Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do regeneracji obwodowej opon gumowych pojazdów. Zgodnie ze znanymi sposobami regneraej i obwodowej opon pojazdów powierzchnie toczna opony zeszlifowuje sie i na nia — ewentualnie na warstwe posrednia plyty gumowej i niewulkanizowanej gumy — nakla¬ da sie bieznik z gumy wulkanizowanej. Tego rodzaju biezniki wykonywane sa z plyt gumowych, które po jednej stronie posiadaja profilowanie. Znane jest regenerowanie obwodowe opon posiadajacych profilowanie nie tylko na swojej powierzchni tocznej, lecz równiez na bokach, w którym nastepuje zeszlifowanie opon do tego stopnia, aby mozna bylo nalozyc na nie znany typowy bieznik, wykonany z plyty gumowej oraz w którym nastepnie przeprowadza sie zaszpachlowanie na przyklad masa gumowa wyzlobien istniejacych na bocznych profilowaniach bieznika. Czynnosc ta jest bardzo czasochlonna i kosztowna. Znanym jest równiez na przyklad ze szwajcarskiego opisu patentowego nr 495837 (fig. 5) sposób równomiernego zeszlifowania opony w srodkowej strefie jej powierzchni blisko jej bocznego profilu zwróconego klinem ku strefie srodkowej tej powierzchni. Jako bieznik stosuje sie tu pas gumy wykonany z jednej plyty, natomiast dla obszarów blisko bocznego profilu opony — listwy z gumy wulkanizowanej o trójkatnym w przybli-' zeniu, przekroju poprzecznym. W tym przypadku wystepuje jednak ta niedogodnosc, ze trzeba uzyskac polaczenie klinowych listew z jednej strony z zeszlifowana opona a z drugiej strony z bieznikiem, przy czym pomiedzy tymi czesciami moga powstac szczeliny, które oddzialywuja na opone doprowadzajac do przedwczesnego jej zniszczenia. Celem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu, dzieki któremu, unikajac wspomnianych wad, bedzie mozna regenerowac obwodowo, w prosty sposób równiez opony z bocznymi profilowaniami bieznika, zwlaszcza opony pojazdów budowlanych. Rozwiazano to wedlug wynalazku w ten sposób, ze listwy, umieszczone blisko bocznego profilu opony, pomiedzy powierzchnia opony a bieznikiem i zwezajace sie klinowo w kierunku srodkowej strefy powierzchni opony, sa wykonywane z gumy surowej, a nastepnie wulkanizowane. Na powierzchnie zeszlifowanej opony i/lub na wewnetrzna strone bieznika oraz na zwezajace sie klinowo2 101 709 listwy naklada sie korzystnie roztwór gumy. Poza tym dociskanie klinowych listew cumowych do zeszlifowanej powierzchni opony odbywa sie ruchem nieprzerwanie przesuwajacym sie do przodu. Dzieki temu powietrze nie dostaje sie pomiedzy klinowe listwy, a zeszlifowana opone. Polaczenie bieznika z powierzchnia zeszlifowanej opony mozna uzyskac przez uzycie tasmy, wykonanej równiez z gumy surowej, której szerokosc jest w przyblizeniu równa szerokosci bieznika i która przez koncowy proces wulkanizacji równiez zostaje zwulkanizowana. Ewentualnie listwy klinowe i tasma moga byc wykonane jako jeden element z gumy surowej. Wskazanym jest jednak aby tasme i listwy klinowe wykonywac oddzielnie, poniewaz wówczas tasme z surowej gumy przycina sie tylko na okreslona szerokosc opony przeznaczonej do regenerowania obwodowego, natomiast listy klinowe mozna stosowac dla opon o dowolnej szerokosci. Aby uzyskac dobra przyczepnosc listew klinowych lub tasmy gumowej do zeszlifowanej opony, która jest pociagnieta roztworem gumy, naklada sie te czesci na opone w stanie podgrzanym, np. do temperatury okolo 40°C Guma surowa jest przy tym zupelnie pozbawiona sprezstosci i dlatego szczególnie dobrze naklada sie ja na opone. « Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie do nakladania bieznika na wyeksploatowana opone, z trzpieniem do przytrzymywania opony zamontowanej na obreczy i z promieniowo umieszczonymi na zewnatrz trzpienia, ruchomymi chwytakami, sluzacymi do przytrzymywania bieznika. Znane jest z austriackiego opisu patentowego nr 296799 urzadzenie do regeneracji obwodowej wyeksplo¬ atowanych opon pojazdów, skladajace sie z wytwarzajacego próznie zbiornika, w którym jest umieszczony trzpien sluzacy do mocowania obreczy podtrzymujacej opone, która ma byc regenerowana, oraz chwytaki umieszczone promieniowo na zewnatrz trzpienia i sluzace do zawieszenia bieznika. Chwytaki sa utworzone przez pare haków, które poruszaja sie do siebie i od siebie, równolegle do trzpienia i które sa przestawne promieniowo w stosunku do trzpienia. W celu nalozenia bieznika za pomoca tego urzadzenia na wyeksploatowana opone, nalezy uchwycic chwytakami najpierw bieznik, który stanowi obwód zamkniety, a nastepnie rozciagnac go przez promieniowy ruch odsrodkowy chwytaków. Obrecz podtrzymujaca opone zostaje nastepnie nasadzona na trzpien. Po zamknieciu zbiornika i wytworzeniu w nim prózni, dzieki czemu usuniete zostaje powietrze znajdujace sie pomiedzy opona a bieznikiem, chwytaki ponownie przesuwaja sie promieniowo ku trzpieniowi, przez co bieznik zostaje przylozony do opony, W koncu pary haków, które tworza chwytaki rozsuwaja sie od siebie na zewnatrz, przez co wysuwaja sie one ze swojego polozenia pomiedzy opona i bieznikiem,a wskutek promieniowego ruchu odsrodkowego odsuniete zostaja od opony z nalozonym juz bieznikiem. Po wpuszczeniu do zbiornika powietrza mozna opone z niego usunac i przetransportowac ja do autoklawu, w którym przez wulkanizacje warstwy surowej gumy umieszczonej i miedzy opona a bieznikiem powstaje trwale polaczenie bieznika z opona. Jakkolwiek opisane tu urzadzenie i przytoczony sposób regeneracji opon za pomoca tego urzadzenia stanowia pewne udoskonalenie techniki w stosunku do juz znanego stanu, tym niemniej to znane urzadzenie wykazuje jeszcze pewna wade, a mianowicie, ze przy ruchu rozlacznym haków stanowiacych chwytaki, bieznik nie jest ustalony w swoim polozeniu i moze ulec przesunieciu na oponie w stosunku do zadanego polozenia. Celem niniejszego wynalazku jest wiec udoskonalenie znanego urzadzenia, dla wyeliminowania wspomnia¬ nej wady. Uzyskano to wedlug wynalazku dzieki temu, ze bieznik podczas odlaczania sie chwytaków od bieznika jest dociskany do opony. Korzystnie haki chwytaków w stosunku do swoich wsporników sa przesuwne promieniowo do trzpienia, a na wspornikach umieszczono zderzak, który moze przylegac do bieznika. I tak haki chwytaków moga posiadac teleskopowe prowadzenie w swoich wspornikach i posiadac regulacje dzialania sprezyn. Wedlug innego przykladu wykonania przewidziany jest cylinder, którego tlok wysuwa sie poprzecznie w stosunku do trzpienia. Przy tym tlok ten oddzialywuje na obrotowe ramie, które zamocowane jest przegubowo powyzej albo ponizej cylindra. Wedlug dalszych cech cylinder jest korzystnie podtrzymywany prz*?z mostek laczacy dwa dragi prowadnicze a chwytaki sa utworzone przez haki, które sa zagiete przy wierzcholku i które posiadaja mozliwosc obrotu wokól osi pionowych. " Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku sa uwidocznione w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia opone posiadajaca nowy bieznik — w przekroju poprzecznym, fig. 2 — poprzeczny zewnetrzny obszar zeszlifowanej opony i rózne elementy przeznaczone do nalozenia na opone dla przeprowadzenia jej regeneracji — pokazane w ukladzie rozczlonkowanym, fig. 3 — zbiornik prózniowy do nakladania bieznika na opone, w osiowym przekroju wzdluznym, fig. 4 — chwytak oraz jego mechanizm poruszajacy — widziane od srodka zbiornika, fig. 5 — elementy z fig. 4 w widoku z boku oraz opona pojazdu w przekroju poprzecznym, fig. 6 — chwytak ogladany w kierunku srodka zbiornika prózniowego, fig. 7 i 8 — zamocowanie haków chwyta-101709 3 ków, w przekroju,w widoku bocznym i w widoku z góry oraz fig. 9 - sposób dzialania udoskonalonego wedlug wynalazku urzadzenia do regneracji obwodowej opony pojazdu przedstawiany w czterech schematycznych szkicach. W celu przeprowadzenia regneracji obwodowej opony 1 posiadajacej boczne profilowania, nalezy ja zeszlifowac w taki sposób, aby mozna bylo na jej powierzchnie nalozyc tasme bieznika 2 z twardej, tzn. wulkanizowanej gumy, która posiada z jednej strony profilowanie. Jednak po takim szlifowaniu linia profilu przebiegalaby w srodkowym obszarze opony 1 wzdluz linii 3, a na bocznych obszarach wzdluz linii 3', przy czym ze wzgledu na boczne profilowania opony 1 powstalyby puste przestrzenie miedzy jej powierzchnia a bieznikiem 2, które nalezaloby zaszpachlowac. Aby tego uniknac nalezy opone 1 jeszcze dalej zeszlifowac w jej obszarze srodkowym, dzieki czemu jej powierzchnia bedzie przebiegala w obszarach bocznych wzdluz linii 3". Dla wyrównania tego ubytku materialu, naklada sie na powierzchnie opony nie tylko warstwe posrednia 7, z niewulkanizowanej, miekkiej gumy, lecz ponadto klinowe w przekroju poprzecznym listwy 8, równiez zhiewulkanizowanej, miekkiej gumy. Poniewaz listwy 8 zostana wulkanizowane dopiero pózniej sa one wystarczajaco elastyczne, aby wyrównac ewentualne nierównosci i puste przestrzenie pomiedzy opona 1 i wulkanizowanym bieznikiem 2, a tym samym aby zapewnic bezszczelinowe polaczenie bieznika 2 z opona 1. Tym samym wiec mozna zaniechac szpachlowania bocznych wyzlobien, gdyz opone regenerowac mozna w sposób calkowicie zautomatyzowany. Sposób wedlug wynalazku przeprowadza sie nastepujaco. Opone 1, która ma byc poddana regeneracji obwodowej nalezy zeszlifowac na jej srodkowej powierzchni w taki sposób, zeby jej kontur przebiegal wzdluz linii 3. Czesci powierzchni znajdujace sie blisko tego zarysu profilu opony nalezy zeszlifowac tak, zeby usunac boczne profilowania i zeby kontur przebiegal wzdluz linii 3". Tak przygotowana powierzchnie opony posmarowac roztworem gumy. Dla polaczenia bieznika 2 z powierzchnia opony nalezy nalozyc w dowolnej kolejnosci z jednej strony tasme gumowa 7 z miekkiej gumy, a z drugiej strony na zwezajace sie klinowo i zeszlifowane boczne obszary — klinowe listwy 8 wykonane równiez z nie wulkanizowanej gumy. Aby uzyskac natychmiastowa przyczepnosc z powierzchnia opony 1 nalezy zarówno listwy 8, jak i tasme 7 wstanie nagrzanym dociskac bez przerwy ruchem przesuwajacym sie do przodu do powierzchni opony. Nastepnie nalezy nalozyc na opone 1 pierscieniowy bieznik 2 sposobem tradycyjnym, na przyklad w zbiorniku w prózni i zwulkanizowac tasme 7 i listwy 8 w autoklawie, dzieki czemu bieznik 2 zostanie polaczony bezszczelinowo z opona 1. Urzadzenie przedstawione na fig. 3 sklada sie ze zbiornika 11 zamykanego pokrywa 12, z którym wspólpracuje ramie wysiegnika 13, za pomoca którego mozna wprowadzic do zbiornika 11 bieznik 2 oraz zamontowana na obreczy opone 1. Bieznik 2 zostaje uchwycony w zbiorniku 11 przez chwytaki 15, które posiadaja mozliwosc przesuwania sie promieniowo w stosunku do trzpienia 17 umieszczonego w zbiorniku 11 i sluzacego do zamocowania obreczy. Chwytaki te utworzone sa przez haki przestawne nawzajem równolegle do fzpienia 17. Budowa chwytaków 15 jest blizej objasniona na fig. 4 do fig. 8. Cylindry 20, które maja mozliwosc przesuwania sie wzdluz tloków 21 umieszczonych promienowo w stosunku do trzpienia 17, podtrzymuja dwa pionowe dragi prowadnicze 22 i 23, które w swoim srodkowym odcinku sa polaczone ze soba sztywno mostkiem , a na swoich górnych zakonczeniach — mostkiem zamykajacym 21. Wzdluz dragów 22 i 23 prowadzone sa tuleje 27 i 28 oraz 29 i 30, przy czym obie tuleje górne 29 i 30 sa polaczone sztywno ze soba za pomoca mostka 26, a obie tuleje dolne 27 i 28 za pomoca mostka 24. Na tych tulejach 27 do 30 sa zamocowane przegubowo wokól osi pionowych haki 27' do 30'. Poziomo ustawiony cylinder 20 podtrzymuje cylinder 35, którego tloczysko 36 wchodzi w mostek 26 laczacy tuleje 29 i 30. Para haków 29', 30' za posrednictwem zamocowanej na mostku 26 zebatki 40, zazebiajacej sie z zebnikiem 41 ulozyskowanym na mostku 25 i za posrednictwem zamocowanej na mostku 24 zebatki 42, która równiez zazebia sie z zebnikiem 41 — jest sprzegnieta z para haków 27', 28' w przeciwbieznym zabieraniu. Przy zasileniu cylindrów 20 chwytaki 15 poruszaja sie promieniowo w stosunku do trzpienia 17, a przy zasilaniu cylindrów 35 pary haków 27", 28' wzglednie 29', 30' poruszaja sie przeciwbieznie w kierunku pionowym. W koncu kolejny cylinder 50 ustawiony poziomo, jest podtrzymywany przez mostek 25 laczacy w srodku wysokosci dragi prowadnicze 22 i 23. Tlok 51 tego cylindra 50 dziala na ramie 52 ulozyskowane w mostku zamykajacym 21 wokól osi pionowej. Za pomoca tego cylindra 50 mozna dociskac bieznik 2 do opony 1. < W przykladzie wykonania, wedlug fig. 7 i 8 haki 27' do 30' sa ulozyskowane za posrednictwem czopów 61 w czworokatnych tulejach 62, które sa prowadzone w czworokatnych tulejach 63. Tuleje 62 i 63 sa podtrzymywane przez mostki 24 i 26. Wewnatrz tuleje 62 i 63 sa podtrzymywane przez mostki 24 i 26.4 101 709 Wewnatrz tulei 62 i 63 sa umieszczone sprezyny 65, które powoduja wzajemne rozsuwanie sie tych tulei. Ograniczenie drogi sprezyny stanowia sworznie 70 wkrecone w tuleje 62 i przesuwajace oslone tulei 63 w otworze. Sposób dzialania urzadzenia wedlug fig. 4 do 6 objasniono ponizej. Gdy bieznik 2 zostal juz uchwycony przez chwytaki 15 znajdujace sie w zbiorniku 11 i na skutek ich promieniowego ruchu ulegl tak mocnemu rozciagnieciu, ze obrecz podtrzymujaca opone 1 moze osadzic sie na trzpieniu 17, wówczas zbiornik 11 zostaje zamkniety pokrywa 12 i wytwarza sie w nim próznia. Nastepnie chwytaki 15 ponownie promieniowo przesuwaja sie wzajemnie ku sobie, przez co bieznik 2 kladzie sie na oponie 1. Zanim jednak pary haków 27', 29' wzglednie 28', 30' rozsuna sie od siebie pionowo, aby odsunac sie ze swojego polozenia pomiedzy opona 1 i bieznikiem 2, zostaja zasilone cylindry 50. Dzieki temu wysuwaja sie wówczas tloki 51 i podczas posredniego wlaczenia ramion obrotowych 52, sluzacych do eliminowania obciazen poprzecznych tloków 51, dociskaja bieznik 2 do opony 1. Jesli nastepnie pary haków rozsuna sie wzajemnie, nie moze juz nastapic zadne niekontrolowane przesuniecie bieznika k wzgledem opony 1. Nalezy przy tym zaznaczyc, ze haki 27' do 30'dla unikniecia zdeformowania krawedzi bieznika 2 sa na swoim wierzcholku uksztaltowane z pewnym wygieciem, wyprofilo¬ wanym odpowiednio do krawedzi wzdluznych bieznika 2. Zasilanie cylindrów 50 odbywa sie za posrednictwem nie pokazanych tu, gietkich przewodów doprowadzajacych i odprowadzajacych medium cisnienia. Sposób dzialania urzadzenia wedlug fig. 7 i 8 jest nastepujacy. Gdy chwytaki 15 zostaja przesuniete promieniowo w stosunku do trzpienia 17, tuleje 62 wsuwaja sie w tuleje 63 pod dzialaniem nacisku sprezyn 65. Nastepnie umieszczony na mostku 25 zderzak 71 dochodzi do bieznika 2 i zaczyna go dociskac do opony 1. W tym przykladzie wykonania urzadzenia mozna zrezygnowac z dodatkowego cylindra dociskajacego, poniewaz promieniowe przestawienie chwytaków 15, powodowane przez cylindry 20 zostaje wykorzystane do ustalania bieznika 2 na oponie 1. Nastepnie haki 27' do 30' rozsuniete zostaja od siebie pionowo i przesuniete promieniowo na zewnatrz, wskutek tego sprezyny 65 zostaja ponownie odciazone. Na figurze 9a do d przedstawiono schemat dzialania urzadzen wedlug fig. 3 do fig. 8. PL PL PL PL PL PL PL