Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki ga¬ zów zawierajacych siarkowodór.Znany jest sposób obnizania zawartosci skladni¬ ków siarkowych w gazach odlotowych z aparatu Clausa. Gazy te, lacznie z gazem zawierajacym wolny wodór i/lub wolny tlenek wegla, przepusz¬ cza sie w temperaturze powyzej 175°C nad siarko¬ wanym katalizatorem, stanowiacym metal grupy VI i/lub grupy VIII osadzony na nosniku z tlen¬ ków nieorganicznych nastepnie przepuszcza sie je przez ciekly i nadajacy sie do regeneracji absor- bent siarkowodoru, nie zaabsorbowany gaz, ewen¬ tualnie po spaleniu, wypuszcza sie do atmosfery, absorbent wzbogacony w siarkowodór regeneruje i stosuje ponownie do absorpcji siarkowodoru, na¬ tomiast mieszanine gazów bogata w siarkowodór otrzymana po regeneracji zawraca sie do aparatu Clausa. Zawracanie tych gazów jest korzystne, po¬ niewaz dzieki temu uzyskuje sie obieg zamkniety.Na ogól, surowcem obrabianym w aparacie Clau¬ sa sa gazy zawierajace siarkowodór, otrzymane po regeneracji gazów poddanych procesom oczyszcza¬ nia. Oczyszczanie takie ma na celu zmniej¬ szenie skladników siarkowych, w wiekszosci przy¬ padków siarkowodoru, w gazach przemyslowych — takich jak gaz rafineryjny, gaz ziemny lub gaz syntezowany, wytwarzany przez czesciowe spala¬ nie weglowodorów lub wegla do zawartosci nie przeszkadzajacych w dalszym stosowaniu tych ga¬ zów. W tym celu stosuje sie zazwyczaj absorpcje 10 15 20 25 20 skladników siarkowych w cieklym absorbencie, z którego po regeneracji otrzymuje sie gazy bogate w siarkowodór. Ten ostatni poddany reakcji Clausa przechodzi w siarke nie zwiazana, która sie usuwa, a gazy odlotowe z reakcji Clausa korzystnie pod¬ daje sie wyzej opisanej obróbce majacej na celu zmniejszenie do minimum zawartosci siarki w ga¬ zach wypuszczanych do atmosfery.Oprócz skladników siarkowych czesto wspomnia¬ ne gazy przemyslowe zawieraja dwutlenek wegla, który nalezy równiez usunac przed ich skierowa¬ niem do produkcji. Stosuje sie wówczas absorbent, który pochlania zarówno skladniki siarkowe jak i dwutlenek wegla. Po regeneracji absorbenta uzy¬ skane gazy bogate w siarkowodór i dwutlenek we¬ gla poddaje sie obróbce w aparacie Clausa. Gazy te, jesli zawartosc w nich dwutlenku wegla nie przekracza 15^/0 objetosciowych, mozna z powo- + dzeniem obrabiac w aparacie Clausa, a nastepnie gazy odlotowe z tego aparatu poddac dodatkowej wyzej opisanej obróbce. Jednakze, gdy zawartosc dwutlenku jest wieksza, wymaga to specjalnie za¬ projektowanego aparatu Clausa, o wiekszych wy¬ miarach a przez to mniej sprawnego. Wówczas mu¬ sza byc odpowiednio wieksze (i o gorszej spraw¬ nosci) równiez urzadzenia do obróbki gazów odlo¬ towych z aparatu Clausa.Wynalazek dotyczy ulepszonego sposobu, pozba¬ wionego wad sposobów znanych, obejmujacego ob¬ róbke w aparacie Clausa gazów zawierajacych siar- 107 8623 107 862 4 kowodór i stosunkowo duze ilosci dwutlenku we¬ gla a nastepnie obróbke gazów odlotowych z tego aparatu.Wedlug wynalazku, sposób obróbki gazów zawie¬ rajacych siarkowodór, polegajacy na tym, ze w aparacie Clausa skladniki siarkowe tego gazu prze¬ prowadza sie w wolna siarke, która sie usuwa, a gazy odlotowe wytworzone w wyniku tej reakcji, lacznie z gazem zawierajacym wolny wodór i/lub tlenek wegla, przepuszcza sie w temperaturze po¬ wyzej 175°C nad siarkowanym katalizatorem, sta¬ nowiacym metal z grupy VI i/lub VIII osadzony na nosniku z tlenków nieorganicznych, tak zredukowa¬ ne gazy przepuszcza sie przez ciekly i dajacy sie regenerowac absorbent siarkowodoru i te czesc ga¬ zów, która nie ulegla absorpcji, wypuszcza sie do atmosfery po ewentualnym spaleniu, absorbent wzbogacony w siarkowodór poddaje sie regeneracji i stosuje ponownie do absorpcji siarkowodoru, a otrzymany z tej regeneracji gaz bogaty w siarko¬ wodór kieruje do aparatu Clausa, tym sie charakte¬ ryzuje, ze przynajmniej czesc gazów zawierajacych siarkowodór i ponad 20% objetosciowych lub wie¬ cej dwutlenku wegla omija aparat Clausa i jest bezposrednio kierowana do kontaktu z cieklym i dajacym sie regenerowac absorbentem siarkowodo¬ ru.Przez „reakcje Clausa" rozumie sie reakcje mie¬ dzy siarkowodorem i dwutlenkiem siarki prowa¬ dzaca do wytworzenia wolnej siarki i wody „Aparat Clausa" oznacza urzadzenie do prowa¬ dzenia reakcji Clausa i zawiera sekcje termiczna, w której tylko odpowiednia czesc siarkowodoru jest spalana do dwutlenku siarki, ten z kolei reaguje z niespalonym siarkowodorem, dajac w wyniku siar¬ ke i wode, po czym wydzielona siarke kondensuje sie i usuwa; poza tym urzadzenie zawiera jedna lub wiecej sekcji katalitycznych, w których reak¬ cja ta jest prowadzona dalej, a wytworzona dodat¬ kowo siarka usuwana.Okreslenie „gazy odlotowe z aparatu Clausa", ozna¬ cza gazy otrzymywane na wylocie z ostatniej sekcji katalitycznej aparatu Clausa. Zazwyczaj sto¬ suje sie aparat zawierajacy dwie lub trzy sekcje ka¬ talityczne. Gazy odlotowe z aparatu Clausa oprócz siarkowodoru i dwutlenku siarki w przyblize¬ niu w stosunku 2 :1 zawieraja równiez siarke, tlen, azot i niewielka ilosc gazów obojetnych, gdy w aparacie stosuje sie powietrze, oraz wode w posta¬ ci pary, dwutlenek wegla i niewielkie ilosci tlenku wegla, siarczku karbonylu i dwusiarczku wegla.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie zwlaszcza do obróbki gazów zawierajacych siarkowodór i 40—85*/o objetosciowych dwutlenku wegla, jakkol¬ wiek moze byc stosowany i do gazów o wiekszej zawartosci dwutlenku wegla.W szczególnym zastosowaniu sposobu wedlug wy¬ nalazku obrabiane gazy zawierajace siarkowodór i dwutlenek wegla pochodza z procesu absorpcji, który jest nieselektywny lub czesciowo selektywny pod wzgledem absorpcji dwutlenku wegla, nato¬ miast ta czesc gazów, która omija aparat Clausa, oraz zredukowany gaz odlotowy z aparatu Clausa przechodza proces absorpcji selektywnej w stosun¬ ku do dwutlenku wegla.Zaleta tego rozwiazania jest to, ze w nieselek- tywnej absorpcji oczyszczania zostaja usuniete za¬ równo skladniki siarkowe jak i otrzymuje sie czys¬ ty produkt gazowy, oraz ze tylko niewielka ilosc 6 dwutlenku wegla, obecnego w gazach z siarkowo¬ dorem kierowanych wprost do selektywnej absor¬ pcji, jest zawracana w gazie obiegowym do aparatu Clausa.Do nieselektywnej absorpcji moze byc stosowany 10 dowolny absorbent, który latwo absorbuje zwiazki siarki i dwutlenek wegla. Moze nim byc na przy¬ klad sulfinol lub monoetanoloamina.Do selektywnej absorpcji jako absorbent korzyst¬ nie stosuje sie wodny roztwór aminy lub podsta- 15 wionej aminy. Do tego typu dobrze znanych ab- sorbentów naleza miedzy innymi sole dwualkilo- podstawionych aminokwasów z metalami alkalicz¬ nymi, np. dwumetyloaminooctan potasu oraz alka- noloaminy. Bardzo dogodna jest polialkanoloamina, 20 np. dwu- lub trójetanoloamina i dwu(izo)-propano- loamina. Szczególnie korzystna jest alkanoloamina zawierajaca trzeciorzedowy atom azotu, a z tych amin wyjatkowo wysoki i selektywny rozdzial siar¬ kowodoru i dwutlenku wegla zapewnia metylodwu- 25 etanoloamina i w zwiazku z tym jest najkorzyst¬ niejsza do stosowania w sposobie wedlug wyna¬ lazku. Poniewaz ilosc dwutlenku wegla zawraca¬ nego aparatu Clausa zalezy od selektywnosci ab- sorbenta wobec tego im bardziej selektywny jest 30 absorbent w stosunku do dwutlenku wegla, tym mniej dwutlenku wegla zasila uklad. Prowadzi to jednoczesnie do zmniejszania ilosci gazu omijaja¬ cego aparat Clausa.W innym wykonaniu sposobu wedlug wynalazku 35 zredukowane gazy odlotowe z aparatu Clausa i o- mijajace ten aparat gazy zawierajace siarkowodór oraz dwutlenek wegla korzystnie kontaktuje sie przcciwpradowo z absorbentem w kolumnie absorp¬ cyjnej zawierajacej mniej niz 20 pólek. Gazy omi- 40 jajace aparat Clausa wprowadza sie do tej kolum¬ ny dalej od wlotu absorbenta niz sa do niej wpro¬ wadzone zredukowane^ gazy odlotowe z aparatu Clausa. Takie zasilanie kolumny powoduje, ze stru¬ mien gazu o najwyzszej zawartosci procentowej 45 siarkowodoru (gazu omijajacego aparat Clausa) sty¬ ka sie z absorbentem, który uprzednio zetknal sie i oczyscil zredukowany gaz odlotowy z aparatu Clausa o nizszej zawartosci siarkowodoru. Dzieki temu uzyskuje sie wyzsza efektywnosc absorpcji.,D Procentowa ilosc gazu, która omija aparat Clau¬ sa, moze zmieniac sie w szerokim zakresie i zalezy glównie od zawartosci dwutlenku wegla w gazach poddawanych obróbce oraz w pewnym stopniu od konstrukcji samego aparatu. Zasadniczo ilosc gasu 3 omijajacego aparat Clausa wynosi od 5 do 95% calkowitej ilosci gazu doprowadzonego. Zwykle jed¬ nak, gdy gaz ten zawiera 40—85*/e dwutlenku we¬ gla, ilosc gazu omijajaca aparat Clausa wynosi 40—70%.• Sposób wedlug wynalazku nadaje sie ao obróbki dowolnego gazu zawierajacego siarkowodór i duza ilosc dwutlenku wegla. I tak na przyklad, sposób ten nadaje sie bardzo dobrze do obróbki gazów zawierajacych siarkowodór, otrzymywanych po o- 1 czyszczaniu gazu ziemnego lub gazu syntezowego,107 862 5 6 zawierajacych duze ilosci dwutlenku wegla, a zwla¬ szcza do obróbki takich gazów zawierajacych siar¬ kowodór, które otrzymuje sie po absorpcyjnym oczyszczaniu gazowych produktów czesciowego spa¬ lania.Gazy odlotowe z aparatu Clausa po przejsciu os¬ tatniego reaktora i polaczonego z nim kondensato¬ ra par maja zwykle temperature 130—170°C. Ponie¬ waz w etapie redukcji na katalizatorze zawieraja¬ cym metal z grupy VI i/lub VIII obrabiane gazy odlotowe z aparatu Clausa musza miec wyzsza tem¬ perature, gazy te podgrzewa sie powyzej 175°C, korzystnie w zakresie 180—350°C a jeszcze korzyst¬ niej do 200—300°C.Podwyzszenie temperatury powyzej 175°C jest is¬ totne ze wzgledu na obecnosc w gazach odlotowych niewielkiej ilosci wolnej siarki w postaci mgly.Ta niepozadana mgla znika po podwyzszeniu tem¬ peratury gazów powyzej temperatury rosy siarki* Stwierdzono takze, ze po podwyzszeniu tej tempe¬ ratury powyzej 175°C, a korzystnie powyzej 180°C, wolna siarka obecna w fazie gazowej nie wplywa ujemnie na aktywnosc stosowanego katalizatora redukcji.Podgrzane powyzej 175°C gazy odlotowe z apa¬ ratu Clausa lacznie z wodorem lub gazem zawiera¬ jacym wodór przepuszcza sie nad siarkowanym ka¬ talizatorem, który stanowi metal z grupy VI i/lub VIII, w celu zredukowania dwutlenku siarki do siarkowodoru. Jednoczesnie zachodzi takze prze¬ ksztalcenie siarki wolnej i zwiazków siarki (poza siarkowodorem) w siarkowodór.Jako katalizatory tej redukcji stosuje sie katali¬ zatory zawierajace jako metal z grupy VI molib¬ den, wolfram i/lub chrom, a jako metal z grupy VIII korzystnie stosuje sie metal z triady zelaca, to znaczy kobalt, nikiel i/lub zelazo. Nosnikiem z tlenków nieorganicznych moze byc tlenek glinu, tlenek krzemu, tlenek magnezu, tlenek boru, dwu¬ tlenek toru, dwutlenek cyrkonu lub mieszanina dwóch lub wiecej tych zwiazków. Odpowiedni do stosowania w sposobie wedlug wynalazku jest np. katalizator o skladzie Ni(Mo)Al203 lub Co(Mo)Al2Os.Obróbke gazów odlotowych z aparatu Clausa z gazem zawierajacym wodór i/lub tlenek wegla ko¬ rzystnie prowadzi sie w temperaturze w zakresie 180—350°C, a bardziej korzystnie w 200^300°C. Ob¬ róbke te zwykle prowadzi sie pod cisnieniem at¬ mosferycznym, ale w razie potrzeby cisnienie moz¬ na nieco podwyzszyc. Szybkosc objetosciowa gazu w czasie redukcji wynosi od 500 do 10 000 NI ga¬ zów odlotowych z aparatu Clausa na litr katali¬ zatora, na godzine.Jako gaz zawierajacy wodór i/lub tlenek wegla stosuje sie korzystnie taki gaz, który zawiera oba te skladniki np. gaz swietlny, gaz wodny lub gaz syntezowy. Mozna takze stosowac czyste gazy wo¬ doru lub tlenku wegla. Odpowiednimi bogatymi w wodór gazami lub mieszaninami gazowymi sa gazy odlotowe z urzadzenia dó reformingu katalitycz¬ nego, gaz z wytwornicy wodoru lub gaz otrzymy¬ wany z urzadzenia do przeróbki nasyconego suro¬ wego gazu pochodzacego z ropy naftowej.W gazie zawierajacym wodór korzystnie wyste¬ puje co najmniej 20*/o objetosciowych wolnego wo¬ doru lub równowazna ilosc wodoru z tlenkiem we¬ gla. Wodór lub gaz zawierajacy wodór stosuje sie w takiej ilosci, aby stosunek wodoru do dwutlenku siarki wynosil od 3 : 1 do 15 : 1, korzystnie od 3,5 1 5 do 8:1. Wymienione zakresy proporcji nie ulegaja zmianie, gdy stosuje sie mieszanine gazów reduku¬ jacych zawierajaca wodór i tlenek wegla, a takze gdy stosuje sie sam tlenek wegla, poniewaz sta¬ nowi on w tej reakcji równowaznik wodoru. Jezeli w gazach odlotowych z aparatu Clausa znajduje sie równiez siarka, wówczas potrzebna ilosc wodo¬ ru i/lub tlenku wegla mozna przeliczyc na wolna siarke jako odpowiedni procent SOj.Po absorpcji wzbogacony siarkowodorem absor- bent regeneruje sie przez ogrzewanie i/lub odpe¬ dzanie, otrzymujac wzbogacona siarkowodorem ga¬ zowa mieszanine i zregenerowany absorbent nada¬ jacy sie do ponownego uzycia. Poniewaz regenera¬ cja nigdy nie jest calkowita i dwutlenek wegla moze gromadzic sie w absorbencie podczas dluz¬ szego okresu stosowania, zwlaszcza gdy gazy odloto¬ we z aparatu Clausa sa bogate w dwutlenek we¬ gla, gazy te, po wyzej opisanej obróbce z gazem zawierajacym wodór i/lub tlenek wegla, w celu zwiekszenia selektywnosci absorpcji siarkowodoru i dzieki temu zmniejszenia ilosci obiegowego roz¬ puszczalnika, korzystnie kontaktuje sie z wodnym roztworem aminy lub podstawionej aminy w nis¬ kiej temperaturze i przy duzej szybkosci przeply¬ wu gazu. Kontaktowanie gazu z absorbentem od¬ bywa sie w kolumnie absorpcyjnej, zawierajacej ponizej 20 pólek kontaktowych, a korzystniej 4^15 pólek kontaktowych. Szybkosc gazu wynosi co naj¬ mniej 1,0 m/s, korzystnie 2,4 m/s. Szybkosc ta do¬ tyczy „czynnej" czyli aerowanej powierzchni pólki.Niska temperatura absorbenta sprzyja selektyw¬ nosci rozdzialu siarkowodoru i dwutlenku wegla.Korzystnie temperatura ta wynosi ponizej 40°, a najlepsze wyniki uzyskuje sie w zakresie 5—30°C.Kontaktowanie gazów odlotowych z aparatu Clau-. sa z wodnym roztworem aminy lub podstawionej aminy odbywa sie pod cisnieniem atmosferycznym lub bliskim atmosferycznego.Po przejsciu przez absorbent gaz nie zaabsorbo¬ wany, glównie azot i dwutlenek wegla oraz nie¬ wielka ilosc wodoru i slady siarkowodoru, jest wy¬ puszczany do atmosfery. Przed wypuszczeniem gazy te mozna ewentualnie spalic.Gazowy siarkowodór uwalniany po regeneracji wzbogaconego absorbenta, zawierajacy takze pewna ilosc dwutlenku wegla i wody, najpierw schladza sie w celu wykroplenia zawartej w nim pary wod¬ nej. Zwykle przynajmniej czesc tej wody zawraca sie do etapu regeneracji w celu utrzymania odpo¬ wiedniej zawartosci wody w wodnym absorbencie.Po schlodzeniu gaz bogaty w siarkowodór kieruje sie do aparatu Clausa, gdzie odzyskuje sie z niego wolna siarke. Poniewaz sposób wedlug wynalazku stosuje sie do gazów odlotowych z aparatem Clau¬ sa, wobec tego siarkowodór otrzymany po regene¬ racji najkorzystniej kieruje sie do tego samego aparatu.Sposób wedlug wynalazku objasniono w opar¬ ciu o zalaczony rysunek uproszczonego schematu 15 30 35 30 35 40 45 50 55 607 107 862 8 (z pominieciem typowego wyposazenia, jak pompy, zawory, urzadzenia chlodzace itd); W schemacie l oznacza przewód, którym dopro¬ wadza $ia gazy zawierajaoe siarkowodór i dwutle¬ nek wegla, wytwarzane w procesie czesciowego apaiania, do urzadzenia nieselektywnej absorpcji i regeneracji 2* Oaz zasadniczo wolny od siarkowo¬ doru i dwutlenku wegla opuszcza urzadzenie 2 przewodem 9< natomiast gaz bogaty w siarkowodór i dwutlenek wegla odprowadza sie przewodem 4.Czesc gagu odprowadzanego przewodem 4 omija aparat Clausa 7 przewodem 6, a pozostala czesc kieruje sie do aparatu Clausa przewodem 6. Apa¬ rat Clausa 7 zawiera sekcje termiczna za nia o- chladzacz i kondensator siarki, a nastepnie szereg sekcji katalitycznych na przemian z miedzysek- cyjnymi ocnladzaczami (kondensatorami siarki, któ¬ rych nie umieszczono w schemacie).Gaz zawierajacy tlen doprowadza sie do prze¬ rabianych w aparacie Clausa gazów przewodem 8* a wydzielona siarke odprowadza sie z tego aparatu przewodem &. Oazy odlotowe z aparatu Clausa przechodza przewodem 10 do wymiennika ciepla 11 (zamiast wymiennika ciepla mozna stosowac pal¬ nik liniowy), a nastepnie do reaktora 12, w którym poddaje sie te gazy redukcji, w obecnosci kataliza* tora redukcji, gazem zawierajacym wodór dopro¬ wadzanym przewodem 13. Zredukowane gazy od¬ lotowe z reaktora 12 przechodza przewodem 14 do wymiennika ciepla 15, a nastepnie po schlodzeniu kierowane sa do urzadzenia do absorpcji i regene- racji 16, do którego takze doprowadzone sa gazy omijajace aparat Clausa przewodem obejsciowym 5, Nie pochlonieta czesc gazów doprowadzanych do urzadzenia 16, zawierajaca glównie dwutlenek we¬ gla i azot, odprowadzana jest z tego urzadzenia przewodem 17. W celu usuniecia sladów siarko¬ wodoru gazy te spala sie w piecu do spalania 18, po czym wypuszcza do atmosfery przewodem 10.Natomiast gazy bogate w siarkowodór, otrzy¬ mane po regeneracji w urzadzeniu do absorpcji i regeneracji 16, zawraca sie przewodem 20 do apa¬ ratu Clausa.Jak wynika ze schematu, strumien zasilajacy apa¬ rat Clausa dzieli sie na dwa strumienie przed wej¬ sciem do aparatu. W praktyce, na przyklad w ra- linerii, mozliwe jest stosowanie równolegle dwóch lub wiecej urzadzen do nieselektywnej absorpcji i regeneracji 2, w których mozna obrabiac rózne ro¬ dzaje gazów i wówczas strumien gazów o najwie¬ kszej zawartosci dwutlenku wegla mozna w calosci kierowac do urzadzenia do selektywnej absorpcji i regeneracji 16, a drugi strumien gazu o mniejszej zawartosci dwutlenku wegla mozna w calosci kie¬ rowac do aparatu Clausa 7.Zasadniczo mozliwe jest usuwanie w ten sposób dowolnego gazu zawierajacego siarkowodór, któ¬ rego wprowadzenie do aparatu Clausa jest z ja¬ kiejs przyczyny niepozadane, przez skierowanie go do urzadzenia 16.Nizej podane przyklady ilustruja wynalazek.Przyklad I. Strumien gazu zawierajacego siarkowodór i dwutlenek wegla, o natezeniu prze¬ plywu 200 kmol/h, otrzymany po regeneracji sul- finolu, stosowanego jako absorbent w procesie o- czyszczania gazu syntezowanego, pochodzacego z procesu czesciowego spalania, poddano obróbce w sposób zasadniczo taki, jak przedstawiony na sche¬ macie. Sklad gazu zawierajacego siarkowodór 6 i dwutlenek wegla (objetosciowo): H2S 22% CO, 72%, Hj,0 3%, weglowodory 1%, Polowe tego strumienia wprowadzano wprost do aparatu Clausa, a druga polowe omijajaca aparat kierowano bezposrednio do urzadzenia do selekty- 10 wnej absorpcji i regeneracji, znajdujacego sie za re¬ aktorem do redukcji, w którym przerabia sie gazy oa*- iotowe z aparatu Clausa. W urzadzeniu do absorpcji i regeneracji stosowano okolo 2tn wodny roztwór metylodwuetanoloaminy i regenerowano gaz kw*il» * ny, który zawracano do aparatu Clausa. Otrzymy¬ wano do 47 kmol/h gazu kwasnego o objetosciowym skladzie: H*S 52%, CO* 44%, H20 4%, DO aparatu Clausa wprowadzano strumien o na- tezeniu przeplywu 147 kmol/h, stanowiacy gaz za* * silajacy polaczony z jazem kwasnym o skladzie: H*S 32%, COj Q&h, HfO 43%, weglowodory 0,7%.Z polaczonych gazów doprowadzonych do aparatu Clausa otrzymywano siarke, która oddzielono, oraz gazy odlotowe z aparatu Clausa, które nastepnie m ogrzewano, kierowano do reaktora i tam reduko¬ wano wodorem w 280*0, w obecnosci siarkowego katalizatora Co(Mo)Al20* Oazy opuszczajace reak¬ tor schladzano do 59QC i wprowadzano do urza¬ dzenia do selektywnej absorpcji i regeneracji, w *t którym stosowano kolumne absorpcyjna o mniej niz 20 pólkach kontaktowych. Strumien gazów omi¬ jajacych aparat Clausa wprowadzano do tej samej kolumny co gazy zredukowane ale w punkcie le¬ zacym dalej od wlotu absorbenta. Gazy nie póchlo- *5 niete kierowano nastepnie do pieca do spalan i pa* lono, otrzymujac gaz o zawartosci siarki ponizej 500 ppm Sprawnosc procesu, prowadzonego wedlug wynalazku wyrazona jako procent zwiazków siarki usunietej z gazów, wynosila 99,6*/* ,4f Nalezy zauwazyc, ze zastosowanie ominiecia apa¬ ratu Clausa doprowadzilo do przerabiania tylko 147 kmol/h gazu zamiast 200 kmol/h, które naleza¬ loby przerobic nie stosujac tego ominiecia. Oznacza to, ze w pierwszym przypadku moze byc stosowa- 49 ny mniejszy aparat Clausa. Oprócz tego przy stoso¬ waniu ominiecia zawartosc siarkowodoru w gazie wprowadzanym do aparatu Clausa byla wyzsza niz bez tego ominiecia, co z kolei stanowi zalete w procesie obróbki w sekcji termicznej aparatu 50 Clausa.Przyklad II. Instalacja, w której poddawano obróbce gaz zasilajacy, jak w przykladzie I, zosta¬ la zmodyfikowana dla umozliwienia obróbki rów¬ niez niskocisnieniowego gazu odlotowego z instala- 55 cji chemicznej. Dodatkowy gaz odlotowy, doprowa¬ dzany w ilosci 20 kmol/h, posiadal nastepujacy sklad: H2S 10%, COz 85%, H20 5% (objetosciowo).Ten dodatkowy gaz kierowano bezposrednio do urzadzenia do selektywnej absorpcji i regeneracji 68 znajdujacego sie za reaktorem do redukcji gazów odlotowych z aparatu Clausa. Gaz wprowadzano do kolumny absorpcyjnej tego urzadzenia w pun¬ kcie znajdujacym sie miedzy wlotem absorbenta i wlotem strumienia omijajacego Teaktor Clausa. 65 Zachowujac takie same warunki jak w przykla-107 862 10 «izie I, otrzymano po regeneracji 52 kmol/h gazu kwasnego, który zawracano do aparatu Clausa. Gaz kwasny mial sklad (obj.) HaS 52%, COa 44%, HaO 4%. Do aparatu Clausa wprowadzano strumien o natezeniu przeplywu 152 kmol/h, stanowiacy gaz zasilajacy polaczony z gazem kwasnym o objetos¬ ciowym skladzie: H2S 32,1%, COa 62,6% HaO 4,6%, weglowodory 0,7°/o. Calkowita sprawnosc tego pro¬ cesu wynosila w przeliczeniu na usuniete zwiazki siarki 99,6%.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób obróbki gazów zawierajacych siarko¬ wodór, polegajacy na tym, ze w aparacie Clausa skladniki siarkowe tych gazpw przeprowadza sie w wolna siarke, która sie usuwa, a gazy odlotowe wytworzone w wyniku tej reakcji przepuszcza sie lacznie z gazem zawierajacym wolny wodór i/lub tlenek wegla, w temperaturze powyzej 175°C nad siarkowanym katalizatorem, stanowiacym metal z grupy VI iAub VIII osadzony na nosniku z tlenków nieorganicznych, tak zredukowane gazy przepusz¬ cza sie przez ciekly i dajacy sie regenerowac absor- bent siarkowodoru i te czesc gazów, która nie ute- gla absorpcji, wypuszcza sie do atmosfery po ewen¬ tualnym spaleniu, absorbent wzbogacony w siar¬ kowodór poddaje sie regeneracji i stosuje ponow¬ nie do absorpcji siarkowodoru, a otrzymany z tej regeneracji gaz bogaty w siarkowodór kieruje do aparatu Clausa, znamienny tym, ze przynajmniej czesc gazów zawierajacych siarkowodór i ponad 20% objetosciowych lub wiecej dwutlenku wegla omija aparat Clausa i jest bezposrednio kierowana do kontaktu z cieklym i dajacym sie regenerowac ab- sórbentem siarkowodoru. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako wyjsciowe gazy zawierajace siarkowodór sto¬ lo 15 25 30 35 suje sie gazy, w których wystepuje .40—85% obje¬ tosciowych dwutlenku wegla. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze stosuje sie gazy zawierajace siarkowodór i dwu¬ tlenek wegla otrzymane z procesu absorpcji, który jest nieselektywny lub czesciowo selektywny pod wzgledem absorpcji dwutlenku wegla, a ta czesc gazów, która omija aparat Clausa przechodzi pro¬ ces absorpcji selektywnej pod wzgledem absorpcji dwutlenku wegla. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ciekly i dajacy sie regenerowac absorbent sto¬ suje sie alkanoloamine, zawierajaca trzeciorzedowy atom azotu. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zredukowane gazy odlotowe z aparatu Clausa oraz omijajace ten aparat gazy zawierajace siarkowodór i dwutlenek wegla kontaktuje sie przeciwpradowo z absorbentem w kolumnie absorpcyjnej, zawiera¬ jacej mniej niz 20 pólek, przy czym gazy zawiera¬ jace siarkowodór i dwutlenek wegla wprowadza sie do tej kolumny dalej od wlotu absorbentów niz sa do niej wprowadzone zredukowane gazy odlotowe z aparatu Clausa. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 40_70% gazów zawierajacych siarkowodór i dwu¬ tlenek wegla omija aparat Clausa i jest kierowana bezposrednio do kontaktu z cieklym i dajacym sie regenerowac absorbentem siarkowodoru. 7. Sposób wedlug zastrz. h znamienny tym, ze stosuje sie gazy zawierajace siarkowodór i dwutle¬ nek wegla otrzymane z procesu absorpcji stoso¬ wanego do oczyszczania gazów wytwarzanych w procesie czesciowego spalania. 8. Sposób wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienn^ym, ze do kolumny absorpcyjnej wprowadza sie dwa lub wiecej oddzielnych strumieni gazów zawierajacych siarkowodór i dwutlenek wegla. 7 1 L ,20 l6 12' 16 f S io ii l:13 u 15 -f^ f H6 PL