Przedmiotem wynalazku jest zawór silnika spa¬ linowego z grzybkiem chlodzonym obiegiem czyn¬ nika chlodzacego.Znane zawory tego typu sa na ogól utworzone przez trzonek i grzybek, przy czym polaczenie do¬ konuje sie przez skrecanie za pomoca nagwinto¬ wanej powierzchni usytuowanej na obwodzie trzon¬ ka w poblizu jednego z jego konców i za pomoca osiowego otworu gwintowanego usytuowanego w grzybku. Na ogól, powstaje mimo staran, niewielki luz miedzy gwintami i w celu zapewnienia lepsze¬ go blokowania grzybka i trzonka dokonuje sie lu¬ towania, które umozliwia wypelnienie szczelin mie¬ dzy gwintami. W rzeczywistosci, jest bardzo waz¬ ne zapewnienie dobrej sztywnosci zespolu grzy¬ bek — trzonek zaworu, daje to w konsekwencji zabezpieczenie przed przeciekami czynnika chlo¬ dzacego po polaczeniu tych czesci.Ponadto, nalezy zastosowac dobre podparcie grzybka zaworu w jego gniezdzie, stawia to pro¬ blemy do rozwiazania w zaworach typu z grzyb¬ kiem chlodzacym obiegiem czynnika chlodzacego, z tego powodu, ze grzybek jest czesciowo wydra¬ zony w celu utworzenia wneki, we wnetrzu któ¬ rej krazy czynnik chlodzacy, przy czym konstrukcja ta jest bardziej podatna na szybsze odksztalcenia pod wplywem wysokich temperatur niz konstruk¬ cja z grzybkiem pelnym.W celu osiagniecia sztywnego polaczenia, wazna jest mozliwosc dysponowania mozliwie najwiek- 10 20 30 sza powierzchnia styku miedzy grzybkiem i trzon¬ kiem zaworu, to znaczy ograniczenie wymiarów wglebienia sluzacego do chlodzenia grzybka za¬ woru.To stwierdzenie jest wazne poniewaz pozwala jednoczesnie na rozwiazanie problemu dotyczacego sposobu chlodzenia w przypadku, gdy plynem chlo¬ dzacym jest olej. W efekcie jest wazne, azeby ca¬ la wydrazona przestrzen w zaworze, tworzaca po¬ jemnik plynu chlodzacego, byla zawsze wypel¬ niona plynem, w celu zlagodzenia niedostatków cyrkulacji oleju i unikniecia równoczesnie w przy¬ padku niecalkowitego napelnienia, rzucania oleju na gorace czesci zaworu, wywolanego wstrzasami, to jest wskutek efektu zwanego „shaker", to zna¬ czy unikniecia przegrzania oleju zatrzymujacego sie w jednej czesci ukladu chlodzenia zaworu. To przegrzanie moze powodowac przykre konsekwen¬ cje poniewaz moze wywolac kraking oleju powo¬ dujacy koksowanie i sklonnosc do zatykania przej¬ scia plynu chlodzacego, zwlaszcza we wglebieniu grzybka zaworu, gdy to wglebienie ma przekrój poprzeczny znacznie wiekszy od przekroju poprzecz¬ nego przewodów doprowadzajacych plyn chlodza¬ cy.Tak wiec, rozwiazanie wedlug wynalazków umo¬ zliwia równoczesnie rozwiazanie dwóch proble¬ mów, przy czym rozwiazanie jednego umozliwia rozwiazanie drugiego i odwrotnie. Wskutek tego, jezeli zmniejszy sie przekrój poprzeczny pierscie- 108 924 j108 924 niowego wglebienia w grzybku zaworu, w celu zwiekszenia granicznej powierzchni rozdzielajacej grzybek i trzonek, zapewni sie lepszy obieg ply¬ nu chlodzacego. Odwrotnie, jezeli zmniejsza sie przekrój poprzeczny pierscieniowego wglebienia w grzybku zaworu dla zapewnienia lepszego chlo¬ dzenia, zwieksza sie automatycznie graniczna po¬ wierzchnie laczaca grzybek i trzonek.Celem wynalazku jest opracowanie nowej kon¬ strukcji zaworu, zwlaszcza w czesci dotyczacej grzybka, która umozliwialaby jednoczesnie dobre polaczenie miedzy grzybkiem i trzonkiem i lepsze podparcie przy uderzeniach zaworu o jego gnia¬ zdo.Cel ten osiagnieto przez opracowanie zaworu silnika spalinowego z grzybkiem, chlodzonym obie¬ giem' czynnika chlodzacego, korzystnie oleju, skla¬ dajacy sie z trzonka i grzybka pierscieniowego tworzacych dwa polaczone ze soba elementy, za¬ wierajacy dwa podluzne przewody odpowiednio do doprowadzenia i odprowadzania plynu chlodzace¬ go, usytuowane w trzonku zaworu, polaczone z dwoma przewodami poprzecznymi, odpowiednio do¬ prowadzajacym i odprowadzajacym plyn chlodza¬ cy, usytuowanymi w grzybku zaworu, polaczony¬ mi z komora pierscieniowa usytuowana w grzyb¬ ku. Istota wynalazku polega na tym, ze grzybek jest polaczony z trzonkiem za pomoca lutowania wzdluz obwodu powierzchni rozdzielajacej te ele¬ menty. Ponadto zawór ma jednakowy przekrój przewodów plynu chlodzacego na calej drodze je¬ go przejscia przez trzonek jak tez i grzybek.Wedlug innej cechy wynalazku, polaczenie grzybka i trzonka jest dokonane za pomoca gwin¬ tu na czesci powierzchni ^rozdzielajacej te elemen¬ ty, i przez lutowanie wzdluz obwodu tej po¬ wierzchni rozdzielajacej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór w przekroju podluznym, fig. 2 — drugi przyklad wykonania zaworu, w przekro¬ ju podluznym.Zawór 1 (fig. 1) zawiera trzonek 2 i pierscienio¬ wy grzybek 3 umieszczonym na koncu trzonka 2.Trzonek 2 zaworu, na swoim koncu, który ma byc polaczony z grzybkiem 3, zawiera czesc cylindrycz¬ na 4 zaopatrzona w zewnetrzny gwint 5, i czesc cylindryczna 6 o wiekszej srednicy wyznaczajacej odsadzenie 7 miedzy tymi czesciami.Grzybek 3 zaworu ma ksztalt stozka i zawiera gwintowany otwór 8 oraz otwór 9 o wiekszej srednicy. Wglebienie 10 jest utworzone na scian¬ ce wewnetrznej otworu 9, na przedluzeniu odsa¬ dzenia 7 trzonka 2 tak, ze tworzy, po polaczeniu trzonka 2 i grzybka 3, pierscieniowa komore chlo¬ dzaca 11. Komora chlodzaca 11 jest polaczona z dwoma wzdluznymi przewodami 12 i 13 trzonka 2 zaworu 1 za posrednictwem dwóch przewodów poprzecznych 14 i 15. Przewody wzdluzne 12 i 13 sa polaczone odpowiednio z dwoma otworami pro¬ mieniowymi wlotu 16 i wylotu 17 czynnika chlo¬ dzacego, wychodzacymi na zewnatrz. Przewody wzdluzne 12 i 13 sa zatkane przez korek 18 przy¬ mocowany przez spawanie do konca trzonka 2, przeciwnego w stosunku do grzybka 3 zaworu 1, przy czym ten korek styka sie z dzwignia zaworu (ni eprzedstawiona).Grzybek 3 zaworu 1 jest zaopatrzony w uszczel¬ niajaca, pierscieniowa przylgnie 20, która podczas 5 zamkniecia zaworu, opiera sie o przylgnie gniazda (nieprzedstawione) wykonanego w glowicy.Polaczenie trzonka 2 i grzybka 3 jest dokona ne, z jednej strony, przez wkrecenie grzybka za pomoca jego nagwintowanego otworu 8 na czesc io cylindryczna 4 trzonka 2, zaopatrzona w gwint zewnetrzny 5, a z drugiej strony, przez lutowanie na calej powierzchni rozdzielajacej polaczenie, w celu zapewnienia dobrego ustalenia trzonka 2 wzgledem grzybka 3, to jest jednoczesnie wokól i,, czesci cylindrycznej 6 trzonka 2. Przez takie po¬ laczenie, powierzchnia konca czesci cylindrycznej 6 trzonka 2 tworzaca powierzchnie czolowa czesci skrajnej tego trzonka, jest umieszczona na prze¬ dluzeniu odpowiadajacej powierzchni grzybka 3 za- 20 woru i tworzy jego czesc srodkowa.Lutowanie jest dokonane w znany sposób za po¬ srednictwem pierscieni lutowniczych 21 podgrzewa¬ nych po montazu.W innym przykladzie wykonania przedstawio- 25 nym na fig. 2, zawór 1 rózni sie od zaworu przed¬ stawionego na fig. 1 tym, ze polaczenie jest do¬ konane jedynie przez lutowanie. W tym przypad¬ ku, czesc cylindryczna 4 trzonka 2 zaworu, nie zawiera zewnetrznego gwintu 5, i w grzybku 3 sa 30 wykonane tylko dwa otwory 22 i 23 o róznej sred¬ nicy, w celu ograniczenia odsadzenia 7' identycz¬ nego do odsadzenia 7 zaworu przedstawionego na fig. 1.Ponadto, pierscieniowa komora 11 jest ograni- 35 czona przez pierscieniowe wybranie 24 wykonane na powierzchni wewnetrznej czesci cylindrycznej 6 konca trzonka 2 i przez odpowiadajaca czesc od¬ sadzenia 7', przez które jednoczesnie grzybek 3 40 opiera sie na trzonku 2.Polaczenie jest dokonane jedynie przez lutowa¬ nie i dzieki temu powierzchnie rozdzielajace grzy¬ bek i trzonek moga miec dowolny ksztalt, korzyst¬ nie najlatwiejszy do wykonania. 45 Taki zawór (fig. 1 lub 2) daje duze korzysci z tego powodu, ze trzonek 2 i grzybek 3 stykaja sie w sposób ciagly praktycznie na calej powierzchni rozdzielajacej, umozliwia to bardzo sztywne po¬ laczenie powodujace dobre podparcie podczas ude- 50 rzen zaworu o jego gniazdo. Ponadto, dzieki od- sadzeniom 7 i 7' zapewnia sie dobre ustalenie i do- Dre podparcie grzybka 3 na trzonku 2.Z drugiej strony, jak to jest przedstawione w dwóch innych przykladach wykonania, przewody 55 chlodzace 12, 13, 14, 15 i komora pierscieniowa 11, maja przekrój poprzeczny prawie jednakowy, umo¬ zliwia to zapewnienie dobrego obiegu oleju w ukla¬ dzie chlodzenia. Tak wiec, jest pewne, ze cala wydrazona przestrzen zaworu tworzaca pojemnik 60 oleju chlodzacego jest zawsze wypelniona calko¬ wicie olejem, a przez to unika sie stalego prze¬ grzania oleju powodujacego kraking oleju, a w rezultacie koksowanie bardzo szkodliwe ze wzgle¬ du na zatykanie przejscia oleju chlodzacego, zwla¬ szcza we wglebieniu grzybka zaworu. 65 W konsekwencji, zmniejszenie przekroju po-5 108 924 6 przecznego wglebienia grzybka zaworu umozliwia zwiekszenie powierzchni rozdzielajacej trzonek i grzybek i zwiekszenie w ten sposób sztywnosci utworzonego zespolu. Dostosowujac przekrój po¬ przeczny wglebienia chlodzacego do prza^roju po¬ przecznego przewodów zasilajacych, zapewnia sie lepsza cyrkulacje oleju i unika ryzyka stalego prze¬ grzewania oleju w ukladzie chlodzenia. Natomiast, lepsza cyrkulacja plynu chlodzacego osiagnieta przez zmniejszenie przekroju poprzecznego chlodza¬ cego wglebienia pierscieniowego, umozliwia zwiek¬ szanie powierzchni rozdzielajacej trzonek i grzy¬ bek, w konsekwencji daje to lepsza sztywnosc ze¬ spolu grzybek — trzonek.Oczywiscie, wynalazek nie jest tylko ograniczony do opisanych przykladów wykonania, które sa przedstawione jedynie tytulem przykladu, ale obej¬ muje wszystkie równowazniki techniczne srodków opisanych, jesli sa one wykonane i stosowane w ramach zastrzezen patentowych niniejszego zglo¬ szenia.Zastrzezenia patentowe 1. Zawór silnika spalinowego, z grzybkiem chlo¬ dzony obiegiem czynnika chlodzacego, korzystnie oleju, skladajacy sie z trzonka i grzybka pierscie¬ niowego tworzacych dwa polaczone ze soba ele¬ menty, zawierajacy dwa wzdluzne przewody, od¬ powiednio do doprowadzania i odprowadzania ply¬ nu chlodzacego, usytuowane w trzonku zaworu, i polaczone z dwoma przewodami poprzecznymi, od- 5 powiednio doprowadzajacymi i odprowadzajacym plyn chlodzacy, usytuowanymi w grzybku zaworu polaczonymi z komora pierscieniowa usytuowana w grzybku, znamienny tym, ze grzybek jest pola¬ czony z trzonkiem (2) za pomoca lutowania wzdluz 10 obwodu powierzchni rozdzielajacej te elementy, oraz, ze ma jednakowy przekrój przewodów plynu chlodzacego na calej drodze jego przejscia zarów¬ no przez trzonek jak tez i grzybek. 2. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 15 grzybek (3) jest polaczony z trzonkiem (2) za po¬ moca gwintu na czesci powierzchni rozdzielajacej te elementy, i przez lutowanie wzdluz obwodu tej powierzchni rozdzielajacej. 3 Zawór wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny 20 tym, ze w poblizu powierzchni rozdzielajacej grzy¬ bek (3) i trzonek (2), trzonek (2) ma pierwsza czesc cylindryczna (4) korzystnie nagwintowana i druga czesc cylindryczna (6) o wiekszej srednicy, której powierzchnia czolowa tworzaca powierzchnie kon¬ cowa skrajnej czesci trzonka (2) jest usytuowana na przedluzeniu odpowiedniej powierzchni grzybka 25 (3) zaworu i tworzy jego czesc srodkowa. PL PL PL PL PL