PL10385B3 - Sposób wytwarzania odpornych na alkalja kwasnych barwników rzedu fenonaftosafraniny. - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 10 stycznia 1943 r.W patencie glównym opisane byly czy- isto niebieskie barwniki kwasne na welne (rzedu fenonaftosafraininy, które obok bar¬ dzo dobrej odpornosci na dzialanie swia¬ tla i wlasnosci wyrównywania posiadaja cenna wlasnosc zupelnej odpornosci na al¬ kalja. Dowiedziono w patencie tym, ze przyczyna odpornosci na alkalja polega na polozeniu orto jednej sulfogrupy wzgledem mostkowego azotu (16 polozenie), gdyz stosowanie jedynie calkowicie okreslonych sulfokwasów asymetrycznie #-alkylizowa- nych p-fenylenodiaminów ma skutek po¬ wyzszy* Nieoczekiwanie spostrzezono, ze te sa¬ me odporne na dzialanie alkaljów barwni¬ ki wytwarzac mozna kwasem sulfonowym w orto- (16-) polozeniu tez w ten sposób, ze pewne w przyczepionej asymetrycznie iV-alkylizowanej p- reszcie fenylenodiami- tuje sie srodkami sulfuruj acemi.Skutek tego sulfonowania w polozeniu 16 wplywa jednak nietylko na tworzenie odpornych na alkalja barwników, lecz rów- iniez na znaczne ulepszenie barwy, gdyz z metnych i barwiacych na czerwonawo-nie- ibieski kolor produktów przed sulfonowa¬ niem powstaly bardzo czyste i zielonawo- rniebieskie barwniki po sulfonowaniu.Jako materialy wyjsciowe nadaja sie naftosafraniny, które wyprowadzaja sie z jednoBulfokwas^ Jub • dwusulfokwasy feno- nastepujacego wzoru ogólnego.SOsH N | /x /,\ (SO&H) / R = alkylowi, //\ r4 AT \/2o\y 19 lfi • 16 /\ N \i7./ /\ ? 1fc1 ^N 15 11 14 12 \13/ g Rl =55: wodorowi lub \^ alkylowi, ^# y* = wodorowi lub grupie obojetnej przyczem druga sulfogrupa znajdowac sie moze w polozeniach 8 albo 9 albo 11 do 15.Dobre wyniki daje podstawianie obojetne¬ go ciala w polozeniu 19, które sulfogrupe •zdola latwo skierowac do polozenia para (—16—), jak np. alkyl, chlor, oksalkyl.Podczas gdy grupa isorosindulinaminów w polozeniu 3 ma byc dwualkylizowana, gru¬ pa aminowa przy utlenionym rdzeniu feny- lenodiaminy moze byc dwualkylizowana albo jednoalkylizowana; wylaczone sa barwniki z wolna grupa aminowa.Na tworzenie sie kwasnych barwników na welne rzedu fenonaftosafraniny zapo- moca sulfonowania podobnych materjalów wyjsciowych, jak tutaj, wskazano juz w niemieckich opisach patentowych Nr Nr 97 365 i 97 396, Stosuje sie tam dawno zna¬ ny skutek sulfonowania do rozpuszczenia trudnorozpuszczalnych barwników i mówi jedynie, ze otrzymane barwniki sa latwo rozpuszczalne i barwia welne w kwasnej kapieli. Stwierdzono, ze otrzymane we¬ dlug opisów tych niebieskie barwniki kwa¬ sne daja kolory wrazliwe na alkalja, któ¬ rych odcienie malo odrózniaja sie od barw¬ ników wyjsciowych. Poza tern barwniki wyjsciowe, otrzymane sposobem niniejsze¬ go patentu, w obu powyzszych opisach pa¬ tentowych nietylko nie sa opisane, lecz równiez produkty sulfonowane nie sa opi¬ sane i tylko ogólnikowo wspomniane, lecz nie zastrzezone. Równiez sulfdkwasy wy¬ tworzone wedlug francuskiego patentu Nr 573 368, przyklad 3, sa barwnikami, zabar¬ wiaj acemi na kolory wrazliwe na alkalja, pomimo ze tam ze wzgledu na sulfogrupe stojaca w orto polozeniu wzgledem azotu azyny wedlug znanych analogij mozna by¬ lo spodziewac sie zabarwien odpornych na alkalja. We wszystkich tych przypadkach chodzi o barwniki fenonaftosafraniny, któ¬ rych wolna grupa aminowa znajduje sie w przyczepionej reszcie p-fenylenodiaminy.Sulfonowanie takich pochodnych jest tu jednak niemozliwe tak, ze nie mozna tu istosowac jednakowych sposobów.Sulfonowania dokonywa sie zapomoea slabo dymiacego kwasu siarkowego albo na- tyet jednowodzianu kwasu siarkowego.Przyklad I. 20 czesci rozpuszczalnego w wodzie barwnika wzoru — 2 —,/' ¦N.SOaH I N CH, \ CoHb . NH' I \ SO»H ¦C«Hz x^ \ doprowadza sie do czterokrotnej ilosci oleum 20%-owego przy 30°C i utrzymuje przez przeciag 3 —4 godzin przy tempera¬ turze 50 — 70°C. Mase do sulfonowania wprowadza sie do mieszaniny lodu i soli kuchennej i odsacza wydzielony kwas trój- isulfonowy. Kwas ten rozpuszcza sie w od¬ powiedniej ilosci rozczynu sody i osadza sola kuchenna. Proszek koloru bronzu roz¬ puszcza sie bardzo latwo w wodzie na nie¬ biesko w stezonym kwasie siarkowym na :zielono i barwi welne w kapieli isiarkowo- kwasnej w czystych zielonawo-niebieskich kolorach o znakomitej odpornosci na al¬ ka!ja, podczas gdy barwnik wyjsciowy barwi w kolorach metniejszych, czerwona- wo-niebieskich wrazliwych na alkalja.Przyklad IL Kwas 2-sulfonowy 3-dwu- etylofenonaftosafraniny budowy CH, r N \ CHo . NH N, SOsH N / r \ C2H$ C9Hn sulfonuje sie tak, ze kwas jednosulfonowy oprowadza sie do 5-cio krotnej ilosci oleum 20%-owego i nastepnie nagrzewa przez przeciag 6 — 7 godzin do 80 — 90°C.Mase sulfonowa wlewa sie do lodu, ssie wolny kwas dwusulfonowy 2.16 i zamienia na sól sodowa. Barwnik barwi welne w kwasnej kapieli w kolorach czysto niebie- — 3 —skich o znakomitej odpornosci na dzialanie 8 265 do wytwarzania odpornych na al- alkaljów i swiatla i jest identyczny z barw- kalja kwasnych barwników rzedu feno- nikiem przykladu I patentu glównego* naftosafraniny, znamienna tem, ze traktuje isie srodkami sulfonujacemi sulfokwasy PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. trzy lub cztero alkylofenonaiftosafraniny wzoru powszechnego, Odmiana sposobu wedlug patentu Nr \ / 19 / N / \ R 18 R' 8 10 7 \/\/\ X/ \ / n \y \/ i i*l N 115 11 ¦4. }? SOsH | 2 3 \ / /(SOM /R R R' K4 = alkylowi, = wodorowi lub alkylowi, = wodorowi lub grupie obojetnej w których jedna sulfogrupa znajduje sie w 1 albo 2 polozeniu, druga sulfogrupa w po¬ lozeniach 8 albo 9, 11 do 15. J. R. Geigy A.-G. Zastepca: Inz. M, Zoch, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL