Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia wykladziny chemoodpornej z termoplastycz¬ nych polimerów syntetycznych.Polimery syntetyczne, szczególnie poliolefiny po¬ siadaja duza odpornosc na ozynnilki chemiczne i w zrwiaziku z tym stosowane sa do pokrywania powierzchni metalowych, ceramicznych, betono¬ wych itp. dla zabezpieczenia ich przed dzialaniem kwasów, rozpuszczalników (organicznych, aktywne¬ go tlenu itp. Poliolefiiny jak równiez i inne poli¬ mery syntetyczne o strukturze krystalicznej po¬ siadaja jednak niewlielka przyczepnosc do pod¬ loza, co powoduje powazne ograniczenie ich sto¬ sowania w postaci wykladziin chemoodpornych.Poprawe przyczepnosci poiioleifiin lub innych po¬ limerów o stouktiuirze krystalicznej osliajga sie przez utlenianie ich powierzchni plomieniem, zwfiazkaimi utleniajacymi i metalicznym sodem. Siposoby te sa jednak kosztowne, a nawet niekiedy niebez¬ pieczne dla obslugi i nie daja zadawalajacych wy¬ ników.Utlenienie powierzchni polimerów plomieniem powoduje niekontrolowana destrukcje polimeru, co w konsekwencji prowadzi do katalitycznego ich utiletndenia majacego szkodliwy wplyiw na wytrzy¬ malosc chemiczna i mechaniczna polimerów.Traktowanie powierzchni polimerów zwiazkami utleniajacymi jak np. mieszanina chromowa lub metaillicznym sodem zagraza zdrowiu i bezpieczen- 2 stwu pracy obslugi oraz wymaga dodatkowych operacji jak neutralizacja, plukanie itp.Znany jest równiez sposób zwiekszania przy¬ czepnosci wykladziin z polimerów syntetycznych do podloza przez rozszczepianie struktury polime¬ ru, Jetóre nastepuje -pod wplywem naprezen blis¬ kich naprezeniu zrywajacemu. Sposób ten powo¬ duje jednak destrukcje mechaniczna wyrazajaca sie w oslabieniu wykladziny i czesciowemu znalaz¬ lo czeniu jej nieprzepuszczalnej struktury.Gd kilku lat rozwija sie szybko technika wy¬ twarzania wyrobów nietkanych tak zwanych wlók¬ nin. Na szczególna uwiage zasluguje metoda wy¬ twarzania wlóknin bezposrednio spod dyszy prze- 13 dzalniczej.Powazna pozycje w ogólnej grupie wlóknin stanowia wlókniny termoplastyczne. Glówna ce¬ cha wytwarzania tych wlóknin jest stosowanie stalych srodków wiazacych i termiczna obróbka runa. Jako wlókna wypelniajace runo stosuje sie rózne wlókna chemiczne i naturalne, przewaznie odpadkowe, a jiakio srodki wiazace runo stosuje sie wlókna termoplastyczne np. wlókna polichlo- rowinylowe, wlókna z kopolimerów chlorku wii- nylu i octanu winylu, wlókna polietylenowe, po¬ lipropylenowe oraz plasty£ikowane wlókna octa¬ nowe. Wykorzystujac wlasciwosci termoplastycz¬ ne — klejace tych wlókien i stosujac podczas procesu ogrzewania wysokie naciski, uzyskuje sie wlókniny plaskie. Natomiast przy wykorzystaniu 989013 98901 4 wlasciiwosci wykuirczajacych wlókien termopla¬ stycznych i prowadzeniu nagrzewania nuna w stanie swioibodnym, otrzymuje sie wlókniny pu¬ szyste o duzych objetosciach.Przy .wytwarzaniu (plaskich wlóknin, optymalny udzial wlókien termoplastycznych w stosunku do wlókien wypelniajacych wynosi 30% do 35%.Plaskie wlókniny sklejane wlóknami teirmopla- stycznymi w wyniku swojej struktury odznaczaja sie sztywnoscia i mala fcurczliwoscia oraz wysoki¬ mi zdo.ln'Osciiaimii filtracyjnymi. Z uwagi na te wlas¬ ciwosci, stosuje sie je glównie na elementy usztywniajace w galanterii skórzanej, do filtracji cieczy, na opakowania oraz w elektrotechnice.Celem wynalazku jest wytworzenie chemoodpor¬ nej wykladziny, nieprzepuszczalnej dla cieczy i gazów, charakteryzujacej sie przy tym dobra przyczepnoscia do podloza, przy wykorzystaniu wlasciwosci termoplastycznych wlókien syntety¬ cznych.Sposób wytwarzania wykladziny chemoiodpornej wedlug wynalazku polega na tym, ze runo wlók- miny uformowane calkowicie z wlókien termopla¬ stycznych w f)ostaci wlókiien poMjpropytaiowych lub polietylenowych, pioddaje sie na powierzchni dzialaniu temperatury, wyzszej od temperatury miekniecia polimeru z którego formowane sa wló¬ kna tworzace runo,, z jednoczesnym zastosowaniem nacisku powodujajcym wyrównanie struktury fi¬ zycznej stopionego polimeru. W ten sposób otrzy¬ muje sie wykladzine skladajaca sie z dwóch nierozerwalnie zlaczonych ze soba warstw, z któ¬ rych jedna stanowi warstwe gladka mieprzeipusz% czalna dla cieczy i gazów, a druga jest warstwa wlóknista, która dzieki swej wlóknistej struktu¬ rze daje sie doskonale przylepic za pomoca od¬ powiednich srodków . klej acych do podloza np. metalu, betonu i ceramiki Tak wiec podloze laczy sie trwale poprzez warstwe wlóknista z warstwa chemoodporna.Dodatkowa zaleta tak wytworzonej wykladziny jest jej wieksza trwalosc od wykladzin otrzymy¬ wanych znanymi sposobami, poniewaz warstwa wlóknista przejmuje naprezenia powstale na sku¬ tek róznic wspólczynników rozszerzalnosci jpoli- meru i podloza, a jak wiadomo naprezenia takie spowodowane zmianami termicznymi, niszcza bar¬ dzo czesto- jednowarstwowa wykladzine bezpo¬ srednio zwiazana z podlozem.Sposobem wedlug wynalazku, wytw.arza sie równiez wykladziny posiadajace srodkowa war¬ stwe nieprzepuszczalna dla cieczy i gazów, przy czym obydwie zewnetrzne warstwy maja struktu¬ re wlóknista. Wykladzine taka wyitwarza sie w ten sposób, ze dwa runa wlókniny uformowane z wlókiien polipropylenowych lub polietylenowych poddaje sie w strefie pomiedzy powierzchniami obydwu run, dzialaniu temperatury, wyzszej od temperatury miekniecia poOimeru, z kltórejgo ufor¬ mowane sa runa wlókniny, po czym za pomoca nacisku poddaje sie je sprasowaniu.-. Stosowanie sposobu wedlug wynalazku, umo¬ zliwia wytiwarzanie w jednym cyklu technologi¬ cznym wykladziny chemoodpornej-, w której po¬ laczone sa zalety wlókniny — przyczepnosc do podloza i zalety plyt monolitycznych -- nieprze- puszczalnosc dla cieczy i gazów.Wykladzina wytworzona sposobem wedlug wy¬ nalazku, ma bardzo szerokie zastosowanie np. do wykladania aparatów chemicznych, kanalów scie¬ kowych "i wentylacyjnych, kominów, podlóg i scian, moze stanowic zlacza rur, sprzegla ela¬ styczne walów napedowych, jak równiez moze miec ¦zastosowanie jako warstwa laczaca tworzy- wa o róznych wlasnosciach fizycznych i chemicz¬ nych np. nie posiadajace wlasnosci adhezyjnych do spoiwa i posiadajace rózne wspólczynniki roz¬ szerzalnosci. Poza tym, wykladzina taka zbro¬ jona wewnetrznie wlóknem szklanym w postaci np. tkaniny iulb maty, stanowi chemoodporny ma¬ terial konstrukcyjny, którego zewnetnzne war¬ stwy sa nieprzepuszczalne dla cieczy i gazów.M'aterdal ten ma zastosowanie do wytwarzania róznych wyrobów ksztaltowanych np. dennic.Przyklad I. tRunó wlókniny uijworzone z wlókien polipropylenowych o grubosci elemen¬ tarnych wlókienek 15 den i gramaturze 750 g/m2 przeprowadza sie miedzy dwoma walcami, z któ¬ rych jeden ogrzany jest do temperatury 250°C, a drugi chlodzony ma temperature okolo 15°C.Otrzymuje sie wyrób, w którym warstwa sto¬ piona stanowi 2/3 pierwotnej masy runa a 1/3 stanowi warstwa! wlóknista. Odpornosc warstwy stopionej na przebicie, badana za pomoca cewki Ruhmkorffa wynosi 15 KV/mm.Wlóknista warstwe tak wytworzonej wykladzi¬ ny nasyca sie kompozycja o nastepujacym skla- dzlie: niskoczasteczkowa zywica epoksydowa — 100 czesci wagowych pyl aluminiowy — 50 „ „ trójetydemoczteroamina — 9 „ „ Tak przygotowana wykladzine naklada sie na podloze ze stali zwyczajniej. Po 24 godzinach w 40 temperaturze okolo 20°C wytrzymalosc wykladzi¬ ny na oderwanie wynosi pionad 30 kg/cm2.Przyklad II. Powierzchnie wlóknista wy¬ kladziny otrzymanej sposobem jak w przykla¬ dzie I nasyca sie kompozycja o skladzie: 45 niiskoczasteozkowa zywica epoksydowa — 100 czesci iwagowych - pyl aluminiowy — 50 „ „ metafenylenodwuamina — 14 „ „ a nastepnie nasycona kleiwem wykladzine pod- 50 daje isie olbróbce termicznej w temperaturze 00°C przez 2 godziny, a przez nastepne 3 godziny w •temperaturze 120°C.Otrzymuje sie chemoodporna wykladzine o trwa¬ lej odpornosci na temiperature do 1.10°C 55 [PrzyMad III. Pomiedzy dwie tafle wykla¬ dziny otrzymanej i nasyconej kompozycja zywi¬ cy epoksydowej sposobem jak w przykladzie I, skierowane powierzchnia wlóknista do wewnatrz, wprowadza sie tkanine lulb mate szklana a na- 60 istejpnie prasuje sie pod naciskiem.Otrzymuje sie wykladzine zbrojo^ia, w której, warstwy zewnetrzne sa nieprizepuiszczailne dila ga¬ zów i cieczy i która w zaleznosci od potrzeb mo¬ zna ksztaltowac w zadany sposób. 65 Przeklad IV. Ruino wlókniny otrzymane z5 98901 6 wlókien polietylenowych o grubosci wlókienek elementarnych lfi den i- gramaturze wlókniny wy¬ noszacej 500 g/im2, przeprowadza sie miedzy wal¬ cami, z których górne ogrzewane sa do tempera¬ tury 150°C, a dolne, maja temperature okolo 15aC.Warstwa stopiona wytworzonej wyklaidziny sta¬ nowi 3/4 pienwiotnej masy runa wlókniny, a 1/4 stanowi warstwa wlóknista, przy czyim odpornosc warstwy stopionej na przebicie mierzona za po¬ moca cewki Ruhimkonffa wynosi li2 KV/mm.Po nasyceniu warstwy wlóknistej klejem jak w przykladzie I. przylepia sie wykladzine do podloza metalowego.Odjpornosc termiczna wykladziny'wynosi okolo 86°Cw Przyklad V, Miedzy dwa runa wlókniny, z których kiaizde jest wytworzone jak w przykla- dizde I. wprowadiza sie plyte metallowa ogrzana do temperatury 280°C powodujaca stopienie wew¬ netrznych warstw run. Nastepnie za pomoca na¬ cisku walców nastepuje sprasowanie wlókniny, a tym samym polaczenie w jedna wykladziine, w której zewnetrzne warsttwy maja strukture wlók¬ nista, a warstwa srodkowa stanowi nieprzepusz- czailna membrane dla cieczy i gazów.Otrzymana wykladzina wyklada sie zbiornik metalowy tak, ze stanowi ona warstwe laczaca powierzchnie metalowa zbiornika i plyt ceramicz¬ nych, które naklada sie na te wykladziine.Pnzed wylozeniiem zbiornika, wykladziine nasyca sie z jednej strony kompozycja w przykladnie I., przy czyim strona ta przylepia sde wykladzine do powierzchni metalowej zbiornika, a z drugiej strony — laczacej plytki ceramiczne, kompozycja o nastepujacym skladzie: niskoczasteczkowa zywica epoksydowa — 100 czesci wagowych krzemionka koloidalna — 4 „ „ kaolin — 40 „ „ trójetyaemaczteroamina — 9 „ „ Po 24 godzinach w temperaturze okolo 24°C, wytrzymalosc wykladziny na oderwanie od po¬ wierzchni metalowej wynosi ponad 30 kig/cm2, -a wytrzymalosc na oderwanie od powierzchni ce¬ ramicznej okolo 40 kgfen2.Zyastnaezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania wykladziny chemood¬ pornej z polimerów syntetycznych, znamienny tym, ze runo wlókniny uformowane z wlókien termo¬ plastycznych w postaci wlókien polipropylenowych lub polietylenowych, poddaje sie na powierzchni dzialaniu temperatury, wyzszej od temperatury miekniecia polimeru z którego fbrimiowane sa- wlókna tworzace runo, z jednoczesnym zastosowa¬ niem nacisku powodujacym wyrównanie struktu¬ ry fizycznej stopionej warstwy polimeru. 2. Sposób wytwarzania wykladziny chemoodpor¬ nej z (polimerów syntetycznych, znamienny tym, ze dwa runa wlókniny uformowane z wlókien (polipropylenowych lub (polietylenowych, poddaje sie- w strefie pomiedzy powierzchniami obydwu run dzialaniu temperatury, wyzszej od temperatu¬ ry miekniecia polimeru z którego formowane sa wlókna tworzace runo, po czym za pomoca nacisku poddaje sie je sprasowaniu. PL PL