PL107229B1 - Mieszanka do trawienia metali - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mieszanka do tra¬ wienia metali. Mieszanka ma zastosowanie do trawienia metali przy uzyciu kwasnych roztworów nadtlenku wodoru, a szczególnie do stabilizowania nadtlenku wodoru w tych roztworach trawiacych.Znane jest stosowanie do trawienia metali ka¬ pieli siarkowych zawierajacych nadtlenek wodoru.W przypadku metali dwuwartosciowych M za¬ chodzi nastepujaca reakcja: M + H«SO4 + H|0j- -? MSO€ + 2H20 Jednakze nadtlenek wodoru jest substancja bar¬ dzo wrazliwa na obecnosc zanieczyszczen, które katalizuja jego rozklad. Sposród tych zanieczysz¬ czen najaktywniejsze sa zanieczyszczenia meta¬ liczne.Niezbedne jest zatem stabilizowanie nadtlenku wodoru w kapielach trawiacych do metali.Wsród dodatków proponowanych do stabilizo^ wanda nadtlenku wodoru mozna wymienic: glikol etylenowy i .glikole polietylenowe wedlug patentu angielskiego -nr 1157 038 i patentu francuskiego nr 1 539 960, nasycone alkohole alifatyczne wedlug patentu Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 597 290, mocznik i jego pochodne wedlug pa¬ tentu angielskiego nr 1160 314, fenacetyne, sulfa¬ tiazol wedlug patentu francuskiego nr 1427149, fenol wedlug patentu Stanów Zjednoczonych Ame- * ryki nT 3 649194 i patentu francuskiego nr 2 065 380.Te stabilizatory stosowane do tej pory maja rózne niedogodnosci: niektóre sa slabo rozpuszczal- 5 ne w roztworach trawiacych, inne tworza kom¬ pleksy z metalem trawionym, inne sa toksycz¬ ne, jeszcze inne opózniaja dzialanie trawiace.Obecnie stwierdzono, ze stabilizatory stanowiace pochodne chinoliny nie posiadajace tych raiedo- 1Q godnosci.Mieszanka wedlug wynalazku zawierajaca 10 do 400 g/l kwasu siarkowego i 2 do 80 g/l 100%-wego nad/tlenku wodoru, charakteryzuje sie tytm, ze za¬ wiera 10 do 500 mg/l stabilizatora wybranego spo¬ miedzy obojetnego siarczanu 8-hydraksychinoliny, 8-oksychlnoliny ftalilosulfatiazolu, 5-sulfo-6-mety- lo-8-ofcsychiinoliny, 5-nitro-8-hydroksychinoliny, 5-sulfo-8-aksychinolmy i salicylanu oksychinoliny oraz zawiera ponadto jeden czynnik powierzchnio¬ wo czynny otrzymany przez poldkondensacje tlen¬ ku etylenu z alkoholami tluszczowymi o stezeniu zawartym pomiedzy 0,3 a 2 g/l.Czynnik powierzchniowo-czynny sluzy do zmia¬ ny napiecia powierzchniowego kapieli pozwalaja¬ cej na lepszy kontakt ciala stalego z ciecza i podwyzszajacej szybkosc trawienia. Pozwala to równiez poprawic jakosc warstewki na przedmio¬ tach wydobywanych z kapieli.Stwierdzono, ze czynniki powierzchniowo-czyn- 30 ne otrzymane przez polikondensacje tlenku etylenu 15 20 23 107 229107 229 z alkoholami tluszczowymi takimi, jak UKANIL, który jest produktom kondensacji piarwszorzedo- wego alkoholu zawierajace 50% zwiazku o 9 ato¬ mach wegla i 50% o 11 atomach wegla z 9 cza¬ steczkami tlenku etylenu, daja nadzwyczajne re¬ zultaty i pozwalaja znacznie poprawic stabilnosc kapieli trawiacych.. Nawet stosowane bez stabili¬ zatorów, te czynniki powierzchniowo-czynne stabi¬ lizuja kapiele trawiace w dostateczny sposób.Czynnik powierzchniowo-czynny jest dodawany do kapieli trawiacych w stezeniu 0,3 i 2 g/l.Typowa kapiel stosowana do trawienia metali, w szczególnosci miedzi, wedlug wynalazku zawiera od 10 do 400 g/l kwasu siarkowego, od 2 do 80 g/l 100%-wego nadtlenku wodoru, od 10 do 500 mg/l stabilizatora i od 0,3 do 2 g/l czynnika powierzch- niowo-czynnego.W praktyce laznia trawiaca zawiera, z wyjat¬ kiem poczatku operacji, dosc znaczna ilosc siar¬ czanu metalu wytrawianego.Nastepujace przyklady nieograniczajace objas¬ niaja wynalazek: ^Przyklad I. Ten przyklad dotyczy trawienia miedzi przez roztwór nie zawierajacy stabiliza¬ tora.Przygotowano roztwór trawiacy, który zawieral 100 g/l 100%-wego kwasu siarkowego, 30 g/l mie¬ dzi w postaci pieciowodnego siarczanu miedzi i 20 g/l 100%-wego nadtlenku wodoru.Otrzymano temperature roztworu 50°C. Po uply¬ wie -6 godzin roztwór zawieral tylko 67% poczat¬ kowo wprowadzonego nadtlenku wodoru, po uply¬ wie 24 godzin zawieral go tylko 20%.Przyklad II. Przygotowano roztwór iden¬ tyczny z poprzednio opisanym w przykladzie I, ale dodano ponadto 30 mg/l obojetnego siarczanu 8-hydroksychinoliny. Utrzymywano roztwór w temperaturze 50°C.Po uplywie 6 godzin roztwór zawieral jeszcze 99% wprowadzonego nadtlenku wodoru, po uply¬ wie 24 godzin zawieral go jeszcze 93%.Przyklad III. Przygotowano roztwór iden¬ tyczny z poprzednio opisanym w przykladzie I, ale dodano 50 mg/l obojetnego siarczanu 8-hydro- ksychinolimy. Utrzymywano roztwór w temperatu¬ rze 50°C.Po uplywie 6 godzin caly wprowadzony nadtle¬ nek wodoru byl jeszcze obecny w roztworze, a po 10 15 uplywie 24 godzin pozostalo jeszcze 97% wpro¬ wadzonego nadtlenku wodoru.Przyklad IV. Do kapieli o skladizie opisanym w przylkladzie I dodano 100 mg/l siarczanu orto- oksychinoliny. Utrzymywano roztwór w temperatu¬ rze 50°C.Po 6 godzinach pozostalo 99% wprowadzonego nadtlenku wodoru, po 24 godzinach — 98%, a po 48 godzinach pozostalo 68% wprowadzonego nad¬ tlenku, wodoru.Przyklad V. Przygotowano roztwór identycz¬ ny z opisanym w przykladzie I i dodano 1 g/l UKANIL-u. Utrzymywano roztwór w temperatu¬ rze 50°C.Po 6 godzinach pozostalo 92% wprowadzonego nadtlenku wodoru, po 24 godzinach — 86%, a po 48 godzinach pozostalo 67% wprowadzonego nad¬ tlenku wodoru.Przyklad VI. Do roztworu o skladzie opi¬ sanym w przykladzie I dodano 1 g/l UKANIL-u i 50 ml/l siarczanu ortooksychinoliny. Utrzymywa¬ no roztwór w temperataize 50°C.Po 6 godzinach pozostalo 99% wprowadzanego nadtlenku wodoru, po. 24 godzinach pozostalo 93%, a po 48 godzinach pozostalo 80% wprowadzonego nadtlenku wodoru.Zastrzezenia patentowe 1. Mieszanka do trawienia metali skladajaca sie z 10 do 400 g/l kwasu siarkowego i 2 do 80 g/l 100%-wego nadtlenku wodoru, znamienna tym, ze zawiera 10 do 500 mg/l stabilizatora wybranego spomiedzy obojetnego siarczanu 8-hydroksychino- 35 liny, 8-oksychinoliny ftalilosulfatiazolu, 5-sulfo-6- -metylo-8-oksychinoliny, 5-nitro-8-hydroksychinoli- ny, 5-sulfo-8-oksychinoliny i salicylanu oksychino- liny oraz zawiera ponadto jeden czynnik po- wierzohniowo-czynny otrzymany przez polikonden- 40 sacje tlenku etylenu z alkoholami tluszczowymi o stezeniu zawartym pomiedzy 0,3 a 2 g/l. 2. Mieszanka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawiera od 20 do 100 rn^/1 stabilizatora. 3. Mieszanka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawiera jako czynnik powierzchniowo-czynny produkt otrzymany przez polikondensacje 9 cza¬ steczek tlenku etylenu z alkoholami tluszczowymi o 9—11 atomach wegla. 25 30 45 PZG Koszalin D-2113 100 egz. A-4 Cenm U ii PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Mieszanka do trawienia metali skladajaca sie z 10 do 400 g/l kwasu siarkowego i 2 do 80 g/l 100%-wego nadtlenku wodoru, znamienna tym, ze zawiera 10 do 500 mg/l stabilizatora wybranego spomiedzy obojetnego siarczanu 8-hydroksychino- 35 liny, 8-oksychinoliny ftalilosulfatiazolu, 5-sulfo-6- -metylo-8-oksychinoliny, 5-nitro-8-hydroksychinoli- ny, 5-sulfo-8-oksychinoliny i salicylanu oksychino- liny oraz zawiera ponadto jeden czynnik po- wierzohniowo-czynny otrzymany przez polikonden- 40 sacje tlenku etylenu z alkoholami tluszczowymi o stezeniu zawartym pomiedzy 0,3 a 2 g/l.
2. 2. Mieszanka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawiera od 20 do 100 rn^/1 stabilizatora.
3. 3. Mieszanka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zawiera jako czynnik powierzchniowo-czynny produkt otrzymany przez polikondensacje 9 cza¬ steczek tlenku etylenu z alkoholami tluszczowymi o 9—11 atomach wegla. 25 30 45 PZG Koszalin D-2113 100 egz. A-4 Cenm U ii PL