Wiadomo, ze mozna przyrzadzic pre¬ paraty dzialajace przeciw krzywicy tak, ze wystawia sie przeciwkrzywicowa prowita¬ mine wzglednie srodek, zawierajacy te pro¬ witamine na dzialanie aktywujacego swia¬ tla. Zródla swiatla, któremi dotychczas mozna bylo otrzymac aktywizacje prowita¬ miny na witamine sa znamienne tern, ze sa bogate w promienie pozafiolkowe. Zródla swiatla, które w pozafiolkowej czesci wid¬ ma nie posiadaja zadnej lub nieznaczna emisje, nie mozna bylo dotychczas zuzyc do aktywowania.Obecnie udalo sie przeprowadzic akty¬ wizacje przeciwkrzywicowej prowitaminy na przeciwkrzywicowa witamine takze swiatlem o dluzszej fali, o ile przeprowa¬ dza sie naswietlanie w obecnosci sensibili- zatora. Poniewaz zasieg emisji zwyklych zródel swietlnych lezy wylacznie albo pra¬ wie wylacznie w widzialnej czesci widma, to zuzytkowanie tej latwo dostepnej ener- gji swietlnej oznacza nadzwyczaj wielki efekt techniczny. Stwierdzono dalej, ze ak¬ tywowanie swiatlem pozafiolkowem po¬ przez odpowiednie sensibilizatory doznaje znacznego przyspieszenia.Opisane przyklady wykazuja sposób zuzycia nowego wynalazku i wielki postep wobec dotychczas znanych, W zadnym przypadku nie moze nastapic za bardzo in¬ tensywne zetkniecie roztworu z tlenem.Do prawidlowego przeprowadzania tego sposobu wystarcza, ogólnie, postarac sie o to, by ptfwiefóze l me ^|)g:zechodzilo przez roztwór; ewentualnie przeprowadza sie azot przez roztwór. Dokladne stosunki la¬ two odnalezc kazdorazowo przez próby z sensibilizatorem. Ilosc sensibilizatora moze wahac sie w szerokich granicach. Juz slady powoduja zauwazalne dzialanie. Natural¬ nie nie obiera sie ilosci sensibilizatora nie¬ proporcjonalnie wielkiej w stosunku do ilosci substancji, która ma byc przemienio¬ na, poniewaz inaczej wystepuja niepoza¬ dane reakcje poboczne.• Przyklad. L 0,1% roztworu ergosteryny naswietla sie w aparaturze kwarcowej zró¬ dlem swietlnem, które prawie wylacznie wydaje promienie pozafiolkowe (swiatlo iskrowo-magnezowe). Po siedmiu godzi¬ nach ergosteryna jest praktycznie przepro¬ wadzona w przeciwkrzywicowa witamine; o ile doswiadczenie to powtarza sie w obec¬ nosci 5% jodu (odnosnie do ergosteryny), to czas aktywowania skraca sie na 2% go¬ dziny przy poza tern równych warunkach.Przyklad II. Gdy 0,1% alkoholowy roz¬ twór ergosteryny wystawia sie w naczyniach szklanych na promienie zwyklego zródla swietlnego, np. 60 woltowej zarówki, to nie zachodzi zadne stwierdzalne aktywowanie prowitaminy. Gdy powtórzy sie doswiad¬ czenie w tychze warunkach w obecnosci 5% erytrozyny (odnosnie do ergosteryny), ergosteryna po mniej wiecej dwóch godzi¬ nach zostaje calkowicie zamieniona.Przyklad Iii. 0,2% roztwór ergosteryny w alkoholu zadaje sie dwubromodwuni- trofluoresceina (5% uzytej ergosteryny).Roztwór ten wystawia sie na promienie zwyklych pólwattowych zarówek, wyklu¬ czajac doplyw powietrza. Najcelowiej osia¬ ga sie to przez zanurzenie zarówki w roz¬ tworze alkoholowym. Strumien azotu, prze¬ prowadzany przez plyn podczas naswietla¬ nia, zastepuje mierzenie. Roztwór trzeba dalej podczas naswietlania chlodzic. Po pewnym czasie roztwór zaczyna zmieniac kolor, a wypada przetwór dehydracj i ergo¬ steryny (ergopinakon) w postaci drobnych krysztalków. Naswietlanie przeciaga sie tak dlugo, az czerWony kolor roztworu zanika calkowicie lub prawie calkowicie. Próba digitoninowa wykazuje, ze 80 — 90% er¬ gosteryny utracila swa stracalnosc digito¬ ninowa. Trwanie naswietlania stosuje sie zupelnie do intensywnosci zródla swietlne¬ go, wynosi ono np. dla 200 wattowej za¬ rówki na 2 litry roztworu 10 — 12 godzin.Po oddzieleniu osadu krystalicznego pobie¬ ra sie z roztworu alkoholowego próbke i od¬ parowuje ja w prózni bez dostepu powie¬ trza. Pozostala zywica rozpuszcza sie zu¬ pelnie lub prawie calkowicie w eterze naf¬ towym. O ile wieksze ilosci zywicy nie sa rozpuszczalne w eterze naftowym, to przy¬ jac trzeba, ze naswietlanie odbylo sie w nie- dostatecznem izolowaniu od powietrza.Czesc nierozpuszczalna w eterze naftowym jest bowiem przetworem utlenienia ergo¬ steryny. Ilosc ergosteryny przemienionej oznacza sie z ciezaru rozpuszczalnej w ete¬ rze naftowym zywicy i z tego daje sie obli¬ czyc ile procent materjalu wyjsciowego zo¬ stalo w calosci przemienione. Glówna czesc alkoholowego roztworu odparowuje sie w obecnosci oleju (np. sezamowego) i tym sposobem otrzymuje sie roztwór produktu przemiany w oleju. PL