PL104580B1 - Sposob usuwania pokryc ze zlota i jego stopow - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób usuwania pokryc ze zlota i jego stopów znajdujacych sie na przedmio¬ tach wykonanych z róznych materialów, takich jak ceramika, tworzywa sztuczne, a zwlaszcza z metali. Pokrycia ze zlota i jego stopów posiadaja znane wlasciwosci zdobnicze, a ze wzgledu na wysoka odpornosc na korozje oraz bardzo dobre przewodnictwo elektryczne sa stosowane coraz szerzej w elektronice, automatyce itp.

W produkcji przyrzadów pólprzewodnikowych, zwlaszcza krzemowych, pokrycia ze zlota i jego stopów umozliwiaja montaz tych przyrzadów. Usuwanie pokryc wykonanych ze zlota i jego stopów jest konieczne, jezeli ich jakosc jest zla lub przedmiot zostal pokryty w sposób nieprawidlowy, albo wynika to z innych warunków stosowania tego rodzaju pokryc.

Znane powszechnie sposoby rozpuszczania zlota i jego stopów woda królewska oraz roztworami cyjanków z dodatkiem nadtlenku wodoru nie sa dostatecznie selektywne i prowadza do czesciowego zniszczenia materialu podloza, szczególnie metali.

Selektywne dzialanie wykazuje inny znany sposób usuwania warstw zlota wedlug opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3242090, w którym stosuje sie roztwór wodny mieszaniny cyjanków w postaci swobodnej lub skompleksowanej (np. NaCN, Na2 [Zn(CN)4], oraz utleniaczy, przewaznie zwiazków organicznych typu nitrozwiazków aromatycznych. Wada tych roztworów do usuwania zlota wg znanego sposobu jest mala szybkosc rozpuszczania zlota jezeli jego powierzchnia jest zanieczyszczona, co jest powszechnie spoty¬ kane, (np. zatluszczona lub pokryta pasywna warstewka zwiazków nieorganicznych) oraz, ze sa one przeznaczo¬ ne do rozpuszczania tylko czystego zlota.

Celem wynalazku jest znalezienie takiego sposobu usuwania pokryc wykonanych ze zlota i jego stopów, który moze byc stosowany nie tylko do zlota, ale i jego stopów np. z Ag, Sb, Ni, Co itp. oraz gwarantujacy ich szybkie usuniecie równiez jezeli ich powierzchnia jest zanieczyszczona substancjami organicznymi (np. tluszcze) lub nieorganicznymi. Cel ten osiagnieto przez zastosowanie w skladzie kapieli roztwarzajacej pokrycia ze zlota i jego stopów, substancji katalizujacych reakcje rozpuszczania oraz substancji powierzchniowo-czynnych ulatwia¬ jacych zwilzanie powierzchni metalu przez ciecz, których wspólne dzialanie polega na usuwaniu i wiazaniu zanieczyszczen znajdujacych sie na powierzchni pokrycia oraz w pokryciu.2 104580 Wedlug wynalazku przedmiot pokryty warstwa zlota lub jego stopów zanurza sie do roztworu sporzadzo¬ nego przez rozpuszczenie w wodzie zwiazków utleniajacych zloto typu nitrozwiazków aromatycznych takich jak nitrobenzenosulfoniany, nitrobenzenoesany, nitrofenole, nitrobenzaldehydy, w ilosci 1—50 g/l, zwiazków cy¬ jankowych rozpuszczajacych zloto, w ilosci 5-100 g/l, odpowiednich wodorotlenków sodowego lub potasowego lub amonowego w ilosci 1—20 g/l oraz substancji przyspieszajacych rozpuszczanie, zwlaszcza soli alkalicznych hydroksykwasów alifatycznych (np. kwasu cytrynowego lub winowego lub glukorowcgo lub jablkowego, lub glikolowego lub mlekowego) w ilosci 5—50 g/l i substancji powierzchniowo-czynnych takich jak laurylosiarczan sodowy lub pochodne polietoxyfenolu, (np. alfenol lub rokafenol) w ilosci 0,05—0,50 g/l. Temperatura roztworu w czasie odzlacania wynosi 50— 100°C.

Dla przedmiotów metalowych, pokrytych zlotem lub jego stopami istnieje mozliwosc precyzyjnej kontroli procesu odzlacania metoda pomiaru sily elektromotorycznej ogniwa zlozonego z odzlacanego przedmiotu i na¬ syconej elektrody" kalomelowej, przy czym koniec odzlacania ustala sie, gdy sila elektromotoryczna ogniwa osiaga stala wartosc.

Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest duza szybkosc usuwania pokryc, która — bez wzgledu na stopien zanieczyszczenia powierzchni pokrycia i jego sklad, w przypadku stopu wynosi powyzej 0,4/im/minute, jak równiez mozliwosc dokonywania ponownych operacji zlocenia lub nanoszenia innych pokryc metalicznych na odzlocone podloze.

Ponizsze przyklady blizej wyjasniaja sposób wedlug wynalazku, nie ograniczajac jego zakresu.

Przyklad I. W pojemniku szklanym lub z polichlorku winylu umieszcza sie 42,5 g zwiazku zawieraja¬ cego 41,83% wagowych CN", 40 g nitrozwiazku organicznego zawierajacego 8,38% wagowych N, 20 g cytrynianu trójpotasowego, 0,2 g alfenolu oraz dodaje sie 7,5 g wodorotlenku potasowego i uzupelnia sie woda destylowana tak, aby objetosc roztworu wynosila 11, po czym mieszajac ogrzewa sie zawartosc pojemnika do temperatury 80°C. Nastepnie do tak przygotowanego roztworu zanurza sie plytke kowarowa pokryta warstwa zlota o gru¬ bosci 2 jLtm oraz nasycona elektrode i podlacza obie elektrody do miernika napiecia typu kompensacyjnego.

Koniec procesu odzlacania stwierdza sie na drodze obserwacji optycznej lub przez ustalenie sie wartosci SEM ogniwa pomiarowego. Po odzloceniu plytke zanurza sie na 1 minute do roztworu 10% H2S04 o temperaturze 60°C, a nastepnie plucze woda destylowana, po czym moze byc prowadzone ponowne zlocenie lub pokrycie innymi metalami.

Przyklad II. W pojemniku szklanym lub ze stali kwasoodpornej umieszcza sie 75 g zwiazku zawieraja¬ cego 53,06% wagowych CN", 10 g nitrozwiazku organicznego zawierajacego 10,07% wagowych N, 5 g winianu dwuamonowego, 0,3 g laurylosiarczanu sodowego oraz dodaje sie 10 g wodorotlenku sodowego i uzupelnia woda destylowana tak, aby objetosc roztworu wynosila 11, po czym mieszajac ogrzewa sie zawartosc pojemnika do temperatury 90°C. Nastepnie do tak przygotowanego roztworu zanurza sie plytke szklana pokryta warstwa zlota o grubosci 0,5 /xm. Koniec procesu odzlacania stwierdza sie na drodze obserwacji optycznej.

Przyklad III. W pojemniku szklanym lub z polichlorku winylu umieszcza sie 50 g zwiazku zawieraja¬ cego 53,06% wagowych CN", 15 g nitrozwiazku organicznego zawierajacego 13,2% wagowych N, 15 g wodoro¬ tlenku sodowego, 35 g glukonianu sodowego oraz 0,3 g alfenolu i dodaje sie wody destylowanej tak, aby obje¬ tosc roztworu wynosila 11, po czym mieszajac ogrzewa sie zawartosc pojemnika do temperatury 60°C. Nastep¬ nie do tak przygotowanego roztworu zanurza sie plytke z tworzywa ABS, pokryta warstwa stopu Au—Ag t> zawartosci 5,5% wagowych Ag i grubosci 1,5 jum. Po zakonczeniu procesu odzlacania stwierdzonego na drodze obserwacji optycznej plytke plucze sie woda destylowana, a nastepnie suszy, po czym moze byc prowadzone ponowne zlocenie lub pokrycie innymi metalami.

Przyklad IV. W pojemniku szklanym lub ze stali kwasoodpornej umieszcza sie 30 g zwiazku zawiera¬ jacego 41,73% wagowych CN"., 30 g nitrozwiazku organicznego zawierajacego 6,9% wagowych N, 20 g wodoro¬ tlenku potasowego, 10 g kwasu cytrynowego oraz 0,2 g laurylosiarczanu sodowego i dodaje wody destylowanej tak, aby objetosc roztworu wynosila 11, po czym mieszajac, ogrzewa sie zawartosc pojemnika do temperatury 70 C. Nastepnie do tak przygotowanego roztworu zanurza sie siatke miedziana pokryta stopem Au—Ni o zawar¬ tosci 0,5% wagowych niklu i grubosci 5 /im oraz nasycona elektrode kalomelowa i podlacza obie elektrody do miernika napiecia typu kompensacyjnego. Koniec odzlacania stwierdza sie na drodze obserwacji optycznej lub przez ustalenie sie wartosci SEM ogniwa pomiarowego. Siatke po odzloceniu zanurza sie na 2,5 minuty do roztworu 17% HC1 o temperaturze 45°C, a nastepnie plucze woda destylowana, po czym moze byc prowadzone ponowne zlocenie lub pokrycie innymi metalami lub stopami.

Przyklad V. W pojemniku szklanym lub metalowym z wykladzina polichlorku winylu umieszcza sie 47,5 g zwiazku zawierajacego 48,96% wagowych CN", 50 g nitrozwiazku zawierajacego 6,22% wagowych N, 5 g wodorotlenku sodowego, 15 g glukonianu sodowego, 0,25 g alfenolu oraz 0,05 g laurylosiarczanu sodowego104580 3 i dodaje wody destylowanej tak, aby objetosc roztworu wynosila 1 1, po czym mieszajac, ogrzewa sie zawartosc pojemnika do temperatury 70°C. Nastepnie do tak przygotowanego roztworu zanurza sie pret niklowy pokryty stopem Au-Co o zawartosci 0,1% wagowych kobaltu i grubosci 3 jum oraz nasycona elektrode kalomelowa i podlacza obie elektrody do miernika napiecia typu kompensacyjnego. Koniec odzlacania stwierdza sie na drodze obserwacji optycznej lub przez ustalenie sie wartosci SEM ogniwa pomiarowego. Pret po odzloceniu zanurza sie na 1,5 minuty do roztworu 15% H2S04 o temperaturze 50°C, a nastepnie plucze woda destylowana, po czym moze byc prowadzone ponowne zlocenie lub pokrycie innymi metalami lub stopami.

Claims (3)

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób usuwania pokryc ze zlota i jego stopów, znajdujacych sie na przedmiotach wykonanych z róznych materialów, a zwlaszcza z metali, polegajacy na tym, ze przedmioty te zanurza sie w kapieli roztwarza¬ jacej zloto i jego stopy, bedacej roztworem wodnym o temperaturze 50-100°C zawierajacym zwiazki cyjankowe rozpuszczajace zloto, w ilosci 5—100 g/l, zwiazki utleniajace zloto typu nitrozwiazków aromatycznych w ilosci 1—50 g/l oraz odpowiednie wodorotlenki sodowy lub potasowy, lub amonowy w ilosci 1—20 g/l, z n a m i e n - n y t y m , ze stosuje sie kapiel roztwarzajaca zawierajaca substancje katalizujace reakcje rozpuszczania zlota i jego stopów w ilosci 5—50 g/l oraz substancje powierzchniowo-czynne w ilosci 0,05—0,5 g/l.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, z n atn ienny tym, ze jako substancje katalizujace reakcje rozpuszczania zlota i jego stopów stosuje sie hydroksykwasy alifatyczne takie, jak cytrynowy, winowy, glukonowy, jablkowy, glikolowy, mlekowy lub sole alkaliczne tych kwasów.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako zwiazki powierzchniowo-czynne stosuje sie pochodne polietoksyfenolu, laurylosiarczan sodowy i ich mieszaniny.