Przedmiotem wynalazku jest uklad do dwufazowej kontroli zwrotnej urzadzen odbiorczych sieci czasu umozliwiajacy kontrole prawidlowego dzialania kazdego z tych urzadzen z centralnego punktu, przy czym skutecznosc kontroli jest niezalezna od stanu nieprawidlowo dzialajacego urzadzenia odbiorczego.Znane sa sieci czasu, w których zegar pierwotny bezposrednio lub za posrednictwem centrali zegarowej steruje za pomoca sygnalów elektrycznych róznego rodzaju urzadzeniami odbiorczymi takimi jak np. zegary wtórne, wtórne urzadzenia rejestrujace i sterujace majace postac badz to mechanizmów, badz tez ukladów przekaznikowych lub elektronicznych. Z uwagi na wymagana niezawodnosc wskazan urzadzen odbiorczych oraz ze wzgledu na duze pojemnosci i zasiegi sieci czasu, zachodzi koniecznosc kontroli prawidlowosci dzialania urzadzen odbiorczych z jednego centralnego miejsca.W dotychczas znanych ukladach do kontroli zwrotnej urzadzen odbiorczych sieci czasu sprawdzenie poszczególnych urzadzen polega na przekazywaniu przez zespoly kontrolne stanowiace wyposazenie kazdego kontrolowanego urzadzenia odbiorczego sygnalów kontrolnych do centralnego urzadzenia kontrolnego. Sygnaly przekazywane sa okresowo, w chwili wyznaczonej dla kazdego kontrolowanego urzadzenia, odpowiadajacej jednemu, scisle okreslonemu stanowi tego urzadzenia. Sygnal przekazany przez zespól kontrolny urzadzenia, którego stan w wyznaczonej chwili jest prawidlowy, rózni sie od sygnalu przekazywanego przez zespól kontrolny tegoz urzadzenia jesli stan jego w wyznaczonej chwili nie jest prawidlowy moze to np. byc w jednym przypadku pojawienie sie, a w drugim brak okreslonego przebiegu elektrycznego. W urzadzeniu centralnym otrzymany sygnal zostaje przez odpowiedni zespól sprawdzajacy zweryfikowany jako odpowiadajacy prawidlowemu lub nieprawidlowemu stanowi kontrolowanego urzadzenia odbiorczego i w tym drugim przypadku nastepuje uruchomienie sygnalizacji informujacej o uszkodzeniu tego urzadzenia.Niedogodnoscia dotychczas znanych ukladów kontrolnych jest mozliwosc sfalszowania wyników kontroli.Jezeli bowiem kontrolowane urzadzenie odbiorcze na skutek uszkodzenia nie zmieni stanu, który byl prawidlowy jedynie w chwili przekazywania sygnalu kontrolnego wówczas zespól kontrolny tego urzadzenia bedzie2 99 001 przekazywal sygnal odpowiadajacy prawidlowemu stanowi urzadzenia za kazdym powtórzeniem cyklu kontroli.Na przyklad jezeli zegar wtórny kontrolowany co godzine w czterdziestej minucie kazdej godziny zatrzyma sie o godzinie siódmej czterdziesci, wówczas przy nastepnych sprawdzaniach czyli o godzinie ósmej czterdziesci, dziewiatej czterdziesci itd. bedzie sygnalizowal za kazdym razem stan prawidlowy. W niektórych ukladach w których sygnaly kontrolne sa dla wszystkich urzadzen odbiorczych identyczne, tego typu uszkodzenie jednego z tych urzadzen powoduje stale sygnalizowanie prawidlowego stanu wszystkich kontrolowanych urzadzen niezaleznie od ich stanu rzeczywistego.Celem wynalazku jest usuniecie podanej niedogodnosci przez opracowanie ukladu do dwufazowej kontroli zwrotnej urzadzenia odbiorczego, który umozliwia kontrole niezaleznie od stanu kontrolowanego urzadzenia. Cel ten osiagnieto przez zastosowanie w znanym centralnym urzadzeniu kontrolnym, które wchodzi w sklad ukladu do dwufazowej kontroli zwrotnej urzadzen odbiorczych, zespolu przelaczajacego zmieniajacego odpowiednio do fazy kontroli kryterium oceny prawidlowosci dzialania. Zgodnie z tym kryterium w zespole sprawdzajacym urzadzenia centralnego porównywany jest sygnal kontrolny doprowadzany z urzadzenia odbiorczego z ustalonym przez zespól przelaczajacy kryterium oceny i w przypadku niezgodnosci wynikajacej z nieprawidlowo dzialajacego urzadzenia odbiorczego, zostaje podany sygnal uruchamiajacy zespól urzadzenia centralnego sygnalizujacy uszkodzenie. - Dwufazowa kontrole zwrotna urzadzen odbiorczych sieci czasu uzyskuje sie dzieki temu, ze zespól kontrolny urzadzenia odbiorczego przekazuje do centralnego urzadzenia kontrolnego, na zmiane dwa sygnaly kontrolne, w chwilach odpowiadajacych dwu róznym stanom kontrolowanego urzadzenia. Sygnal przekazywany przy prawidlowym stanie urzadzenia odbiorczego w pierwszej fazie kontroli rózni sie od sygnalu przekazywanego przy prawidlowym ale odpwiednio zmienionym w stosunku do poprzedniego stanie tego urzadzenia w drugiej fazie kontroli. Na przyklad sygnalem prawidlowego stanu kontrolowanego urzadzenia moze byc w pierwszej fazie kontroli pojawienie sie okreslonego przebiegu elektrycznego natomiast w drugiej fazie brak tego przebiegu lub tez w pierwszej fazie bedzie to przebieg o okreslonej czestotliwosci fi, a w drugiej fazie przebieg o innej czestotliwosci f2. Odpowiednio sygnalem nieprawidlowego stanu kontrolowanego urzadzenia bedzie w pierwszej fazie kontroli brak odpowiedniego przebiegu, a w drugiej fazie pojawienie sie tego przebiegu, lub tez w pierwszej fazie pojawienie sie przebiegu o czestotliwosci f2, a w drugiej fazie przebiegu o czestotliwosci f!.W centralnym urzadzeniu kontrolnym, zespól sprawdzajacy jest kolejno, zgodnie ze zmiana faz kontroli, przelaczany przez dodatkowy zespól przelaczajacy na weryfikowanie otrzymanego sygnalu kontrolnego wedlug kryteriów okreslonych dla danej fazy kontroli. Sygnal rozpoznany w kazdej fazie kontroli jako odpowiadajacy nieprawidlowemu, w danej chwili, stanowi kontrolowanego urzadzenia, powoduje uruchomienie zespolu sygnalizujacego uszkodzenia.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy sieci czasu wyposazonej w uklad do dwufazowej kontroli zwrotnej urzadzen odbiorczych, a fig. 2 przedstawia tablice okreslajace zaleznosc pomiedzy stanem kontrolowanych urzadzen i przebiegiem sygnalów kontrolnych. ¦ Jak uwidoczniono na fig. 1,« siec czasu zlozona z centrali czasu 1 wysylajacej sygnaly sterujace S na linie 2 i przylaczonych do tej linii urzadzen odbiorczych 3, wyposazona jest w uklad kontroli zwrotnej skladajacy sie z zespolów kontrolnych 4 wchodzacych w sklad urzadzen odbiorczych 3 oraz centralnego urzadzenia kontrolnego 5, w sklad którego wchodzi zespól sprawdzajacy 6, zespól przelaczajacy 7 i zespól sygnalizujacy uszkodzenia 8, polaczone z centrala czasu pomocniczym obwodem 9.Pod wplywem sygnalów sterujacych S, urzadzenia odbiorcze 3 zmieniaja swój stan n0 odpowiadajacy wskazaniom czasu N, na stan ni, n2 itd., odpowiadajacy kolejnym wskazaniom czasu N+l, N+2, N+3 itd. jak uwidoczniono w tablicach na fig. 2,« przy czym tablica a przedstawia zaleznosc przy prawidlowym dzialaniu urzadzenia odbiorczego, tablica b przedstawia zaleznosci przy wadliwie dzialajacym urzadzeniu odbiorczym powodujacym nieprawidlowy stan tego urzadzenia w pierwszej fazie kontroli, natomiast tablica c przedstawia zaleznosci przy wadliwie dzialajacym urzadzeniu odbiorczym powodujacym nieprawidlowy stan tego urzadzenia w drugiej fazie kontroli.W pierwszym wierszu tablicy podane sa oznaczniki N, N+l, N+2 itd., które oznaczaja kolejne wskazania czasu zmieniajace sie o okreslona jednostke, poczynajac od wskazania N. W drugim wierszu tablic, podano przykladowo dwa powtarzajace sie cykle kontrolne, przy czym dla ciagle dzialajacej kontroli, ilosc cykli jest praktycznie nieograniczona. W trzecim wierszu podano kolejne fazy kontroli a w czwartym wierszu tablic podano oznaczniki i^, ni, n2, które oznaczaja kolejne, powtarzajace sie okresowo stany urzadzenia odbiorczego odpowiadajace kolejnym wskazaniom czasu. W wierszu piatym tablic podano oznaczenia sygnalów kontrolnych Ki, K2 podanych przy kolejnych stanach urzadzenia odbiorczego, oraz ich postac i tak na przyklad Ji oznacza99 001 3 sygnal binarny o wartosci 1, aJ0 oznacza sygnal binarny o wartosci 0. W wierszu szóstym oznaczenie Ji + oznacza, ze kiyterium prawidlowego stanu urzadzenia odbiorczego jest otrzymanie sygnalu kontrolnego w postaci Ji, a oznaczenie Jq+ oznacza, ze kryterium prawidlowego stanu urzadzenia odbiorczego jest otrzymanie sygnalu kontrolnego w postaci Jq. W wierszu siódmym tablic oznacznik + oznacza wlaczenie sygnalizacji uszkodzenia, a pokazana strzalka -? oznacza ciaglosc dzialania tej sygnalizacji od chwili wlaczenia.Cykl kontrolny powtarzajacy sie okresowo dowolna liczbe razy obejmuje pierwsza faze kontroli przy wskazaniach czasu N i N+3, druga faze kontroli przy wskazaniach N+l i N+4 oraz faze zerowa w czasie której uklad kontroli nie pracuje, przy wskazaniach czasu N+2 i N+5.W pierwszej fazie kontroli, przy stanie n0 urzadzenia odbiorczego 3 odpowiadajacym wskazaniom czasu N, N+3 itdM zespól kontrolny 4 tego urzadzenia przekazuje do urzadzenia centralnego 5 sygnal kontrolny Ki w postaci pojedynczego impulsu pradowego Jia Jednoczesnie w centralnym urzadzeniu kontrolnym 5, zespól przelaczajacy 7 przelacza zespól sprawdzajacy 6 na przyjecie sygnalu kontrolnego w postaci Jt jako dowodu prawidlowego stanu urzadzenia odbiorczego 3, a sygnalu kontrolnego w postaci J0 jako dowodu nieprawidlowego stanu czyli uszkodzenia urzadzenia odbiorczego 3. W wyniku dzialania kolejnego sygnalu sterujacego S, urzadzenie odbiorcze 3 zmienia swój stan na ni odpowiadajacy wskazaniom czasu N+l lub N+4.Teraz nastepuje druga faza kontroli, w której zespól kontrolny 4 urzadzenia odbiorczego 3 przekazuje do urzadzenia centralnego 5 sygnal kontrolny K2 w postaci przebiegu zerowego Jq. Jednoczesnie w centralnym urzadzeniu kontrolnym 5, zespól przelaczajacy 7 sterowany z tej samej centrali czasu 1 za posrednictwem pomocniczego obwodu 9, przelacza zespól sprawdzajacy 6 na przyjecie sygnalu kontrolnego w postaci Jq jako dowodu prawidlowego stanu urzadzenia odbiorczego 3, a sygnalu kontrolnego w postaci Ji jako dowodu nieprawidlowego stanu czyli uszkodzenia urzadzenia odbiorczego 3. W wyniku dzialania kolejnego sygnalu sterujacego S, urzadzenie odbiorcze 3 zmienia swój stan na n2 odpowiadajacy wskazaniom czasu N+2 lub N+5, przy którym zespól kontrolny 4 jest wylaczony i nie przekazuje zadnego sygnalu. Jednoczesnie urzadzenie centralne 5 zostaje wylaczone do nastepnego sygnalu sterujacego S, który powoduje zmiane stanu urzadzenia odbiorczego 3 na n0, po czym caly cykl kontroli powtarza sie.W przypadku wadliwej pracy czyli uszkodzenia urzadzenia odbiorczego 3, objawiajacej sie w ten sposób, ze w czasie zmiany wskazan czasu z N+2 na N+3, urzadzenie odbiorcze 3 nie zareaguje na sygnal sterujacy S, pozostajac nadal w stanie t\2 niezgodny ze wskazaniem czasu N+3, zespól kontrolny4 pozostaje wylaczony przy wskazaniu N+3. Nienadanie w tym czasie przez zespól kontrolny 4 impulsu pradowego jest równoznaczne z przekazaniem przez ten zespól sygnalu Ki w postaci J0. Poniewaz w urzadzeniu centralnym 5, zespól sprawdzajacy 6 jest w tym czasie przez zespól przelaczajacy 7 nastawiony na przyjecie sygnalu w postaci J0 jako dowodu nieprawidlowego stanu urzadzenia odbiorczego 3, powoduje on zadzialanie zespolu 8 sygnalizujacego uszkodzenie. • W przypadku wadliwej pracy czyli uszkodzenia urzadzenia odbiorczego, objawiajacej sie w ten sposób, ze w czasie zmiany wskazan czasu z N+3 na N+4, urzadzenie odbiorcze 3 nie zareaguje na sygnal sterujacy S pozostajac nadal w stanie n0 niezgodnym ze wskazaniem czasu N+4, zespól kontrolny 4 przekaze do urzadzenia centralnego 5 powtórnie sygnal kontrolny Ki wpostadi Jt zamiast sygnalu kontrolnego K2 w postaci J0.Poniewaz w urzadzeniu centralnym 5, zespól sprawdzajacy 6 jest w tym czasie przez zespól przelaczajacy 7 nastawiony na przyjecie sygnalu w postaci Ji jako dowodu nieprawidlowego stanu urzadzenia odbiorczego 3, powoduje on zadzialanie zespolu 8 sygnalizujacego uszkodzenie. 9.2. PL