Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przy¬ trzymywania obcasa buta w wiazaniach narciar¬ skich. Znane jest urzadzenie wymienionego rodza¬ ju, w którym imak przytrzymujacy obcas jest wraz z pedalem zamykajacym zatrzask wiazania przymocowany do narty tak, ze po zwolnieniu za¬ trzasku daje sie obrócic o pewien kat wokól le¬ zacej z tylu buta, poziomej osi poprzecznej* a w polozeniu uzytkowym jest elastycznie docisniety za pomoca sprezyny do górnej krawedzi obcasa.Sprezyna naciska imak obcasa poprzez równole¬ gly do imaka i osadzony wahliwie na narcie czlon blokujacy, który za pomoca recznego uchwytu mozna odchylic do pozycji, w której przestaje blo¬ kowac imak obcasa, który pod dzialaniem innej sprezyny slabszej od poprzedniej uchyla sie na swej osi ku górze uwalniajac obcas buta- Urzadzenie to zawiera równiez srodki zwalnia¬ jace czlon blokujacy przy nadmiernym obciazeniu wiazania, powodujace w wyniku zwolnienie imaka i uwolnienie buta. Urzadzenie to charakteryzuje sie duzymi wymiarami obudowy w swej przedniej czesci, na zwartej, lekkiej, prostej i taniej kon¬ strukcji. 25 Wedlug wynalazku zadanie to rozwiazano w ten sposób, ze os poprzeczna czlonu blokujacego jest usytuowana równolegle od strony buta wzgledem osi poprzecznej imaka obcasa a czlon blokujacy ma kulise wspólpracujaca z zaczepem imaka ob- *° a casa, która to kulisa ma krawedz slizgowa i sasia¬ dujace z nia wyciecie ryglujace zaczep.Zaleta wynalazku jest to, ze czlon blokujacy sta¬ nowi dzwignie bedaca jednym bokiem przegubo¬ wego czworoboku, którego drugi bok stanowi dzwignia sluzaca jako reczny uchwyt do uwalnia¬ nia blokady, przegub zas sprzegu laczacego obie dzwignie ze soba stanowi miejsce oddzialywania sily pierwszej sprezyny. W innym wykonaniu uchwyt reczny jest korzystnie osadzony wspólosio¬ wo do imaka obcasa. Czlon blokujacy ma kulise dzialajaca na zaczep imaka obcasa, która ma kra¬ wedz slizgowa dla przylegajacego do niej wyciecia ryglujacego zaczepu. Miedzy krawedzia slizgowa a wycieciem ryglujacym znajduje sie wystep opo¬ rowy, który zapobiega nie zamierzonemu wejsciu zaczepu imaka obcasa do wyciecia ryglujacego, a tym samym zwolnienie imaka obcasa, takze w przypadku duzej sily nacisku, dzialajacej na imak.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do przytrzymywania obcasa buta z mozliwoscia bezpiecznikowego rozlaczania, w przekroju podluznym'i w najnizszym, kranco¬ wym polozeniu uzytkowym, fig. 2 — urzadzenie zgodnie z fig. 1 lecz w jego najwyzszym kranco¬ wym polozeniu uzytkowym, fig. 3 — urzadzenie do przytrzymywania piety, odpowiadajacej jednej z figur 1—2 w jego otwartym polozeniu, a fig. 4 — urzadzenie do przytrzymywania piety bez mozli- * 98 9503 98 950 4 wosci bezpiecznikowego rozlaczania, równiez w przekroju podluznym i najnizszym, krancowym po¬ lozeniu uzytkowym.Przedstawione na fig. 1—3 urzadzenie do przy¬ trzymywania obcasa ma plyte podstawowa 1, przy¬ srubowana do narty nie przedstawionej na rysun¬ ku. Wzdluzne krawedzie boczne plyty podstawowej, stanowia szyny prowadzace 2 dla sanek 3. Plyta podstawowa ma na swym lewym koncu listwe pod- nózkowa 4 lub zeberka, na której, badz na któ¬ rych, opiera sie obcas buta. Tylny prawy koniec plyty podstawowej jest zagiety do góry tworzac oparcie 5 dla sprezyny 6, która naciska na sanki 3 i wytwarza sile nacisku, konieczna do elastycz¬ nego utrzymywania buta wzdluznie miedzy ima- kiem obcasa a odpowiednia szczeka przednia wia¬ zania.W dwóch wzdluznych scianach bocznych 7 sanek 3 ^umieszczona jest pozioma os poprzeczna 8, na której jest osadzony wahliwie imak obcasa 9, wy¬ posazony w pedal zamykajacy 10. Równolegle do osi Ae.umieszczona jest we wzdluznych scianach bocznych 7 sanek $, druga os 11, na której jest osadzony wahliwie czlon blokujacy 12. Czlon ten tworzy pierwsza dzwignie stanowiaca bok przegu¬ bowego czworoboku, którego druga dzwignia 13 umiejscowiona jest miedzy miejscami lozyskowa¬ nia elementu przytrzymujacego podeszwe 9 rów¬ niez na osi 8. Dzwignia ta ma dwa ramiona, z któ¬ rych drugie 14 sluzy jako uchwyt do recznego uwalniania urzadzenia do przytrzymywania piety.Sprzeg 17 czworoboku przegubowego za pomoca dwóch przegubowych czopów 15 i 16 jestrpolaczony z wolnym koncem dzwigni 13 i czlonem blokuja¬ cym 12.Ponizej czlona blokujacego 12 znajduje sie w sankach 3 wspornik lozyskowy 18 dla dzwigni ka¬ towej 19. Jedno z ramion tej dzwigni katowej la¬ czy sprezyna naciagowa 20, która swym drugim koncem zawieszona jest na czopie przegubowym 15.Drugie ramie dzwigni katowej opiera sie o srube nastawna 21, dzieki której daje sie zmieniac polo¬ zenie dzwigni katowej w sankach, a tym samym i napiecie wstepne sprezyny naciagowej. Czlon blo¬ kujacy 12 zawiera kulise 22, przez która przecho¬ dzi cylindryczny zaczep 23, który ustawiony jest równolegle do obu osi 8 i 11 w imaku obcasa.Kulisa ma krawedz slizgowa 24 wspólpracujaca z zaczepem 23 i na lewo od niej na fig. 1 przyle¬ gajace do niej wyciecie ryglujace 25. Sprezyna na¬ ciagajaca utrzymuje zaczep 25 poprzez sprzeg 17 i czlon blokujacy 12, stale w styku z krawedzia slizgowa 24. Miedzy dzwignia 13, a imakiem ob¬ casa jest umieszczona jeszcze jedna slaba sprezy¬ na^ srubowa 26, dzialajaca w kierunku otwarcia urzadzenia przytrzymujacego.. Na fig. 1 przedstawiono, urzadzenie, przytrzymu¬ jace obcas z imakiem obcasa 9 w pozycji uzytko¬ wej to jest z osadzonym na narcie butem. Przy nacisnieciu butem na imak obcasa obraca sie on zgodnie z kierunkiem obrotu wskazówek zegara na osi 8, co poprzez zaczep 23, czlon blokujacy 12 oraz sprzeg 17 napina sprezyne 20. Przy odpowiednio duzej sile nacisku, imak obcasa obraca sie z po¬ zycji ukazanej w fig. 1 do pozycji wedlug fig. 2.Po ustaniu sily nacisku na element przytrzymuja¬ cy podeszwe, wraca on znowu, pod wplywem dzia¬ lania sprezyny naciagowej 20, do swego polozenia wyjsciowego. Jesli natomiast nacisk trwa dalej, wówczas zaczep 23, przesuwa sie po krawedzi sliz¬ gowej 24 i wchodzi w wyciecie ryglujace 25, a sprezyna srubowa 26 odpreza sie.Czworobok przegubowy przyjmuje przy tym po¬ zycje samohamowna, jak to uwidoczniono na fig. 3. Przy wprowadzeniu buta w wiazanie, obcas tra¬ fia na pedal zamykajacy 10 i imak obcasa 9 prze¬ ciw dzialaniu niewielkiej sily sprezyny srubowej 26, obraca sie na osi 8 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara do wypchniecia zaczepu 23 z wyciecia ryglujacego 25, co powoduje takze wyprowadzenie czworoboku przegubowego z pozy¬ cji samohamownej. Tak wyzwolona sila sprezyny powoduje dalszy obrót imaka obcasa 9 i dociska go elastycznie do górnej krawedzi tego obcasa. Dla recznego uwalniania buta z wiazania obraca sie na osi 8 uchwyt reczny 14 w kierunku zgodnym' z ruchem wskazówek zegara, co powoduje, ze dzwignia 13 sciaga poprzez sprzeg 17 czlon bloku¬ jacy, dzieki czemu zaczep 23 traci styk z krawe¬ dzia slizgowa 24. Obrót ten nastepuje przeciwko dzialaniu sprezyn 20 i 26. Po nacisnieciu uchwy¬ tu 14 do dolu mozna bez trudu zdjac but narciar¬ ski, przy czym sprezyna srubowa 26 oddzialywuje na imak obcasa 9 odchylajac go ku górze. Po uwolnieniu uchwytu 14 urzadzenie do przytrzymy¬ wania obcasa buta przybiera znowu swoje otwarte polozenie uwidocznione na fig. 3. Imak obcasa do¬ pasowuje sie w okreslonych granicach samoczyn¬ nie do obsasów róznej grubosci. Jest to mozliwe skutkiem podatnosci wiazania spowodowanej ela¬ stycznym dociskiem imaka do obcasa. Fig. 1 przed¬ stawia imak obcasa 9 w jego najnizszym kranco¬ wym polozeniu uzytkowym, zas fig. 2 ukazuje go w najwyzszym krancowym polozeniu uytkowym.W tych obu i wszystkich innych posrednich pozy¬ cjach na irriak obcasa 9 dziala sila sprezyny nacia¬ gowej 20, tak iz element ten wywiera elastyczny nacisk na górna krawedz podeszwy.Fig. 4 przedstawia urzadzenie do przytrzymywa¬ nia obcasa buta wedlug wynalazku, które nie za¬ pewnia bezpiecznikowego rozlaczania. Wiele cze¬ sci w tym przykladzie wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalazku jest identycznych z czesciami, przykladu wykonania wedlug fig. 1—3. Zamiast sa¬ nek wystepuje w tym wykonaniu plyta podeszwo- wa 27, która przy odpowiednio silnym nacisku poz¬ wala sie oddzielac od narty. But daje sie odlaczyc od plyty tylko recznie. Miedzy dwiema usytuowa¬ nymi na tyle plyty scianami bocznymi 28, umie¬ szczone jest urzadzenie do przytrzymywania ob¬ casa.Oba. wykonania maja identyczne nastepujace cze¬ sci: os 8; imak obcasa 9, pedal zamykajacy 10, os" 11, dzwignia 13, uchwyt 14, czopy przegubowe 15 i 16, sprzeg 17, sprezyna naciagowa 20, zaczep 23 i sprezyna srubowa 26. W tym przypadku sprezy¬ na naciagowa 20 zawieszona jest miedzy obiema scianami bocznymi 28, na trawersie 29. Ponizej tej trawersy na narcie 30 znajduje sie wystep 31, który miesci kulak 32 sprezynujacego urzadzenia 40 45 50 55 605 podtrzymujacego, osadzonego w obudowie 33. Obu¬ dowa jest scianami bocznymi 28 silnie zamocowa¬ na na plycie 27. W tym przykladzie wykonania za¬ miast czlonu blokujacego 12 zastosowano nieznacz¬ nie tylko rózniacy sie czlon blokujacy 34. Ma on równiez kulise 35 z krawedzia slizgowa 36 i wy¬ ciecie ryglujace 37 dla zaczepu 23. Podczas gdy w przypadku czlona blokujacego 12, wyciecie ryglu¬ jace 25 przylega bezposrednio do krawedzi slizgo¬ wej 24, to w tym wykonaniu miedzy krawedzia slizgowa a wycieciem ryglujacym, znajduje sie do¬ datkowy wystep oporowy 38.Wystep oporowy stanowi przeszkode dla nieza¬ mierzonego wejscia zaczepu 23 w wyciecie ryglu¬ jace 37. Zaczep 23 moze wejsc w wyciecie ryglu¬ jace 37 tylko przez reczne nacisniecie uchwytu 14.W tym celu wystep oporowy jest w czesci przyle¬ gajacej do krawedzi slizgowej 36, zagiety wokól osi 11. Polozenie otwarte imaka obcasa praktycz¬ nie jest zgodne z polozeniem odpowiadajacym fig. 3. Automatyczne zatrzasniecie tego imaka naste¬ puje w taki sam sposób przy wprowadzeniu buta do wiazania jak w przykladzie uprzednim. Dopa-, sowanie elementu przytrzymujacego podeszwe do podeszw o róznych grubosciach jest równiez sa¬ moczynne.Zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku do mocowania obcasa buta bez bezpiecznikowego roz- lacznika wynika z powszechnosci i prostoty zasto¬ sowania i nie ogranicza wynalazku, zgodnie z któ¬ rym mozna zaopatrzyc wiazanie równiez w takie urzadzenia do utrzymywania przedniej czesci plyty podeszwowej. PL