PL101377B1

PL101377B1 - Srodek chwastobojczy

Info

Publication number: PL101377B1
Application number: PL1976192338A
Authority: PL
Priority date: 1975-09-13
Filing date: 1976-09-11
Publication date: 1978-12-30
Also published as: SU591123A3; DE2540958A1; CS193562B2; BE846128A; ZA765431B

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy, zwlaszcza selektywny srodek chwastobójczy zawierajacy nowe pochodne N-(l,2,4-triazynon-5- -ylo-4)-glicyny jako substancje czynna srodka.

Wiadomo, ze pochodne l,2,4^triazynonu-5, takie jak np. 4-amino-6-III-rized.butylo-3-metydotiio-1,2,4- -triazynon-5 albo 4-amino-6-fenylo-3-metylotio- -l,2,4-triazynon-5, moga byc stosowane jako srodki chwastobójcze (opis patentowy St. Zj. Am. nr 3 671523 albo opis patentowy Rep. Fed. Niemiec DOS nr 1 542 873). Zwiazki te sa wprawdzie bardzo skuteczne jako srodki chwastobójcze, ale w nie¬ których uprawach nie nadaja sie jako selektywne srodki chwastobójcze, poniewaz stosowane w wiek¬ szych ilosciach powoduja powazniejsze szkody.

Stwierdzono, ze nowe pochodne N-(l,2,4-triazy- non-5-ylo-4)-glicyny o wzorze 1, w którym R1 oznacza grupe alkilowa, alkoksylowa lub alkilotio, R2 oznacza grupe alkilowa, cykloalkilowa albo ewentualnie podstawiona gruipe fenylowa, R3 ozna¬ cza atom wodoru, grupe alkilowa, alkenylowa lub alkinylowa, a R4 oznacza grupe hydroksylowa lub alkoksylowa, wykazuja bardzo dobre wlasciwosci chwastobójcze, zwlaszcza selektywnie chwastobój¬ cze.

Nowe pochodne N- o wzorze 1 otrzymuje sie w ten sposób, ze 4-ami- no-l,2,4-ltriaizynony-5 o wzorze 2, w którym R1 i R2 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z kwasem glioksailowym lub pochodnymi kwasu glioksalowego o wzorze 3, w którym R4 ma wyzej podane znaczenie, i ewentualnie dodatkowo, w przypadku wytwarzania zwiazków o wzorze 1, w którym R3 ma znaczenie inne niz atom wodoru, otrzymane zwiazki poddaje sie reakcja z alkoho¬ lami o wzorze 4, w którym R5 oznacza grupe alkilowa, alkenylowa albo alkinylowa, ewentualnie w obecnosci rozcienczalnika, w temperaturze —50°C.

Pochodne N-(l,2,4-triazynon-5-ylo-4)-glicyny o wzorze 1 przy równie dobrym dzialaniu chwasto¬ bójczym, wykazuja w uprawach roslin hodowla¬ nych nieoczekiwanie znacznie lepsza selektywna skutecznosc, niz znane substancje czynne 4-aimiino- -6-III-rzed.butylo-3-metylotio-l,2,4-triazynon-5 i 4- -amino-6-fenylo-3-metyloitio-.l,2,4-triazynon-5. Nowe substancje czynne stanowia wiec wzbogacenie techniki.

Jezeli jako substancje wyjsciowe stosuje sie 3-etylo-4-amino-6-(3/-trójfiluorometylofenylo)-l,2,4- -triazynon-5 i kwas glioksalowy, to przebieg reak¬ cji przedstawia sichemat 1.

Jezeli jako substancje wyjsciowe stosuje sie 4-amino-6-III-iraed.butylol-3-metylotio^l,2,4-rtniazy^ non-5, kwas glioksalowy i etanol, to przebieg reak¬ cji przedstawia schemat 2.

Stosowane jako zwiazki wyjsciowe 4-amino-l,2,4- -tniazynony-5 sa ogólnie okreslone wzorem 2. We wzorze tym R1 korzystnie oznacza ptrostolaneucho- wa lub rozgaleziona gnupe alkilowa, alkoksylowa 101 377101 377 4 albo alkilotio o 1—4 atomach wegla. Podstawnik' R2 we wzorze 2 korzystnie oznacza prositolancucho- wa lub rozgaleziona grupe alkilowa o 1—4 ato¬ mach wegila, zwlaszcza grupe III-rzed.ibutylowa, a takze korzystnie gnupe cykloalkilowa o 5^7 ato^~ s mach wegla i grupe fenylowa ewentualnie podsta¬ wiona, przy czym jako podstawniki korzystnie wchodza w gre chlorowce, zwlaszcza chlor i brom, grupy alkilowe i aikoksylowe o 1 lub 2 atomach wegla, grupy cMorowcoalfciiowe o 2—5 atomach 10 chlorowca* zwlaszcza fluoru i o 1—2 atomach weg¬ la,,a takze grupy cyjanowe albo nitrowe.

Przykladami 4-amino-l,2,4-tr,iazyinon6w-5 stoso¬ wanych jako produkty wyjsciowe sa: 4-amino-3-metoksy-6-metyio-l,2,4-tiriazynon-5, 4-amino-3-metoksy-6-fenylo-l,2,4-triazyinon-5, 4-amino-3-rmetoksy-6-III-rzed.butylo-!l,2,4-itriazy- non-5, 4-amino-3-metoksy-6-(4'-chlorofenylo)-l,2,4-triazy- non-5, 4-amino-3-metoksy-6-cykloheksylo-l,2,4-triazynon-5# 4-amino-3-etoksy-6-efcylo-l,2,4-tdazynon-5, 4-amino-3-etoksy-6-III-irized.butylo-il,2,4-triazynon-5, 4-amino-3-etoksy-6-(4'Hnitrofenyló)-l,2,4-trlialzynon- -5, 4-amino-3-butoksy-6-fenylo-l,2,4-triazynon-5, 4-amino-3-metyilotiio-6-III-.rzed,butylo^l,2,4-triaizy- non-5, 4-amino-3-metylotio-6-£enylo-l,2,4-triazynon-5, ^ 4-amdno-3-metylotio-6-(3/-trójfluorometyloifenylo)- -1,2,4-triazynon-5, 4-amino-3-metylotio-6-(2/,4'^dwuchlorofenyIo)-l,2,4- -triazynon-5, 4-amino-3-metylotio-6-cykloheksylo-il,2,4-triazy- non-5, 4-amino-3-etylotio-6-metylo-1,2,4-triazynon-5, 4-aniino-3-e'tylotio-6-III-rzejdjbutylp-!l,2,4-triazy- non-5, 4-amano-3-propylotio-6-III-rzed.butylo-l,2,4-itriazy non-5, 4-amino-3-propylotio-6-fenylo-l,2,4-triazynon-5, 4-amino-3-metylo-6-III-rzed.butyilo-l,2,4-triazy- non-5, 4-amino-3-metylo-6-izopropy/lo-1,2,4-triazynon-5, 45 4-amino-3-metylo-6-cykloheksylo-l,2,4-triazynon-5, 4-amano-3-etyio-6-fenylOHl,2,4-tmiaizyinon-5, 4-amino-3-etylo-e-CS^rójfluorometylofenylo)-!^^- -triazynon-5, 4-amino-3-etylo-6-etylo-l,2,4-triazynon-5, 50 4-amino-3-etylo-6-III-rzedjbuityio-l,2,4-triazynon-5, 4-amino-3-IIlHrzed.butylo-6-III-rzed.biutylo-l,2,4- -triazynon-5, 4-amino-3-III-rzed.butylo-6-fenyló-l,2,4-triazynon-5.

Stosowane jako zwiazki wyjsciowe 4-amino-1,^,4- 55 -triazynony-5 o wzorze 2 sa w duzej mierze znane (opis patentowy Sit, Zj. Am. nr 3 671 525 i ogloszone opisy patentowe Rep. Fed. Niemiec DOS nr nr 1542 873, 2107 757, 2138 031 i 2 224161). Nieznane dotychczas zwiazki o wzorze 2 mozna wytwarzac 60 w prosty sposób sposobami opisanymi w podanych wyzej publikacjach.

Stosowane poza tym jako produkty wyjsciowe pochodne kwasu glioksalowego sa ogólnie okreslo¬ ne wzorem 3. We wzorze tym R4 korzystnie ozna- 65 40 cza grupe hydroksylowa lub grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla^ zwlaszcza grupe metoksylo- wa albo etoksylowa.

Przykladami pochodnych kwasu glioksalowego, stosowanych jako produkty wyjsciowe sa w szcze¬ gólnosci: kwas glioksalowy, ester metylowy kwasu glioksalowego, ester etylowy kwasu glioksalowego, ester propylowy kwasu glioksalowego lub ester butylowy kwaisu glioksalowego.

Stosowane jako zwiazki wyjsciowe pochodne kwasu glioksalowego o wzorze 3 sa zwiazkami zna¬ nymi ogólnie w chemii organicznej.

Stosowane równiez jako produkty wyjsciowe alkohole sa ogólnie okreslone wzorem 4, w któ¬ rym R5 korzystnie oznacza rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, jak równiez rodnik ailkenylowy albo alkinylowy, z których kazdy zawiera 2^4 ato¬ mówwegla. j Przykladami alkoholi stosowanych jako produkty wyjsciowe sa alkohol metylowy, alkohol etylowy, alkohol n-propyloiwy, alkohol izopropylowy, alkohol n-butylowy, alkohol izobutylowy, alkohol Il-rzed. butylowy, alkohol Ill-rzed.butyiowy, alkohol alli- lowy i alkohol propargiilowy. Stosowane jako pro¬ dukty wyjsciowe alkohole o wzonze 4 sa zwiaz¬ kami znanymi ogólnie w chemiii organicznej i lat¬ wo dostepnymi.

Jako rozcienczalniki w powyzszych reakcjach bierze sie pod uwage wszystkie obojetne rozpusz- czainiki. Naleza tu korzystnie weglowodory, takie jak benzen, ksylen i toluen, etery, takie jak diok¬ san i cZiterowodoirofuiran, estry, np. ester etylowy kwasu octowego i chlorowane weglowodory, takie jak chloroform i chlorek metylenu. Dla zwiazków 0 wzorze 1, w którym R3 nie jest atomem wodoru, jako rozpuszczalnik korzystnie stosuje sie nadmiar uzytego alkoholu o wzorze 4.

Temperatury reakcji moga sie wahac w szero¬ kich granicach ale zwykle stosuje sie temperature —50°C, korzystnie temperature pokojowa.

Do reakcji korzystnie wprowadza sie ilosci mo¬ lowe zwiazków, a w szczególnym przypadku na 1 mol 4-amino-l,2,4-triazynonu-5 o wzorze 2 sto¬ suje sie 1-—1,2 mola pochodnej kwasu glioksalo¬ wego o wzorze 3 w postaci jednowodzianu albo w postaci wodnego roztworu i równoczesnie jako rozpuszczalnik stosuje sie alkohol o wzorze 4 w duzym nadmiarze. Produkty reakcji wyosobnia sie przewaznie zwyklymi sposobami. Korzystnie poste¬ puje sie w ten sposób, ze po zakonczonej reakcji saczy sie i przesacz stopniowo steza. Polaczone pozostalosci na saczku przemywa sie lub rozciera z organicznym rozpuszczalnikiem i suszy.

Substancje czynne srodka wedlug wynalazku wplywaja na wzrost roslin, totez moga byc stoso¬ wane jako srodki do ogolocania z Msci, srodki po¬ wodujace wysychanie, srodki zabijajace nac, srod¬ ki hamujace kielkowanie, a zwlaszcza jako srodki do niszczenia chwastów. Pod okresleniem „chwa¬ sty" rozumie sie w najszerszym pojeciu wszystkie rosliny rosnace w takim miejscu, w którym sa nie¬ pozadane. To, czy srodki wedlug wynalazku dzia¬ laja calkowicie czy selektywnie chwastobójczo za¬ lezy glównie od ilosci, w jakiej sie je stosuje.101 377 Substancje czynne srodka wedlug wynalazku mozna stosowac nip. w odniesieniu do nastepuja¬ cych roslin: Dwuliscienne chwasty z gatunków: gorczyca (Si- napis), pieprzyca (Lepidium), przytulia (GaUum), gwiazdmica (Stellaria), rumianek (Matricaria), ru¬ mien (Anthemis), zóltUca (Galinsoga), komosa (Che- nopodium), pokrzywa (Urtica), starzec (Senecio), szarlat (Amaranthus), portulaka (Portulaca), rze- pien (Xantbium), powój (Convolvulus), wilec (Ipo- moea), rdest (Polygonurn), zesbania (Sesbania) ambrozja (Ambrosia), ostrozen (Cirsium), oset (Car- duus), mlecz (Sonchus), psiankowate (Solanum), rzepicha (Rorippa), chwasty z gatunku Rotala, Lin- dernia, jasnota (Lanium), przetaczmik (Veronica), klonik (Abutilon), Emex, bielun dziedzierzawa (Da¬ tura), fiolek (Viola), poziewnik (Galeopsis), mak (Papaver), chaber (Centaurea).

Dwuliscienne rosliny uprawne z gatunków: ba¬ welna (Gossypium), soja (Glycine), burak (Beta), marchew (Daucus), fasola zwyczajna (Phaseolus), groch (Pisum), ziemniak (Salanum), len (Linum), wilec (Ipomoea), bób (Vicia), tyton (Nicotiana), po¬ midory (Lycopersicon), orzech ziemny (Arachis), kapusta (Brassica), salata (Lactuca), ogórki (Cu- cumis), dynia (Cucurfoita).

Jednoiiscienne chwasty z gatunków: chwastnica jednostronna (Echinochloa), wlosnica (Setaria), pro¬ so (Panicum), palusznik (Digitaria), tymotka (Phleum), wiechlina (Poa), kostrzewa (Festuca), Eleusine, Brachiaria, zycica (LoMum), stoklosa (Bromus), owies (Avena), cibora (Cyperus), sorgo (Sorghum), perz (Agropyron), mietlica (Cynodori), Monochairia; Fimbristyiis, strzalka wodna (Sagit- taria), chwasty z gatunku Eleocharis, sitowie (Soir- pus), Paspalum, Ischaemum, Sphenoclea, Dacty- loctenium, mietlica (Agrostis), wyczyniec (Alopecu- rus), miotla zbozowa (Aipera).

Jednoiiscienne rosliny uprawne z gatunków: ryz (Oryza), kukurydza (Zea), pszenica (Triticum), jeczmien (Hordeum), owies (Avena), zyto (Secale), sorgo (Sorghum), proso (Panicum), trzcina cukrowa (Saccharum), ananas (Ananas), szparagi (Aspara¬ gus), szosnek (Allium).

Stosowanie srodków wedlug wynalazku nie jest jednak ograniczone do tych gatunków, ale rozciaga sie równiez i na inne rosliny.

W zaleznosci od stezenia, zwiazki te nadaja sie tez do calkowitego niszczenia roslinnosci np. na terenach przemyslowych, torowiskach, drogach i placach, zadrzewionych lub nie zadrzewionych* Zwiazki te mozna równiez stosowac do zwalczania chwastów na terenach upraw trwalych, np. w la¬ sach, na terenach z roslinnoscia ozdobna, w. sa¬ dach, winnicach, w uprawach owoców cytruso¬ wych, orzechów, bananów, kawy, herbaty, plan¬ tacjach kauczukowych, palm olejowych i kakao oraz w uprawach owoców jagodowych i chmielu, jak równiez do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach roslin jednorocznych.

Szczególnie nalezy podkreslic stosowanie tych zwiazków do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach takich roslin jak soja, zdeminiak i zbo¬ ze, np. jeczmien, owies i pszenica oraz ryz, kuku¬ rydza i buraki.

Nowe substancje czynne mozna przeprowadzac w zwykle preparaty, takie jak roztwory, emulsje, zawiesiny, proszki, pasty i granulaty. Preparaty te wytwarza sie znanym sposobem, np. przez mtiesza- nie substancji czynnych z roztienczalinikamii, to jest cieklymi rozpuszczalnikami, uplynnionymi gazami utrzymywanymi pod cisnieniem i/lub stalymi nos¬ nikami, ewentualnie z dodatkiem srodków po¬ wierzchniowo czynnych, to jest emulgatorów i/luib srodków dyspergujacych i/lub pianotwórczych. Je¬ zeli jako rozcienczalnik stosuje sie wode, to jako pomocnicze rozpuszczalniki mozna tez stosowac np. rozpuszczalniki organiczne. Jako ciekle roz¬ puszczalniki stosuje sie glównie weglowodory aro- matyczne, takie jak ksylen, toluen, benzen lub aikilonaftaleny, chlorowane weglowodory aroma¬ tyczne lub alifatyczne, takie jak chloroibeinzeny, chloroetyleny lub chlorek metylenu, weglowodory alifatyczne, takie jak cykloheksan lub parafiny, np. frakcje ropy naftowej, alkohole, takie jak bu¬ tanol lub glikol, jak równiez etery i estry, ke¬ tony, takie jak aceton, keton metyloetylowy, keton metyloiizobutylowy lub cykloheksanon, silnie po¬ larne rozpuszczalniki, takie jak dwumetylofonna- mid i sulfotlenek dwuirietylu, jak równiez wode.

Pod okresleniem gazowych uplynnionych rozcien¬ czalników lub nosników rozumie sie takie dacze, które w normalnej temperaturze i pod normalnym cisnieniem maja postac gazów, np. gazy nosmdikowe do aerozoli, takie jak dwuchlorodwufluorometan lub trójchlorofluorometan. Jako nosniki stale sto¬ suje sie naturalne maczki mineralne, takie jak kao¬ liny, glinki, talk, kreda, kwauc, atapulgit, montmo- rylonit lub ziemie okrzemkowa i syntetyczne macz- ki mineralne, takie jak silnie rozdrobniona krze¬ mionka, tlenek glinowy i kraemiany.

Jako srodki emulgujace stosuje sie emulgatory niejonowe i anionowe, takie jak estry kwasów tluszczowych z polaoksyetylenern i etery alkoholi 40 tluszczowych z polioksyetylenem, np, etery alkilo- arylowe poliglikoiu, alkilosulfoniany, siarczany alkilowe, arylosulforiiariy oraz produkty hydrolizy bialka. Jako srodki dyspergujace stosuje sie np. lignine, lugi posiarczynowe i metylóceluloze. 45 Substancje czynne srodków wedlug wynalazku mozna stosowac same albo w zaleznosci od ich przeznaczenia jako preparaty komtodnowaine z in¬ nymi substancjami chwastobójczymi, które wzmac¬ niaja dzialanie lub rozszerzaja zakres dzialania 50 srodka wedlug wynalazku. Tafcie kombinowane preparaty moga miec postac gotowych produktów lub mozna je wytwarzac w zbiorniku przed uzy¬ ciem. Jako takie dodatkowe substancje czynne na¬ daja sie nizej podane zwiazki oraz inne, nalezace w do grup reprezentowanych przez zwiazki wymie¬ nione: kwas 2,3,6-trójchlorobenzoesowy i jego sole, kwas 2,3,5,6-czterochlorobeniZoesowy i jego sole, kwas 3-nitro-2,5^dwuchloroibenzoesowy i jego sole, kwas 3-amino-2,5-dwuchlorobenzoesowy i jego sole, 60 kwas 2-metotey-3,6Hdwtuchlorobenzoe60wy i jego sole, kwas 2-metoksy-3^,6-trójchk«X)beiizoesowy i jego sole, 2,6-dwuchlorotiobenzamdd, 2,6-dwuchloro- benzonitryl, kwas 2,4-dwuchlorofenoksyootowy i jego sole oraz estry, kwas 2,4,5-trójchlorofenoksy- 65 octowy oraz jego sole i estry, kwas (2-metylo-4-101377 8 -cMorofenoksy)-octowy oraz jego sole i estry, kwas 2-(2,4^wucMorofeinoksy)-ipiK>piionowy, kwas 2-(2- -metylo-4^chlo -(2,4,54r6jch'loiix)fenokBy)-propiiO(nowy oraz ich sole i estry, kwas 4-(2,4-dwuchtarofenoksy)HmasIawy oraz jego sole i estry, kwas 4-(2Hmetylo-4-chilorofe- noksyj-masliowy oraz jego sole i estry, kwas 2,3,6- -trójcMoarófenylooictoiwy oraz jego sole, kwas 4-ami- rw-3,5,6^trójchloroipikolinowy; kwas trójchloroocto- wy i jego sode, kwas2,2-dwuchloropropioinawy i jego sole, N,N-dwuailli)loalitiid kwasu 2-chloroocto- wego, dwuriitirokrezol, dwunitiro-II^rzed.hutylofenol i jego sole; 3-fenylo-1,1^wumetylomooznik, 3-(4'-chlorofeny- lo)^l,l-diwum©tyloinoczr4k, 3-(3^4'-dwuchlorofeny- lo)-l,l-dwumetylomooznik, 3-<3',4'-dwuchlorofeny- lo)-l-n-butylo-1-metylooiocznik, 3-<3',4'-diwuchloro- fenylo)Hl,l,3-trójimety1loiiiio(Ozniik, 3-(4'-chlorofenylo)- -l-metoksy-l nmetyitomoczaiiik, 3-(3'-tr6jfluoromety- lofenylo)-l ,1-dwuinetylomocznik, 3-(3',4'-dwuchloro- fenylo)-l-metoksy-1-metylomocznik, 3-(4'-bromofe- nylo)-l-imetoksy-il-metylomocznik, 3-(3',4'Hdwuchlo- rofenyloJ-S-metoksy-ljl-dwumetylomocaiiiik, 3-(4'- chloroienoksyfenyloM, 1-dwumetyloniocznak, N'-fCy- klooktylp-N,N-dwuirietylomoczrnik, 3-(benzotiazali- lo-2)^l,3-dwumetylomocznik, 3-(3-chloro-4-metylo- fenylo)-«l ,1 -dwumetylomocznik; ester S-n-propylowy kwasu N,N-dwu-(n-propy- lo)-tiokarbamino(wegQ, esiter Snn-piropylowy kwasu N-etylo-N-(n-bu^lo)-tioka^baininowego, ester S- retylowy kwasu N,N-diwu- noweEo, ester O-izopropylowy kwasu N-fenylokar- bamdnowego, ester O-izopropylowy kwasu N-(iri- ^hlorofeinyilo)-'kairbaniimowego, ester O-metylowy kwasu Nr(3',4'-?dwuichlorofenylo)nkarbaniinoiwego, ester 0-(4-chilofrobutyn-2-ylowy) kiwasiu N-(m- -chloro£eiiylo)-karbamin0wego, ester 0-(3-metoksy- karbonyloamojnofenyIowy) kwasu N-(3'-metyilofeny- lo)-katrfc>aminoiwego, ester 2,3,3-trójchlOToa'lMowy kwasu N.N-dwuizopcopylotiokarbaminowego; 3-cykloheksylo-5,6rtrójmetylenouracyi, 5^bromo- -3-II-rzedjbiUity:lo-6Hit>etyilouracyl, 3,(Mwuketo-l,2,3, 6- czterowodoropirydazyna, 4-amiiKK5-chloro-l-fe- nylopirydiazon-6; 2-chloro-4-etyloamino-6HiizopropyloiaaninoHS-tiria- zyna, 2-chloro^,6-bis-(nietoksypropyioamino)-s-tirda- zyna, 2-metoksy-4,6-bis-(izopropyloarnina)-s-trdiazy- na, 2-dwumetyloamino-4-izopropyioaceta^ -metoksy-s-triazyna, 2-izopropyloaimno-4^metoksy-r propyloamiiino-6-metylotio-s-triazyna, 2-metylotdo- -4,6-bis-(izopropyloamiiOD)-s-trdazyna, 2^chloro-4,6- -bis-(etyloaimino)-&-tirtazynal 2-metylotio-4,6-bis- -(etyloamino)-s-triazyna, 2-metoksy-4-etyloamino^6- -izopropyloantino-s-triazyina, 2-^metyloitio-4-etylo- arndno*,64zoip(ropyloamino-s-triazyna, 2Hmetoksy-4,6- -bis-(etyloaimino)-SHtriaizyiia, 2-chloro-4,6-4bis- propyloamino)-s-tiriazyna; NjN-dwuetylo-2,4-dwunditro-6-trójfluoax)metylo- -1,3-fenylenodwuaimdina,. N,N-fdwu-n-propylo-2,6- ^dwunitro-4-trójfluorometyloainilina, eter 4'^nitro- -2,4-dwuchlorodiwu£enyloiwy, amid kwasu 3,4-dwu- chlorofenylopropdonawego, 2\6'-dwuetylo-N-(metok- symetylo)-2-chloróacetanilid.

Substancje czynne srodka wedlug wynalazku moga znajdowac sie w preparatach wraz z innymi, 40 50 65 znanymi substancjami czynnymi, takimi jak sub¬ stancje grzybobójcze, owadobójcze ii roztoaczobój- cze.

Preparaty zawieraja zwykle 0,1—95% wagowych substancji czynnej, korzystnie 0,5—90% wagowych.

Substancje czynne mozna stosowac siaine, w posta¬ ci preparatów albo wytworzonych z nich postaci roboczych, takich jak gotowe do uzytku roztwory, emulsje, zawiesiny, proszki, pasty i granulaty.

Srodki te stosuje sie w zwykly sposób, np. przez opryskiwanie, opryskiwanie w postaci mgly, opy¬ lanie, rozsypywanie i polewanie.

Ilosci stosowanych substancji czynnych moga sie wahac w szerokich granicach, glównie w zaleznosci od rodzaju zadanego skutku. Przewaznie na 1 ha stosuje sie 0,1^20 kg, korzystnie 0,2—15 kg sub¬ stancji czynnej. Srodki wedlug wynalazku mozna stosowac zarówno po wzejsciu jak tez przed wzejs- oiem roslin.

Przyklad I. Test po wzejsciu roslin.

Rozpuszczalnik: 5 czesci wagowych acetonu Emulgator: 1 czesc wagowa eteru alkiloarylowego poliglikolu.

W celu otrzymania korzystnego preparatu sub¬ stancji czynnej miesza sie 1 czesc wagowa substan¬ cji czynnej z podana iloscia rozpusizczalnika, doda¬ je podana ilosc emulgatora i koncentrat iroizdiencza woda dó zadanego stezenia. Otrzymanym prepara¬ tem substancji czynnej opryskuje sie badane rosli¬ ny o wysokosci 5—15 cm tak, ze na jednostke po¬ wierzchni przypada podana w tablicy ilosc sub¬ stancji czynnej. Stezenie cieczy do opryskiwania dobiera sie tak, aby w 2000 litrach wody na 1 ha nanosic ilosci substancji czynnych podane w tab¬ licy. Po uplywie 3 tygodni ocenia sie stopien uszkodzenia roslin w procentach w porównaniu z roslinami z próby kontrolnej nie poddanych dzia¬ laniu srodka, przy czym 0% oznacza brak dzialania (jak w próbie kontrolnej), a 100% oznacza calko¬ wite zniszczenie. Substancje czynne, ilosci w ja¬ kich je uzyto i wynika podano w nastepujacej tablicy 1.

Tablica 1 Test po wzejsciu roslin 65 Substancja czynna cwiazek o wzo¬ rze 5 (znany) zwiazek o wzo¬ rze 6 zwiazek o wzo¬ rze 7 o co 3 2 1 3 2 1 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 <3 100 100 100 100' 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100101 377 Przyklad II. Test przed wzejsciem roslin.

Rozpuszczalnik: 5 czesci wagowych acetonu. " Emulgator: 1 czesc wagowa eteru alkiloarylowego poliglikolu.

W celu otrzymania korzystnego preparatu sub¬ stancji czynnej miesza sie 1 czesc wagowa substan¬ cji czynnej z podana iloscia rozpuszczalnika, dodaje podana ilosc emulgatora i rozciencza koncentrat woda do zadanego stezenia. Nasiona badanych ros¬ lin wysiewa sie w zwyklej ziemi i po uplywie 24 godzin polewa preparatem, korzystnie utrzymu- io jac stala ilosc wody na jednostke powierzchni. Ste¬ zenie subslaalcji cftynnej w preparacie nie odgrywa tu .zadnej roli, gdyz decyduje tylko ilosc substancji czynnej na jednostke powierzchni. Po uplywie 3 tygodni ocenia sie stopien uszkodzenia roslin w procentach, w porównaniu z roslinami z próby kontrolnej, prowadzonej bez uzycia substancji czynnej, przy czym 0% oznacza brak dzialania (jak w próbie kontrolnej), a 100°/o oznacza calko¬ wite zniszczenie. Substancje czynne, ich ilosci i wyniki podano w nastepujacych tablicach 2, 3 i 4.

Tablica 2 Test przed wzejsciem Substancja czynna Zwiazek o wzo¬ rze 5 (znany) Zwiazek o wzo¬ rze 6 Zwiazek o wzo¬ rze 7 Zwiazek o wzo¬ rze .8 IlOsc substancji czynnej kg/ha 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 Sotja 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ed >> 50 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Avena fatua 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 95 Echiimo- cMoa crusgalli 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Digjitaria spec. 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Amarain- thus retrofl. 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Ohenopo- dium album 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 95 90 Tablica 3 Test przed wzejsciem I Nr kodowy zwiazku 1 1 18 19 22 28 27 29 kg/ha 2 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 Soja 3 40 0 100 80 0 0 0 90 40 0 90 50 50 90 50 90 1 80 70 Kukurydza 4 90 70 0 40 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 40 0 1 Avena fatua 100 100 100 100 100 100 80 60 60 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Echinochloa crus galli 6 100 100 100 100 100 100 80 60 60 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Digjitaria spec. 7 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 ' 100 100 Amiaran- thus retroflexus 8 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Chenopo- dium • album 9 100 100 100 100 100 ióo 100 100 . 100 100 100 100 100 100 100 ióo--- i 100 100 100 100 100 100 1101377 11 12 Tablica 3 cd. 1 31 26 21 23 24 2 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 2,5 .1,25 0,625 2,5 1,25 0,625 3 40 0 90 80 60 100 60 0 100 100 100 100 100 80 100 100 100 100 100 100 100 100 90 4 0 0 0 0 80 50 40 90 80 80 80 80 40 80 70 70 80 70 40 80 60 60 100 100 100 ioo 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 6 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 90 100 100 100 100 100 100 100 100 90 100 100 100 7 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 , 100 100 90 100 100 100 8 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 9 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Tablica 4 Test przed wzejsciem Substancja czyona 3 8 ¦s zwiazek o wzorze 9 (znany) zwiazek o wzorze 10 o wzorze 11 zwiazek o wzorze 12 1 5 100 0 0 0 100 100 100 100 | 100 100 90 90 i 1 €0 100 100 100 100 Nastepujace przyklady wyjasniaja sposób wytwa¬ rzania substancji czynnej srodka wedlug wyna* lazku.

Przyklad IIL 214 g (1 mol) 4-amino-6-ni^rzed. butyfc>^-metyloitec^l,2,4-triazyn la) jednowodEianu kwasu glioksalowego i 2 litry etanolu miesza sie w temperaturze pokojowej w 40 45 50 55 ciagu 12 godzin, odsacza wytracony produkt i steza przesacz, pirzy czym nastepuje dalsze wyfarysJtafózo- wywande. Polaczone osady mdesza sie w okolo 500 ml zimnej wody w ciagu 1/2 godziny, odsacza i suszy pod zmniejszonym laisnieniem w temperatu¬ rze 40°C. Otraymiuje sie 304 g (96% wydajnosci teoretycznej) N-(3-metyloitiio-6-III-rzed.butyilo-l ,2,4- -triazynon-5-ylo-4)-a-atoksygliicyny o wzorze 6 o temperaturze topnienia 154—155°C (rozklad).

Przyklad IV.21,4 & (OJL mola) 4-aminlo-6-III-rzed. butylo-3-metylotio-l,2,4-traazyinonu-5 i 10,1 g (0,11 mola) jednowodzianu kwasu glioksaiciwego miesza sie z 250 ml octanu etylu w temperaturze pokojo¬ wej w ciagu 12 godzin, otrzymuja klairoiwny roztwóir.

Roztwór ten pozostaiwaa srie do odstania. Po uplywie okolo 3 godzin zaczyna wytarystalizowywac pro¬ dukt. Produkt ten odsacza sie i przesacz steza, przy czym zachodzi dalsza krystalizacja. Polaczone osady przemywa sie eterem i suszy, otrzymujac ,2 g (87,5°/o wydajnosci teoretycznej) N-(3^metylo- tio-6-III-irzed. butylo-1,2,4-tiriazyinon-5-ylo-4)-a-hy- droksygliicyny o wzorze 13, o temperaturze topnie¬ nia 161°C ((rozklad).

W sposób analogiczny do opisanego w przykla¬ dach III i IV otrzymuje sie zwiazki o wzorze 1 podane w nastepujacej tablicy 5.

Nr kodowy I zwiazku 1 3 1 4 ) R1 2 -CH(CH*)2 CHa litUJ R* 3 III-rz.-C4H, C6H5 LLU«t 9 R3 4 C*H5 C2H5 R* OH OH Temperatura topnienia (°C) 6 119 (rozklad) 138 (rozklad) I101377 13 14 Tablica 5 cd. 1 1 6 7 8 9 11 12 13 14 16 17 18 19 21 22 23 24 26 27 28 29 31 2 CH3 CH3 SCH8 CH3 SCH8 C2H5 C2H5 SCH3 CH* OCH*, SCH3 SC2H5 SCH3 SCH3 SCH3 SCH3 C2H5 izo-C«H7v' SCH3 izo-C^H? izo-C3H7 SCH3 SCH* SCH3 SCHg SCH3 SCH3 3 C6H5 C,H5 III-rz.-C4H9 QH5 III-,rz.-C4H9 3-CF3-CgH4 3-CFa-C3H4 III-rz.-C4H9 CeH5 wzór 14 . wzór 14 wzór 14 dzo-CaH7 II-rz.-C4H9 II-riz.-C4H9 II-rz.-C4H9 III-rz.-C4H9 III-irz.-C4H9 III-rz.-C4H9 III-rz.-C4H9 III-rz.-C4H9 III-rz.-C4H9 wzór 15 C,»H7-CH(CH3)- (C2H5)2|CH wzór 16 eykloheksyl 4 CH* n-C4H9 CH* -CH2C=CH C2H5 C^Hs CA -CH(CH3)2 H H H H CH* CH* C2H5 CH* CH^ CH3 CH* CA CH3 izo-C,3H7 CH8 CH3 CH3 CH3 CH3 OH OH OH OH OCtH,- OH OH OH OH OH OH OH OH OH OH OCH3 OH OH OCH3 OCH3 OCH3 OCI*3 OH OH OH OH OH 6 1 .134 116—17 149—50 (rozklad) 119—21 (rozklad) olej 125 (rozklad) 130 (rozklad) 138—40 104 (rozklad) 142 (rozklad) 161 (rozklad) 127 (rozklad) , 150 (rozklad) 148 (rozklad) 118 (rozklad) zestalajacy sie olej 128 (rozklad) 162 (rozklad) zestalajacy sie olej zestalajacy sie olej zestalajacy sie olej zestalajacy sie olej 153¦'•(rozklad) 151 (rozklad) 153 (rozklad) 144 (rozklad) 165 (roaklad) ~"SCH, 0^ -H20 O ?C2H5 (CH^C-^A^NH-CH-COOH LA N ^SCH, SCHEMAT 2 LZGraf.

Z-d Nr 2 — 1902/78 90 egz. A4 Cena 45 zl

Claims

1. Zastrzezenie patentowe Srodek chwastobójczy, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera nowe pochodne N-(l,2,4- -triazynon-5-ylo-4)-glicyny o ogólnym wzorze 1, o 45 ti ^NH-CH-C0R4 NV^R1 WZtfRI Ry.rNH2 w którym R1 oznacza grupe alkilowa, alkoksylowa lub alkilotio, R2 oznacza grupe alkilowa, cykloalki- lowa lub ewentualnie podstawiona grupe fenylo- wa, R5 oznacza atom wodoru, grupe alkilowa, alke- nylowa albo alkinylowa, a R4 oznacza grupe hydro¬ ksylowa lub alkoksylowa. (j)R3 |i y l%>kRi WZ0R2 ^C-C0R4 WZdR3 R50H WZdR4101377 (CH3)3C-]r^N~NH2 lSl^SCH3 WZdR5 0 u gc H s^ SCH3 WZdR 6 0 OCH, (CH ) CY ^NH-CH-C02H KU,^ N-^SCH, WZdR7 O OH (CH3)3 C-if^N-NH-CH-COOH N"N^SCH3 WZdR 13 V) WZdR 14 CCH-LCH-CH- •3J2 CH3 WZdR 15 O 0-CH(CH3)2 'SAsCR.. /r\ WZdR 8 O N-NH2 N^SCK N> WZdR 9 //W i 9Vs ^N-NH-CH-C02H N^N^CH3 WZdR 10 O OC2H5 ^yy^N-NH-CH-CG^H CF3 N-N^C2H5 WZdR 11 o OC4H9-n {JY^N-NH-CH-C0oH SAcH3 WZdR 12 WZdR 16 .N/NH2 H J! I + ^C-COOH O /\. ^ I u OH NH-CH-COOH CF3 N-N^C2H5 SCHEMAT 1 O (CH3)3CNA .NH2 Hx J V + >-COOH+CJiOH N--^-crH3 ^ ^ 5 *N*