Stwierdzono, ze gazowy lub ciekly fluo¬ rowodór dziala oczyszczajaco na oleje ziemne, jak i oleje pochodzace z wegla.Fluorowodór posiada w porównaniu z kwa¬ sem siarkowym, zwykle uzywanym do rafi¬ nowania, te wyzszosc, ze nie .dziala tak ni¬ szczaco, a poza tern moze byc o wiele la¬ twiej regenerowany, poniewaz fluorowodór wrze juz przy 20° i dlatego moze byc od¬ dzielony od rafinowanego oleju przez zwy¬ kle ogrzanie. Mozna dzialac fluorowodorem z dodatkiem haloidków metali, równiez w wyzszej temperaturze lub przy podwyz- szonem cisnieniu lub zachowujac obydwa te warunki jednoczesnie.Przyklad L Destylowany olej ziemny z frakcji w temperaturach 150—200°, po¬ siadajacy sklonnosc do silnego wydziela¬ nia asfaltu, traktuje sie przez dwie igodziny w zwyklej temperaturze roztworem 3% -owego fluorowodoru. Olej po rafinacji jest klarowny i traci niemily zapach.Przyklad IL Surowy olej ziemny z frakcji w temperaturach 50 — 225° o licz¬ bie hromowej 2,2 traktuje sie w tempera¬ turze pokojowej roztworem 4% fluorowo¬ doru pod cisnieniem 3 mm, przyczem po godzinie liczba bromowa spada do 0,68, po dwóch godzinach — do 0,15, po czterech godzinach — do 0,09, po dwudziestu godzin nach — do 0,06.Przyklad III. Ten sam olej ziemnytraktuje sie po cztery godziny roztworami 1%, 2%, A% i 8% fluorowodoru. Liczba broi^vatf£]?ada *trz.temi z 2,2 do 0,56, 0,26, 0,09, 0,07* Przyklad IV. Ten sam olej ziemny traktuje sie przez cztery godziny roztwo¬ rem 4% fluorowodoru, przyczem przy 0° liczba bromowa wynosi 0,50, przy 25° — 0,09, przy 50° — 0,08.Przyklad V. Ten sam olej ziemny trak¬ tuje sie przez cztery godziny w temperatu¬ rze pokojowej roztworem 4% fluorowodo¬ ru i roztworem 2% fluorku boru. Liczba bromowa spada do 0,01.Zamiast fluorku boru w przykladzie V mozna uzyc takze innych haloidków me¬ tali.Przyklad VI. Surowy benzol, który traci przy przemywaniu 9% traktuje sie roztworem 3% fluorowodoru. Po czterech godzinach usuwa sie przez podgrzanie fluo¬ rowodór, który natychmiast zuzyty zostaje do nowej rafinacji i destyluje benzol. Po¬ zostaje czysty benzol, który traci przy prze¬ mywaniu 0,2% i prawie nie daje reakcji na kwas siarkowy.Przyklad VII. Benzol z liczba bromo¬ wa 6 i z zawartoscia 0,4% siarki traktuje sie cztery godziny roztworem 1 % fluorowo¬ doru. Pozostaje benzol z liczba bromowa 1,6 i zawartoscia 0,19% siarki. Przy uzy¬ ciu roztworu 2% fluorowodoru liczba bro¬ mowa spada do 0,8, a zawartosc siariri — do 0,6%.Przy uzyciu roztworu 3% fluorowodoru liczba bromowa spada do 0,4, a siarki stwierdzic mozna tylko slady. Przy uzyciu roztworu 8% fluorowodoru liczba bromowa spada do 0,02, siarka — do zera.Przyklad VIII. Taki sapi surowy ben¬ zol traktuje §ie przez cztery godziny roz¬ tworem 4% fluorowodoru, przyczem przy 0° liczba bromowa wynosi 1,8, przy 25° — 0.3. przy 50° — 0,2.Przyklad IX. Taki sam surowy benzol traktuje sie przez cztery godziny roztworem o 4% fluorowodoru i roztworem 1% fluor¬ ku boru. Pozostaje czysty benzol, nie wy¬ kazujacy reakcji na kwas siarkowy.Zamiast fluorku boru w przykladzie czwartym mozna uzyc takze innych ha¬ loidków metali.Przyklad X. Olej smolowcowy z we¬ gla brunatnego, szybko ciemniejacy na po¬ wietrzu, o nader nieprzyjemnej woni, trak¬ tuje sie przez cztery godziny roztworem 4% fluorowodoru. Otrzymuje sie olej smo¬ lowcowy z wegla brunatnego, który calko¬ wicie odporny jest na dzialanie swiatla i powietrza i traci swój nieprzyjemny za¬ pach. W razie stosowania przy rafinowaniu wyzszych temperatur, które sa pozadane przy ciezkich olejach, dobrze jest praco¬ wac przy zwiekszonych cisnieniach, aby u- niknac rozkladu fluorowodoru lub usu¬ nac go.Aparat napelnia sie olejem i roztworem fluorowodoru w zwyklej temperaturze, po¬ tem szczelnie zamkniety ogrzewa sie do zadanej temperatury. Poniewaz fluorowo¬ dór w przykladzie czwartym lub ósmym posiada przy 50° cisnienie pary ponad dwie atmosfery, to cisnienie to odpowiada w przyblizeniu takze cisnieniu uzywanemu przy wykonywaniu sposobu wedlug wyna¬ lazku. O ile podnosi sie temperature, to i cisnienie mozna podniesc, lecz musi ono od¬ powiadac cisnieniu fluorowodoru w danej temperaturze. O ile wolna przestrzen apa¬ ratu jest bardzo mala, tak by wzglednie male losci fluorowodoru mogly przejsc w stan pary, to glówna ilosc fluorowodoru znajdowac sie bedzie nawet przy wyzszej temperaturze, w niezmienionej postaci, kie¬ dy fluorowodór dziala najsilniej.Czesto, zwlaszcza przy bardzo ciezkich olejach, moze byc pozadane poddanie ich po rozpuszczeniu w lekkim oleju rafinuja¬ cemu dzialaniu fluorowodoru, poniewaz dzialani? to jest wówczas lepsze. — 2 —Przyklad XL Surowa naftaline, sijnie zabarwiona, rozpuszcza sie w malej ilosci benzoilu i traktuje roztworem 4% fluorowo¬ doru. Po destylacji otrzymuje sie zupelnie biala naftaline.Przy stosowaniu tych sposobów rafino¬ wania olejów, fluorowodór jest czesciowo rozpuszczony, czesciowo znajduje sie w postaci podwójnych polaczen ze zwiazkami polimeryzacyjnemi.Stwierdzono, ze rozpuszczona czesc fluorowodoru moze byc oddzielona od ra¬ finowanego oleju przez ogrzanie i zaraz moze wejsc w reakcje z nowa iloscia suro¬ wego benzolu. Druga czesc w postaci po¬ dwójnych polaczen, rozszczepia sie przy destylacji oleju. Dla uzyskania tego fluoro¬ wodoru dobrze jest przedestylowac oleje przez jakikolwiek fluorek metalu. Fluoro¬ wodór zostaje wówczas calkowicie pochlo¬ niety, otrzymane oleje wykazuja zupelnie obojetny odczyn, tak ze nie potrzeba na¬ stepnie traktowac olejów woda.Zamiast fluorku metalu mozna uzyc takze innych zwiazków, które tworza z fluo¬ rowodorem podwójne zwiazki, wzglednie sa w stanie rozpuscic fluorowodór, Jako takie sole wchodza w rachube siarczyny, fosfora¬ ny, fluorki krzemu i tym podobne zwiazki.Z wytworzonego dwufluorku, wzglednie z fluorowodór zawierajacego roztworu, mozna regenerowac fluorowodór przez zwy¬ kle ogrzanie.Stwierdzono, ze juz przez zwykle prze¬ puszczanie fluorowodoru oleje zostaja w wysokim stopniu oczyszczone; najlepiej jest przepuszczac fluorowodór w przeciwpra- dzie wzgledem oleju. PL