PL99987B1 - Sposob wytwarzania kwasu monobromooctowego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania kwasu monobromooctowego, waznego pólproduktu w syntezie farmaceutyków.Wedlug znanej metody, kwas monobromooctowy otrzymuje sie przez dzialanie bromu na kwas octowy, bezwodnik octowy lub ich mieszaniny ewentualnie zawierajace halogenki acetylu, zwlaszcza bromek acetylu.Proces prowadzi sie w obecnosci katalizatorów umozliwiajacych tworzenie sie in situ bromku acetylu np. fosforu, halogenków fosforu, siarki, halogenków siarki, jodu i innych. Przylaczenie bromu zachodzi przy tym w czaste¬ czce formy enolowej bromku acetylu, co opisano miedzy innymi w Tetrahedron Letters, 1970, 3434.W opisanej wyzej reakcji, zwanej czasem reakcja Helia-Volharda-Zelinsky'ego, tylko polowa bromu wcho¬ dzi w sklad produktu organicznego, natomiast druga polowa zuzywa sie do tworzenia bromowodoru, który jest ubocznynr produktem reakcji. Fakt ten stanowi zasadnicza wade znanych metod, bowiem brom jest kosztownym surowcem, dostepnym w ograniczonych ilosciach. Wady tej nie posiada metoda wedlug wynalazku, w której brom zostaje calkowicie wykorzystany do tworzenia kwasu monobromooctowego. Polega ona na dzialaniu chlorku bromu na kwas octowy, bezwodnik octowy lub ich mieszaniny, ewentualnie zawierajace halogenki acetylu i/lub opisane wyzej katalizatory.Ubocznymi produktami w metodzie wedlug wynalazku sa: chlorowodór oraz, w przypadku uzycia jako surowca bezwodnika octowego, chlorek acetylu.Chlorek bromu otrzymuje sie przez zmieszanie chloru i bromu, przy czym najwieksze jego stezenie otrzy¬ muje sie, gdy stosunek molowy chloru do bromu wynosi jak 1:1. Zmieszanie chloru i bromu moze odbywac sie w srodowisku reakcji, korzystnie jednak operacje te prowadzic jest w osobnym zbiorniku lub naczyniu cisnienio¬ wym.Znane zastosowanie chlorku bromu w syntezie organicznej bylo dotychczas ograniczone, co mialo zwiazek z obawami o reakcje uboczne, przede wszystkim o reakcje chlorowania, gdy? chlorek bromu jest zawsze w stanie równowagi z chlorem i bromem, co opisano miedzy innymi w J.Am.Chem. Soc, 1967, 89, 4081. I tak chlorek bromu stosowano wylacznie do bromowania pierscienia'aromatycznego, co opisano miedzy innymi w patencie amerykanskim nr 3845146, oraz zwiazków krzemoorganicznych. Na podstawie znanych informacji nie mozna2 99987 bylo zatem jednoznacznie przewidziec, czy w reakcji zachodzacej miedzy chlorkiem bromu a kwasem octowym, powstanie czysty kwas monobromooctowy, czy tez produkt zanieczyszczony w znacznym stopniu kwasem mo- nochlorooctowym.Okazalo sie jednak, badajac produkty reakcji, po ich metylowaniu eterowym roztworem dwuazometanu, za pomoca chromatografii gazowej, ze w metodzie wedlug wynalazku kwas monochlorooctowy nie stanowi produktu reakcji — otrzymuje sie bardzo czysty kwas monobromooctowy.Istote wynalazku obrazuja podane przyklady, które nie ograniczaja zakresu stosowania wynalazku.Przyklad I. W kolbie reakcyjnej o pojemnosci 250 ml umieszcza sie 66 g (1,1 mola) lodowatego kwa¬ su octowego i 5 g trójchlorku fosforu. Po ogrzaniu zawartosci kolby do 60°C rozpoczyna sie wkraplanie 115 g (1 mol) ochlodzonego do —40°C chlorku bromu, podnoszac systematycznie temperature reakcji do 120°C w kon¬ cu. Pary kieruje sie na chlodnice zwrotna, skad wykropliny wracaja ponownie do strefy reakcyjnej, natomiast odgazy, zawierajace chlorowodór, kieruje sie do absorpcji w wodzie. Po wkropleniu calosci chlorku bromu, co trwa okolo 10 godzin, mieszanine reakcyjna ochladza sie do temperatury 50°C i w tej temperaturze wkrapla g wpdy destylowanej. Otrzymany roztwór poddaje sie destylacji prózniowej odbierajac frakcje czystego kwasu monobromooctowego o temperaturze wrzenia 115—8°C przy cisnieniu 15 mm Hg, ilosci 106 g, co stanowi 76% wydajnosciteoretycznej. , i Przyklad II. W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 250 ml, zaopatrzonej w mieszadlo, chlodnice zwrotna iwkraplacz z plaszczem chlodzacym, umieszcza sie 102 g (1 mol) bezwodnika octowego. Zawartosc kolby ogrzewa sie do wrzenia a nastepnie odlacza zródlo ciepla i wkrapla 115 g (1 mol) chlorku bromu, utrzymujac mieszanine reakcyjna w stanie lagodnego wrzenia. Z otrzymanej mieszaniny wydestylowuje sie utworzony chlo¬ rek acetylu w ilosci 75 g. Do pozostalej cieczy wkrapla sie ostroznie 20 g wody destylowanej i destyluje pod zmniejszonym cisnieniem produkty lotne. Pozostalosc kubowa stanowi kwas monobromooctowy o czystosci 96,8% w ilosci 141 g, co stanowi 98,2% wydajnosci teoretycznej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania kwasu monobromooctowego przez bromowanie kwasu octowego, bezwodnika octo¬ wego lub ich mieszanin, ewentualnie w obecnosci halogenków acetylu i/lub katalizatorów tworzacych halogenki acetylu in situ w trakcie bromowania, znamienny t y m, ze jako czynnik bromujacy stosuje sie chlorek bromu. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL