PL98916B1 - Kolowrot - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest kolowrót do przemieszczania pomostów roboczych w glebionych szybach górniczych. < Znane kolowroty malej mocy przeznaczone do ciagnienia pionowego w górnictwie, a w szczególnosci kolowroty do przemieszczania pomostów roboczych maja beben osadzony sztywno na wale, który hamowany jest w ruchu i na postoju ciezarowym hamulcem dwuszczekowym, a na postoju oraz w przypadkach nie zadzialania hamulca na bebnie, urzadzeniem zapadkowym. Naped hamulca niezaleznie od chwilowego obciazenia lina wywoluje podczas hamowania na wale bebna moment hamujacy, wystarczajacy do utrzymania w równowadze dwukrotnej maksymalnej nadwagi statycznej. Przed uruchomieniem kolowrotu beben zostaje odhamowany przez podniesienie obciaznika hamulca recznie lub specjalnym mechanizmem. Podczas podnoszenia zapadki slizgaja sie po wiencu kola zapadkowego, natomiast podczas opuszczania zapadki sa za pomoca specjalnego ukladu dzwigniowego odchylone od kola zapadkowego na odleglosc uniemozliwiajaca zazebianie sie. Urzadzenie zapadkowe zabezpiecza ciezar zawieszony na linie w czasie postoju, a podczas opuszczania ciezaru zapadki wlaczane sa tylko w przypadkach awaryjnych.

Znany jest równiez kolowrót do pionowego ciagnienia materialów w górnictwie wedlug patentu nr 69453.

Beben kolowrotu wedlug tego wynalazku jest osadzony obrotowo i przesuwnie na wale, który jest jednoczesnie walem wyjsciowym przekladni zebatej. Do bocznych tarcz bebna przylegaja cierne wykladziny zamocowane dwustronnie do tarcz kól zapadkowych, zamocowanych obrotowo po obu stronach bebna. Na wale bebna naciety jest niesamohamowny gwint, z którym wspólpracuje nakretka dociskowa. Kierunek gwintu jest taki, ze wystepujacy moment obciazenia powoduje nakrecanie sie nakretki i dociskanie tarcz bebna do wykladzin ciernych polaczonych z nieruchomymi kolami zapadkowymi. Powstaly moment tarcia na powierzchni wykladzin ciernych równowazy moment obciazenia. Wielkosc momentu tarcia nie zalezy od chwilowej wartosci wspólczynnika tarcia. Podczas podnoszenia zapadki slizgaja sie po wiencach kól zapadkowych.

Wada tego rozwiazania jest jego rozbudowany przestrzennie uklad, niewykorzystanie wnetrza bebna, koniecznosc stosowania az dwóch kól zapadkowych, a takze koniecznosc przyjecia do obliczen wytrzymalosciowych niskiej wartosci naprezen dopuszczalnych, wystepujacych w wale bebna.2 98 916 Celem wynalazku jest kolowrót do przemieszczania pomostów roboczych wglebionych szybach górniczych, który nie ma wad znanych kolowrotów, a jednoczesnie przy uniezaleznieniu efektu hamowania od chwilowej wartosci wspólczynnika tarcia ma zwarta budowe dzieki wykorzystaniu wnetrza bebna.

Cel ten osiagnieto w kolowrocie wedlug wynalazku, przez osadzenie bebna linowego przesuwnie i obrotowo na nieruchomej osi. Wewnatrz bebna na osi jest osadzone sprzeglo jednokierunkowe, którego element obrotowy wspólpracuje z tarczami i z zamocowanymi na nich obustronnie wykladzinami ciernymi, a element przesuwny dociskany jest sprezyna do elementu obrotowego. Tarcze usytuowane przesuwnie na sprzegle dociskane sa do tarcz przesuwnie zamocowanych wewnatrz plaszcza bebna tarcza dociskowa osadzona sztywnie na tulei ulozyskowanej na osi bebna. Na tulei osadzone jest sztywno kolo zebate, Wewnatrz bebna zamocowana jest nakretka z gwintem niesamóhamownynij która wspólpracuje z gwintem nacietym na tulei.

Moment obciazenia powoduje obrót nakretki i dociskanie do tarczy dociskowej tarcz hamulca. Powstaje wówczas moment tarcia, którego wartosc rosnie do chwili zrównowazenia momentu obciazenia. W przypadku chwilowej zmiany wspólczynnika tarcia, zmienia sie sila dociskajaca tarcze do takiej wartosci, która zapewnia równowage ukladu. Nie zmieniajac zasady dzialania ukladu mozna dobierac rózna liczbe tarcz hamulca tworzacych pary cierne w zaleznosci od przyjetych dopuszczalnych powierzchniowych nacisków jednostkowych na wykladzine cierna. - Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, który przedstawia przekrój wzdluzny przez beben kolowrotu. < Kolowrót wedlug wynalazku ma nieruchoma os 1, na której osadzony jest obrotowo i przesuwnie beben 2.

Na osi 1 osadzona jest równiez obrotowo i przesuwnie tuleja 3, na której jest osadzone zebate kolo 4 zabezpieczone przeciwko obrotowi wpustem 5. Zaciskajaca tarcza 6 zabezpieczona jest przeciwko obrotowi wpustem 7, a przeciwko przesunieciu sie osadczym pierscieniem 8. Na osi 1 osadzony jest obrotowy element 9 sprzegla jednokierunkowego i przesuwny element 10 sprzegla, dociskany do elementu 9 sprezyna 11. Miedzy wewnetrznym kolnierzem 12 bebna 2 i zadsajaca tarcza 6 znajduja sie osadzone na obrotowym elemencie 9 sprzegla przesuwne tarcze 13 z obustronnie przymocowanymi ciernymi wykladzinami 14 oraz tarcze 15 zamocowane przesuwnie wewnatrz bebna 2. Nagwintowana czesc 16 tulei 3 wkrecona jest w gwintowany otwór tarczy 17 zamocowanej w bebnie 2. Tarcza zabezpieczona jest przed obrotem wpustem 18, a przed przesunieciem sie pierscieniem 19 i wsparta jest cylindryczna czescia 20 na slizgowym pierscieniu 21.

Podczas podnoszenia ciezaru nastepuje wkrecanie sie nagwintowanej czesci 16 tulei 3 w,gwintowany otwór tarczy 17, powodujac przemieszczanie sie bebna 2 w kierunku zaciskajacej tarczy 6 w wyniku czego nastepuje docisniecie wzajemne tarcz 15 i 13. Podczas podnoszenia hamulec spelnia funkcje sprzegla sztywnego, poniewaz powierzchnie robocze elementów 9 i 10 sprzegla jednokierunkowego slizgaja sie po sobie. W chwili gdy ustanie praca silnika, a kolowrót nie zostanie zahamowany hamulcem zabudowanym na szybkobieznym walku przekladni, nastapi zmiana kierunku obrotu bebna 2 pod dzialaniem momentu obciazenia i nastapi zazebienie sie sprzegla jednokierunkowego. Moment obciazenia na bebnie 2 przenosi sie poprzez zacisniete tarcze 15 i 13 z ciernymi wykladzinami 14 oraz przez elementy 9 i 10 sprzegla jednokierunkowego na unieruchamiana na ramie kolowrotu os 1.

Opuszczanie ciezaru nastepuje tylko po odhamowaniu hamulca wielotarczowego w bebnie linowym za pomoca silnika. Napedzana silnikiem tuleja %3 wykrecajac sie z gwintowanego otworu tarczy 17 powoduje ^ odsuniecie sie wewnetrznego kolnierza 12 bebna 2 od tarczy 13 z ciernymi wykladzinami 14 na skutek czego maleje natychmiast sila poosiowa miedzy wszystkimi tarczami ciernymi i ciezar zaczyna opadac. W chwili gdy predkosc katowa bebna 2 przekroczy wartosc predkosci obrotowej tulei 3 napedzanej silnikiem, nastepuje wzrost sily poosiowej zaciskajacej tarcze cierne, co powoduje wzrost momentu tarcia i zmniejszenie predkosci katowej bebna 2. Po chwili ustala sie stan równowagi miedzy momentem obciazenia i momentem tarcia na tarczach ciernych, niezaleznie od chwilowej wartosci wspólczynnika tarcia, a hamulec wielotarczowy spelnia wtedy funkcje stabilizatora predkosci. W wypadku zaniku energii zasilajacej silnik, hamulec wielotarczowy spelnia role samoczynnego hamulca bezpieczenstwa. •

Claims (3)

Zastrzezenia patentowe

1. «Kolowrót do przemieszczania opmostów roboczych wglebionych szybach górniczych, znamienny tym, ze ma na nieruchomejosi (1) osadzony obrotowo i przesuwnie beben (2) oraz ze ma osadzona obrotowo i przesuwnie tuleje (3) na której umieszczone sa sztywne zebate kolo (4) i zaciskajaca tarcza (6). -

2. Kolowrót wedlug zastrz. 1^ znamienny tym, ze na osi (1) ma osadzony wewnatrz bebna (2) obrotowy element (9) sprzegla jednokierunkowego i przesuwny element (io) sprzegla dociskany sprezyna (11)98 916 3 do elementu (9), a ponadto na osi (1) znajduja sie w przestrzeni miedzy wewnetrznym kolnierzem (12) bebna (2) i zaciskajaca tarcza (6) przesuwnie zamocowane tarcze (13) z obustronnie przymocowanymi ciernymi wykladzinami (14) przylegajacymi do tarcz (15) zamocowanych przesuwnie wewnatrz bebna (2).

3. Kolowrót wedlug zastrz. 2y znamienny tym, ze ma tuleje (3) której nagwintowana czesc (16) jest wkrecona w gwintowany otwór tarczy (17) zamocowanej sztywno na bebnie (2).