lub sit molekularnych. W kazdym przypadku wyciek, zawierajacy surowy 1,2-dwu- 10 chloroetan doprowadzony do reaktora 3, w któ¬ rym odbywa sie chlorowanie powinien zawierac ograniczona ilosc wody, np. nie wiecej niz 10—ilOO cze,sci na milion. Moga byc oczywiscie obecne wieksze ilosci wody, ale rozpoczyna sie wltedy 15 proces korozji, wprost proporcj-omalny do jej za¬ wartosci. W zwiazku z tym w surowym 1,2-dwu- chioroetanie, wprowadzonym do reaktora 3, znaj¬ dowac sie powinna jak najmniejsza ilosc wody.Jaslli stosuje sie czynnik osuszajacy, mozna po- 20 minac regeneracje frakcji lzejszych, a regeneruje sie je w kochannie 9.Zobojetniony, osuszony i czeisciowo oczyszczo¬ ny odciek po tlenochlorofwaniu przeprowadza sie ze strefy 32 przewodem 24 do realktora 3. Odciek 25 tein wprowadzany jest w postaci cieczy, ale jesli zachodzi potrzeba, moze byc równiez wiprowadza- ny w postaci gaau.Temperatura i cisnienie zaleza od róznych czyn¬ ników takich, jak temperatura i cisnienie w ko- 80 luimnie 32. Jesli zachodzi potrzeba, azeisciiowo o- czyis-zczony wyciek przechodzi przez wymienmik ciepla pfrzed jego wiprow-adzeniem do reaktora 3.Stdsuje »sie temjperatury wprowadzanego wycieku o okolo &5°C—130°C chociaz, jak jóiz wspomniano, 35 mozna wprowadzac rózne zmiany temperatury. W reaktorze 3 1,2-dwuchloroetan z wyciekli po tle- nochlloTowaniu moze tworzyc czesc krazacej cie¬ czy lub mioze oidparowywac z wykorzyistaniem ciepla reakcji chloru z etylenem i przechodzic ra- 40 zem z zanieczyszczonym 1,2-dwuchloroetanem, o- trzymanym w reakcji chlorowania do strefy frak¬ cjonowania 9.Jak juz wspomniano, produkt w postaci 1,2- -dwnicMoróetanu lacznie z 1,2-dwuldhiloroetanern z ** wycieku po tlenochlorolwaniu odprowadza sie prze¬ wodem 10. Wysoko wrzace zanieczyszczenia bez¬ posrednio w reakcji chlorowania, jak równiez ze strumienia obiegowego, zawierajacego 1,2-dwiu- chloroetan ze strefy pirolizy l,2Hdwiudhloroetanai oraz zanieczyszczony wyciek po tlenodhlorowaniu, usuwa sie z dna reaktora 3 przewodem 33. Ozesc wysoko wrzacych zanieczyszczen mozna usunac ze strumienia obiegowego przewodem 19 z dolu kolumny 9, jednakze wyciek po tilenocMorowaniu 95 nie musi byc wprowadzony do reaktora 3. Na prayklad czesc lub caloisc tego wylciefcu moze byc wprowadzona do kolumny frakcyjnej 9, z tym, ze pojawiaja sLe problemy, towarzyszace pojawie¬ niu sie trójchlloroetariu, proporcjonalne do wparo- 80 wadzanych na kolumne ilosci wycieku. Wyciek po tlenochlorowanNu moze zawierac male ilosci dodanego, surowego l,2^dwiuchloroetanu z irmych zródel np. do lOtyo molowych, a nawet 20% mo¬ lowych. Na przyklad rnale ilosci siwowego 1,2-dwu- 65 chloroetanu, pochodzace z innych zródel, moga byc 50:109167 11 12 dodanie do wycieku po tlenochlogowaniu przed e- tapsm zobojetniania za pomoca NaOH. Rysunek Fig. 2 przedstawia odmienny typ urzadzenia, któ¬ re moze byc stosowane w sposobie wedlug wy¬ nalazku.Etylen i chlor wprowadza sie przewodem 1 i 2 do reaktora 3 blisko dolnej czesci rury ssacej 4.Reaktor 3 zawiera krazacy plyn, jak cpisano u- przednio i katalizator w postaci chlorku zelazo¬ wego. Etylen i chlor powoduja ciagly ruch ply¬ nu, jak juz wyjasniono przy omawianiu rysunku Fig. 1 tak, ze plyn krazacy utrzymywany jest w ¦cyrkulacji, która zapewnia rozpuszczenie lub prze- reagowanie chloru z etylenem oraz szybkie roz¬ prowadzenie ciepla reakcji, w zwiazku z czym nie zachodzi parowanie wytworzonego 1,2-dwu- chloroetanu w warunkach stosowanego cisnienia i temperatury.Z chwila, gdy chlor i etylen rozpuszcza sie lub przereaguja w krazacym plynie, wytworzony ciek¬ ly 1,2-dwuchlcrcetain przechodzi ze strefy reakcji w poblizu nizszo30 konca rury ssacej 4 kieru¬ jac sie do strefy obnizonego cisnienia w poblizu górnego wylotu rury ssacej 4 lub tez nad nim.Powstajace róznice icisnlien sa zblizone do tych, jakie opisano dla urzadzenia przedstawionego na rysunku Fig. 1. Calkowite cisnienie i temperatu¬ ra ukladu utrzymywane sa na odpowiednich po¬ ziomach tak, ze przynajmniej czesc krazacego plynu, zawierajacego wytworzony 1,2-dwoichloro- etan, odparowuje w tej strefie obnizonego cisnie¬ nia. Reszta .krazacego plynu zawrócona zostaje do -strefy reakcji droja oznaczona na rysunku Fig. 2 strzalkami. Elementy 8, 9, 10, 11, 16, 18, 19, 20, 24, 33 odpowiadaja elementom, zamieszczonym na ry¬ sunku Fig. 1.Rysunek Fig. 3 przedstawia inny typ urzadze¬ nia, które moze byc stosowane w sposobie we¬ dlug wynalazku. W urzadzeniu tym kolumna frakcjonujaca 9 zlaczona jest beziposrednio z re¬ aktorem 3. Bocznik 5 zbudowany jest w talki spo¬ sób, ze komora 6 i kolumna 9 sa nierozlacznie wbudowane w boczna czesc reaktora 3. Pozostale oznaczenia zamieszczone na rysunku odpowiada¬ ja elementom uprzednio opisanym.Pomimo opisania trzech typów urzadzen sposób wedlug wynalazku nie jest do nich ograniczony i mozliwe jest stosowanie kazdego aparatu, który zapewni potrzebne waruniki krazenia plyniu i dwie strefy cisnienia. Moga byc na przyklad stosowa¬ ne do tyicih celów koncentryczne rury lub zbior¬ niki, zaopatrzone w odpowiednie przegrody. Po¬ nadto nie jest koniecznie, aby reaktor 3 byl po¬ jedyncza jednostka, gdyz strefy podwyzszonego i obnizonego cisnienia moga byc róznymi jednost¬ kami aparaturowymi zapewniajacymi wsipomnia- ne juz warunki krazenia.Sposób wedlug wynalazku w szczególnosci wy¬ jasniaja nastepujace przyklady.Przyklad I. Do ukladu reakcyjnego, przed¬ stawionego na rysunku Fig. 1 wprowadza sie ga¬ zowy cihlor i etylen odpowiednio z szybkoscia 8251,7 km/im2/godzine i 3276,2 kg/m2 przekroju sek- cji/godziiine. Szybkosc przecietna przeplywu kaz¬ dego z tych gazów wynosi okolo 0,35 m/sek. Kra¬ zaca ciecz zawiera 40tyo wagowych 1,1,2-trójchlo- roetamu, 50% wagowych 1,2-dwucnloroeitanu, 8e/o czteroichloroetanu i okolo 2% pieciodhloroetanu. W srodowisku reakcji znajduje sie równiez kataliza- b tor FeCls w ilosci okolo 5000 czesci na milion.Temperatura krazacego plynu w strefie reakcji wynosi 130,7°C, a szybkosc przecietna plynu w punkcie wprowadzenia reagentów wynosi 1,06 m/ /sek. Cisnienie w .przestrzeni wlotu reagentów wy- 10 nosi 3,14 kg/cm2.U góry bocznika 4 temperatura wynosi 127,5°C, a cisnienie 2,43 kg/om2. Obnizenie cisnienia przy tej temperaturze umozliwia przeplyw czesci cie¬ czy z dwuchloroolefina zwlaszcza w komorze 5. 15 Pary przechodza do kolumny 9, gldzie sie je frak¬ cjonuje, a otrzymany 1,2-dwuchloroetan o duzej czystosci odbiera sie przewodem 10. Przedgony odbiera sie w kolektorze 14 i czesc z nich za¬ wraca sie do kolumny 9 jako odciek. W kolum- 20 nie 9 ponad przewiodem produktu 10 utrzymywa¬ ny jest stosunek ilosci cieczy powracajacej do ilos¬ ci oddestylowanej równy 1,0, natomiast ponizej przewodu 10 stosunek ten wynosi 0,75. Nie odpa¬ rowana czesc krazacej cieczy w komorze 5, ra- 25 zem z odciekiem z kolumny 9, zawraca sie do strefy reakcji bocznikiem 7 z szyibkoscia 1,06 m/siek.Przyklad II. Chlor i etylen wprowadza sie do reaktora, przedstawionego na rysunku Fig. 2 przewodami 1 i 2 z szybkoscia odlpowiedinio 23953,2 kg/m2/godziine i 9526 kg/m2/godzine. Przecietna szybkosc na wlocie kazdego z gazów wynosi okolo 1,03 m/sek. Sklad krazacej cieczy zblizony jest do Skladu cieczy w przykladzie I. W srodowisku re¬ akcji znajduje sie równiez okolo 51000 czesci na milion FeClj.Temperatura krazacej cieczy w strefie reakcji wynosi 132,5^C przy przecietnej szybkosci cieczy w punkcie wprowadzenia reagentów oifcolo 1,98 m^sek. Cisnienie w strefie reakcji, np. w poblizu dolnej czesci rury ssacej 4, wynosi 3,14 kg/cm2.U góry rury ssacej 4 temperatura cieczy wynosi 1)27,5°C, a cisnienie 2,43 kg/cm2. Podobnie jak v ^ przykladnie I, czesc krazacej cieczy odparowuje, a opary cidprowadzaine sa do kolumny 9. Nie od¬ parowana czesc krazacej cieczy razem z odcie¬ kiem z kolumny 9 zawraca sie do sitrefy reakcji od strony zewnetrznej rury ssacej 4 z szybkoscia M. 1,37 m/sek.Przyklad III. Postepuje sie sposobem poda¬ nym w przykladzie I z tym. ze do kolumny 9 skierowuje sie razem z parami z reaktora 3 stru¬ mien obiegowy z jeclnostki, w której odbywa sie 55 piroliza 1,2-dwuchloroetanu. W poblizu punktu za¬ silania kolumny 9 strumieniem obiegowym, (Utrzy¬ mywany jest stosunek ilosci cieczy wykroplonej do ilosci odparowywanej rówiny 1,31. Produkt w postaci 1,2-dwiuohloroetanu iusuwa sie z urzadze- 60 nia przewodem 10.Przyklad IV. Postepuje sie sposobem, poda¬ nym w przykladzie I, stosujac aparature przed¬ stawiona na rysiunku Ftiig. 3. Ciecz krazaca zawie¬ ra 60% 1,1,2-trójcihlOToetanu, 35*/o 1,2-dw.uchloro- • eteinju i 5Vq mieszaniny czteTOc^hlorcetanu i pie-13 109 1 14 ciochloroetanu. Stezenie FeC.13 utrzymywane jest na poziomie 250 czesci na miliom. Szybkosc kra¬ zenia i cisnienia sa takie, jak w przykladzie I.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania 1,2-dwuchloroetanu przez reakcje etylenu z chlorem w temperaturze co naj¬ mniej 85°C, w srodowisku cieklym, odbieranie 1,2-dwuchloroetyilenu w pastaci gaiziowej, z co naj¬ mniej czesciowym wykorzystaniem ciepla, powsta¬ lego w wymiiiku reakcja miedzy chlorem a etyle¬ nem, do frakcjonowania 1,2-dwuchloroetanu, zna¬ mienny tym, ze proces prowadzi sie w krazacym, cieklym srodowisku reakcji, zlozonym z chloro¬ wanych weglowodorów o 2 atomach wegla w czasteczce lub z, ich mieszanin, przeprowadzajac ciekle srodowisko reakcji przez strefe reakcji, w której .tworzy sie surowy 1,2-dwucihloircetarL, przy czym strefe reakcji utrzymuje sie w temperaturze okolo 85—180°C, ale nizisizej od temjperatury od¬ parowania 1,2-dw-uchloroetyleniu pod cisnieniem 10 15 20 papujacym w tej strefie, utrzymywanym w za¬ kresie okolo 1,1—5,2 kg/cmf, nastepnie przepro¬ wadza sie ciekle srodowisko, zawierajace surowy 1,2-dwuch'lorceitain ze strefy reakcji do strefy od¬ parowania, utrzymywanej pod cisnieniiem nizszym, niz paniujace w strefie reakcji, wynoszacym od cisnienia atmosferycznego do 3,8 kg/cm2 i w ta¬ kiej" temperaturze, ze iciekly l,2^dwuahloroetan od¬ parowuje w paniujacych tam warunkach cisnienia i itemtperaitury, przy czym strefa otdiparowainia znajduje sie ponad strefa reaikoji, wywierajac na nia cisnienie statyczne, zas w strefie odjparowaoia odparowuje sie co najmniej czeisc surowego 1,2- -dwuohloroetanu, po czym uzyiskaine zamiectzysz¬ czane opary 1,2-dwucihloroeitainiu przeprowadza sie do -strefy rektyfikacji, rektyfikuje odipairowany 1,2- -dwiuchkraroetah za pomoca ciepla reakcji etylenu z chlorem, które powstalo w strefie reaikoji i od¬ biera sie oczyszczony 1,2-idwucthlloroeitan ze stre¬ fy rektyfikacji, zawracajac rówinoczesnie ochlo- dizone, krazace srodowiisko reakcji ze strefy od¬ parowania do strefy reakcji.S§ u u-1 2 ^1 ^33 '—I I—I c2h4 cl109 167 f-L—" FIG. 3 4zJ 4i f /C k-3 }DDf h-1 P-2 V J!i 10 £ £. 20 £ .V 24- —A P-33 DN-3, z. 7Ó1/8Ó Cena 45 zl PL