Przedmiotem wynalazku jest sposób zaklejania hydrofobowego i wzmacniajacego plyt pilsniowych wytwarzanych metoda mokra.Znane dotychczas sposoby zaklejania plyt pilsniowych wytwarzanych metoda mokra sprowadzaja sie do trzech metod zaklejania tych plyt, a mianowicie: 1) zaklejania powierzchniowego, 2) zaklejania podczas rozwlókniania, 3) zaklejania w masie.Metoda powierzchniowego zaklejania plyt pilsniowych wykorzystywana glównie do hydrofobowego zaklejania plyt pilsniowych twardych polega najczesciej na nanoszeniu, na uformowana i odwodniona wstege masy wlóknistej na maszynie formujacej, warstwy roztopionej parafiny za pomoca walca znajdujacego sie za ostatnia prasa walowa tej maszyny. Parafine albo inny srodek hydrofobowy w stanie roztopionym lub w postaci zemulgowanej nanosi sie równiez czasem w tym samym miejscu maszyny formujacej za pomoca dyszy rozpylajacej. Naniesione na powierzchnie wstegi wlóknistej srodki hydrofobowe przenikaja podczas prasowania, przy temperaturze ok. 200°C a nastepnie podczas hartowania w mniejszym lub wiekszym stopniu w glab plyty i zmniejszaja tym samym jej nasiakliwosc i pecznienie. Przy tych sposobach zaklejania nie dodaje sie siarczanu glinu czy kwasu siarkowego do masy wlóknistej podczas jej zaklejania. Otrzymane plyty pilsniowe charakteryzuja sie nierównomiernym rozmieszczeniem srodka hydrofobowego na grubosci arkusza, co zwlaszcza w przypadku nanoszenia srodka hydrofobowego w postaci zemulgowanej odbija sie ujemnie na jakosci gotowego produktu.Metoda powierzchniowego zaklejania plyt pilsniowych wykorzystywana do zaklejania wzmacniajacego plyt pilsniowych twardych polega na rozpyleniu za pomoca dyszy srodka zaklejajacego na uformowana i odwodniona wstege masy wlóknistej za ostatnia prasa walowa maszyny formujacej. Stosowane sa tu glównie oleje schnace w postaci naturalnej lub czesciej w postaci zemulgowanej z dodatkiem lub bez dodatku barwnika odpornego na dzialanie wysokiej temperatury. Oleje schnace spelniaja dobrze swoja role, zwiekszajac nie tylko wlasciwosci wytrzymalosciowe plyt, lecz takze zmniejszajac ich nasiakliwosc i pecznienie. Na przeszkodzie2 99 771 szerokiemu stosowaniu olejów schnacych stoi jednak ich wysoka ocena.Przy wzmacniajacym zaklejaniu powierzchniowym stosowany tez bywa czasem klej fenolowo-formaldehydowy nanoszony z dodatkiem lub bez dodatku emulsji hydrofobowej. Ten sposób zaklejaniar stwarza duze trudnosci ruchowe, powodujac szybkie brudzenie sie matryc w prasie i przywieranie ich do powierzchni plyt pilsniowych. Klej fenolowo-formaldehydowy niedostatecznie penetruje w glab arkusza plyty pilsniowej twardej nasycajac glównie jej warstwe przypowierzchniowa.Zaklejanie podczas rozwlókniania polega na dodawaniu srodka zaklejajacego do termorozwlókniacza podczas rozwlókniania w nim zrebów, który to srodek rozprowadzony zostaje na wlóknach pomiedzy tarczami mielacymi Przy tym hydrofobowe srodki zaklejajace na przyklad parafine dodaje sie do podgrzewacza termorozwlókniacza, zas wzmacniajace srodki zaklejajace na przyklad klej fenolowo-formaldehydowy dodaje sie pomiedzy tarcze mielace termorozwlókniacza. Równiez i ta metoda zaklejania charakteryzuje sie wieloma niedogodnosciami. Tak na przyklad nie wszystkie srodki zaklejajace hydrofobowe i wzmacniajace daja sie wprowadzic do termorozwlókniacza bez ujemnych skutków dla procesu zaklejania, gdyz wiele z tych srodków, na przyklad kalafonia, ulega rozkladowi w wysokich temperaturach.Najbardziej rozpowszechniona metoda zaklejania plyt pilsniowych jest zaklejanie w masie. Przy tym, w przypadku zaklejania hydrofobowego dodaje sie do zawiesiny wlókien emulsje kalafoniowo-parafinowa, kalofoniowo-gaczowa czy tez emulsje innego srodka hydrofobowego, miesza sie ja dokladnie z masa i nastepnie wytraca sie ja na wlóknach za pomoca roztworu siarczanu glinu, siarczanu zelazowego i/lub kwasu siarkowego.Operacja ta przeprowadzana jest zazwyczaj w skrzyniach klejarskich-zbiornikach przeplywowych zaopatrzonych w odpowiednie mieszadla, ustawionych bezposrednio przed wlewem maszyny formujacej albo tez — rzadziej- w kadziach masowych, urzadzeniach domielajacych, czy w specjalnych mieszalnikach* Dobre wymieszanie masy z klejem hydrofobowym i z dodatkami wytracajacymi go na wlóknach zapewniaja tez pompy masowe.W podobny sposób przeprowadzane jest przy tej metodzie zaklejania, zaklejanie wzmacniajace. Najczesciej stosowany jest tu klej fenolowo-formaldehydowy, rzadziej — albumina.Prawidlowy przebieg procesu zaklejania w masie zalezy przede wszystkim od pH zawiesiny wlóknistej.Przed dodaniem emulsji hydrofobowej pH powinno zawierac sie w granicach 5,0—5,8 najlepiej zas w granicach ,5—5,8. W przypadku kleju fenolowo-formaldehydowego pH moze byc nieco nizsze (5,0—5,3).Zaklejanie w masie daje przy tradycyjnej technologii produkcji plyt, w której ilosc odprowadzanych scieków wynosi w przyblizeniu 20 do 35 m3/tone plyt, dobre wyniki zarówno jesli chodzi o nasiakliwosc i pecznienie, jak i wlasciwosci wytrzymalosciowe gotowego produktu. Ujemna strona zaklejania w masie jest przechodzenie do wód sciekowych okreslonych ilosci dodawanych srodków zaklejajacych. W przypadku np. parafiny czy gaczu barisolowego nie wplywa to w istotny sposób na wzrost obciazenia sciekówi wiaze sie tylko z pewnymi, bezpowrotnymi ich stratami Natomiast w przypadku kleju fenolowo-formaldehydowego, zawierajacego z reguly wolny fenol, powodowac to moze przekroczenie dopuszczalnego stezenia tego zwiazku w wodach odbiornika. Towlasnie jest przyczyna, dla której zaklady plyt pilsniowych zmuszone zostaja czesto do rezygnacji z tego sposobu zaklejania.Nalezy tu jeszcze zaznaczyc, ze sam klej fenolowo-formaldehydowy nie zapewnia plytom odpowiedniej odpornosci na dzialanie wilgoci i wymaga stosowania normalnego zaklejania hydrofobowego.Stosowane ostatnio coraz czesciej domykanie albo nawet pelne zamykanie obiegów wodnych wprowadza do praktyki zaklejania istotne komplikacje. Powodowane sa one przede wszystkim przez gromadzace sie w wodzie obiegowej kwasne produkty rozkladu drewna (kwas octowy, mrówkowy, kwasy cukrowe itp.), które obnizyc moga pH nawet do 3,8. W tych warunkach prowadzenie procesu zaklejania w masie jest niemozliwe, poniewaz emulsja hydrofobowa, czy tez klej fenolowo-formaldehydowy wytracaja sie natychmiast, zanim zostana rozprowadzone w zawiesinie wlóknistej. Dodawanie siarczanu glinu jest wtedy bezcelowe. Sytuacje zdecydowanie poprawia w takich przypadkach neutralizacja srodowiska rozwlókniania za pomoca amoniaku, dzieki której pH masy wzrasta do 5,0—5,3, czyli do poziomu, przy którym proces zaklejania moze przebiegac normalnie. W wodzie obiegowej zawarte sajednakze oprócz wymienionych wyzej kwasnych produktów rozkladu drewna, równiez i inne zwiazki organiczne (glównie weglowodany i ich pochodne), wystepujace przede wszystkim w postaci czastek koloidalnych. Stezenie ich dochodzic moze do 30 a nawet 40 g/l.Przy zaklejaniu plyt pilsniowych w masie, bardzo trudno jest uzyskac w zakladach stosujacych ograniczone do 1,5—2,0 m3/tone plyt zuzycie wody swiezej, mimo neutralizacji srodowiska rozwlókniania, plyty pilsniowe, zwlaszcza zas plyty pilsniowe porowate o odpowiedniej nasiakliwosci i pecznieniu.Celem wynalazku bylo opracowanie takiego sposobu zaklejania plyt pilsniowych, który charakteryzowalby sie zaletami opisanych wyzej trzech metod zaklejania plyt pilsniowych wytwarzanych metoda mokra, bedac przy tym pozbawionym glównych wad zwiazanych scisle z tymi metodami zaklejania.99 771 3 Zalozono wiec, ze nowy sposób zaklejania pozwalal bedzie na mozliwie równomierne zaklejanie plyt pilsniowych, podobnie jak metody zaklejania podczas rozwlókniania lub zaklejania w masie przy tym zas bedzie podobnie jak zaklejanie powierzchniowe pozbawiony wad zwiazanych scisle z metodami zaklejania podczas rozwlóknania lub zaklejania w masie. Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie zadanie opracowania nowego sposobu zaklejania plyt pilsniowych, w którym z procesu zaklejania masy wlóknistej bylaby wyeliminowana przewazajaca czesc organicznych substangi koloidalnych, dzieki czemu uzyskanoby zwiekszona efektywnosc dzialania srodków zaklejajacych w warunkach drastycznego ograniczenia zuzycia wody swiezej, wzglednie w warunkach zamknietego obiegu wód technologicznych i utrzymanoby jakosc plyt pilsniowych na wymaganym poziomie.Zgodnie z wytyczonym zadaniem cel wynalazku osiaga sie dzieki temu, ze do masy wlóknistej przed jej doprowadzeniem do maszyny formujacej dodaje sie srodek wytracajacy, natomiast srodki zaklejajace nanosi sie na powierzchnie wstegi wlóknistej uformowanej i odwadnianej na maszynie formujacej. Srodkami zaklejajacymi sa przy tym kleje hydrofobowe wzglednie kleje hydrofobowe i kleje wzmacniajace. Przy tym klej hydrofobowy nanosi sie na powierzchnie wstegi wlóknistej korzystnie w miejscu gdzie konczy sie czesc mokra tej maszyny, to jest w miejscu gdzie konczy sie odwadnianie grawitacyjne wstegi wlóknistej, zas klej wzmacniajacy nanosi sie korzystnie za pierwszym odcinkiem czesci ssacej maszyny formujacej, przy czym za odcinek czesci ssacej maszyny formujacej rozumie sie element roboczy tej czesci maszyny na przyklad rotabelt. W wyniku takiego sposobu zaklejania uzyskuje sie poprawe hydrofobowych wlasnosci plyt pilsniowych porowatych oraz hydrofobowych i wytrzymalosciowych wlasnosci plyt pilsniowych twardych, a to glównie dzieki temu, ze emulsje hydrofobowa lub emulsje hydrofobowa i klej wzmacniajacy dodaje sie do masy wlóknistej, pozbawionej juz w znacznej czesci rozpuszczalnych i koloidalnnych substancji organicznych, dodajac te kleje do masy, która w koncowym odcinku czesci mokrej lub w czesci ssacej maszyny formujacej zostala odwodniona do suchosci -15%.Kleje hydrofobowe i wzmacniajace nanoszone sa na powierzchnie wstegi wlóknistej, w której wlókna posiadaja juz dodatni ladunek elektryczny, który pozwala na na wytracenie na wlóknie srodków zaklejajacych.Dzieki temu uzyskuje sie mozliwosc zaklejania masy wlóknistej przy niskim pH tej masy z unikaniem srodowiska wodnego o duzym stopniu obciazenia substancjami i czastkami zaklócajacymi proces zaklejania.Dzieki wykorzystaniu sil grawitacyjnego odwadniania i ssania, dzialajacych podczas odwadniania wstegi wlóknistej na maszynie formujacej, uzyskuje sie z jednej strony dosc równomierne rozmieszczenie czasteczek kleju na przekroju wstegi wlóknistej przy znacznym ograniczeniu przechodzenia ilosci srodków zaklejajacych do wody obiegowej. Poza tym przy doprowadzeniu roztworu kleju na powierzchnie wstegi wlóknistej uzyskuje sie jak gdyby efekt przemywania powierzchni plyt. Roztwór kleju przechodzac bowiem przez wstege wlóknista powoduje przemieszczanie sie do wnetrza plyty substancji i czastek sklonnych do szybkiego rozkladu hydrolitycznego. Usuniecie tych czastek z powierzchni i z przypowierzchniowych warstw wstegi wlóknistej przyczynia sie do polepszenia wygladu zewnetrznego plyt. Oprócz tego nowy sposób zaklejania masy wlóknistej przyczynia sie do zmniejszenia koagulacji klejów przed ich zetknieciem sie z wlóknem.Sposób wedlug wynalazku jest objasniony na podstawie przykladów jego wykonania na rysunku, na którym przedstawiono uproszczony schemat procesu dodawania klejów na wstege wlóknista na maszynie formujacej.Przyklad I. Jak uwidoczniono na rysunku na formowana na dlugim sicie 1 maszyny formujacej wlóknista wstege 2 z masy wlóknistej, do której wprowadzono w skrzyni klejarskiej nie pokazanej na rysunku siarczan glinowy w ilosci 1% w stosunku do zupelnie suchej masy (z.s.m.) wlókien, nanosi sie za pomoca nalewowej skrzynki 3, w miejscu gdzie konczy sie rejestrowa czesc A a zaczyna ssaca czesc B maszyny formujacej, klej kalafoniowo-gaczowy w ilosci 0,8% w stosunku do zupelnie suchej masy wlókien. Zaklejona w ten sposób wstega wlóknista przesuwa sie na dlugim sicie 1 do ssacej czesci B maszyny formujacej. Tu srodek zaklejajacy zostaje zassany w glab kobierca wlóknistego. Dalszy proces formowania wstegi wlóknistej na maszynie formujacej przebiega w znany sposób, po czym ze wstegi tej schodzacej z maszyny formujacej odcina sie pojedyncze arkusze wstegi wlóknistej, które kieruje sie do suszarki.Przyklad II. Na formowana jak w przykladzie 1 wstege wlóknista, do której wprowadzono w znany sposób w skrzyni klejarskiej nie pokazanej na rysunku siarczan glinowy w ilosci 1% w stosunku do zupelnie suchej masy wlókien nanosi sie za pomoca nalewowej skrzyni 3, w miejscu gdzie konczy sie rejestrowa czesc A a zaczyna ssaca czesc B maszyny formujacej, klej kalafoniowo-gaczowy w ilosci 0,5% w stosunku do zupelnie suchej masy wlókien. Zaklejona w ten sposób wstega wlóknista przesuwa sie na dlugim sicie 1 do ssacej czesci B maszyny formujacej. Po zassaniu srodka zaklejajacego przez pierwszy rotabelt 4, nanosi sie z nalewowej skrzynki klej fenolowo-formaldehydowy w ilosci 1,0% w stosunku do zupelnie suchej masy wlókien, który zostaje4 99 771 usiany W glab wstegi wlóknistej przez drugi rotabelt 6. Dalszy proces pozyskiwania wstegi wlóknistej, a nastepnie produkcji plyt pilsniowych twardych przebiega w znany sposób.Przykl,ad III. Na formowana, na dlugim sicie 1 maszyny formujacej ciagu produkcyjnego plyt pilsniowych twardych, wstege wlóknista, do której wprowadzono srodek wytracajacy - siarczan glinu tak jak w przykladzie 1 nanosi sie w miejscu maszyny formujacej, jak w przykladzie 1 emulsje kalafoniowo-gaczowa w ilosci 0,5% w stosunku do masy zupelnie suchych wlókien, zas bezposrednio za maszyna formujaca na górna powierzchnie wstegi wlóknistej natryskuje sie, czego nie pokazano na rysunku, wodna emulsje oleju schnacego w ilosci 0,8% w stosunku do masy zupelnie suchych wlókien. PL