PL101820B1 - A fungicide - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobójczy do ochrony upraw zbóz.

Uprawa zbóz ulega w coraz wiekszej mierze chorobom zdzbla i klosów. Nalezy to przypisac po czesci nowym wysokowydajnym gatunkom, które nie maja wystarczajacych wlasciwosci odporno¬ sciowych lub tolerancyjnych wobec tych chorób, glównie jednak takze bardzo scislemu plodozmia- nowi, czesto nawet monokulturze. Przez ciagla uprawe jednej rosliny uprawnej na tej samej gle¬ bie wlasciwe szkodniki maja .najlepsze mozliwosci rozwoju, podczas gdy przy zmiennym plodozmia- nie odbiera sie im zawsze od nowa podstawe zy¬ ciowa na dluzszy czas.

Znane dotychczas srodki grzybobójcze nie sa w stanie chronic uprawy zbóz przed tymi choro¬ bami zdzbla ii klosów. W ten sposób powstaja duze straty zbiorów przez lamliwosc zdzbel i chorobe klosów. Stosowany wielokrotnie Captafol (N-czte- rochloroetylotioftalimid) dziala wprawdzie prze¬ ciwko Ceroosporella i Septoria, jesli zostanie uzy¬ ty we wlasciwym momencie, jednakze ten opty¬ malny termin aplikacji nie jest w praktyce dla rolnika mozliwy do okreslenia z góry, poniewaz za¬ lezy on od pogody i momentu iniekcji. Jesli xxp. srodek grzybobójczy zostanie zastosowany po in¬ fekcji, to jest on prawie bezskuteczny. Ponadto za pomoca CaptafoFu nie mozna zwalczac maczniaka i chorób fuzaryjnych zdzbla jak równiez klosów.

Zadaniem niniejszego wynalazku jest znalezie¬ nie srodka, który dziala przeciwko wszystkim wy¬ mienionym chorobom i którego moment aplikacji nie jest krytyczny.

Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy, zawierajacy 50—90% wagowych N^czterochlo- roetylotioftalimidu i 10—50% wagowych 2-{4'-tiazo- lilo)-benzimidazolu, w odniesieniu do udzialu sub¬ stancji czynnej. Nieoczekiwanie okazalo sie, ze io przez kombinacje Captafol'u z 2-(4'-tiazoiilo)-ben- zimidazolu, (osiagalnego w handlu jako Thia- bendazol) otrzymuje sie srodek grzybobójczy, który z doskonalym dzialaniem zwalcza zarówno choroby lamliwosci zdzbel Cercosporella a choroby fuzaryjne zdzbla lub lodyg jak równiez choroby klosów Septoria, maczniaka i choroby fuzaryjne klosów. Ten fakt jest zaskakujacy, poniewaz dru¬ gi skladnik kombinacji wedlug wynalazku, mia¬ nowicie Thiabendazol, nie byl dotychczas wogóle stosowany iw uprawie zbóz ze wzgledu na jego niewielka skutecznosc. Ponadto okazuje sie, ze termin aplikacji kombinacji wedlug wynalazku jest cal¬ kowicie niekrytyczny.

W przypadku konwencjonalnych srodków grzy- bobojczyeh termin zastosowania utrzymuje sie w scislych granicach, dlatego, aby zapewnic powo¬ dzenie w czesto zmieniajacych sie warunkach po¬ gody i infekcji, trzeba aplikowac dwukrotnie.

Natomiast srodek grzybobójczy wedlug wyna- lazku przy zwalczaniu lamliwosci zdzbel pozwala 101 820101 820 na 6—8-tygodniowy okres stosowania, przy zwal¬ czaniu chorób klosów do 4 tygodni. Naturalnie mu¬ si to nastapic w obrebie czasu zwyklego dla tych chorób, to znaczy w przypadku chorób klosów w stadiach rozwoju zboza (wedlug Feekes • Scala) M-R, korzystnie N-P, w przypadku chorób lamli¬ wosci klosa E-L, .korzystnie F-J. Odpada tym sa¬ mym potrzeba kilku zastosowan srodka, aby miec w kazdym przypadku wlasciwy moment aplikacji.

Dalsza zaleta srodka polega na tym, ze przez wspólne zastosowanie obydwóch substancji mozna zmniejszyc ogólna stosowana ilosc przy polepszo¬ nym jeszcze pomimo to dzialaniu, które wyraza sie w szczególnosci w wyzszych zbiorach.

Okazalo sie równiez nieoczekiwanie, ze dotych¬ czas trudne do zwalczania choroby, jak czarna nózka (Ophiolus graminis) moga byc zwalczane równoczesnie przez srodek grzybobójczy wedlug wynalazku.

Srodek wedlug wynalazku stosuje sie w upra¬ wach zbóz, w szczególnosci jeczmienia jarego i jeczmienia ozimego, pszenicy jarej i ozimej, zyta i kukurydzy. Mozna go równiez stosowac korzy¬ stnie w uprawach ryzu, np. przy opanowaniu przez chorobe fuzaryjna. Potrzebne ilosci ogólne, w od¬ niesieniu na hektar, wynosza 500 g — 5 kg, ko¬ rzystnie 700 g — 3 kg kombinacji substancji czyn¬ nej, przy czym mieszanina zawiera korzystnie 60—80% wagowych Captafol'u i 20—40% wago¬ wych Thiabendazoru.

Srodek grzybobójczy wedlug wynalazku mozna stosowac w znany sposób, np. jako koncentraty emulsyjne, pasty, proszki zwilzalne i srodki do opylania, aby byly bardziej przydatne do zastoso¬ wania.

Zwykle srodki do zastosowania zawieraja sub¬ stancje czynna w ilosci 0,1—95% wagowych. Kon¬ centraty emulsyjne, pasty i proszki zwilzalne roz¬ ciencza sie na ogól woda, aby w ten sposób otrzy¬ mac stosowane efektywnie ciecze do opryskiwania.

Stosuje sie przy tym stezenia okolo 0,0001—5% wagowych, korzystnie 0,05—2,5% wagowego, sub¬ stancji czynnej.

Do srodka grzybobójczego wedlug wynalazku mozna równiez w razie potrzeby dodawac inne chemikalia rolnicze, jak np. nawozy albo srodki chwastobójcze i stosowac razem z nimi.

Koncentraty emulsyjne skladaja sie na ogól z 10—60% wagowych substancji czynnej, 2—25% wagowych srodka dyspergujacego, jak np. alkilo- benzenosulfonian sodu, dodecylobenzenosulfonian wapnia, eter alkilopoliglikolowy, produkty kon¬ densacji tlenku lalkilofenyloetylenu i alikilonafta- lenosulfoniiany sodu, jak równiez rozpuszczalników organicznych, np. weglowodorów aromatycznych, takich jak benzen, toluen, ksylen i aromatyczna ropa naftowa i/albo rozpuszczalników alifatycznych albo cykloalifatycznych np. ketonów, jak np. ace¬ ton albo cykloheksanon, alkoholi, jak np. alkohol etylowy, alkohol izopropylowy albo eterów.

Proszki zwilzalne zawieraja przewaznie 10—80% wagowych zwiazków aktywnych, kilka procent wagowych srodków dyspergujacych, jak juz opi¬ sano, oraz 20—80% wagowych skladników obojet- nych, jak np. kaolin, montmorylonit, China Clay, weglan magnezu, weglan wapnia, ziemia okrzem¬ kowa, wysokodyspersyjny kwas krzemowy, ziemia folerska, talk i pirofilit.

Srodki do opylania skladaja sie przewaznie z 5—25% wagowych substancji czynnej oraz wy¬ mienionych juz skladników obojetnych.

W preparatach proszkowych substancje czynna poddaje sie dokladnemu wymieszaniu z pozosta- 0 lymi substancjami, nastepnie poddaje zmieleniu w mlotkowym mlynie udarowym albo innym od¬ powiednim urzadzeniu do mielenia do wielkosci ziarna przynajmniej ponizej 20 mikronów, po¬ nownie miesza d w koncu oczyszcza przez sito.

Przyklad I. Sklad preparatów: Kombinacja wedlug wynalazku 1000 g zawiera: 220 g Thiabendazoru 600 g Captaol'u 180 g substancji pomocniczych do preparatu Srodek porównawczy 1000 g zawiera: 800 g Gaptafol'u 200 g substancji pomocniczych do sporzadzenia pTeparatu.

Przyklad II. Zastosowanie srodków.

Opryskiwanie przeprowadzano przeciw czynni¬ kom wywolujacym lamliwosc zdzbel do stadiów rozwojowych zboza (Feekes Scala) E i H i prze¬ ciwko chorobom klosów w stadium N/O.

Za pomoca dzialkowego opryskiwaczEL plecako¬ wego o szerokosci oprysku 2,5 m nanosi sie sub¬ stancje czynne pod cisnieniem opryskiwania 3,5 atn na dzialki o wymiarach 10X2,5 m w ilosci 400 litrów/ha.

Po dojrzeniu zboza zbiera sie z calej dzialki za pomoca dzialkowego kombajnu zbozowego kazdo¬ razowo srodkowe pasmo o szerokosci 1,75 m i 10 40 m dlugosci. Czlon doswiadczalny sklada sie 4 po¬ wtórzen. Zbiór i ciezar tysiaca ziarn (TKG) poda¬ no w % nietraktowanej próby kontrolnej ( = 100%).

Przyklad III. Obliczenie wartosci porazenia: a) Choroby lamliwosci zdzbla. Wartosci poraze¬ nia wyznaczono wedlug wytycznych Biologische Bundesanstalt. Dla wartosci porazenia obowiazuje wzór: % slabo scho- 50 % wartosc rzalych zdzbel o/n silrlie scho_ porazenia = + /u ,,,.,. 2 rzalych zdzbel b) Choroby klosów.

Wartosc porazenia podzielono na 5 klas, w któ- 55 rych oznacza: 1 — brak porazenia 2 = do 10% porazenia 3 — do 50% porazenia 4 = do 100% porazenia. 60 Z tego wylicza sie wedlug nastepujacego wzoru srednia wartosc porazenia. , % wartosc = o Nt+10 N2+25 N3+50 N4+100 Ns porazenia 65 N101 820 Ni, N2, N3, N4 i N5 = liczba klosów z pieciu klas porazenia N = ogólna liczba poddanych bonitacji klosów/dzialke.

Przyklad IV. Zwalczanie chorób lamliwosci zdzbla w pszenicy ozimej.

Metoda przedstawiona w przykladzie II oprysku¬ je sie pszenice ozima w stadiach wzrostowych po¬ danych w tablicy 1 i 77 dni po ostatniej aplikacji poddaje sie bonitacji jak w przykladzie III. Przy bonitacji oznacza sie sume porazenia Cersosporella i Fusairium.

Tablica I wskazuje wyznaczone wartosci poraze¬ nia i zbiorów.

Przyklad V. Zwalczanie chorób lamliwosci zdzbla w pszenicy jarej.

Analogicznie jak w przykladzie IV traktuje sie pszenice jara i 37 dni po aplikacji poddaje sie bonitacji. Przy bonitacji oznacza sie sume pora¬ zenia przez Cersosporella, Fusarium i Rhizoctonia, które wystapilo w przyblizeniu w stosunku 6:3:1.

Wartosci podano w tablicy II.

P r z y k l ad VI. Zwalczanie chorób klosów w pszenicy ozimej.

Pszenice ozima opryskuje sie w stadium N/O wedlug przykladu II i III w ilosci podanej w ta¬ blicy 3 i 35 dni po aplikacji poddaje sie bonitacji.

Wartosci porazenia i plonu podaje tablica III.

Stosowana. ilosc 2,0 kg/ha 2,0 kg/ha 1,0 kg/ha 2,0 kg/ha 2,0 kg/ha '2X2 kg/ha 2X2 kg/ha Tablica Srodek porównawczy stadium E F G G H F + H F + H próba kontrolna nietraktowana % wartosc porazenia, 65 57 62 57 44 47 60 76 plon 105,6 108,2 103,6 104,0 101,0 109,4 109,0 100,0 I TKG 102,9 &05^0 108,6 101,0 U01,7 102,5 (103,2 L00,0 ' Srodek wg wynalazku % wartosc porazenia 52 50 48 41 plon 111,5 112,0 110,5 114,3 114,8 TKG 104,7 104,2 106,9 109,9 107,9 Tablica II Stosoiwana lilosc 2,0 kg/ha 1,0 kg/ha 2,0 kg/ha 2,0 kg/ha Srodek porównawczy [stadium F F G H próba kontrolna nietraktowana % wartosc porazenia ,8 28,1 27^ 32,9 63,3 pilon. 114 102 110 107 100 TKG 106 105 108 108 100 Srodek wg wynalazku °/o wartosc porazenia 9,7 22,5 114,7 1-3,7 plon 120 Uli 118 116 TKG 113 108 109 117 Stosowana Masc 1500 g/ha 2000 g/ha 2500 g/ha 3(000 g/ha próba kontrolna oie Tablica Srodek porównawczy stadium N^O N/O Ni/O Nl/O traktowana % wairtosc porazenia , 21 118 56 ploin 114,6 ai8,7 116,5 itoo,o III TKjG 11)8,0 li22,3 120,6 100,0 Srodek wg wynalazku %(wartosc porazenia 1)2 1(2 plon 118,8 125,1 ' T1KG 123,7 1(29,3101 820 Przyklad VII. Zwalczanie chorób klosów w pszenicy jarej.

Wedlug przykladu VI poddaje sie pszenice jara obróbce w stadiach N/0 i bonituje. Wartosci po¬ razenia i plonów podano w tablicy IV. 8 blicy VI podano wartosci porazenia „nietraktowa- ne", Thiabendazol, Captafol (pojedyncze skladniki) i kombinacje wedlug wynalazku. Widoczne jest nieoczekiwane dzialanie tego srodka grzybobójcze¬ go wedlug wynalazku kombinacji.

Stosowana iilosc 1500 g/hai 2000 g/ha 2500 g/ha 3000 g/ha próba kontrolna nie Tablica Srodek porównawczy stadium N/O N/O N/O N/O traktowana %i wartosc porazenia 48 41 * f44 85 plon 124,0 128,3 128,6 100,0 IV TKG 120,4 124,7 1211,2 100,0 Srodek wg wynalazku %jwartosc porazenia 47 3«8 plon 127,2 130,9 TKG 127,9 128,3 Przyklad VIII. Wedlug przykladu VI traktuje sie pszenice ozima w stadiach podanych w tabli¬ cy V. Wartosci porazenia i plonów pokazuje ta¬ blica V.

Przyklad X. Zwalczanie lamliwosci lodyg ku¬ kurydzy. Wielkosc dzialki: 50 m2. Odstep rzedów: 60 cm. Odstep roslin w rzedzie: 17 cm. Kazda dzial¬ ka sklada sie z 3 rzedów po 30 m dlugosci. Liczba Stoisoiwana ilosc 1 2000 g/ha 2000 g/ha 2000 g/ha próba kontrolna nie Tablica Srodek porównawczy stadium N Q R traktowana %i wartosc porazenia ',7 32,0 60,5 68,3 plon 1U4,6 113,4 105,7 100,0 V TKG 1,16,6 116,5 106,6 100,0 Srodek wg wynalazku % wartosc porazenia 14,5 22,4 32,8 plon, 1(25,1 124,3 117,2 TKG; 123,4 122,1 116,2 Przyklad IX. Zwalczanie czarnej nózki w psze¬ nicy jarej. Nanoszenie srodka przeprowadza sie analogicznie jak w przykladzie II w stadiach roz¬ woju zboza (Feekes-Skala) F, G i H, bonitacje przeprowadzono 60—70 dni po opryskaniu. W ta- Traktowianie nietraktowane srodek wedluig wynalazku " » Thiabendazol 60 >l Captafol 80% ?j » Tablica VI Stadiium F G H G H ,F G H Stosowana ilosc g/ha 1500 1500 1500 75/0 750 2000 [2000 2000 Wartosci porazenia Op/hlio- bulus grarcynis 17,3 4,6 6,5 2,4 22,9 26,3 14,3 18,8 21,7 60 65 powtórzen: 4. Gatunek kukurydzy: Inrakorn. Ilosc zuzytej wody: 600 litrów/ha.

Przyrzad do opryskiwania: dzialkowy opryski¬ wacz plecakowy Holder z belka opryskujaca 1,5 m.

Cisnienie opryskiwania: 3,5 bara. Typ dyszy: Teejet 2-60-6501. Bonitacja: W celu stwierdzenia poraze¬ nia bonitowano na dzialke, zawsze tylko srodkowy rzad, biezaco 100 roslin. Dla kazdego czlonu do¬ swiadczalnego oceniono 4 dzialki i wyliczono stad wartosc srednia. Dla kukurydzy lamliwosc lodyg jest zasadniczym kryterium dla skutecznosci srodka grzybobójczego.

Wyliczenie wartosci porazenia.

Klasy porazenia: 1 = brak porazenia 2 = lekkie " porazenie (wyrazne objawy uszkodzenia, jednak roslina nie calkowicie zla¬ mana) 3 = silne porazenie (roslina zla¬ mana). % wartosc porazenia procent slabo porazonych lodyg \ + procent silnie porazonych lodyg101 820 Doswiadczenie A. Opryskiwanie przeprowadzono 14.7.

Galon doswiad¬ czalny nr 1 2 Preparat kontrola srodek wedlug wynalazku Stosowana ilosc kg/ha nietrakto- w^alme 2 kg % wartosc porazenia 54 19 Doswiadczenie B. Opryskiwanie przeprowadzono 29.7.

Czilon doswiad¬ czalny nr 1 2 Preparat kontrola srodek wedlug wynalazku Stosowana ilosc kg/ha nietrakto- wataie 2 kg wartosc porazenia 54 17 Doswiadczenie C. Opryskiwanie przeprowadzono 11.8.

Czilon doswiad¬ czalny nr 1 2 Preparat kontrola srodek wedlujg wynalazku Stosowana. ilosc kg/ha nietrakto- wane 2 kg % wartosc porazenia 54 tl

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek grzybobójczy da ochrony upraw zbóz za¬ wierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 50—90% wagowych N-czterochloroetylo- tioftalimidu i 10—50% wagowych 2-(4/-tiazolilo)- -benzimidazolu, w odniesieniu do udzialu substancji czynnej.