Przedmiotem wynalazku jest dwupulsowy rewersyjny przeksztaltnik tyrystoro¬ wy z blokada pradów wyrównawczych, stosowany do sterowania jednofazowych ukladów napedo¬ wych pradu stalego.Stan techninki. W znanych rozwiazaniach tyry¬ storowych rewersyjnych przeksztaltników jedno- i wielofazowych, uklady blokady pradów wyrów¬ nawczych dzialaja w oparciu o pomiar w galeziach przeksztaltnika. Innym znanym rozwiazaniem sa przeksztaltniki z pradami wyrównawczymi, posia¬ dajace regulatory pradu wyrównawczego oraz dla¬ wiki w galeziach przeksztaltnika ograniczajace chwilowe /wartosci pradów wyrównawczych. Roz¬ wiazania posiadaja skomplikowana strukture oraz wymagaja stosowania dodatkowych elementów ta¬ kich jak^czujniki pradu, dlawiki.Istota wynalazku. Zgodnie z wynalazkiem, pierw- . sze wejscie ukladu dwustabilnego jest polaczone z wejsciem komparatora napiecia, zas drugie wej¬ scie ukladu dwustabilnego jest polaczone z pierw¬ szym wyjsciem* ukladu synchronizacji. Natomiast pierwsze i drugie wyjscia ukladu dwustabilnego sa polaczone z pierwszym i drugim wejsciem blokujacym sterownika, którego pierwsze wyjscie jest polaczone z pierwszym wejsciem przeksztalt¬ nika napiecia dwupulsowego, a drugie wyjscie ste^ równika jest polaczone z drugim wejsciem prze¬ ksztaltnika napiecia dwupulsowego, którego wyj¬ scie synchronizujace- jest polaczone z wejsciem 15 20 25 SO 2 ukladu synchronizacji. Drugie wyjscie ukladu syn¬ chronizacji jest polaczone z wejsciem synchroni¬ zujacym sterownika. Ponadto wejscie komparatora jest polaczone z wyjsciem regulatora napiecia, które jest polaczone z wejsciem sterujacym ste¬ rownika.Przeksztaltnik wedlug wynalazku, dzieki uklado¬ wi dwustabilnemu, sterowaniu poprzez komparator oraz uklad synchronizacji eliminuje jednoczesne zalaczanie obu grup tyrystorów w czasie jednego pólokresu napiecia zasilajacego, co zapobiega po¬ wstawaniu zwarc w przeksztaltniku napiecia dwu¬ pulsowego. Ponadto przeksztaltnik charakteryzuje sie prostota wykonania, dzieki wyeliminowaniu czujników oraz ukladów pomiarowych pradu badz dlawików.Objasnienie rysunku. Wynalazek zostal uwidocz¬ niony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy prze¬ ksztaltnika dwupulsowego, a fig. 2 — przebiegi impulsowo-czasowe w odpowiednich punktach ukladu.Przyklad wykonania. Do regulatora 2 doprowa¬ dzone sa sygnaly zadajace z zadajnika 3 oraz syg¬ naly sprzezenia zwrotnego z ukladu 4 sprzezenia zwrotnego. Sygnal wyjsciowy sterownika 1 dopro¬ wadzony jest do ukladów zaplonowych tyrystorów przeksztaltnika 8 napiecia dwupulsowego. Odpo¬ wiednio do znaku* napiecia wyjsciowego opisanego krzywa c regulatora 2 napiecia wysterowana jest 107 571107 571 3 4 wlasciwa grupa tyrystorów dla zadanego kierunku.W zaleznosci od wielkosci sygnalu sterujacego w ukladzie sterownika 1 ustalony jest odpowiedni kat zaplonu tyrystorów. Sterownik 1 synchronizo¬ wany jest poprzez uklad 7 synchronizacji napie¬ ciem zasilajacym przeksztaltnika 8 napiecia dwu- pulsowego. W czasie jednego pólokresu napiecia zasilajacego opisanego krzywa a moze byc wyste¬ rowana* tylko jedna grupa tyrystorów. Jezeli po wysterowaniu grupy tyrystorów nastapi zmiana sygnalu c wyjsciowego regulatora 2, nalezy zablo¬ kowac mozliwosc wystapienia sygnalów zaplono¬ wych w drugiej grupie tyrystorów do czasu naj¬ blizszego przejscia przez zero napiecia zasilajacego przeksztaltnik 8.Ponadto uklad posiada komparator 5 napiecia oraz uklad 6 dwustabilny. Komparator 5 pozwala na wykrycie znaku napiecia wyjsciowego regula¬ tora 2.*Sygnal wyjsciowy z komparatora 5 opisany krzywa d doprowadzony jest do pierwszego wej¬ scia ukladu 6 dwustabilnego. Uklad 6 dwustabilny moze zmienic swój stan wówczas, gdy pojawi sie impuls synchronizujacy. Na wyjsciu ukladu syn¬ chronizacji 7 opisane krzywa b sygnaly wyjsciowe e z wyjscia ukladu 6 dwustabilnego blokuja od¬ powiednio uklady zaplonowe grup tyrystorów. W stanie ustalonym na wyjsciu regulatora 2 wyste¬ puje sygnal c o odpowiedniej wartosci i polary¬ zacji. Sygnal e steruje odpowiednio katem zaplo¬ nu zaworów przeksztaltnika 8. Uklad 6 dwusta¬ bilny znajduje sie w takim stanie, ze przepuszcza impulsy zaplonowe f lub g do tej grupy tyrysto¬ rów, która odpowiada polaryzacji sygnalu steruja¬ cego. Na skutek zmiany sygnalu zadajacego z za- dajnika 3 lub sygnalu sprzezenia zwrotnego z ukladu 4 sprzezenia zwrotnego zmienia sie sygnal wyjsciowy c regulatora 2. Jezeli zmiana sygnalu wyjsciowego c regulatora 2 odbywa sie bez zmia¬ ny jego znaku, wówczas nie ulega zmianie praca ukladu, tylko zostaje zmieniony kat zaplonu ty¬ rystorów. W przypadku zmiany znaku sygnalu wyjsciowego c regulatora 2 nastepuje zmiana pra¬ cujacych grup tyrystorów. Wybór grupy tyrysto¬ rów, która bedzie pracowala w kazdym kolejnym pólokresie napiecia zasilajacego dokonywany jest na poczatku tego pólokresu. Wybór grupy deter¬ minowany jest znakiem sygnalu c wyjsciowego regulatora 2, w chwili przejscia przez zero napie^ cia zasilajacego, czyli na poczatku pólokresu na¬ piecia zasilajacego. Sygnal c wyjsciowy regulatora 2 doprowadzony do wejscia komparatora 5 napie^ cia powoduje powstanie na jego wyjsciu stanu wysokiego lub niskiego, zaleznie od polaryzacji tego sygnalu. Sygnal komparatora^ 5 doprowadzony jest do ukladu 6 dwustabilnego.W chwili przejscia przez zero napiecia zasila¬ jacego w ukladzie 7 synchronizacji wytwarzany jest krótkotrwaly impuls. Impuls ten doprowa¬ dzony do wejscia ukladu 6 dwustabilnego umozli¬ wia zmiane jego stanu odpowiednio do sygnalu wyjsciowego d komparatora 5 napiecia. W ten spo¬ sób zmiana stanu ukladu 6 dwustabilnego mozliwa jest tylko w chwili przejscia przez zero napiecia zasilajacego. Jezeli w czasie pracy nastepuje zmia¬ na znaku sygnalu c wyjsciowego regulatora 2, to zmiana stanu ukladu 6 dwustabilnego, a tym sa¬ mym zmiana grupy tyrystorów przewidzianych do dzialania, nastapi dopiero w chwili pojawienia sie impulsu sterujacego b z ukladu 7 synchronizacji.W ten sposób mozliwosc jednoczesnego w czasie pólokresu napiecia zasilajacego przewodzenia obu grup tyrystorów, a tym samym stanowi zwarcia.Wyjscie WYJSCIE przeksztaltnika 8 napiecia dwu- pulsowego jest polaczone z silnikiem pradu sta¬ lego, a wejscie ZASILANIE tego przeksztaltnika 8 jest polaczone z jednofazowa siecia zasilajaca.Zastrzezenie patentowe Dwupulsowy rewersyjny przeksztaltnik tyrysto¬ rowy z blokada pradów wyrównawczych, zawiera¬ jacy sterownik, regulator napiecia, zadajnik, uklad sprzezenia zwrotnego, komparator napiecia, uklad dwustabilny, uklad synchronizacji oraz przeksztalt¬ nik napiecia dwupulsowego, znamienny tym, ze pierwsze wejscie ukladu (6) dwustabilnego jest po¬ laczone z wyjsciem komparatora (5) napiecia, za4 drugie wejscie ukladu (6) dwustabilnego jest po¬ laczone z pierwszym wyjsciem ukladu (7) syn¬ chronizacji, natomiast pierwsze i drugie, wyjscia ukladu (6) dwustabilnego sa polaczone z pierw¬ szym i drugim wejsciem blokujacym sterownika (1), którego pierwsze wyjscie (I) jest polaczone z pierwszym wejsciem (I) przeksztaltnika (8) napie¬ cia dwupulsowego, a drugie wyjscie (II) sterowni¬ ka (1) jejst polaczone z drugim wejsciem (II) prze¬ ksztaltnika (8) napiecia dwupulsowego, Jttórego wyjscie synchronizujace jest polaczone z wejsciem ukladu (7) synchronizacji, zas drugie wyjscie ukla- -du (7) synchronizacji jest polaczone z wejsciem synchronizujacym sterownika (1), ponadto wejscie komparatora (5) jest polaczone z wyjsciem regu¬ latora (Z) napiecia, które polaczone jest z wej^ sciem sterujacym sterownika (1), 10 15 20 25 30 35 40 45107 571 3 r fo- ZASILANIE * i 8 71 WYJSCIE b_D D \ q Fig. 2 PL