Przedmiotem wynalazku jest dwustawny regulator temperatury, przeznaczony do stosowania w obiektach z grzejnikiem elektrycznym, a szczególnie przydatny w ultratermostatach cieczowych.W znanym dwustawnym regulatorze temperatury oporowy grzejnik elektryczny zasilany jest znamionowo w fazie rozruchu i w fazie pracy ustalonej. Wada tego regulatora jest duzy zakres oscylaqi temperatury regulowa¬ nego obiektu oraz duzy blad ustalony.Znany jest równiez dwustawny regulator temperatury w którym oporowy grzejnik e^ktryczny zasilany jest przez regulator napiecia, o róznym stopniu wysterowania dla fazy rozruchu i dla fazy pracy ustalonej. Taki sposób regulacji wymaga zastosowania w regulatorze napiecia podzespolów zapewniajacych wysterowanie grzejnika do mocy znamionowej. W fazie pracy ustalonej podzespoly te wykorzystane sa w niewielkim stopniu co powoduje, ze regulatory tego rodzaju sa znacznie rozbudowane i nieekonomiczne.Celem wynalazku jest skonstruowanie regulatora pozbawionego wspomnianycn wad, oraz zapewniajacego skrócenie czasu trwania fazy rozruchu.Cel te realizuje regulator wedlug wynalazku, zawierajacy dodatkowo przekaznikowy uklad forsowaniafazy rozruchu Przekaznik wlaczony jest na poczatku dochodzenia obiektu sterowanego do temperatury zadanej za pomoca ukladu jego sterowania skladajacego sie z równolegle polaczonych kondensatora i rezystora.Przy pierwszym zrównaniu temperatur zadanej i rzeczywistej obiektu, przekaznik zostaje wylaczony poprzez uklad przelaczajacy, co powoduje rozwarcie styku zwiernego i zasilanie oporowego grzejnika elektrycznego poprzez regulator napiecia.Regulator wedlug wynalazku jest regulatorem o prostej konstrukcji i latwym w eksploatacji.Poprzez zastosowanie tego regulatora osiaga sie wysoka jakosc regulacji wynikajaca zbezstykowegoi bezhisterezo- wego przelaczania regulatora napiecia w fazie pracy ustalonej. Zastosowany regulator napiecia umozliwia w usta - lonych warunkach zewnetrznych ograniczenie uchybu regulacji temperatury do minimum.2 ' 108368 Zastosowanie przekaznika przez którego styk zwiemy zasilany jest grzejnik w fazie dochodzenia obiektu sterowa¬ nia do temperatury zadanej umozliwia skrócenie czasu trwania tej fazy oraz umozliwia zastosowanie w regulato¬ rze napiecia elementów mocy na mniejsze obciazenie pradowe i nizsze napiecie.Przedmiot wynalazku ukazany jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat dwustawne- go regulatora temperatury. Oporowy grzejnik elektryczny 1 zalaczony jest poprzez regulator napiecia 2 pracuja¬ cy w ukladzie diodowego mosta Gratza obciazonego po stronie napiecia stalego tyrystorem do zródla napiecia przemiennego. Równolegle z regulatorem napiecia 2 a szeregowo z oporowym grzejnikiem elektrycznym 1 pola¬ czony jest styk zwiemy 3 przekaznika 16. W chwili wlaczenia regulatora temperatury do zródla zasilajacego, kondensator 21 zostaje naladowany poprzez diode 22 pracujaca w ukladzie jednopolówkowego prostownika.Prad ladowania kondensatora 18 zasilanego napieciem z kondensatora 21 powoduje zalaczenie przekaznika 16, a tym samym przelaczenie grzejnika 1 przy pomocy styków 3 i 4 na grzanie moca znamionowa.Rezystor 19 wstanie naladowania kondensatora 18 tworzy wraz •£ cewka przekaznika 16 dzielnik napiecia umozliwiajacy prace przekaznika 16 w stanie zalaczenia.Przekazniki}6 moze zostac zalaczony poprzez konden¬ sator 18 tylko w przypadku, gdy temperatura zadana obiektu $er,o\yanego jest wyzsza od rzeczywistej. Wtedy styk 8 termometru kontaktowego zwiera sie powodujac równolegle polaczenie cewki przekaznika 16 i rezystora 10 co pociaga za soba obnizenie napiecia na cewce przekaznika 16 do wartosci nizszej od napiecia trzymania i wylaczenie przekaznika 16. W tej chwili zapala sie równiez neonówka 13 sygnalizujaca osiagniecie temperatury zadanej. Gdy temperatura obiektu sterowanego spadnie ponizej- zadanej styk 8 termometru kontaktowego roz¬ wiera sie, co powoduje zgasniecie neonówki sygnalizacyjnej 13,. Nie powoduje to ponownego zalaczenia przeka- fnika 16, poniewaz kondensator 18 osiagnal stan naladowania.: Rozpoczyna sie faza pracy ustalonej w której oporowy grzejnik elektr rany 1 zasilany jest przez regulator napiecia 2 sterowany ukladem sterujacym 6. Sygnal wyjsciowy ukladu sterujacego 6 jest zwierany poprzez diode 7 i styk 8 termometru kontaktowego w przypadku, gdy temperatura obiektu jest wyzsza od zadanej, co powoduje przejscie regulatora napiecia 2 w stan pelnego blokowania, a tym samym wylaczenie oporowego grzej- / nika elektrycznego 1.Sterowanie regulatora napiecia 2 poprzez uklad sterujacy 6 jest wiec mozliwe tylko w przypadku, gdy tempera¬ tura obiektu jest nizsza od zadanej. Uklad sterujacy 6 reguluje moc elektryczna na oporowym grzejniku elektry¬ cznym 1.Zastrzezenia patentowe 1. Dwustawny regulator temperatury zawierajacy oporowy grzejnik elektryczny zasilany przez regulator napiecia, który sterowany jest ukladem sterujacym, przy czym oporowy grzejnik elektryczny przelaczany jest nagrzanie lub stygniecie poprzez regulator napiecia przy pomocy bloku sterujacego stykiem zwiernym,znamienny t y m, ze posiada uklad (15) zawierajacy przekaznik (16) wraz z ukladem (17) jego sterowania, styk zwiemy (3) przekaznika (16) polaczony jest równolegle ze znanym regulatorem napiecia (2) i szeregowo z oporowym grzejnikiem elektrycznym (1), przy czym przekaznik (16) wlóczony jest w fazie dochodzenia obiektu sterowa¬ nego do temperatury zadanej, a wylaczony za pomoca bloku przelaczajacego (5) przy pierwszym zrównaniu temperatury zadanej irzeczywistej. y 2. Dwustawny regulator wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze blok przelaczajacy (5) zawiera diode (7), której anoda polaczona jest z wyjsciem ukladu sterowania (6) jregulatora napiecia (2), natomiast katoda diody (7) polaczona jest przez spolaryzowana zaporowo diode! (9)|i Rezystor (10) z ukladem sterowania (17) przeka¬ znika (16) i z cewka przekaznika (16), a przez styk zwiemy (8)V najkorzystniej styk termometru kontaktowego, z drugim wyjsciem ukladu sterowania (6), drugim koncem cewki przekaznika (16) i ujemnym biegunem stalo- napieciowego zródla zasilania (20), oraz przez rezystor:'(14), równolegly uklad rezystora (12) i neonówki sygnalizacyjnej (13) z dodatnim biegunem stalonapieciowego zródla zasilania (20), do którego dolaczona jest druga strona ukladu sterujacego (17), przy czym uklad sterowania (17) stanowi równolegle polaczenie konden¬ satora (18) i rezystora(19). »108 368 1 A CDI / / —\i »L i , m. PL