Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do mo¬ cowania przedmiotów ma obrabiarce wyposazane w znany z opisu patentowego polskiego nr. 64020 rygiel ustalajacy, posiadajace zastosowanie w cen¬ trach produkcyjnych.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych pa¬ let przedmiotów obrabianych i ich imadel umo¬ zliwiajacych automatyczna zmiane obrabianych przedmiotów glównymi problemami wystepujacy¬ mi w czasie ich wykonywania i eksploatacji sa: bazowanie palety na imadle oraz zachowanie czy¬ stosci baz ustawczych. Najczesciej stosowane ba¬ zowanie na trzpieniach ruchomych prowadzi do zmniejszenia dokladnosci bazowania w miare zu¬ zywania sie trzpieni, ponadto dotychczasowe roz¬ wiazania konstrukcyjne palet zakladaly, ze wióry powstajace podczas obróbki skrawajacej nie beda dostawaly sie na powierzchnie bazowe i nie prze¬ widywaly ich specjalnego usuwania.Istota urzadzenia do mocowania przedmiotów na obrabiarce wedlug wynalazku jest to, ze posiada ono bazowanie na dwóch elementach pryzmowych, przy czym jeden jest elementem stalym, a drugi ruchomym z gwarantowanym kasowaniem luzów, z których ruchomy element pryzmowy okreslony jest powierzchniami roboczymi pod okreslonymi katami tak, ze linie proste, w których przecinaja sie robocze powierzchnie rygla nachylone sa do siebie pod katem mniejszym od 90°, oraz wypo- 10 15 20 30 sazone sa w elementy zgarniajace dla oczyszcze¬ nia nieruchomych powierzchni bazowych, a po¬ nadto w listwy zaciskowe z elementami rolkowy¬ mi rozmieszczonymi obustronnie oraz w element zaczepowy poruszany tlokiem roboczo-sterujacym.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na 'którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do mocowania przedmio¬ tów w przekroju poprzecznym wzdluz linii A—A na fig. 2, fig. 2 — patete w widoku od dolu w kie¬ runku strzalki „X" na fig. 1, fig. 3 — imadlo pa¬ lety w widoku z góry, fig. 4 — palete w widoku z boku z uwidocznionym elementem ustalajacym, fig. 5 — mechanizm hydrauliczny luzowania za¬ cisku palety w przekroju wzdluz linii B—B na fig. 1, fig. 6 — mechanizm hydrauliczny zacislku palety, fig. 7 — schemat hydrauliczny mechaniz¬ mu zacisku i ustalania palety w pozycji „paleta zluzowana" i fig. 8 — schemat hydrauliczny^ me¬ chanizmu zacisku i ustalania palety w pozycji „paleta ustalona i zacisnieta".Urzadzenie do mocowania przedmiotów na ob¬ rabiarce wedlug wynalazku sklada sie z palety 1 usytuowanej na imadle 2 za pomoca liniowo usy¬ tuowanych mechanizmów, mechanizmu ustalaja¬ cego i mechanizmu zaciskajacego. Paleta 1 i ima¬ dlo 2 posiadaja system bazowania zlozony z dwóch elementów klinowych wkleslych 3 i 4 przymoco¬ wanych do palety 1 i dwóch elementów klinowych 108 1543 108 154 4 zewnetrznych 5 i 6 osadzonych na imadle 2. Je¬ den z tych klinów 6 jest osadzony na imadle 2 w sposób sztywny, a drugi 5 ma moznosc przesu¬ wania sie osiowo w glab imadla 2, co pozwala przesunac sie nad nim palecie 1 podczas zaladun¬ ku i rozladunku.Klin ruchomy 5, który jest wykonany zgodnie z patentem polskim nr 64020 zapewnia ponadto przy jego wciskaniu bazowanie bezluzowe palety 1 na imadle 2, przy wewnetrznym zamykaniu sie sil bazowania. System powierzchni bazujacych jest calkowicie symetryczny, co ulatwia jego wykona¬ nie. Dwa wahliwe zgarniacze 7 gwarantuja zgar¬ nianie zanieczyszczen z pionowych powierzchni klinowych stalego klina bazujacego 6 imadla 2 palety 1 przed dojsciem do niego wewnetrznej po¬ wierzchni bazowej zwiazanej z paleta 1. Sprezy¬ sty jj«pjcis% zgarniaczy 7 do klina 6 zapewniaja spi^zyinr 8. —* Przed dostawaniem sie przypadkowych wiórów i zanieczyszczen do powierzchni bazowych plaskich chronia zgarniacze przymocowane dookola palety 1. Sa to zgarniacze stosowane powszechnie do oczyszczania prowadnic obrabiarek.Podczas gdy dwa kliny 5 i 6 bazuja palete 1 w dwóch wzajemnie 'prostopadlych plaszczyznach pio¬ nowych, do bazowania w plaszczyznie poziomej sluza dwie plaszczyzny rozmieszczone wzdluz ele¬ mentów zaciskowych.Jako*elementy zaciskowe, a jednoczesnie jezdne przy wymianie palety, sluza dwie listwy 9 wypo¬ sazone w szereg rolek tocznych 10. Listwy te uno¬ szone sa przez cylindry hydrauliczne 11 przy od¬ ciskaniu, przy czym paleta 1 spoczywa wtedy na rolkach 10 i moze byc lekko po nich przesuwana.Po odlaczeniu cisnienia listwy 9 sa dociagane sprezynami talerzowymi 12, a rolki toczne 10 wy¬ wieraja odpowiedni nacisk na palete 1 wystarcza¬ jacy do jej unieruchomienia w kierunku piono¬ wym. Sila ta moze byc mniejsza niz przy stoso¬ waniu baz jednostronnych, poniewaz kliny 5 i 6 przejmuja sily boczne we wszystkich kierunkach poziomych.Sily obciazajace rolki 10 przy zacisku sa znacz¬ nie mniejsze niz ich obciazenie dopuszczalne. Do¬ datkowa zaleta takiego -rozwiazania jest calkowi¬ ta szczelnosc rolek 10 i brak powierzchni dla za¬ trzymywania sie wiórów. Duza ilosc rolek 10 po¬ zwala na równomierne rozmieszczenie sil wynika¬ jacych z ciezaru samej palety 1 i zamocowanego na niej przedmiotu.Klin ryglujacy 5 wciskany jest pakietem spre¬ zyn talerzowych 13, a wyciagany przez hydrauli¬ czny tloczek 14, który spelnia jednoczesnie role elementu sterujacego wlaczenie cisnienia do cy¬ lindrów zaciskowych 11.Dzialanie sterownicze tloczka 14 ilustruja ry¬ sunki schematyczne na fig. 5, 7 i 8. Istota stero¬ wania jest to, ze wlaczone cisnienie w pierwszej kolejnosci wyciaga rygiel 5, a nastepnie powoduje odcisniecie palety 1. Przy mocowaniu palety 1 za¬ gwarantowana jest odwrotna kolejnosc: najpierw zostaje wcisniety sprezynami talerzowymi 13 ry¬ giel 5, a nastepnie przez otwarty kanal tloczka 14 sterujacego moze wyplynac olej z cylindrów 11 wypychany sprezynami talerzowymi 12.Na podkreslenie zasluguje fakt, ze ruchomy ry¬ giel 5 bazujacy palete 1, po jeij ustaleniu odblo¬ kowuje jednoczesnie zaczep 15 przewidziany do sciagania palety przez zmieniacz palet. Wycia¬ gniecie rygla 5 samoczynnie wlacza zaczep 15, który jest dociskany do dolu przez sprezyne 16.Rozwiazanie zewnetrzne zaczepu 15 pozwala lat¬ wo recznie rozczepiac palete 1 od zmieniacza pa¬ let jesli zajdzie tego potrzeba.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do mocowania przedmiotów na ob¬ rabiarce wyposazone w znany rygiel ustalajacy, posiadajace zastosowanie w centrach produkcyj¬ nych, znamienne tym, ze posiada bazowanie na dwóch elementach pryzmowych (5) i (6), przy czym jeden (6) jest elementem stalym, a drugi (5) ru¬ chomym z gwarantowanym kasowaniem luzów, z których ruchomy element pryzmowy (5) okreslony jest powierzchniami roboczymi pod okreslonymi katami talk, ze linie proste, w których przecinaja sie robocze powierzchnie rygla (5) nachylone sa do siebie pod katem mniejszym od 90°, oraz wyposa¬ zone jest w wahliwe elementy zgarniajace (7) dla oczyszczenia nieruchomych powierzchni bazowych, a ponadto w listwy dociskowe <9) z elementami rolkowymi (10) rozmieszczonymi obustronnie oraz w element zaczepowy (15) poruszany tlokiem (14) roboczo-sterujacyrn. 10 15 20 25 30 35 44108 154 Hg.1 ^-8 s —7 -7 -8 Fig. Z108 154 HO g g a ¦ g gada ni ? ? ? a a ???? o g O O o -10 ¦9 Fig.5 ¦*—zs (IZ 9p irTi $-.._.£] ró e II Ile njoi U®( b ® wk: a nn Rg.4108 154 V\\iSS-^F^ J^ » R9$ -n 7ZZZZZZZZZ&ZZ, 00 LI P ISLe. m mA- t Fia.7 Fig. 8 PL