PL99990B1 - Sposob wytwarzania mieszanin zwiazkow metyloetyloolowiowych - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania mieszanin zwiazków metyloetyloolowiowych zawieraja¬ cych wszystkie mozliwe zwiazki o ogólnym wzorze /CH3/4.nPb/C2H5/n, gdzie n oznacza 0 lub liczbe calkowita 1, 2, 3 lub 4. Zwiazki te sa wykorzystywane w przemysle motoryzacyjnym jako skuteczne srodki antydetonacyj- ne lepsze, anizeli stosowane dotychczas czterometyloolów i czteroetyloolów badz tez ich mieszaniny.W dotychczasowej praktyce zwiazki metyloetyloolowiowe wytwarza sie z mieszaniny czterometyloolowiu i czteroetyloolowiu. Sposób ten jest sposobem wieloetapowym, wymaga bowiem otrzymania najpierw czterome- tylo - i czteroetyloolowiu, na przyklad wedlug opisów patentowych nr nr 54578, 66244 i nastepnie prowadze¬ nia reakcji w obecnosci chlorku glinowego, fluorku borowego lub kompleksów soli olowiu z metylodwuchlorogli- nem jako katalizatorów.Wedlug wynalazku mieszaniny zwiazków metyloetyloolowiowych zawierajacych wszystkie mozliwe zwia¬ zki o ogólnym wzorze /CH3/4..nPb/C2H5/n, gdzie n ma wyzej podane znaczenie, otrzymuje sie na drodze reakcji zwiazku olowiawego o ogólnym wzorze PbX, w którym X oznacza atom tlenu, atom siarki lub dwa atomy chloru z dwumetylochloroglinem i dwuetylochloroglinem, szczególnie korzystnie w obecnosci dodatków zwiekszajacych wydajnosc reakcji, takich jak chlorku potasowego, anizolu lub benzonitrylu, ewentualnie w srodowisku rozpusz¬ czalnika organicznego.Sposób wytwarzania mieszanin zwiazków metyloetyloolowiowych wedlug wynalazku polega na dodaniu do zwiazku o wzorze PbX, w którym X ma wyzej podane znaczenie, ewentualnie zawieszonego w rozpuszczalni¬ kach organicznych, zwlaszcza takich jak benzen, toluen, ksylen lub ich mieszaniny, chlorku potasowego lub anizolu lub benzonitrylu i nastepnie wprowadzeniu w atmosferze gazu obojetnego argonu lub azotu, najpierw dwumetylochloroglinu, a nastepnie dwuetylochloroglinu lub najpierw dwuetylochloroglinu, a nastepnie dwume- tylochloroglinu, badz mieszanine zawierajaca dwumetyk^Morc^rm i dwuetytochloroglin w stosunku molowym jak 0,25-4. Stosunki molowe zwiazku PbX, w którym X ma wyzej podane znaczenie do sumarycznej ildfci dwumetylochloroglinu i dwuetylochloroglinu wynosza 0,25^, a do chlorku potasowego lub anizolu lub benzo¬ nitrylu wynosza tez 0,25-4. Reakcje prowadzi sie wciagu 0,1-140 godzin, w temperaturze 25-140 C. Pó ukonczeniu reakcji mieszanine poreakcyjna chlodzi sie do temperatury ponizej 0°C, hydrolizuje rozcienczonym99 990 kwasem solnym i z warstwy organicznej wydziela czyste produkty przez destylacje pod zmniejszonym lub atmo¬ sferycznym cisnieniem.Wedlug wynalazku mieszanine zwiazków metyloetyloolowiowyeh o dowolnym stopniu czystosci otrzymu¬ je sie bezposrednio w jednoetapowym procesie.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladach wykonania, które jednakze nie ograniczaja jego zakresu.Przyklad 1. Do zawiesiny 2,0 g (0,00896 mola) tlenku olowiawego i 0,67 g (0,00896 mola) chlorku potasowego w 2,1 ml benzenu dodaje sie w temperaturze 25°C 0,83 g (0,00896 mola) dwumetylochloroglinu i 1,08 g (0,00896 mola) dwuetylochloroglinu i utrzymuje te temperature przy jednoczesnym mieszaniu przez 140 godzin. Nastepnie mieszanine poreakcyjna chlodzi sie do temperatury -5°C ihydrolizuje rozcienczonym kwasem solnym 1:9. Warstwe organiczna destyluje sie pod zmniejszonym cisnieniem p = 20 mm Hg. Otrzymuje sie 0,05 g czterometyloolowiu, 0,09 g trójmetyloetyloolowiu, 0,12 dwumetylodwuetyloolowiu, 0,15 g metylo- trójetyloolowiu i 0,07 g czteroetyloolowiu.Przyklad II. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I, z tym, ze reakcje prowadzi sie w tempe¬ raturze 135°C przez 0,1 godziny. Otrzymuje sie Ó,10g czterometyloolowiu, 0,19 g trójmetyloetyloolowiu, 0,32 g dwumetylodwuetyloolowiu, 0,18 g metylotrójetyloolowiu i 0,11 g czteroetyloolowiu.Przyklad III. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I z tym, ze zamiast tlenku olowiawego dodaje sie siarczek olowiawy w ilosci 2,14 g (0,00896 mola) i reakcje prowadzi sie temperaturze 80°C przez 5 godzin. Otrzymuje sie 0,07 g czterometyloolowiu, 0,11 g trójmetyloetyloolowiu i 0,06 g czteroetyloolowiu.Przyklad IV. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I, z tym, ze dodaje sie 4,0 g (0,01792 mola) tlenku olowiawego w 2,2 ml p-ksylenu i utrzymuje temperature 135°C przez 0,5 godzin. Otrzymuje sie 0,10 g czterometyloolowiu, 0,17 g trójmetyloetyloolowiu, 0,32 g dwumetylodwuetyloolowiu, 0,20 g metylo¬ trójetyloolowiu, 0,13 g czteroetyloolowiu.Przyklad V. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I, z tym, ze zamiast chlorku potasowego dodaje sie 0,92 g (0,00896 mola) benzonitrylu i utrzymuje w temperaturze 80°C przez 0,5 godziny. Otrzymuje sie 0,08 g czterometyloolowiu, 0,14 g trójmetyloetyloolowiu, 0,21 g dwumetylodwuetyloolowiu, 0,16 g mety¬ lotrójetyloolowiu i 0,10 g czteroetyloolowiu.Przyklad VI. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I z tym, ze zamiast tlenku olowiawego dodaje sie 2,49 g (0,00896 mola) chlorku olowiawego i utrzymuje temperature 135°C przez 2 godziny. Otrzy¬ muje sie 0,04 g czterometyloolowiu, 0,09 g trójmetyloetyloolowiu, 0,19 g dwumetylodwuetyloolowiu, 0,11 g .metylotrójetyloolowiu i 0,06 g czteroetyloolowiu.Przyklad VII. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I z tym, ze zamiast benzenu stosuje sie 2,2rrn toluenu i reakcje prowadzi sie w temperaturze 1 K)°t przez 1 godzine. Otrzymuje sie 0,09 g czterometylo¬ olowiu, 0,16 g trójmetyloetyloolowiu, 0,26 g dwuetylodwumetyloolowiu, 0,17 g metylotrójetyloolowiu i 0,1 Ig czteroetyloolowiu.Pr z y k l a d VIII. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I z tym, ze dodaje sie 1,66 g (0,01792 mola) dwumetylochloroglinu i i 2,16 g (0,01792 mola) dwuetylochloroglinu i utrzymuje sie temperature 80°C przez 6 godzin. Otrzymuje sie 0,03 g czterometyloolowiu, 0,10 g trójmetyloetyloolowiu, 0,17 g dwumetylodwu¬ etyloolowiu, 0,11 g metylotrójetyloolowiu, 0,05 g czteroetyloolowiu.Przyklad IX. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I z tym, ze zamiast chlorku potasowego dodaje sie 0,97 g (0,00896 mola) eteru metylowofenylowego i utrzymuje temperature 80°C przez 3 godziny.Otrzymuje sie 0,03 g czterometyloolowiu, 0,11 g trójmetyloetyloolowiu, 0,18 g dwumetylodwuetyloolowiu, 0,12 g metylotrójetyloolowiu i 0,06 g czteroetyloolowiu.Przyklad X. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I z tym, ze dodaje sie 0,41 g (0,00498 mola) dwumetylochloroglinu, 0,27 g (0,00244mola) dwuetylochloroglinu i utrzymuje temperature 80°C przez 2 godziny. Otrzymuje sie 0,09 g czterometyloolowiu, 0,24 g trójmetyloetyloolowiu, 0,20 g dwumetylodwuetylo¬ olowiu, 0,14 g metylotrójetyloolowiu i 0,01 g czteroetyloolowiu.Przyklad XI. Postepuje sie analogicznie jak w przykladzie I z tym, ze dodaje sie 0,21 g (0,00244 mola) dwumetylochloroglinu, 0,54 g (0,00498 mola) dwuetylochloroglinu, a zamiast benzenu dodaje sie 2,2 ml ksylenu i utrzymuje temperature 135°C. Otrzymuje sie 0,02 g czterometyloolowiu, 0,03 g trójmetyloetyloolo¬ wiu, 0,13 g dwumetylodwuetyloolowiu, 0,21 g metylotrójetyloolowiu i 0,20 g czteroetyloolowiu.99 990 3 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania mieszanin zwiazków metyloetyloolowiowych o ogólnym wzorze /CH3/4_nPb/C2H5/n, w którym n oznacza 0 lub liczbe calkowita 1, 2, 3 lub 4, zna mienny tym, ze zwiazek o wzorze PbX, w którym X oznacza atom tlenu, siarki lub dwa atomy chloru poddaje sie reakcji w obecnosci chlorku potasowego lub anizolu lub benzonitrylu, ewentualnie w srodowisku rozpuszczalnika orga¬ nicznego, najpierw z dwumetylochloroglinem, a nastepnie z dwuetylochloroglinem lub najpierw z dwuetylochlo- roglinem i nastepnie z dwumetylochloroglinem lub z mieszanina dwumetylochloroglinu z dwuetylochloroglinem w stosunku molowym 0,25-4, w ciagu 0,1-140 godzin, w temperaturze 25-140°C, przy czym stosunki molowe zwiazku o wzorze PbX, w którym X ma wyzej podane znaczenie do chlorku potasowego, anizolu lub benzonitry- hi wynosza 0,25—4, do mieszaniny dwumetylochloroglinu i dwuetylochloroglinu wynosza 0,25-4, po czyni mieszanine poreakcyjna chlodzi sie ponizej 0°C, a nastepnie hydrolizuje rozcienczonym kwasem solnym i z war¬ stwy organicznej wydziela czyste produkty przez destylacje, ewentualnie pod zmniejszonym cisnieniem.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze jako rozpuszczalniki organiczne stosuje sie benzen, toluen, ksylen i/lub ich mieszaniny- PL