Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do za¬ sysania i przyspieszonego wydmuchiwania do pacjenta gazu lub mieszaniny kilku gazów stoso¬ wanych w lecznictwie, z których jeden pobiera sie ze srodowiska bezcisnieniowego, przykladowo do 5 sztucznego oddychania lub do narkozy. W urzadze¬ niu wykorzystuje sie samorozszerzalny pecherz, to jest pecherz który po zgnieceniu samoczynnie przyjmuje swój pierwotny ksztalt. Pecherz ten jest zaopatrzony w pewnego rodzaju zawór zasysajacy 10 dla doprowadzania powietrza i/lub innego gazu do pecherza oraz trójdrozny zawór oddechowy, po¬ laczony z maska oddechowa lub podobnym urza¬ dzeniem, badz bezposrednio, badz poprzez przewód lacznikowy. 15 Tego rodzaju samorozszerzalny pecherz pracuje zasadniczo w nastepujacy sposób. Przy sciskaniu pecherza gaz znajdujacy sie w nim wytlacza sie przez zawór wydechowy, w szczególnosci do drogi oddechowej pacjenta, poprzez maske oddechowa.Nastepnie zwalnia sie nacisk na pecherz, skutkiem czego dzieki zdolnosci samorozszerzania sie przyj-. muje on ponownie ksztalt pierwotny wytwarzajac wewnatrz obnizone cisnienie. W wyniku tego pod- cisnienia pecherz napelnia sie ponownie gazem1 poprzez zawór zasysajacy, po czym moze nastapic ponowne wdmuchiwanie. « W urzadzeniach oddechowych tego rodzaju istnieje czestokroc potrzeba doprowadzania oprócz 30 wprowadzanego zaworem zasysajacym gazu glów¬ nego równiez dodatkowego gazu leczniczego, przy¬ kladowo tlenu lub gazu do narkozy, przy czym gaz glówny i gaz dodatkowy powinny byc mieszane ze soba w dowolnym stosunku. W znanych urzadze¬ niach doprowadza sie taki gaz dodatkowy po¬ przez odrebny zawór, uchodzacy do pecherza. Po¬ niewaz gazy dodatkowe doprowadza sie pod sto¬ sunkowo wysokim cisnieniem (1—3 atmosfer), to nalezy przedsiewziac szczególne dzialania zabez¬ pieczajace, aby nie narazac pacjenta na szkodliwe nadcisnienie wynikle ze sposobu doprowadzania gazu dodatkowego. Problem ten nie byl do chwili obecnej zadawalajaco rozwiazany.Celem wynalazku jest usuniecie tej niedogod¬ nosci, a zadaniem technicznym wiodacym do tego celu jest opracowanie urzadzenia do zasysania i przyspieszonego wydmuchiwania do pacjenta gazu lub mieszaniny kilku gazów stosowanych w lecz¬ nictwie zawierajacego samorozszerzajacy sie pecherz do wentylacji pluc i zawór zasysajacy, umozliwiajacego mieszanie strumienia gazu glów¬ nego z co najmniej jednym strumieniem gazu do¬ datkowego w dowolnych stosunkach ilosciowych to jest bezstopniowo od 100% gazu glównego do 100% gazu dodatkowego, bez jakiegokolwiek nie¬ bezpieczenstwa wystapienia niedopuszczalnego nad¬ cisnienia w urzadzeniu wywolanego cisnieniem doplywu gazu dodatkowego, niezawodnego w 102 725102 725 3 pracy, niezawierajacego czesci ruchomych i dajace¬ go sie latwo oczyszczac.Zadanie to rozwiazano zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze opracowano urzadzenie do za¬ sysania i przyspieszonego wydmuchiwania do 5 pacjenta gazu lub mieszaniny kilku gazów stoso¬ wanych w lecznictwie, z których jeden pobiera sie ze srodowiska bezcisnieniowego, wyposazone w samorozszerzajacy sie pecherz na przyklad do wentylacji pluc, który ma wpust z czynnym w nim 10 zaworem zwrotnym i wylot wiodacy ku pacjentowi, przy czym to urzadzenie charakteryzuje sie tym, ze ma na wlocie do pecherza przylaczony zawór zasysajacy ze srodkowym otworem wylotowym, zaopatrzony w co najmniej jeden otwór zasysajacy, ^ usytuowany promieniowo na zewnatrz otworu wy¬ lotowego i stykajacy sie bezposrednio z bezcisnie¬ niowym srodowiskiem gazowym na przyklad z atmosfera oraz w co najmniej jeden króciec do¬ plywowy dla gazu doprowadzanego pod cisnieniem 2Q majacy wylot w zaworze zasysajacym stycznie w takim polozeniu w poblizu otworu zasysajacego, ze strumien gazu pod cisnieniem ma wplyw na za¬ sysanie przez otwór zasysajacy przez zmiane spadku cisnienia miedzy otworem zasysajacym ^ i wylotowym.W zaworze zasysajacym tworzy sie przy dopro¬ wadzaniu dodatkowego gazu pod cisnieniem prad wirowy miedzy osadzonym stycznie króccem do¬ plywowym lub króccami doplywowymi i srodko- 30 wym otworem wylotowym. Poniewaz spadek cisnienia wywolujacy ten wir ma miejsce w za¬ sadzie tylko w obszarze miedzy otworem wyloto¬ wym a otworem zasysajacym (lub czescia otworu zasysajacego), który znajduje sie promieniowo naj- 35 blizej otworu wylotowego, otwór zasysajacy lub otwory zasysajace korzystnie umieszcza sie wzdluz luku kola^o tym samym srodku co otwór wylo¬ towy. Jest przy tym szczególnie korzystne, roz¬ mieszczenie otworu wlotowego lub otworów wio- m towych, które korzystnie maja ksztalt szczelin, wzdluz obwodu komory wirowej.Zawór zasysajacy w urzadzeniu wedlug wynalaz¬ ku pracuje w nastepujacy sposób. Otwór wylotowy zaworu zasysajacego przylacza sie do wlotu samo- 45 rozszerzajacego sie pecherza wentylacyjnego a króciec doplywowy ewentualnie krócce do¬ plywowe laczy sie z odpowiednim zródlem gazu dodatkowego, przykladowo z pojemnikiem cisnie¬ niowym 02. Doplyw gazu dodatkowego reguluje sie 50 w znany sposób za pomoca odpowiedniego zaworu, np. konwencjonalnego zaworu dlawikowego. Jesli nie doprowadza sie gazu dodatkowego, to pecherz wentylacyjny w czasie fazy rozszerzania sie za¬ sysa gaz glówny, przykladowo powietrze poprzez 55 otwór lub otwory zasysajace, przy czym zasysany gaz glówny plynie promieniowo poprzez komore wirowa do otworu wylotowego i wchodzi do pecherza wentylacyjnego przez zawór zwrotny bez znaczacego spadku cisnienia w komorze wirowej. 60 Samorozszerzajacy sie pecherz wentylacyjny za¬ sysa przy tym wylacznie gaz glówny z predkoscia • okreslona wlasnosciami elastycznymi pecherza i spadkiem cisnienia w calym zaworze zasysajacym przy niezaklóconym przeplywie. 85 Jesli zas doprowadzi sie gaz dodatkowy np. 02 ze zródla cisnieniowego, to wchodzac poprzez króciec usytuowany stycznie wytwarza on wir przebiegajacy spiralnie od krócca lub krócców do srodka komory. Przy przeplywie wirowym jak wiadomo powstaje róznica cisnien miedzy krfrccami i srodkiem, w którym znajduje sie otwór wy¬ lotowy, tak, iz cisnienie w srodku jest nizsze niz na obwodzie, na którym sa rozmieszczone krócce i otwory zasysajace. Przy ustalonych rozmiarach komory wirowej, krócców, otworów zasysajacych i otworu wylotowego wielkosc tej róznicy cisnien zalezy wylacznie od ilosci gazu dodatkowego, wprowadzanego przez styczne krócce. Powstaje "przy tym równowaga miedzy ilosciami gazu glów¬ nego i gazu dodatkowego zasysanymi do pecherza, poniewaz elastycznosc pecherza powoduje okreslone podcisnienie w srodkowym otworze wylotowym komory wirowej.W otworach zasysajacych które znajduja sie dalej niz otwór wylotowy, korzystnie na obwodzie komory wirowej, to podcisnienie jest mniejsze skutkiem rozkladu cisnien w wirze.W ten sposób predkosc z jaka gaz glówny zasysa sie przez otwory zasysajace do komory wirowej okreslone wielkoscia podcisnienia w otwo¬ rach zasysajacych zalezy od ilosci gazu dodatko¬ wego wprowadzanego do komory wirowej poprzez styczne krócce. Im wieksza jest ilosc wprowadza¬ nego gazu dodatkowego tym mniejsza staje sie ilosc zasysanego gazu glównego, skutkiem czego zawartosc gazu dodatkowego w gazie zasysanym do pecherza wzrasta.Gdy dodatkowa ilosc gazu wzrosnie do okreslo¬ nej wielkosci, to róznica cisnien miedzy otworami zasysajacymi i otworem wylotowym stanie sie równa podcisnieniu, wytworzonemu w srodkowym otworze wylotowym skutkiem elastycznosci peche¬ rza. Podcisnienie w otworze zasysajacym spada przy tym do zera. Wir utworzony przez gaz do¬ datkowy uniemozliwia przy tym zasysanie gazu glównego do pecherza, który w takim przypadku wypelnia sie wylacznie gazem dodatkowym. Czas napelniania pecherza jest wtedy równy czasowi potrzebnemu na dostarczenie odpowiedniej ilosci gazu dodatkowego. Za pomoca zmiany doprowa¬ dzonej ilosci gazu dodatkowego mozna wiec re¬ gulowac stezenie tego gazu w granicach 0—100% w sposób ciagly, przy czym czas napelniania pecherza wentylacyjnego jest najkrótszy dla. braku gazu dodatkowego i najdluzszy przy napelnianiu wylacznie gazem dodatkowym.Po zakonczeniu rozszerzania sie pecherza wenty¬ lacyjnego strumien gazu dodatkowego ulega po¬ dzialowi na czesc, która wplywa poprzez srodkowy otwór wylotowy do pecherza wentylacyjnego . i reszte, która uchodzi z komory wirowej przez otwory zasysajace. Podczas fazy sciskania pecherza wentylacyjnego nadcisnienie w jego wnetrzu za¬ myka zawór zwrotny znajdujacy sie miedzy srodkowym otworem wylotowym i pecherzem. Wir utworzony przez gaz dodatkowy znika przy tym, a calosc gazu dodatkowego uchodzi przez otwory zasysajace bez znaczacego spadku cisnienia.W urzadzeniu wedlug wynalazku skutkiem102 7: opisanej konstrukcji zaworowej nie moze wy¬ stapic nigdy niebezpieczne dla zycia pacjenta cisnienie w plucach wywolane wysokim cisnieniem doprowadzenia gazu dodatkowego. Jezeli chce sie wykorzystac równiez czesc gazu dodatkowego która 5 w fazie nieruchomosci i sciskania pecherza uchodzi przez otwory zasysajace mozna zawór zasysajacy wyposazyc w maly i poreczny pojemniczek zbiera¬ jacy gaz dodatkowy w tych fazach i umozliwiajacy jego pózniejsze zassanie zamiast gazu glównego lub 10 razem z tym gazem.Przedmiot wynalazku w przykladowych wykona¬ niach zaworu zasysajacego uwidoczniono na rysun¬ ku, na którym fig. 1 i 2 przedstawiaja schematycz¬ nie przekroje wzdluzny i poprzeczny zaworu zasy- 15 sajacego wedlug wynalazku, fig. 3 — schematycz¬ nie w przekroju wzdluznym zawór wedlug fig. 1 i 2 z zaznaczonymi kierunkami przeplywu nasa¬ dzony na samorozszerzajacy sie pecherz wentyla¬ cyjny znajdujacy sie w fazie rozszerzania sie, przy ^ czym nie wprowadza sie gazu dodatkowego, fig. 4 — przekrój poprzeczny zaworu wedlug fig. 3, fig. i 6 — przekroje jak na fig. 3 i 4 jednak przy wprowadzaniu gazu dodatkowego w czasie fazy rozszerzania pecherza, fig. 7 i 8 — przekroje jak 25 na fig. 3 i 4, jednak przy wprowadzaniu gazu do¬ datkowego podczas fazy nieruchomosci pecherza, fig. 9 i 10 — przekroje jak na fig. 3 i 4, jednak w czasie fazy sciskania pecherza, fig. 11 — sche¬ matycznie przekrój zaworu zasysajacego, zaopatrzo- 30 nego w pojemnik gazu, fig. 12 — dalsze wykonanie, w którym zawór zwrotny jest umieszczony na pecherzu wentylacyjnym zamiast na zaworze za¬ sysajacym, fig. 13 zas — zawór zasysajacy wedlug wynalazku, zaopatrzony w dwa krócce do- 35 plywowe dla gazu dodatkowego i pewna liczbe otworów zasysajacych.Zawór zasysajacy wedlug fig. 1 i 2 ma cylin¬ dryczna obudowe 1 z komora wirowa 1' majaca na obwodzie otwór zasysajacy 2 w postaci lukowej ^ szczeliny i srodkowym otworem wylotowym 4.Króciec doplywowy 3 uchodzi stycznie do komory wirowej 1' i daje sie przylaczyc do nieprzedstawio- nego na rysunku zródla cisnieniowego dla gazu do¬ datkowego. Srodkowy otwór wylotowy 4 jest w tej 4g postaci wykonania przedluzony rurowym króccem przylaczowym 5 w którym wbudowano zawór zwrotny z gniazdka zaworu 6 i ruchomym elemen¬ tem zaworowym 7. Ten zawór zwrotny, przepusz¬ czajacy strumien gazu tylko w kierunku z komory 50 wirowej X mozna wykonac w znany sposób. Linia 8 na fig. 1 i 2 przedstawia schematycznie przeplyw gazu dodatkowego z krócca 3 przy otwartym za¬ worze zwrotnym 6, 7 w czasie fazy rozszerzania sie pecherza wentylacyjnego. 55 Zawór zasysajacy na fig. 3 jest polaczony ze zwyklym samorozszerzajacym sie pecherzem wen¬ tylacyjnym 9, którego koniec wylotowy 10 moze byc w znany sposób polaczony z drogami oddecho¬ wymi pacjenta, przykladowo poprzez nieprzedsta- ^ * wiony trójdrozny zawór oddechowy znanego ro¬ dzaju. Króciec przylaczowy 5 zaworu zasysajacego jest polaczony szczelnie z otworem wpustowym 11 pecherza 9.W fazie rozszerzania sie pecherza 9 zaznaczonej ^ 6 na fig. 3 i 4 strzalkami A, w której nie podaje sie gazu dodatkowego przez króciec doplywowy 3 zawór zwrotny 6, 7 jest otwarty i zasysany gaz glówny plynie zasadniczopromieniowo przez komore wirowa 1' od otworu zasysajacego 2 do srodkowego otworu wylotowego 4 bez istotnego spadku cisnie¬ nia miedzy obwodem i srodkiem. Nastepnie gaz glówny plynie przez króciec przylaczowy 5 i zawór zwrotny 6, 7 do wnetrza pecherza 9. Tor przeplywu gazu glównego oznaczono na fig. 3 i 4 liczba 12.Na fig. 5 i 6 uwidoczniono równiez faze rozsze¬ rzania sie pecherza 9 jednak dla przypadku wpro¬ wadzania gazu dodatkowego poprzez króciec do¬ plywowy 3. Gaz dodatkowy w tym przypadku plynie spiralnie od krócca 3 do otworu wylotowego 4, co powoduje równiez spiralny przeplyw gazu glównego od otworu zasysajacego 2 do otworu wy¬ lotowego 4. Skutkiem przeplywu wirowego w ko¬ morze wirowej 1' wystepuje róznica cisnien miedzy otworem zasysajacym 2 i otworem wylotowym 4.Im wieksza ilosc gazu dodatkowego wplywa króc¬ cem 3 tym wieksza jest ta róznica cisnien i tym mniejsze jest podcisnienie w otworze zasysajacym 2, przy czym maleje czesc gazu glównego dopro¬ wadzana do pecherza 9. Równoczesnie rosnie rów¬ niez czas potrzebny do napelnienia gazem pecherza 9. Gdy ilosc doprowadzanego gazu dodatkowego stanie sie tak duza, ze róznica cisnien w wirze miedzy otworem zasysajacym 2 i otworem wy¬ lotowym 4 stanie sie równa podcisnieniu wy¬ twarzanemu w otworze 4 rozszerzaniem sie pe¬ cherza 9, to konczy sie doplyw gazu glównego do pecherza 9, poniewaz, cisnienie nosne w otworze ssacym 2 w tej chwili maleje do zera i pecherz 3 wypelnia sie wylacznie gazem dodatkowym.Przebieg przeplywu uwidoczniony na fig. 7 i 8 ma miejsce w przypadku, gdy pecherz znajduje sie w nieruchomym, rozszerzonym polozeniu a gaz do¬ datkowy wprowadza sie króccem 3. Gaz dodatkowy przy tym dzieli sie na dwa strumienie czesciowe, z których pierwszy 8 wplywa do pecherza 9 po¬ przez otwór wylotowy 4 a drugi 8' uchodzi przez otwór zasysajacy 2. Na fig. 9 i 10 uwidoczniono przebieg przeplywu gazu dodatkowego w fazie sciskania pecherza 9, to jest gdy gaz wdmuchuje sie do pluc pacjenta. Nadcisnienie w pecherzu 9 zamyka zawór zwrotny 6, 7, przy czym caly gaz dodatkowy uchodzi poprzez otwór zasysajacy 2 bez istotnego spadku cisnienia. Na fig. 11 przedstawio¬ no zawór zasysajacy z pojemnikiem gazu 15, umozli¬ wiajacym odzyskiwanie gazu dodatkowego ulatnia¬ jacego sie otworem zasysajacym 2 w fazie spoczyn¬ kowej i sciskania pecherza 9. W tym wykonaniu zawór zasysajacy jest zaopatrzony w komore wstepna 13 przez która przeplywa gaz glówny zanim w czasie fazy zasysania wejdzie poprzez otwór zasysajacy 2.Komora wstepna 13 ma króciec przylaczowy 14, do którego przylaczony jest szczelnie pojemnik gazu 15, wykonany przykladowo jako odcinek weza otwartego z jednej strony. Gaz dodatkowy wy¬ plywajacy strumieniem 8' w czasie faz spoczynku i sciskania pecherza do pojemnika 15 zasysa sie zamiast gazu glównego lub razem z gazem glów¬ nym w czasie fazy rozszerzania sie pecherza.102 725 Wynalazek oczywiscie nie ogranicza sie do opisanych wyzej przykladów wykonania, umozli¬ wiajac szereg róznorodnych zmian w ramach po¬ myslu wynalazczego. Przykladowo sposób i rodzaj polaczenia zaworu z pecherzem wentylacyjnym nie 5 decyduje o pracy zaworu. Tak wiec przykladowo zawór zwrotny przepuszczajacy przeplyw tylka w kierunku od wylotu zaworu do pecherza moze za- mias we wlasciwym zaworze zasycajacym równiez byc umieszczony w czesci zasysajacej samego pe- 10 cherza. Wykonanie tego rodzaju uwidoczniono na fig. 12.Czesci 6' i T zaworu zwrotnego w czesci za¬ sysajacej 11 pecherza 9 spelniaja taka sama role 15 jak czesci 6 i 7 zaworu w wykonaniach wedlug fig. 1—11. Nie jest równiez wymagane stosowanie jednego pojedynczego lukowatego otworu zasysaja¬ cego, gdyz podobny efekt mozna uzyskac za po¬ moca dwóch lub wiecej otworów zasysajacych 2{J inaczej rozwiazanych niz szczelina otworu 2 wedlug fig. 1—11, co jest oczywiste dla fachowca. Istotne jest, aby otwór lub otwory zasysajace znajdowaly sie promieniowo na zewnatrz srodkowego otworu wylotowego 4 tak, aby mógl powstawac miedzy 2g nimi spadek, cisnienia £dy wprowadza sie gaz do¬ datkowy i aby otwory zasysajace byly wystar¬ czajaco duze aby same nie powodowaly istotnego spadku cisnienia.Otwory zasysajace nie musza równiez znajdowac sie w scianie naprzeciw otworu wylotowego, lecz moga znajdowac sie na tej samej scianie co X otwór wylotowy lub w bocznej, walcowej scianie komory wirowej. Jak to podano wyzej mozna rów- 35 niez stosowac dwa lub wiecej styczne krócce do¬ plywowe 3 dla gazu dodatkowego bez zasadniczych zmian w pracy urzadzenia i mozna przy tym rów¬ niez doprowadzac rózne rodzaje gazów dodatko¬ wych przez rózne krócce. Jedno z takich odmien- ^ nych wykonan uwidoczniono na fig. 13, w którym wystepuja z jednej strony dwa stycznie usytuowa¬ ne krócce doplywowe 3' dla gazu dodatkowego i z drugiej strony wieksza liczba otworów za¬ sysajacych2'. 45 PL PL PL PL PL PL PL PL PL