PL107710B2 - - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.01.1981 107 710 Int. Cl2. A01N5/00 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Pilsnej Iztczipo^:1 ej ham\ Twórcawynalazku: « Uprawniony z patentu tymczasowego: BASF Aktiengesellschaft, Ludwigshafen (Republika Federalna Niemiec) Srodek regulujacy wzrost roslin Przedmiotem omawianego wynalazku jest srodek regulujacy wzrost roslin, który jako substancje czynna zawiera j3-azoliloketony albo ich sole lub zwiazki kompleksowe z metalami.Znane jest stosowanie do regulowania wzrostu roslin zwiazków zawierajacych azot jak chlorku N-2-chloro- etylo-N,N,N-trójmetyloamoniowego (chlorek chlorocholiny = CCC), np. J.Biol. Chem. 235,475 (1960).Srodki regulujace wzrost roslin moga na przyklad spowodowac ograniczenie przyrostu wysokosci, wywo¬ lac kielkowanie, wyrosniecie paczków albo kwiatów w takiej porze, w której normalnie rosliny uzytkowe nie wykazuja do tego gotowosci Poza tym takie substancje czynne moga zwiekszyc odpornosc na mrozy, przyspie¬ szyc wzglednie zahamowac wyksztalcanie sie pedów bocznych albo spowodowac opadanie lisci wzglednie opadanie owoców, co na przyklad moze ulatwic zbiory. Duze znaczenie gospodarcze ma stosowanie srodków regulujacych wzrost roslin zwlaszcza w celu zapobiezenia wyleganiu zbóz przed zniwami.Przy stosowaniu znanej, wymienionej wyzej soli amoniowej jako srodka regulujacego wzrost roslin, np. zbóz, przy którym powinno uzyskac sie masywny wzrost w celu unikniecia wylegania, dzialanie czesto jest niewystarczajace.Stwierdzono, ze j3-azoliloketony o wzorze ogólnym 1, w którym R1 i R2 sa rózne albo jednakowe i ozna¬ czaja grupe alkilowa, cykloalkilowa, alkoksyalkilowa, która ewentualnie posiada postac pierscienia, grupe nitro- alkilowa, alkenylowa zawierajaca do 8 atomów wegla, furylowa, tienylowa, pirydylowa, naftylowa albo fenylo- wa, przy czym grupa fenylowa jest ewentualnie podstawiona atomem fluoru, chloru, bromu, grupa alkilowa, alkoksylowa, trójfluorometylowa albo grupa nitrowa, a Az oznacza grupe imidazolilowa, 1,2,4-triazolilowa albo 1,2,3-triazolilowa oraz ich sole i zwiazki kompleksowe z metalami wykazuja bardzo dobre dzialanie regulujace wzrost roslin i sa doskonale tolerowane przez rosliny.We wzorze ogólnym 1 R1 oznacza przykladowo grupe Ill-rzed.-butylowa, furanylowa, tiofenylowa, piry¬ dylowa, a- i/3-naftylowa, fenylowa, p-fluorofenylowa, p-chlorofenylowa, m- i p-bromofenylowa, 2,4-dwuchloro- fenylowa, p-tolilowa albo grupe p-metoksyfenylowa, natomiast R2 oznacza przykladowo grupe III-rzed. bu ty¬ lowa, furanylowa, pirydylowa, o-metoksyfenylowa albo grupe 2-metylo-4-chlorofenylowa.Solami zwiazków o wzorze ogólnym 1 sa przykladowo chlorowodorki, bromki, siarczany, azotany, fosfora-2 107710 ny, szczawiany albo dodecylobenzenosulfoniany. Skutecznosc soli zalezy od kationu i dlatego anion mozna wybierac dowolnie.Zwiazki kompleksowe z metalami przedstawia wzór ogólny 2, w którym R1, R2 i Az maja wyzej podane znaczenie, Me oznacza atom metalu, np. miedzi, cynku, cyny, manganu, zelaza, kobaltu albo niklu, a X oznacza anion nieorganicznego kwasu, zas m oraz n oznaczaja liczby 1, 2, 3 albo 4. /3-azoliloketony o wzorze ogólnym 1 wzglednie ich sole wytwarza sie w ten sposób, ze a, ^-nienasycone ketony o wzorze R1 — CO — CH = CH — R2, w którym R1 i R2 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie re¬ akcji z imidazolem, 1,2,4-triazolem albo z 1,2,3-triazolem, ewentualnie w obecnosci zasadowego katalizatora i ewentualnie w obecnosci rozcienczalnika. Tensposób wytwarzania jest korzystny.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 wytwarza sie takze w ten sposób, ze a -chlorowcoketony o wzorze ogól¬ nym 3 albo 0-chlorowcoketony o wzorze ogólnym 4, w których R1 i R2 maja wyzej podane znaczenie, a Y oznacza chlorowiec, zwlaszcza chlor, poddaje sie reakcji z imidazolem, 1,2,4-triazolem albo z 1,2,3-triazolem, ewentualnie w obecnosci srodka wiazacego kwas i ewentualnie w obecnosci rozcienczalnika. Reakcje z a-chlo- rowcoketonem prowadzi sie przewaznie w obecnosci srodka wiazacego kwas, z tym, ze najpierw odszczepia sie chlorowcowodór i powstaje a, j3-nienasycony keton, który nastepnie reaguje w podany wyzej sposób do ]8-azolilo- ketonu, Z otrzymanych wedlug powyzszcyh sposobów zwiazków o wzorze ogólnym 1 wytwarza sie sole przez reakcje z kwasami.Zwiazki kompleksowe z metalami o wzorze ogólnym 2 wytwarza sie w ten sposób, ze 0-azoliloketony o wzorze ogólnym 1 poddaje sie reakcji w obecnosci rozpuszczalnika z solami metali o wzorze ogólnym MeXn»aH2 O, w którym Me, X oraz n maja wyzej podane znaczenie, zas a oznacza liczbe 0, 1, 2,3 albo 4.Reakcje a, 0-nienasyconych ketonów z imidazolem, 1,2,4-triazolem albo z 1,2,3-triazolem wedlug opisane¬ go wyzej sposobu prowadzi sie korzystnie bez rozcienczalnika albo w obojetnym rozpuszczalniku takim jak np. metanol, etanol, izopropanol, n-butanol, czterowodorofuran, dioksan, toluen, ksylen albo dwumetyloformamid, w temperaturze okolo 0 — 100°C, zwlaszcza +20 — +50°C. Korzystny jest przy tym dodatek katalitycznej ilosci alkalicznego zwiazku, przykladowo wodorotlenku sodowego, wodorotlenku potasowego, trójetyloaminy albo N,N-dwumetylocykloheksyloaminy.Stosowane jako substancje wyjsciowe zwiazki o wzorze R1 — CO — CH = CH — R2 znane sa z literatury i mozna je wytwarzac metodami zwyklymi z ketonów i aldehydów.Do wytwarzania zwiazków kompleksowych z metalami stosuje sie sole metali o wzorze ogól¬ nym MeXn#aH2Ó, przy" czym Me oznacza przewaznie metale I., II. i IV. - VIII. grupy pobocznej ukladu okresowego pierwiastków oraz metale II. i IV. grupy glównej, zwlaszcza miedz, cynk, cyne, mangan, zelazo, kobalt albo nikiel.Sole metali o wzorze MeX*aH20 sa na ogól znanymi, latwo dostepnymi zwiazkami.W celu wytworzenia zwiazków kompleksowych z metalami o wzorze ogólnym 2 stosuje sie wszystkie roz¬ puszczalniki mieszajace sie z woda, zwlaszcza metanol, etanol, izopropanol, aceton, czterowodorofuran i dio¬ ksan. Reakcje prowadzi sie na ogól w temperaturze 0—100°C, zwlaszcza 10-35°C.Przyklad I. Wytwarzanie zwiazku o wzorze 5 Roztwór 16,8 g 2,2,6,6-czterometylohepten-3-onu-5, lig 1,2,4-triazolu i 0,1 g wodorotlenku potasowego w 100 ml dioksanu miesza sie przez 4 godziny w temperaturze 40°C. Nastepnie oddestylowuje sie rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem, pozostalosc rozpuszcza w 200 ml eteru i otrzymany roztwór przemywa 2 razy woda stosujac kazdorazowo 75 ml. Faze organiczna suszy sie potem nad siarczanem sodowym, saczy i zateza.Pozostalosc przemywa sie 50 ml eteru naftowego w temperaturze 10°C, odsacza pod zmniejszonym cisnieniem i suszy. Tak otrzymuje sie 21,8 g czyli 92% wydajnosci teoretycznej 3-(l,2,4-triazolilo-l)- 2,2,6,6-czterometylo- heptanonu-5 w postaci bialych, analitycznie czystych krysztalów o temperaturze topnienia 98—99°C.Przyklad II. Wytwarzanie zwiazku o wzorze 6 Roztwór 22,2 g l-(4'-chlorofenylo)-4,4-dwumetylopenten-2-onu-l, lig 1,2,4-triazolu i 0,3 g wodorotlenku potasowego w 200 ml etanolu miesza sie przez 6 godzin w temperaturze 50°C. Nastepnie rozcienczalnik oddesty¬ lowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem, pozostalosc rozpuszcza w 250 ml chlorku metylenu i otrzymany roztwór przemywa 2 razy woda stosujac kazdorazowo 100 ml. Faze organiczna suszy sie potem nad siarczanem sodowym, saczy i zateza. Pozostalosc miesza sie z 75 ml izooktanu, odsacza pod zmniejszonym cisnieniem i suszy. Tak otrzymuje :ie 27,7g, co stanowi 95% wydajnosci teoretycznej, 3-(l,2,4-triazolilo-l)-l(4'-chlorofeny- lo)-4,4-dwumetyloper monu-.l w postaci bialych krysztalów b temperaturze topnienia 113—115°C. Odpowiedni chlorowodorek topnieje w temperaturze 156—157°C.W analogiczny sposób wytwarza sie zwiazki o wzorze ogólnym 1, przedstawione szczególowo w tablicy I.107710 3 Tablica I 1 Przyklad 1 nr 1 III IV V VI VII vin IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI XXII XXIII XXIV xxv XXVI XXVII XXVIII XXIX xxx XXXI XXXII R1 2 wzór 7 wzór 8 (CH3)3C- wzór 9 C6Hf- wzór12 wzór 13 wzór 13 t wzór 14 wzór 15 wzór 16 wzór 17 (CH3)3C- wzór19 (CH3)3C- (CH3)3CH- (CH3)3CH-CHr wzór 13 wzór 13 C,H8- wzór 13 wzór 13 wzór 21 wzór 22 C6HS- OaN-C(CH3)3- wzór 24 CH3- (CH3)3C- (CH3)3C- R* 3 (CH3)3C- (CH3)3C- wzór10 (CH3)3C- (CH3),C- (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)3C- wzór 18 wzór 20 wzór 20 wzór 9 wzór 9 (CH3)aCH-CHjr (CH3)aCH- (CH,)aCH-CHa HaC=CH-CH3- -C(CH3)a (C3H8)3CH- CH30- wzór19 C wzór23 wzór 13 wzór 16 wzór 16 wzór 26 wzór 27 Az 4 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór | 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 Temperatura topnienia ¦ (°C) 5 104-106 125-127 79 136-138 160-162 100-102 130-132 121-124 114-116 140-142 70-72 128-130 50-52 135 92-95 126-128 114-116 126-128 90-92 114-117 88-90 IR (film):2981, 1700,1470, 1271, 1133,1003,739 678, 658 cm'1 Temperatura 1 topnienia chlorowodorku 1 (°C) 6 144-145 206-208 131-132 133-135 176-178 112-114 142-143 159-161 . 167-169 168-170 108-110 155 124-125 171-174 193-195 170-1724 107710 1 1 XXXIII XXXIV xxxv XXXVI XXXVII XXXVIII XXXIX XL XLI XLII LIII XLIV XLV XLVI XLVII XLVIII XLIX L LI LII LIII LIV LV LVI LVI LVIII LIX LX LXI —r-~\ (CH3)3C- (CH3),C- wzór 20 wzór 25 wzór 17 wzór 19 wzór 13 wzór 13 (CH8),C- 1 (CH,),C- v (CH3)3C- wzór20 C6Hf- wzór20 wzór 19 (CH3)3C- wzór32 wzór 25 (CH3)3C- wzór 25 wzór 33 wzór 34 wzór 35 C.H,- CH,- CH9 —CHa —CHj CH,(CH,)4- CH,(CH,),- CH,(CHa),- » wzór 28 wzór 29 wzór 20 wzór 20 wzór 20 C6«|- CHg —CHj—CH2~ CH,-CHa-CH2-CH2 (CH3),CH- CH3-(CHaV . wzór 30 (CH3)3C- (CH3)3C- wzór 20 wzór 9 wzór 31 (CH3)3C- (CH3)3C- wzór 36 (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)9C- (CH3)3C- wzór 9 (CH3)3-C- (CH3)3C- (CH3)3C- (CH9)3C- 4 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 ~ IR (film):2982, 1703, 1431,1363, 1273,1136,1008, 779, 676 cm"1 81-83 11-114 114-116 99-101 128-129 76-78 " 94-96 108-110 IR (fUm):2975, 2930, 1705, 1365, -1268, 1132, 1003, 670 cm"1 71-73 75-77 81-83 125-126 126-128 IR (film): 2960, 1702, 1582, 1473, -1267, 1061, 1000, 745 cm"1 105-107 64-66 89-91 j 125-126 70-72 150-152 135-137 48-50 123-124 IR (film): 2952, 2860, 1708, 1495, 1363, 1267, 1132, 1003, 675 cm"1 IR (film): 2945, 2920, 2859, 1707, 1496, 1363, 1267. 1133. 1003,675 cm"1 IR (film): 2943, 2919, 2859, 1707, 1494, 1363, 1263, 1133, 1002,675 cm"1 IR (film): 2946, 2860, 6 1107710 5 | i LXII 2 4-Methylo- pentyl-1 3 (CH,)SC- 4 wzór 11 5 1706,1365, 1268, 1132, 1003, 676 cm"1 IR (film): 2945, 2860, 1710, 1497, 1363, 1269,1134, 1003, 676 cm"1 6 | » • Przyklad LXIII. Wytwarzanie zwiazku o wzorze 37 Roztwór 8,5 g chlorku miedziowego (CuCl2'2H20) w 100 ml etanolu wkrapla sie powoli przy dobrym mieszaniu do roztworu 24,7 g 3-(l,2,4-triazolilo-l)-l-(2'-furylo)-4, 4-dwumetylopentanonu-l w 150 ml etanolu.Calosc miesza sie dalej przez 3 godziny w temperaturze pokojowej. Wydzielone krysztaly o barwie turkusowej odsacza sie i przemywa 25 ml lodowato zimnego etanolu. Takotrzymuje sie 30 g, co stanowi 95% wydajnosci teoretycznej, zwiazku kompleksowego bis-3-(l,2,3-triazolilo-l)-l-(2'-furylo)-4,4-dwumetylopentancMi-l)chlorek miedziowy o temperaturze topnienia 123—124°C.Przyklad LXIV. Wytwarzanie zwiazku o wzorze 38 Roztwór 6,8 g ZnCl2 w 50 ml etanolu wkrapla sie powoli przy mieszaniu do roztworu 29,l,g 3-(1,2,4-tria- zólilo-l)-l-(4'chlorofenylo)-4,4-dwumetylopentanonu-l w 200 ml etanolu. Calosc miesza sie przez 2 godziny w temperaturze pokojowej, po czym odsacza pod zmniejszonym cisnieniem wydzielone bezbarwne krysztaly i przemywa je 25 ml lodowato zimnego etanolu. Tak otrzymuje sie 26 g, czyli 80% wydajnosci teoretycznej, zwiazku kompleksowego bisCS^l^^triazolilo-l^l^^chlorofenyloH^dwumetylopentanon-l)- chlorek cynko¬ wy o temperaturze topnienia 149—152°C.Odpowiednio wytwarza sie zwiazki kompleksowe z metalami o wzorze ogólnym 2, które szczególowo przedstawione sa w tablicy II.Tablica II Przyklad nr 1 LXV LXVI LXVII LXVIII LXIX LXX LXXI LXXII LXXIII Me Cu Cu Cu Cu Cu Cu Cu Cu Cu R1 wzór 8 1 (CH,)3C- wzór 9 wzór 13 wzór 13 wzór 16 wzór 17 wzór 19 (CH3)3C- R? (CH3)3C- wzór10 (CH3)3C- (CH3)3C- (CH3)2CH- (CH3)3C- (CH3)3C- wzór 20 wzór 18 Az wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 wzór 11 Y Cl Cl Cl Cl Cl Cl Cl Cl Cl n 2 2 2 2 2 2 2 2 2 m 2 1 2 2 2 2 2 2 2 Temperatura topnienia (°C) 208-210 178 196-198 215-218 195-197 155-157 213-215 161 173-175 0-azoliloketony bedace substancja czynna srodka wedlug wynalazku nadaja sie doskonale do regulowania wzrostu licznych roslin, co objawia sie zwlaszcza w ograniczaniu wzrostu. Dzialanie ich oraz tolerowanie przez rosliny jest lepsze niz znanych srodków regulujacych wzrost roslin.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 i 2 mozna stosowac takze w polaczeniu z innymi srodkami ochrony roslin, to znaczy razem ze srodkami chwastobójczymi, owadobójczymi, zwlaszcza ze srodkami grzybobójczymi. W prakty¬ ce korzystne jest takze polaczone stosowanie z nawozami, zwlaszcza mieszanek z mocznikiem.6 107710 Srodek wedlug wynalazku odpowiedni jest zwlaszcza do regulowania wzrostu zbóz, np. pszenicy, zyta, jeczmienia, ryzu i owsa, poza tym roslin dwulisciennych, np. slonecznika, pomidorów, winorosli, bawelny i rze¬ paku, oraz róznych roslin ozdobnych jak Poinsettien i Hibiscus. Traktowane rosliny wykazuja nizszy wzrost i na ogól masywny pokrój w porównaniu z roslinami nie traktowanymi, poza tym obserwuje sie ciemniejsze zabarwie¬ nie roslin.Na skutek wysokiej tolerancji przez rosliny stosowana ilosc srodka wedlug wynalazku moze zmieniac sie wszerokich granicach. Na ogól stosuje sie 0,05-12, zwlaszcza 0,1-4 kg substancji czynnej na hektar po¬ wierzchni gleby.Jako przyklady substancji czynnych srodka wedlug wynalazku wymienia sie szczególowo nastepujace 0-azoIiloketony: 3 3-(l,2,4-triazolilo-l)-l-(2'-furylo)-4,4-dwumetylopentanon-l, 3-(l,2,4-triazolilo-1)- l-(2'-tienylo)-4,4-dwumetylopentanon-1, l-(l,2,4-triazolilo-l)-l-(2-pirydylo)-4,4-dwumetylopentanon-3, 3-(l,2,4-triazolilo-l)-l-(r-naftylo)-4,4-dwumetylopentanon-l oraz jego chlorowodorek, 3-(l,2,4-triazolilo-1)- l-fenylo-4,4-dwumetylopentanon-1, 3-(l,2,4-triazolilo-1)- l-(4'-fluorofenylo)-4,4-dwumetylopentanon-1 oraz jego chlorowodorek, 3-(l,2,3-triazolilo-l)-l-(4'-clilorofenylo)-4,4-dwumetylopentanon-l oraz jego chlorowodorek, 3-( 1,2,3-triazolilo- l)-l-(4'-chlorofenylo)4,4-dwumetylopentanon-1, 3-(l-imidazolilo)-l-(4'-chlorofenylo)-4,4-dwumetylopentanon-l oraz jego chlorowodorek, 3-(l,2,4-triazolilo- l)-l-(3'-bromofenylo)-4,4-dwumetylopentanon-1, 3-(l,2,4-triazolilo)-l-(4,-bromofenylo)4,4-dwumetylopentanon-l, 3-(l,2,4-triazolilo-l)-l-(2,,4'-dwuchlorofenylo)4,4-dwumetylopentanon-l i jego chlorowodorek, 3-(l,2,4-triazolilo-l)-l-(4,-metylofenylo)-4,4-dwumetylopentanon-l i jego chlorowodorek, l-(l,2,4-triazolilo-l)-l-(2'metylo-4'-chlorofenylo)-4,4-dwumetylopentanon-l, 3-( 1,2,3-triazolilo- l)-3-(2'-metoksyfenylo)- l-(4'-metoksyfenylo-propanon-1, l-( 1,2,4-triazolilo- l)-l-(2'-metoksyfenylo)-4,4-dwumetylopentanon-1.Jako przyklady zwiazków kompleksowych z metalami stosowanych jako substancja czynna srodka wedlug wynalazku wymienia sie szczególowo: bis-(3-)l,2,4-triazolilol(-l-)2'-furylo(4,4-dwumetylopentanon-l)-chlorek miedziowy, bis-(3-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/2'-teienylo/-4,4-dwumetylopentanon-l) — chlorek miedziowy, bis-/l-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/2'-pirydylo/-4,4-dwumetylopentanon-3) — chlorek miedziowy, bis-(3-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/rnaftylo/-4,4-dwumetylopentanon-l) - chlorek miedziowy, bis-(3-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/4'-chlorofenylo/4,4-dwumetylopentanon-l) — chlorek miedziowy, bis-3-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/4'-chlorofenylo/4,4-dwumetylopentanon-l) - chlorek cynkowy, bis-(3-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/4'-chlorofenylo/-4-metylopentanon-l) - chlorek miedziowy, bis-(3-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/2',4,-dwuchlorofenylo/4,4-dwumetylopentanon-l) — chlorek miedziowy, bis-(3-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/4'-metylofenylo/4,4-dwumetylopentanon-l) — chlorek miedziowy, bis-(3-/l,2,4-triazolilo-l/3-/2'-metoksyfenylo/-l-/4'metyloksyfenylo/-propanon-l) — chlorek miedziowy, bis-/l-/l,2,4-triazolilo-l/-l-/2,-metylo-4'-chlorofenylo/4,4-dwumetylopentanon-3) — chlorek miedziowy.Srodek wedlug wynalazku stosuje sie np. w postaci dajacych sie bezposrednio rozpylac roztworów, prosz¬ ków, suspensji, takze wysokoprocentowych wodnych, olejowych albo innych suspensji lub dyspersji, emulsji, dyspersji olejowych, past, srodków do opylania, srodków do posypywania albo granulatów przez opryskiwanie, rozpylanie mglawicowe, opylanie, posypywanie albo polewanie. Formy uzytkowe zaleza w zupelnosci od celu stosowania i w kazdym przypadku powinny one zapewniac mozliwie jak najlepsze rozprowadzenie substancji czynnej srodka wedlug wynalazku.Do wytwarzania dajacych sie bezposrednio rozpylac roztworów, emulsji, past i dyspersji olejowych stosuje sie frakcje oleju mineralnego o temperaturze wrzenia od sredniej do wysokiej jak nafte swietlna albo olej do silników Diesla, dalej oleje ze smoly weglowej itd., oraz oleje pochodzenia roslinnego albo zwierzecego, weglo¬ wodory alifatyczne, cykliczne i aromatyczne, np. toluen, ksylen, parafine, czterowodoronaftalen, alkilowane naftaleny lub ich pochodne, alkohole, np. metanol lub butanol, aminy, np. etanoloamine lub dwumetyloforma- mid oraz wode, nosnik' ak naturalne maczki skalne, np. kaolin, tlenek glinowy, talk albo krede, oraz syntetyczne maczki skalne, np. wysokodyspersyjny kwas krzemowy lub krzemiany, emulgatory jak niejonotwórcze i aniono¬ we emulgatory, np. eter alkoholu tluszczowego i polioksyetylenu, alkanosulfoniany i arylosulfoniany oraz dy- spergatory jak lignine, lugi posiarczynowe i metyloceluloze.107710 7 Preparaty zawieraja na ogól 0,1-95, zwlaszcza 0,5-90% wagowych substancji czynnej.Wazne jest, aby srodek wedlug wynalazku stosowac w odpowiednim czasie, któiy ustala sie dokladnie w zaleznosci od warunków geograficznych, klimatycznych oraz wegetatywnych.W ponizszych przykladach przedstawione jest dzialanie srodka na przyrost wysokosci, bez ograniczenia mozliwosci innych, opisanych wyzej zastosowan.Przyklad A. Doswiadczenia w cieplarni wedlug systemu Neubauer'a.Nasiona roslin doswiadczalnych zasiano w cieplarni w naczyniach z tworzywa sztucznego o srednicy 12,5 cm wypelnionych gjeba torfowa posiadajaca wystarczajaca ilosc substancji odzywczych. Substancje czynne stosowano w róznych ilosciach w postaci wodnego roztworu albo dyspersji w dniu zasiewu przez bezposrednie opryskanie powierzchni gleby. Podczas wzrostu, 18 dni, rosliny traktowane srodkiem wedlug wynalazku wykazy¬ waly w porównaniu z roslinami kontrolnymi, nie traktowanymi wyraznie mniejszy wzrost, co ustalano przez pomiar ich dlugosci. Przy czym z kazdego szeregu traktowania zmierzono 100 roslin. Znana substancja czynna porównawcza, chlorek N-2-chloroetylo-N,N,N-trójmetyloamoniowy (chlorek chlorochcdiny = CCC) wykazywala gorsze dzialanie.Uzyskane wyniki doswiadczen przedstawione sa w tablicach III, IV i V.Tablica III Wplyw na przyrost wysokosci pszenicy przy traktowaniu gleby - system Neubauer'a Substancja czynna z przykladu nr. 17 Próba kontrolna nie traktowana CCC znana I H Stosowana ilosc kg/ha - 3,0 12,0 3,0 12,0 Wysokoi cm 30,0 21,5 19,5 18,5 11,5 ic roslin wzgledna 100 71,7 65,0 61,7 1 38,3 Tablica IV Wplyw na przyrost wysokosci jeczmienia przy traktowaniu gleby - system Neubauer'a Substancja czynna z przykladu nr Próba kontrolna nie traktowana CCC znana II Stosowana ilosc kg/ha - 3,0 12,0 3,0 12,0 Wysoko cm 32,0 26,0 23,5 22,0 16,0 ic roslin wzgledna 100 81,3 73,4 68,8 50,08 107710 Tablica V Wplyw na wzrost rzepaku przy traktowaniu gleby - system Naubauer'a Substancja czynna z przykladu nr Próba kontrolna nie traktowana 1 CCC znana II XIV clV Stosowana ilosc kg/ha - 3,0 12,0 3,0 12,0* 3,0 12,0 3,0 12,0 Wysokosc roslin cm 1 wzgledna 17,0 17,0 17,0 15,0 13,0 16,0 14,0 15,0 14,0 100 100 100 88,2 76,5 94,1 82,4 88,2 82,4 Przyklad B. Próba wegetacyjna wedlug systemu Mitscherlich'a W celu oznaczenia skutecznosci traktowania srodkiem wedlug wynalazku u roslin jednolisciennych w wa¬ runkach podobnych do polowych, przeprowadzono próbe wegetacyjna w duzych naczyniach o pojemnosci 10 litrów z jeczmieniem jarym. Rosliny hodowano na glebie gliniasto-piaszczystej stosujac nawozenie na kazde naczynie 1,5 gN w postaci azotanu amonowego i 1 gP205 w postaci drugorzedowego fosforanu potasowego.Substancje czynne nanoszono w postaci dyspersji wodnej na powierzchnie gleby po zasiewie jeczmienia. Jako substancje porównawcza zastosowano chlorek N-2-chloroetylo-N,N,N-trójmetyloamoniowy (CCC), jednak w ten sposób, ze po osiagnieciu przez rosliny wysokosci okolo 40 cm opryskano Uscie wodnym roztworem, poniewaz wiadomo, ze przy traktowaniu gleby przez okres wegetacji dluzszy niz 4 tygodnie w przypadku tej substancji wystepuje utrata aktywnosci Po zakonczeniu rozwoju klosów stwierdzono u roslin traktowanych srodkiem wedlug wynalazku wyraznie mniejszy przyrost wysokosci w porównaniu z roslinami kontrolnymi, nie traktowa¬ nymi, przy poza tym jednakowym stanie rozwoju roslia Srodek wedlug wynalazku wyraznie przewyzszal dzialaniem znana substancje porównawcza (CCC), nawet przy nizszych ilosciach stosowanych.Otrzymane wyniki doswiadczenia przedstawione sa w tablicy VI.Tablica VI Wplyw na przyrost wysokosci jeczmienia przy traktowaniu gleby w próbie wegetacji - system Mitscherlich'a Substancja czynna z przykladu nr Próba kontrolna nie traktowana ! CCC I znana II Stosowana ilosc kg/ha - 3,0 6,0 1,5 3,0 Wysoko cm 101,0 94,0 94,5 91,5 85,5 ic roslin wzgledna 100 93,1 1 93,6 90,6 1 84,6107710 9 Przyklad LXXIV. Miesza sie 90 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu I z 10 czesciami wagowymi N-metylo- a -pirolidonu i tak otizymuje sie roztwór odpowiedni do stosowania w postaci bardzo drobnych kropli.Przyklad LXXV. 20 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu II rozpuszcza sie w mieszaninie skladajacej sie z 80 czesci wagowych ksylenu, 10 czesci wagowych produktu przylaczenia 8-10 moli tlenku etylenu do 1 mola N-monoetandoamidu kwasu olejowego, 5 czesci wagowych soli wapniowej kwasu dodecylo- benzenosulfonowego i 5 czesci wagowych produktu przylaczenia 40 mdi tlenku etylenu do 1 mola oleju rycyno¬ wego. Przez wylanie i dokladne rozprowadzenie roztworu w 100000 czesci wagowych wody otrzymuje sie wod¬ na dyspersje zawierajaca 0,02% wagowe substancji czynnej.Przyklad LXXVI* 20 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu III rozpuszcza sie w mieszani¬ nie zlozonej z 40 czesci wagowych cykloheksanonu, 30 czesci wagowych izobutanolu, 20 czesci wagowych pro¬ duktu przylaczenia 7 moli tlenku etylenu do 1 mola izooktylofenolu oraz 10 czesci wagowych produktu przylaczenia 40 moli tlenku etylenu do 1 mola oleju rycynowego. Przez wylanie i dokladne rozprowadzenie roztworu w 100000 czesci wagowych wody otrzymuje sie wodna dyspersje zawierajaca 0,02% wagowe substancji czynnej.Przyklad LXXVIL 20 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu I rozpuszcza sie w mieszani¬ nie zlozonej z 25 czesci wagowych cykloheksanolu, 65 czesci wagowych frakcji oleju mineralnego o temperatu¬ rze wrzenia 210—280°C. i 10 czesci wagowych produktu przylaczenia 40 moli tlenku etylenu do 1 mda oleju rycynowego. Przez wylanie i dokladne rozprowadzenie roztworu w 100000 czesciach wagowych wody otrzymu¬ je sie wodna dyspersje zawierajaca 0,02% wagowe substancji czynnej.Przyklad LXXVIII. 20 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu II miesza sie dokladnie i miele w mlynku mlotkowym z 3 czesciami wagowymi sdi sodowej kwasu dwuizobutylonaftaleno-a-sulfonowe- go, 17 czesciami wagowymi soli sodowej kwasu li^iinosulfonowego z lugu posiarczynowego oraz 60 czesciami wagowymi sproszkowanego zelu krzemionkowego. Pizez dokladne rozprowadzenie mieszaniny w 20000 cze¬ sciach wagowych wody otrzymuje sie ciecz do opryskiwania zawierajaca 0,1% wagowy substancji czynnej.Przyklad LXXIX. 3 czesci wagowe substancji czynnej z przykladu III miesza sie dokladnie z 97 czesciami wagowymi subtelnie rozdrobnionego kaolinu. W ten sposób otrzymuje sie srodek do opylania zawierajacy 3% wagowe substancji czynnej.Przyklad LXXX. 30 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu IV miesza sie dokladnie z mie¬ szanina sporzadzona z 92 czesciami wagowych sproszkowanego zelu krzemionkowego i 8 czesci wagowych oleju parafinowego, którym opryskano powierzchnie tego zelu krzemionkowego. W ten sposób otrzymuje sie preparat substancji czynnej o dobrej przyczepnosci Przyklad LXXXI. 40 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu I miesza sie dokladnie z 10 czesciami wagowymi soli sodowej produktu kondensacji kwasu fenolosulfonowego z mocznikiem i formalde¬ hydem, 2 czesciami wagowymi zelu krzemionkowego i 48 czesciami wody. Tak otrzymuje sie trwala dyspersje wodna. Przez rozcienczenie jej 100000 czesci wagowych wody otrzymuje sie wodna dyspersje zawierajaca 0,04% wagowe substancji czynnej.Przyklad LXXXII. 20 czesci wagowych substancji czynnej z przykladu II miesza sie dokladnie z 2 czesciami wagowymi soli wapniowej kwasu dodecylobenzenosulfonowego, 8 czesciami wagowymi eteru alko- hdu tluszczowego i poliglikolu, 2 czesciami wagowymi soli sodowej produktu kondensacji kwasu fenolosulfono- wego z mocznikiem i formaldehydem oraz 68 czesciami wagowymi parafinowanego oleju mineralnego. W ten sposób otrzymuje sie trwala dyspersje olejowa. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek regulujacy wzrost roslin zawierajacy staly albo ciekly nosnik oraz substancje czynna, znamien¬ ny t y m , ze jako substancje czynna zawiera jS-azoliloketon o wzorze ogólnym 1, w którym R1 i R2 sa rózne albo jednakowe i oznaczaja grupe alkilowa, cykloalkilowa, alkoksyalkilowa, która ewentualnie posiada postac pierscienia, grupe nitroalkilowa, alkenylowa zawierajaca do 8 atomów wegla, furylowa, tienylowa, pirydylowa, naftylowa albo fenylowa, przy czym grupa fenylowa jest ewentualnie podstawiona atomem fluoru, chloru, bromu, grupa alkilowa, alkoksylowa, trójfluorometylowa albo grupa nitrowa, a Az oznacza grupe imidazolilowa, 1,2,4-triazdilowa albo 1,2,3-triazolilowa, albo jego sól lub zwiazek kompleksowy z metalem.LQ 107 710 ^-CO-CHz-CH-R* Az WZOR 1 0 [Me(R,-/!-CH2-CH-R2gXn Az WZOR 2 tf-CO-CH-CH,- R2 WZÓR 3 (ch3)3c-co-ch2~ch; ^CICHjIj WZOR 5 jC^\ X(CH3)3 ciHQK-co-ch2-ch( V WZÓR 6 ^-CO-CHj-CH-R2 WZÓR U ^0- WZOR 7 O- WZOR 8 WZÓR 9 o- WZOR 10 Br -O- WZOR 15 Cl WZOR 15 O -O- WZOR 11 WZOR 12 H,C^- " WZOR 17 CH3 WZOR 18 WZdR 13 WZOR U ch3ohQ^- WZOR 191Q7 710 11 O- WZÓR 21 WZdR 22 Ql Cl WZdR 28 *-0- 0T' WZOR 23 WZÓR 24 WZOR 29 -O WZOR 30 H3CO WZOR 25 WZOR 26 WZOR 31 WZOR 32 H3cq H3CO- 3^u WZOR 3 A WZOR 35 WZOR 36 Cul (q—CO-CH2-CHv _. )2 ^C Cl2 WZOR 37 C(CH3)3 Zn(CI—O-00"0^-^ /^N '2 V CU WZOR 38 PL