Przedmiotem wynalazku jest sposób wydziela¬ nia akrylonitrylu w procesie jego wytwarzania na drodze syntezy acetylenu i cyjanowodoru.Powszechnie stosowane metody wydzielania akry¬ lonitrylu w procesie jego syntezy z cyjanowodo¬ ru i acetylenu polegaja na absorpcji akrylonitry¬ lu z gazu posyntezowego w wodzie a nastepnie jego odpedzaniu przy pomocy pary wodnej i po skropleniu oddzieleniu warstwy wodnej.W wyniku tych operacji uzyskuje sie tak zwa¬ ny surowy akrylonitryl, który poddaje sie proceso¬ wi rektyfikacji w celu uzyskania produktu o od¬ powiednich parametrach jakosciowych. Gaz posyn- tezowy, po zaabsorbowaniu z niego akrylonitrylu, tak zwany acetylen obiegowy, podaje sie ponownie do reaktora syntezy, dozujac do niego uprzednio acetylen i cyjanowodór.Wada takiego sposobu wydzielania akrylonitry¬ lu jest stosunkowo duze zuzycie pary wodnej do odpedzania akrylonitrylu w kolumnie desorpcyjnej i powstawanie silnie (toksycznych scieków, na sku- 1 g/l silnie toksycznego akrylonitrylu w cieczy wy¬ czerpanej, pochodzacej z kolumny desorpcyjnej.Czynniki te powoduja zanieczyszczenie srodowiska naturalnego oraz wplywaja ujemnie na ekonomike calego procesu z (tytulu strat akrylonitrylu oraz jiakladów na oczyszczanie scieków.Celem wynalazku jest obnizenie zawartosci akry¬ lonitrylu w cieczy wyczerpanej po kolumnie de- sorpcyjnej oraz zmniejszenie Uosci pary niezbednej w procesie desorpcji akrylonitrylu.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze gaz uchodzacy z kolumny absorpcyjnej akryloni¬ trylu, tak zwany acetylen obiegowy, doprowadza sie czesciowo wraz z para wodna do dolnej czesci kolumny desorpcyjnej, przy czym stosunek obje¬ tosci acetylenu obiegowego wprowadzonego do ko¬ lumny desorpcyjnej do objetosci roztworu wodnego^ akrylonitrylu poddawanego procesowi desorpcji za¬ warty jest w ©rankach 2:1 do 20:1, najkorzystniej :1. Gazy z pewna jeszcze zawartoscia akryloni¬ trylu, pozostale po wykropleniu akrylonitrylu z ga- jzów po desorpcji, wprowadza sie do kolumny ab¬ sorpcyjnej w miejscu, w którym stezenie akrylo¬ nitrylu w kolumnie jest równe stezeniu akryloni¬ trylu w doprowadzanych gazach. Taki sposób wprowadzania gazów do kolumny absorpcyjnej (praktycznie nie powoduje zadnych zaklócen w pra¬ cy kolumny. Zdolnosc kolumny do absorbowania •gazu powyzej punktu wprowadzenia gazu powinna jedynie gwarantowac calkowite zaabsorbowanie akrylonitrylu w wodzie ze zwiejkszonej nieco ilos¬ ci gazu do absorpcji.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest zmniej¬ szenie o okolo 50% strat akrylonitrylu uchodzace¬ go - z ciecza wyczerpana z kolumny desorpcyjnej praz zmniejszenie zuzycia pary wodnej o okolo ;15°/o w procesie desorpcji akrylonitrylu.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykla- 98 5763 4 dzie Wykonania z powolaniem sie na -rysunek, na którym przedstawiony jest ogólny schemat techno¬ logiczny syntezy i wydzielania akrylonitrylu.Do reaktora syntezy akrylonitrylu 1 poprzez dmuchawe 2 i rurociag 3 wprowadza sie tak zwa¬ ny acetylen obiegowy, do 'którego uprzednio ru¬ rociagiem 4 doprowadza sie swiezy acetylen a rurociagiem 5 cyjanowodór. Gaz posyntezowy kieruje sie rurociagiem 6 do kolumny absorp¬ cyjnej 7 zraszanej woda doprowadzana ru¬ rociagiem 3. W kolumnie 7 nastepuje zaabsorbo¬ wanie akrylonitrylu natomiast góra tej kolumny uchodzi rurociagiem 9 tak zwany acetylen obiego¬ wy, kierowany ponownie na ssanie dmuchawy 2.W celu odprowadzenia kumulujacych sie w obiegu inertów, czesc acetylenu obiegowego odprowadza sie rurociagiem 10 na zewnatrz ukladu. W wyniku procesu absorpcji uzyskuje sie roztwór wodny o stezeniu akrylonitrylu okolo 2°/o który rurociagiem 11, pompa 12 i rurociagiem 13 kieruje sie do ko¬ lumny desorpcyjnej 14. Do dolnej czesci tej ko¬ lumny wprowadza sie rurociagiem 15 kontrolowana ilosc acetylenu obiegowego z tloczenia dmuchawy 2 oraz rurociagiem 16 pare wodna.W kolumnie 14 odbywa sie proces desorpcji akrylonitrylu w wyniku czego mieszanina pary wodnej, par akrylonitrylu i acetylenu uchodzi z górnej czesci kolumny 14 rurociagiem 17 do skrap¬ lacza 18 chlodzonego woda doprowadzana rurocia¬ giem 19 i odprowadzana rurociagiem 20. W skrap¬ laczu nastepuje wykroplenie akrylonitrylu i wody, która to mieszanina kierowana jest rurociagiem 21 do rozdzielacza 22. Tu nastepuje oddzielenie od wody warstwy organicznej stanowiacej akrylonitryl surowy, który kierowany jest nastepnie rurocia¬ giem 23 do procesu rektyfikacji.Pozostala warstwa wodna odplywa rurociagiem 24 do dolnej czesci kolumny absorpcyjnej. Pozo¬ stale niewykroplone gazy ze skraplacza 18 kiero¬ wane sa rurociagiem 25 do srodkowej czesci ko¬ lumny absorpcyjnej 7. Z kolumny desorpcyjnej 14 odprowadza sie rurociagiem 26 ciecz wyczerpana, stanowiaca scieki z instalacji.\ Przyklad. W ukladzie technologicznym poka¬ zanym na rysunku, do kolumny desorpcyjnej 14 wprowadza sie rurociagiem 13 18 525,5 kg roztworu wodnego akrylonitrylu zawierajacego 491,0 kg akry¬ lonitrylu i 18 034,5 kg wody o lacznej objetosci 18,6 m*. Do dolnej czesci kolumny desorpcyjnej 14 wprowadza sie rurociagiem 16 1150 kg pary wod¬ nej oraz rurociagiem 15 220 kg czyli 186 Nm8 ace¬ tylenu obiegowego. Z ukladu odprowadza sie ru¬ rociagiem 23 428 kg akrylpnitrylu surowego, za-r wierajacego 412 kg akrylonitrylu oraz 16 kg wody oraz rurociagiem 24 634 kg fazy wocjnej zawiera¬ jacej 44 kg akrylonitrylu i 590 kg wody, natomiast l rurociagiem 25 245,5 kg fazy gazowej o zawartosci 24,0 kg par akrylonitrylu, 220 kg acetylenu i 1,5 kg pary wodnej. Z dolnej czesci kolumny \$ odpro¬ wadza sie rurociagiem 26 18 588 \% cieczy wyczer¬ panej, zawierajacej 11 kg akrylonitrylu i Ig 577 kg wody.Przyklad porównawczy. W ukladzie technologicz¬ nym jak wyzej, do kolumny desorpcyjnej 14 wpro¬ wadza sie rurociagiem 13 18 500 kg roztworu wod¬ nego akrylonitrylu zawierajacego 467 kg akryloni¬ trylu i 18 032 kg wody. Do dolnej czejsci kolumny desorpcyjnej 14 wprowadza sie 1 4Q0 kg pary wod¬ nej. Z ukladu odprowadza sie rurociagiem 23 417,6 kg akrylonitrylu surowego, zawierajacego 402 kg akrylonitrylu oraz 15,6 kg wody, rurociagiem 24 634 kg fazy wodnej zawierajacej 44 kg akryloni¬ trylu oraz 590 kg wody. Z dolnej czesci kolumny 14 odprowadza sie rurociagiem 26 18 848,4 kg cie¬ czy wyczerpanej zawierajacej 21 kg akrylonitrylu i. 18 827,4 kg wody. PL