PL105707B1 - Srodek do preparowania teksturowanych wlokien poliestrowych - Google Patents

Description

* **¦¦¦¦ ¦-¦.¦¦'*! L:.':-W6j Int. Cl.2 F27D 17/00 C23C 11/14 Twórcy wynalazku: Liliana Stasiak, Wiktor Zolotarew, Eugenia Lazu- chiewicz, Jan Wilk, Zdzislaw Stasiak Uprawniony z patentu: Centralny Osrodek Badawczo-Rozwojowy Prze¬ myslu Dziewiarskiego, Lódz; Lódzkie Zaklady ^ Chemiczne, Lódz (Polska) Srodek do preparowania teksturowanych wlókien poliestrowych Przedmiotem wynalazku jest srodek do prepa¬ rowania teksturowanych wlókien poliestrowych w procesie przewijania, zwlaszcza na szybkobieznych przewijarkach.

Znane sa z polskich opisów patentowych nr 61112 i nr 71482 srodki do preparowania wlókien syntetycznych. Srodek znany z polskiego opisu patentowego nr 71482 stosowany jest w formie emulsji wodnej w procesie przedzenia wlókien po¬ liamidowych, natomiast srodek wedlug polskiego opisu patentowego nr 61 112 moze byc stosowany w formie olejowej wylacznie do przewijania prze¬ dzy z predkoscia do 600 m/min. Srodki te sto¬ sowane w procesie przewijania przedz teksturo¬ wanych skladaja sie z olejów, emulgatorów i srod¬ ków antyelektrostatycznych. Jako emulgatory sto¬ sowane sa zwykle etoksylowane alkohole lub kwa¬ sy alifatyczne nierozgalezione i etoksylowane al- kilofenole.

Jako antystatyki stosowane sa estry fosforowe alkoholi alifatycznych, chlorowane parafiny, syn¬ tetyczne woski bedace poliglikolami o ciezarze cza¬ steczkowym powyzej 2000. Zwiekszenie predkosci przewijania przedz teksturowanych do ponad 1000 m/min. powoduje odpryskiwanie tych srodków uniemozliwiajac równomierne i dostateczne ilos¬ ciowe naniesienie ich na wlókno. Ubytki wagowe znanych srodków przy stosowaniu szybkobieznych dochodza do 60%. Brak wlasciwej ilosci tych srod¬ ków na przedzy uniemozliwia uzyskanie prawidlo- 16 wego nawoju i utrudnia przerób przedzy na ma¬ szynach dziewiarskich. Wystepowanie duzych sil odsrodkowych w szybkim procesie przewijania wymaga od srodka silnego zwiazania jej z po¬ wierzchnia wlókna.

Celem wynalazku jest dobór skladu jakoscio¬ wego i ilosciowego srodka, który zapewnilby sil¬ ne zwiazanie z mikrostruktura wlókna, odpowie¬ dnie i równomierne jego naniesienie umozliwiajac prawidlowy dalszy przerób przedzy.

Istota wynalazku jest srodek do preparowania teksturowanych wlókien poliestrowych zawieraja¬ cy olej i etoksylowane alkohole alifatyczne o nie- rozgalezionym lancuchu skladajacy sie z 85—90 czesci wagowych oleju wazelinowego, 1—8 czesci wagowych etoksylowanego alkoholu alifatycznego o lancuchu rozgalezionym o wzorze 1, w którym n oznacza liczbe 1—5, Rl9 R2 oznacza alkil Ct—C^, 8—1 czesci wagowych etoksylowanego alkoholu alifatycznego o lancuchu nierozgalezionym o wzo¬ rze 2, w którym m oznacza liczbe 3—7, R ozna¬ cza alkil C6—C16, 0,1—0,9 czesci wagowych poli- glikolu etylenowego o wzorze 3, w którym p ozna¬ cza liczbe 1—9 oraz z pozostalych czesci wago¬ wych wody.

Stwierdzono, ze zawartosc w skladzie srodka eto¬ ksylowanego alkoholu o rozgalezionym lancuchu i o okreslonej scisle budowie zapewnia odpowie¬ dnia kohezje srodka ograniczajac jego rozpryski¬ wanie i migracje w glab nawoju. Z kolei poligli- 105 707105 707 kol etylenowy o okreslonym ciezarze czasteczko¬ wym okolo 300 ze wzgledu na niewielki rozmiar tej czasteczki nie stanowi zawady przestrzennej a posiadajac duza ilosc atomów tlenu z wolnymi parami elektronów zdolnych do tworzenia wiazan wodorowych pomiedzy srodkiem a wlóknem poli¬ estrowym wyraznie zwieksza jego adhezje do wlókna. Obecnosc w skladzie srodka poliglikolu etylenowego o okreslonym ciezarze czasteczkowym w powiazaniu z okreslona iloscia oleju i emulga¬ torów o rozgalezionym i nierozgalezionym lancu¬ chu zapewnia wejscie srodka w mikrostrukture wlókna i zwiazanie go za pomoca sil Van der Waalsa z grupami elektronoakceptorowymi wlók¬ na poliestrowego.

Przyklad I. Do ogrzewanego przeponowo mieszalnika wlewa sie kolejno dokladnie miesza¬ jac i utrzymujac temperature 45—50°C 90 czesci wagowych oleju wazelinowego bialego, 4,5 czesci wagowych etoksylowanego alkoholu izododecylo- wego o wzorze 1, w którym n oznacza liczbe 3, Rx oznacza CtH5, R, oznacza CgH19, 4,5 czesci wa¬ gowych etoksylowanego alkoholu laurylowego o wzorze 2, w którym m oznacza liczbe 5, R ozna¬ cza CltHft3> 0,9 czesci wagowych poliglikolu ety¬ lenowego o wzorze 3, w którym p oznacza liczbe 6, 0,1 czesci wagowych wody.

Przyklad II. 45 czesci wagowych oleju wa¬ zelinowego bialego, 45 czesci wagowych oleju wa¬ zelinowego niskokrzepnacego, 4,5 czesci wagowych etoksylowanego alkoholu izododecylowego o wzo¬ rze 1, w którym n oznacza liczbe 3, Rt oznacza C£HB, R, oznacza C,H19, 4,5 czesci wagowych eto¬ ksylowanego alkoholu laurylowego o wzorze 2, w którym m oznacza liczbe 5, R oznacza C^H^, 0,9 czesci wagowych poliglikolu etylenowego o wzo¬ rze 3, w którym p oznacza liczbe 6, 0,1 czesci wa- gowych wody.

Zaleta srodka wedlug wynalazku jest jego do¬ bra adhejza do wlókna poliestrowego umozliwia¬ jaca równomierne naniesienie oraz wysoka kohe¬ zja zapobiegajaca odpryskiwaniu srodka w proce- sie nanoszenia, a takze jego migracji w czasie w glab nawoju. Równomierne naniesienie srodka w calym nawoju nadaje przedzy jednakowo niski wspólczynnik tarcia, znaczne obnizenie opornosci elektrycznej co gwarantuje prawidlowa budowe nawoju i dobry przerób przedzy na maszynach dziewiarskich. wane alkohole alifatyczne o nierozgalezionym lan¬ cuchu, znamienny tym, ze sklada sie z 85—90 czesci wagowych oleju wazelinowego, 1—8 czesci wagowych etoksylowanego alkoholu alifatycznego o lancuchu rozgalezionym o wzorze 1, w którym n oznacza liczbe 1—5, Rlf R, oznacza alkil Ci—Cu, 8—1 czesci wagowych etoksylowanego alkoholu alifatycznego o lancuchu nierozgalezionym o wzo¬ rze 2, w którym m oznacza liczbe 3—7, R ozna¬ cza alkil Cfl—C16, 0,1—0,9 czesci wagowych poligli¬ kolu etylenowego o wzorze 3, w którym p ozna¬ cza liczbe 1—9 oraz z pozostalych czesci wago¬ wych wody.

'\H-0-[CHrO-CH>]H RS ;,rt f - R-CHf0-[CHr0-CHt]mH kfzórc HO-CHrLcHfO-CHl-WH wzór J Bltk 1690/79 r. 105 egz. A4 Cena 45 zl

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek do preparowania teksturowanych wló¬ kien poliestrowych zawierajacy olej i etoksylo- *