PL100086B1 - Srodek wstrzymujacy parowanie stezonych zawiesin organicznych srodkow ochrony roslin - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest wstrzymujacy parowanie srodek w postaci zawiesin w oleju stezonych zawiesin organicznych srodków ochrony roslin. Brzeczki srodków ochrony roslin do opryskiwania zrzuca sie z samolotów w niewielkich ilosciach, za to przy zwiekszonych stezeniach substancji czynnej. Ciek te lub rozpuszczone w rozpuszczalnikach substancje zrzuca sie tak zwanym sposobem Ultra Low Volume (ULV) w ilosci 0,5-5 litrów/ha, a fungicydy, dla których potrzebne jest szczególnie dobre rozdzielanie na roslinach, sposobem Low Volume (LV) w ilosci 5-15 litrów/ha. Podejmuje sie równiez w coraz wiekszej skali próby zrzucania z samolotu sposobem LV od dawna sprawdzone handlowe proszki zwilzalne i dajace sie emulgowac koncentraty w nierozpuszczalnych w wodzie rozpuszczalnikach organicznych, które dotychczas rozpryskiwano w zawiesinie w 300-600 litrach wody/ha.

Wynikaja stad nastepujace trudnosci. Proszki zwilzalne w celu zrzucenia odpowiednich dawek przygotowano w duzej ilosci wody, to znaczy jak wspomniano wyzej w okolo 300-600 litrach/ha. Jesli chce sie zdyspergowac odpowiednie ilosci proszku zwilzalnego w ilosci stosowanej pro ha w maksymalnie 15 litrach wody, to znaczy zrzucac sposobem LV, wtedy otrzymuje sie czesto zawiesiny o duzej lepkosci albo wytracone w postaci klaczków czastki substancji czynnej i nosnika, co powoduje nastepnie zapchanie dysz.

W celu uzyskania równomiernego pokrycia roslin srodkiem ochrony roslin trzeba w procesie LV rozpryskiwac stosunkowo silnie stezona brzeczke do opryskiwania w znacznie subtelniejszym rozdrobnieniu, niz byloby to potrzebne w sposobie konwencjonalnym przy zastosowaniu 30 60-krotnie wiekszej ilosci zawiesiny.

Wynika stad glówna przeszkoda, która przemawiala dotad przeciw zrzucaniu sposobem LV zawiesin substancji czynnej. Woda odparowuje zbyt szybko z powodu duzej powierzchni drobniejszych kropelek, ponadto mgla srodka rozpylajacego lub wytracona substancja czynna zostaje zbyt Litwo i wzglednie szybko odped/ona przez wiatr. Powstaja straty substancji czynnej w wyniku zboczenia i w /ale/nosci od rod/aju uzytego srodka ochrony100 086 roslin, równiez szkody wskutek zboczenia w sasiadujacych hodowlach. Dokladne dawkowanie substancji czynnej nic jest zatem mozliwe. Warstwy natryskiwane nie sa widoczne.

Ponadto przy zastosowaniu brzeczki do opryskiwania w bardzo zmniejszonej ilosci wody nastepuje r,ilne wydzielanie piany, poniewaz srodki dyspergujace i zwilzajace, zawarte w proszkach zwilzalnych, wystepuja wtedy w odpowiednio wiekszych stezeniach. Produkt uchodzi ze zbiorników do opryskiwania w postaci piany, jesli nie zostanie silnie zredukowana ilosc wypelnienia.

Wiadomo wprawdzie, ze. alkohole alifatyczne i oleje mineralne rozrzucone w cienkiej warstwie na powierzchni wody i gleby, powstrzymuja parowanie wody. Oleje mineralne stosuje sie juz oprócz tego jako tak zwane'oleje rozpryskowe do zwalczania szkodników drzew owocowych. Oleje te nie moga jednakze byc stosowane z proszkami do opryskiwania w wyzej podanych stezeniach, poniewaz olej w wodzie absorbuje drobno czastki substancji czynnej i nosnika i koaguluje jako szlam, tak, ze mieszaniny nie mozna juz stosowac.

W opisie patentowym PRL nr 57649 opisano sposób wytwarzania suchych* zawierajacych tlenochlorek miedzi grzybobójczych proszków zwilzalnych, które z olejem mineralnym i woda tworza ciecz do opryskiwal*;; maloobjetosciowego w postaci zawiesiny wodno-olejowej substancji czynnej. W celu wytworzenia proszku zwllzalnego poddaje sie zmieleniu zawierajacy tlenochlorek miedzi skladnik substancji czynnej z cieklymi, niejonotwórczymi substancjami granicznie powierzchniowo-czynnymi w dezyntegratorach do zadanej wielkosci ziarna. Przeprowadzenie tego sposobu jest jednak mozliwe tylko przy zastosowaniu skladników substancji czynnej o bardzo wysokiej temperaturze topnienia, takich jak tlenochlorek miedzi, natomiast nie jest mozliwe \ w nieobecnosci tlenochlorku miedzi lub w obecnosci miekkich, termoplastycznych i niskotopliwych substancji.

Te ostatnie powoduja przy mieleniu z cieklymi niejonotwórczymi substancjami granicznie powierzchniowo-czynnymi trudnosci nie do przezwyciezenia takie jak zbrylenia produktu ¦ i zasmarowanie mlynów, tak, ze zastosowanie tego sposobu pozostaje ograniczone do preparatów tlenochlorku miedzi, W wymienionym opisie patentowym ujawniono równiez, ze zastosowanie kombinacji zlozonej z niejonotwórczych emulgatorów olejew mineralnych z hydrofilowymi anionowymi zwiazkami powierzchniowo-czynnymi, takimi jak np. ligninosulfonian wapnia albo sodu, uniemozliwia wytwarzanie permanentnie trwalych zawiesin olej — woda - substancja czynna.

Okazalo sie wiec, ze preparaty olejów mineralnych zawierajace kombinacje zlozone z niejonotwórczych emulgatorów olejów mineralnych i handlowych hydrofilowych anionowych srodków powierzchniowo-czynnych, które jako skladniki anionoaktywne zawieraja np. dwunaftylometanodwusulfonian sodu (alkaliczny albo obojetny), lignionosulfonian sodu, dwualkilonaftalenosulfonian sodu albo dodecylobenzenosulfoman sodu, razem z handlowymi, zwizalnymi, grzybobójczymi preparatami proszków do opryskiwania, które jako grzybobójcze substancje czynne zawieraja np. octan trójfenylocyny, octan trójfenylocyny + etylenobis-ditiokarbaminian manganu, dwusiarczek czterometylotiuranu albo siarke, nie moga tworzyc trwalych zawiesin woda — olej — substancja czynna. Te ostatnie wykazuja po ich wytworzeniu raczej wkrótce silne flokulacje lub rozdzielanie mieszanin i ich zachowanie zdolnosci do pozostawania w zawiesinie nie odpowiada w zadnym razie przepisom badawczym WHO lub CIPAC. Praktyczne zastosowanie takich mieszanin odpada dlatego w przypadku procesów maloobjetosciowych.

Obecnie nieoczkiwanie znaleziono, ze wymienione wady mozna pokonac, jesli preparaty oleju mineralnego obok emulgatorów niejonowych i zwyklych srodków pomocniczych zawieraja dodatkowo oleilometylotauryd sodu.

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest dlatego wstrzymujacy parowanie srodek w postaci preparatu oleju mineralnego do stezonych zawiesin organicznych srodków ochrony roslin, przy czym srodek dodatkowy zawiera ^ alifatyczny olej mineralny, niejonowe emulgatory o wartosci HI B 10—12 oraz ewentualnie srodki zwiekszajace przyczepnosc, pigmenty, alkohol wielowodorotlenowy i srodki odpieniajace, charakteryzujacy sie tym, ze zawiera dodatkowo 0,5-2,5% wagowych oleilometylotaurydu sodu.

Srodek wedlug wynalazku ma zatem korzystnie w przyblizeniu nastepujacy sklad. 20—60% wagowych alifatycznego oleju mineralnego o zawartosci maksymalnie 15% wagowych zwiazków aromatycznych (techniczny), 0,5-5% wagowych niejonowego emulgatora (HLB 10-12), 0,5-2,5% wagowych oleilometylotaurydu sodu, 1-5% wagowych srodka odpieniajacego, 0,5% wagowych srodka zwiekszajacego przyczepnosc, 0-30% wagowych pigmentu, 0-40% wagowych alkoholu wielowodorotlenowego ido 100% wagowych wody, co najmniej jednak 10% wagowych wody.

Nieoczekiwane i korzystne wlasciwosci preparatów olejów mineralnych wedlug wynalazku sa uwarunkowane w szczególnosci przez to, ze obok niejonowych emulgatorów zawieraja dodatkowo oleilometylotauryd sodu. Znaczny postep techniczny przy zastosowaniu tych nowych preparatów olejów mineralnych do wytwarzania maloobjetosciowych zawiesin woda - olej — substancja czynna polega przede wszystkim na tym, ze jako skladniki substancji czynnej np. nie sa konieczne zadne specjalne preparaty proszków100 086 3 zwilzaluych /.okreslonymi, np. cieklymi nfejonotwórczymi skladnikami tensydowymi, które poza tym przy skladowaniu moga latwo ulegac spiekaniu i zbrylaniu, lecz ze mozna raczej stosowac znajdujace sie zwykle w uzyciu i przyjete zwilzalne, a takze zawierajace anionowe tensydy, pestycydowe preparaty proszków zwilzanych.

Te srodki dodatkowe maja dzialanie powstrzymujace parowanie i ze stezonymi brzeczkami zwilzalnych proszków np. substancji czynnych znanych pod nastepujacymi „common names" Fcntinooctan, Fentinowodorotlenck, Fentinochlorek, Meneb, Mancozeb, Endosulfan, Binapacryl, Lindan, Tcradifon, Monuron, Diuron, Linuron, Monolinuron, Chiorotoluron, Ioxynil, Dinosebooctan, ponadto Mccoprop (=MCPP) oraz 2,4,5-TB i jego kazdorazowe sole, ewentualnie równiez z dodatkiem koncentratów emulsyjnych np. z substancja czynna Endosulfan lub Binapacryl, tworza bardzo stabilne zawiesiny mieszane, które nadaja sie dobrze do rozpryskiwania. Srodek wedlug wynalazku powoduje równiez to, ze same koncentraty emulsyjne, które sa w stezeniach w zastosowaniu LV w wodzie niestabilne fizycznie, moga byc zrzucane w stabilnej emulsji.

Tolerowane razem ze srodkiem wedlug wynalazku, znajdujace sie w handlu preparaty proszków zwilzanych i roztworów nadajacych sie do emulgowania zawieraja najczesciej w praktyce stosowane anionowo czynne i niejonowe substancje powierzchniowo czynne, które powinny w tych srodkach powodowac zwilzanie, dyspergowanie lub emulgowanie, np. sole sodowe lub wapniowe alkilobenzenosulfonianów, sole sodowe podstawionych kwasów naftalenosulfonowych, sole sodowo estrów kwasu suIfobursztynowego, ligninosulfoniany sodu, estry poliglikolowe i etery poliglikolowe podstawionych fenoli, kwasów tluszczowych, alkoholi alifatycznych lub alkoholi wielowodorotlenowyeh.

Srodek wedlug wynalazku przy stosowaniu w ilosci 0,5-2 litrów na 5-30 litrów brzeczki do opryskiwania w nieoczekiwany sposób wywoluje silne zahamowanie parowania kropelek zawierajacych srodek ochrony roslin, jak to wynika z zalaczonej tablicy. Bylo to nieoczekiwane zwlaszcza, ze olej jest tutaj zemulgowany w wodzie, anie pokrywa ewentualnie cienka warstwa powierzchni wody. Dzieki preparatowi wedlug wynalazku unika sie szkodliwego tworzenia piany i przez dodatek pigmentu osiaga sie poza tym to, ze uzyskuje sie dobrze widoczna powloke na opryskanych roslinach. Jest to dh kontroli stopnia pokrycia srodkiem ochrony roslin wielokrotnie nie tylko pozadane, lecz zalecane. Srodek wedlug wynalazku daje do tego dobre dzialanie przyczepne powloki np. przeciw dzialaniu ulewnych deszczów.

Jako oleje mineralne do tych srodków dodatkowych stosuje sie korzystnie frakcje weglowodorowe, które wykazuja niska zawartosc, korzystnie mniej niz 15% wagowych, zwiazków aromatycznych i nie dajace sie sulfonowac pozostalosci w ilosciach co najmniej 85% wagowych, korzystnie powyzej 90% wagowych. Tego rodzaju oleje mineralne otrzymuje sie jako: produkty destylacji przy przeróbce ropy naftowej. Maja one liczbe atomów co najmniej 12, lepkosc 3-5° Hnglera w temperaturze 20°C, poczatek temperatury wrzenia okolo 180° i koncowa temperature destylacji powyzej 400°C pod cisnieniem normalnym. Jako emulgatory niejonowe stosuje sie emulgatory o wartosci bilansu hydrofilowo-lipofilowcgó (HLB) 10—12, aby uzyskac dobrze rozwinieta równowage miedzy lipofilowymi i hydrol ilowymi silami ukladu emulgatorów.

Mozna w tym celu stosowac alkilofenylopolialkoksyalkanony, etery izooktylofenylopoliglikolowe, etery trójizobutylofenylopoliglikolowe, etery oteilopoliglikolowe, estry kwasów tluszczowych sorbitanu jak równiez pochodne polioksyetylenu estrów sorbitanowych kwasów tluszczowych. Mozna tutaj wymienic np. produkty handlowe Emulsogen Jako sradki odpieniajace nadaja sie trójizobutylofosforan i inne trójalkilofosforany, ponadto wszystkie dzialajace podobnie substancje powierzchniowo-czynne, które sa tolerowane w obecnosci innych skladników mieszaniny i nie wykazuja toksycznosci w stosunku do hodowanycli roslin, jak emulsje alifatycznych weglowodorów („silikonowe emulsje przeciwpianowe SE2" firmy Wacker Chemie AG albo „Nopco NXZ" firmy Nopco Mtinzig (AG). Jako srodki zwiekszajace przyczepnosc, które nadaja sie do dodatków wedlug wynalazku, mozna stosowac wszystkie konwencjonalne srodki zwiekszajace przyczepnosc, uzywane w srodkach ochrony roslin, które znajduja zastosowanie w proszkach zwilza!nych i koncentratach dajacych sie emulgowac. Korzystnie stosuje sie 55% wodna zawiesine polioctanu winylu, albo takze poliwinylópirolidon, poliakrylan, podstawiony poliwinylosulfonian sodu, hydroksyetyloceluloze, karboksyetyloceluloze albo odmiany gumy roslinnej.

Pigmenty dodane celowo do mieszaniny skladaja sie korzystnie z tlenku tytanu lub innych obojetnych bialych pigmentów, które wykazuja pozadany efekt wskaznikowy, o srednicy 3-5 mikronów, w ilosci 10-25% wagowych. srodek wedlug wynalazku zawiera w korzystnej postaci wykonania okolo 15—48% wagowych wody.

Dopuszczalne sa jednakze ochylenia w góre i w dól.

Jako alkohole wielowodorotlenowe stosuje sie rozpuszczalne w wodzie alkohole alifatyczne o 2-3 grupach wodorotlenowych, np. glikol etylenowy, glikol propylenowy, gliceryna, glikol polietylenowy i polipropylenowy.

Przyklad L Srodek wedlug wynalazku do ochrony roslin metoda LV ma nastepujmy sklad w postaci stabilnej zawiesiny olejowej, otrzymanej przez zmieszanie: 30% wagowych mineralnego oleju bialego, 2% wagowe4 . 100 086 eteru poliglikolowcgo alkoholu o!cilowe;/o, 1,5% wagowego oleilometylotaurydu sodowego, 10,0% wagowych dwutlenku tytanu, 5,0% wagowych 55% zawiesiny polioctanu winylu, 3,0% wagowe irójizobutylofosforanu, 43,5% wagowych wody (razem * 100% wagowych).

Przyklad II. Analogicznie jak w przykladzie I wytworzpno nastepujacy srodek przez mieszanie poszczególnych skladników: 40,0% wagowych mineralnego oleju bialego, 2,0% wagowe eteru sorbitooleinianopoliglikolowego, 2% wagowe oleilometylotaurydu sodu, 13,0% wagowych dwutlenku tytanu, 3,0% wagowe 55% zawiesiny polioctanu winylu, 4j0% wagowe trójizóbutylofosforanu, 36*0% wagpwych wody (razem = 100% wagowych).

Przyklad III. Analogicznie jak w przykladzie I i II wytworzono nastepujaca mieszanine bez srodka zwiekszajacego przyczepnosc: 35*0% wagowych mineralnego oleju bialego, 4,0% wagowe eteru alkilofenolopoliglikolowego, 1,5% wagowego oleilometylotaurydu sodu, 15,0% wagowych dwutlenku tytanu, 2,0% wagowe, tiujizobutylofosforanu, 42,5% wagowe wody (razem « 100% wagowych).

P r z y k l a d IV. Analogicznie j:ik w przykladzie I wytworzono nastepujaca mieszanine: 20,0% wagowych mineralnego olejir bialego* 25,0% wagowych glikolu etylenowego, 2,0% wagowe eteru alkilofenolopoliglikolowego, 1,5% wagowych oleilometylotaurydu sodu, 3,0% wagowe trójizóbutylofosforanu, 3,0% wagowe 55% zawiesiny polioctanu winylu, 30*0% wagowych siarczanu baru, 15,5% wody (razem » 100% wagowych).

Pzyklad V. W celu zbadania powstrzymywania parowania wytworzono zawiesiny; a) 6 g proszku ?wilzalncgo, zawierajacego 60% wagowych technicznego octanu fentyny (produkt handlowy Bresten*R* conc.)* proszku do opryskiwania w postaci zawiesiny wlOOg wody, odpowiednio w ilosci zastosowanej 0,6 kg na 10 litrów wody/ha. b), c), d) - po 6 g wyzej wymienionego proszku do opryskiwania, octanu fentyny przeprowadzono w zawiesine wlOOg wody, jednakze kazdorazowo z dodatkiem po 10 g srodka dodatkowego wedlug przykladów I-III (odpowiednio do ilosci stosowania 1 kg/ha). e) 10 g samego srodka wedlug przykladu II przeprowadzono w zawiesine w 100 g wody.

Zawiesiny te zawieraja nastepujace ilosci wody: a) 100,00 g wody w 106 g, co odpowiada 94,5% wagowych b) 104,35 g wody w 116 g, co odpowiada 90,25% wagowych c) 103,60 g wody w 116 g, co odpowiada 89,50% wagowych d) 104,25 g wody w 116 g, co odpowiada 90,10% wagowych e) 103,60 g wody w 110 g, co odpowiada 4,40% wagowych Przenoszac z tych mieszanin 200 mg kazdorazowo w 12 kroplach na szkielko przedmiotowe i oznaczajac ubytek wody w temperaturze 22°C, otrzymuje sie w ten sposób szybkosci parowania podane w nastepujacej tablicy. Strata wody podana jest w mg.

W nawiasach podano % wagowy odparowanej ilosci wody, która byla zawarta w tych 200 .mg, VVidoczny jest stad wyraznie efekt hamujacy parowanie srodków wobec próbki porównawczej, a która badano bez takiego dodatku, a nawet wobec próbki kontrolnej e która nic zawieiala srodka ochrony roslin w postaci proszku.

Piana w próbkach b, c i d ze srodkiem wedlug wynalazku albo nie powstaje, albo natychmiast opada, podczas gdy nad próbka a bez dodatku piana pozostaje stabilna w ciagu wielu godzin.

Zawiesiny srodków ochrony roslin b, c i d daja w przeciwienstwie do próbki kontrolnej wyraznie widoczne powloki z opryskiwania. Przy zrzucaniu metoda LV brzeczek do opryskiwania octanu fentyny w wyzej podanym wysokim stezeniu za pomoca znanych dysz Mikronair(R^ z samolotu potwierdzily sie wyniki badan równiez w praktyce. Powstaly dobrze widoczne i równomiernie rozdzielone powloki. Bez dodatku srodka dodatkowego w temperaturze 35°C substancja czynna zostala odpedzona.

S S & w cji r* t*> V* 3 3SS 8 o> «o ^ o «o §§§§ g *> » n f» o* -? >«- v% o o n o* 3 oa *-• •-* .-« ^ •o *0 ^ rt P»* M H H 00 <*% t-> c* r* d •a «n •* <7\ O 0> O OO oo oo r* oo oo d n X» u *D «>

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek wstrzymujacy parowanie stezonych zawiesin organicznych srodków ochrony roslin, przy czym srodek zawiera alifatyczny olej mineralny, niejonowe emulgatory o wartosci HLB 10-12 oraz ewentualnie srodki zwiekszajace przyczepnosc, pigmenty, alkohol wiclowodorotlenowy i srodek odpieniajacy, znamienny tym, ze zawiera dodatkowo 0,5-2,5% wagowych oleilometylotaurydu sodu.

2. srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 20-60% wagowych alifatycznego oleju mineralnego, o zawartosci maksymalnie 15% wagowych zwiazków aromatycznych (techniczny), 0,5-5% wagowych niejonowego emulgatora (HLB 10-12), 0,5-2,5% wagowych oleilometylotaurydu sodu, 1-5% wagowych srodka odpieniajacego, 0,5% wagowych srodka zwiekszajacego przyczepnosc, 0-30% wagowych pigmentu, 0—40% wagowych alkoholu wielowodorotfenowego i,do 100% wagowych wody, co najmniej jednak 10% wagowych wody.100086 •O ii H I l O 8 •i .s 60 S *I .a e o «§ .5 ot <*i i/> r* *+ *-» <* s© *p v& « h- «H tH H *f% 1131 i nn sS 3 os o co