Przedmiotem wynalazku jest biala pluczka wiertnicza zawierajaca olej albo emulsje wodno- -olejowa i sposób jej wytwarzania.Przy wykrywaniu i otwieraniu naturalnych zlóz weglowodorów jak równiez przy dokonywaniu wiercen dla celów geologicznych itp. uzywa sie do plukania otworu wiertniczego róznych tzw. plu¬ czek wiertniczych.Uprzednio do tego celu uzywano glównie tzw. wodnych pluczek wiertniczych.Od dopiero niecalych dwudziestu lat, przede wszystkim do glebokich wiercen, glebszych niz 3000 m, ale równiez dla celów specjalnych jak np. do przewiercania zlóz gliny zródlowej albo usko¬ kowych lupków, jak równiez do przewiercania wierzchnich zlóz weglowodorów z wielkim powo¬ dzeniem uzywa sie pluczek wiertniczych zawiera¬ jacych olej, a zatem sporzadzanych w osrodku ole¬ jowym.Wspomnianym pluczkom wiertniczym stawia sie nadzwyczaj wysokie wymagania. Musza one rów¬ niez pod wysokim cisnieniem i w wysokich tempe¬ raturach zachowac swoje dobre wlasciwosci Teolo¬ giczne, trwalosc, zdolnosc utrzymywania wody i oleju, jak równiez chlonnosc wody.Glówny typ pluczki wiertniczej zawierajacej olej tworza tzw. czarne szlamy, zawierajace wysoko- wrzace frakcje olejów mineralnych, nastepnie as¬ falty, zywice asfaltowe i materialy obciazajace.Takie pluczki wiertnicze zostaly opisane na przy- klad w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 2 967 150 i 3 006 846.Wymienione pluczki wiertnicze maja te wade, ze na skutek ich barwy bardzo trudno udaje sie spostrzec, kiedy wiercenie osiaga zloza roponosne.Równiez ich wada jest to, ze pory zloza roponos- nego sa zatykane przez asfalty, a jeszcze bardziej przez zywice asfaltowe.Z punktu widzenia technologii wiertniczej znacz¬ nie korzystniejsze wlasciwosci wykazuja biale pluczki wiertnicze zawierajace olej. Zawieraja one wyzej wrzace frakcje ropy /olej gazowy, nafte itd./, mineraly ilaste, posiadajace zmodyfikowana po¬ wierzchnie /bentonit, hektorit, attapulgit/, kwasy huminowe ze zmodyfikowana powierzchnia albo lignine, oraz dwa albo trzy rózne srodki powierzch- niowoczynne /opis patentowy Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki Nr 2 793 187/.Dalszy wariant pluczek wiertniczych tworza tzw. pluczki emulsyjne. Róznia sie one od pluczek otrzy¬ manych na bazie oleju przede wszystkim tym, ze ich srodowiskiem jest emulsja typu woda/olej /np. opisy patentowe Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 2 782 163, 2 885 358, 2 890 160, 2 900 336, 2 997 440, 3 046 221/.W opisie patentowym RFN Nr 1 249 788 opisano pluczke wiertnicza na bazie oleju, zawierajaca or- ganofilowy kwas huminowy.Nadzwyczaj zlozone wymagania, jakie obecnie stawia sie pluczkom wiertniczym, moga jedynie 98 5433 98 543 4 czesciowo byc spelnione przez wyzej wspomniane typy.Pluczka wiertnicza musi wykazac wlasciwosci reologiczne ulatwiajace wiercenie /dac sie pompo¬ wac w zakresie granicy plastycznosci 25—250 dyn/cm1/, ciezar wlasciwy winien dac sie usta¬ wiac w szerszym zakresie /1,00—2,50 g/cmf/, aby zyskac kompensacje cisnienia warstw przy glebo¬ kich wierceniach, odpowiednia chlonnosc wody /w przypadku wlomu wodnego/, bez znaczniejszej zraitay jego pozostalych wlasciwosci, poza tym wspomniana pluczka nie powinna wydzielac zadnej cieczy /wody, olejuApod dzialaniem wysokiego cis¬ nienia i .wysokiej |temperatury, winna takze w przypadku duzego gtadientu temperatury byc trwa¬ la i zmieniac swoje* wlasciwosci tylko w niewiel¬ kim stopniu, i i^KazdyjjtyE folu£zki wiertniczej stwarzal powazne problemy techniczne przez to, ze dla ustawienia je¬ go ciezaru wlasciwego dodawano wiele, w niektó¬ rych przypadkach do 60*/* wagowych liczac na ca¬ losc, tzw. materialów obciazajacych np. weglanu wapnia, siarczanu baru, magnetytu /amerykanski opis patentowy Nr 2 944 019/ albo tlenku metalu o ciezarze wlasciwym powyzej 4,0 g/cm1. Wspomnia¬ ne materialy obciazajace posiadaja polarno-hydro- filowe powierzchnie, a poza tym zawsze zawiera¬ ja zaadsorbowana wode. Z tego powodu sa wy¬ raznie zle zwilzane przez olej /sa oleofobowe/ i koaguluja.Z pluczek o malym ciezarze wlasciwym wydzie¬ laja sie szybko materialy obciazajace, natomiast w przypadku pluczek o wysokim ciezarze wlasci¬ wym powoduja one tego rodzaju podwyzszanie lep¬ kosci i granicy plastycznosci, ze uzycie szlamu sta¬ je sie niemozliwe.A zatem dla wykonywania zadan, przede wszy¬ stkim w przypadku bardzo glebokich wiercen, wy¬ magane sa pluczki, których ciezar wlasciwy daje sie zmieniac w szerokich granicach /1,0—2,5 g/cm'/ bez jednoczesnych znaczniejszych zmian ich wlas¬ ciwosci reologicznych. Jesli, dla przykladu, grani¬ ce plynnosci Bighama dla pluczki bada sie przez sekund i 10 minut metoda widelkowa, to obie wartosci musza lezec blisko siebie i w granicach *-26t dyn/cm*. Dalej pluczka taka winna byc trwala pod dzialaniem wyzszych cisnien i tempe¬ ratur i w nieznacznym stopniu wydzielac ciecz /100 mililitrów szlamu pod cisnieniem 7 at w ciagu 30 min. moze wydzielic najwyzej 7 mililitrów cieczy/, z pluczki nie powinien sedymentowac zaden ma¬ terial obciazajacy /maksymalnie dopuszczalna gru¬ bosc osadu szlamowego wynosi 2,5 mm/. Poza tym nie powinny ulec pogorsstniu wlasciwosci reolo¬ giczne na skute* dzialania podwyzszonej tempe- ratury /2tft°C przez 6 godzin/, lepkosc wzgledna i róznicowa nie powinny ulec zmniejszeniu.Stwierdaono, te mozna uzyskac pluczke wiertni¬ cza calkowicie odpowiadajaca wspomnianym wy¬ zej wymogom, jesli substancjom obciazajacym u- zytym do nastawienia ciezaru wlasciwego przed ich wprowadzeniem do fazy olejowej nadac wlas¬ ciwosci oleofilowe. Stwierdzono, ze pluczka wiert¬ nicza, juz zawierajaca pozostale dodatki, moze wchlaniac rozmaite ilosci substancji obciazajacych w zaleznosci od wlasciwosci oleofilowych be£ wy¬ dzielania tych substancji pod 'dzialaniem wysokich cisnien i temperatur. Jednoczesnie Uzyskuje sie wlasciwosci reologiczne odpowiadajace wspomnia¬ nym wymogom.Jako substancje obciazajace stosuje sie miedzy innymi tlenki metali ciezkich o ciezarze wlasci¬ wym wynoszacym co najmniej 4,$ g/cm*, zwlasz¬ cza tlenek zelaza, tlenek olowiu lub galenit. Tlen¬ ki metali prawie zawsze zawieraja male ilosci wo¬ dorotlenków. Jako substancje obciazajace stosuje sie równiez technicznie czyste tlenki metali ciez¬ kich o ciezarze wlasciwym co najmniej 4,0 g/cm*.Wlasciwosci oleofilowe substancjom obciazaja¬ cym mozna nadac za pomoca zwiazków powierzch¬ niowo czynnych o charakterze kationowym, amo¬ nowym badz niejonowym. Rodzaj uzytego zwia&u powierzchniowo czynnego zalezy od ladunku elek¬ trycznego powierzchni danej substancji obciaza¬ jacej.Substancjom obciazajacym o dodatnio naladowa¬ nych powierzchniach jak np. siarczan baru, weglan wapnia, tlenki i wodorotlenki metali ciezkich, wlasciwosci oleofilowe zostaja nadane przez zwiaz¬ ki powierzchniowo czynne o charakterze aniono¬ wym. Substancjom obciazajacym o ujemnie nala¬ dowanych powierzchniach jak np. kwarc i krze¬ miany, wlasciwosci oleofilowe zostaja nadane od¬ powiednio przez zwiazki powierzchniowo czynne o charakterze kationowym. Substancjom obciazaja¬ cym posiadajacym na swej powierzchni ladunek mieszany, jak np. tlenki metali ciezkich z wtrace¬ niami obcych substancji, wlasciwosci oleofilowe zo¬ staja nadane przez zwiazki powierzchniowo czyn¬ ne o charakterze niejonowym.W tym celu najlepiej stosowac ze zwiazków po¬ wierzchniowo czynnych o charakterze anionowym oleinian sodowy, siarczan sodowo-laurylowy, stea¬ rynian sodowy a ze zwiazków powierzchniowo czynnych o charakterze kationowym chlorek cety- lotrójetyloamoniowy, chlorek cetylopirydyniowy i chlorek dodecylobenzyloamoniowy.Substancjom obciazajacym wlasciwosci oleofilo¬ we mozna nadac rozmaitymi sposobami. Celowym jest przeprowadzenie stalej substancji obciazaja¬ cej w stan emulsji wodnej, do której nastepnie w trakcie intensywnego mieszania dodaje sie odliczo¬ na ilosc zwiazku powierzchniowo-czynnego.Podczas tego dodawania wytraca sie substancja obciazajaca, posiadajaca juz wlasciwosci oleofilo¬ we, zostaje odsaczona, przemyta, wysuszona i roz¬ drobniona.Zakres wlasciwosci oleofilowych substancji ob¬ ciazajacych jest okreslony przez ich zdolnosci ab¬ sorbowania, objetosc wydzialanych skladników, szybkosc ich wydzielania, jak równiez przez ich wlasciwosci reologiczne. Ze wzgledu na tak duza ilosc czynników przeprowadzono liczne próby z zawiesinami substancji powierzchniowo oleofilizo- wanych takich, jak siarczanu baru, weglanu wap¬ nia, kwarcu i innych substancji obciazajacych w oleju gazowym. Zbadano równiez zawiesmy otrzy¬ mane przez zmieszanie wspomnianych substancji z organofilowymi mineralami ilastymi oraz z orga- nofilowymi kwasami huminowymi. 19 2P 45 50 $5 60«fo 5toJ Wspomniane próby wykazaly, ze uzycie substan¬ cji obciazajacych o zmienionych wlasciwosciach ich powierzchni poprzez nadanie ich wlasciwosci oleofilowych, powoduje, ze otrzymane emulsje wy¬ kazuja zasadniczo inne wlasciwosci, a mianowicie inna trwalosc, zdolnosc utrzymywania oleju, oraz inne wlasciwosci reologiczne /granice plastycznosci, lepkosc, tiksotropie itd./. Wlasciwosci te sa nad¬ zwyczaj wazne dla technologii wiertniczej bowiem przez wybór zakresu wlasciwosci oleofilowych moz¬ na zgodnie z zapotrzebowaniem znacznie dalej u- stalac granice wymogów.Substancje obciazajace o wlasciwosciach oleofi¬ lowych daja sie dobrze wymieszac w szlamie wiert¬ niczym z organofilowymi ziemiami ilastymi i or- ganofilowymi kwasami huminowymi. Te ostatnie maja nadzwyczaj wielkie znaczenie przy tworzeniu struktury suspensji. Jesli powierzchnia substancji obciazajacej zostanie tylko czesciowo pokryta przez nadajace wlasciwosci oleofilowe czasteczki zwiaz¬ ku powierzchniowo-czynnego /0,2—0,3 g zwiazku powierzchniowo-czynnego/100 g substancji obciaza¬ jacej/, to taka powierzchnia posiada oleofilowo- -oleofobowa mozaikowa mikrostrukture.W tym przypadku pomiedzy czastkami substancji obciazajacej i oleju gazowego wystepuja dosc znacznie sily adhezji, nadajace pluczce konieczna trwalosc i stabilnosc struktury. Jest to konieczne w przypadku tych pluczek, które przygotowuje sie uzywajac jako srodka oleju o stosunkowo niskim ciezarze wlasciwym /l,00—1,70 g/cm*/. Przy tych pluczkach dla nadania substancjom obciazajacym wlasciwosci oleofilowych uzywa sie 0,2—0,3^/t wa¬ gowego zwiazku powierzchniowo czynnego.Im wyzszy jest ciezar wlasciwy zadanej pluczki wiertniczej /l,70—2,50 g/cm*/ tym wiecej substancji obciazajacej musi ta pluczka zawierac. To mozna uzyskac przez zwiekszenie zakresu wlasciwosci oleofilowych substancji obciazajacych /0,4—0,6Vo wagowego zwiazku powierzchniowo-czynnego/, gdyz w tym przypadku jest korzystne, aby cala po¬ wierzchnia substancji obciazajacej byla pokryta czasteczkami zwiazku powierzchniowo-czynnego.Potrzebna trwalosc suspensji moga zapewnic jedy¬ nie kombinacje substancji dobrze zwilzonych przez olej i posiadajacych duza zdolnosc wypelniania przestrzeni.Nastepnie stwierdzono, ze przy uzyciu substan¬ cji obciazajacych o powierzchniach oleofilowych nie tylko olejowe pluczki wiertnicze, lecz takze mozna wytworzyc pluczki wiertnicze uzywajac do tego celu emulsji odwrotnej, a wiec woda/olej. Sa one dlatego wazne, poniewaz ich wlasciwosci Teolo¬ giczne ulegaja w mniejszym stopniu zmianom wraz ze wzrostem temperatury niz jak to ma miejsce w przypadku szlamu wiertniczego posiadajacego jako srodowisko czysty olej.Przy opracowywaniu sposobu otrzymywania pluczek wiertniczych bedacych przedmiotem niniej¬ szego wynalazku stwierdzono, ze mieszane na po¬ czatku z danym srodowiskiem organofilowe ziemie ilaste najpierw pecznieja, a nastepnie ulegaja pep- tyzacji, podczas gdy czastki substancji obciazaja¬ cych, posiadajacych powierzchnie oleofilowe rozpa¬ daja sie. W ten sposób uzyskuje sie uklad o roz¬ dziale calkowicie homogennym. Peptyzacje organo- filowych ziem ilastych, jak tez rozpad oleofilowych substancji obciazajacych mozna polepszyc przez do¬ datek celowo dobranych substancji np. wodorosiar- czanów metali alkalicznych, zwiazków addycyjnych kwasu oleinowego z tlenkiem etylenu i innych.Przy wytwarzaniu pluczek wiertniczych na baaie emulsji woda/olej stwierdzono, ze szczególnie trwa¬ le srodowisko otrzymuje sie wówczas, jezeli sre*- 19 dek emulgujacy tworzy sie podczas procesu emul¬ gowania na granicy faz woda-olej z dodanych u- przednio do wody wzglednie do oleju skladników rozpuszczalnych w wodzie i w oleju. Bedace przed¬ miotem niniejszego wynalazku biale pluczki wiert- nicze zawierajace olej badz emulsje wodno-olejo- we posiadaja wlasciwosci wymagane w technice wiertniczej. Ich ciezar wlasciwy daje sie nastawic w szerokim zakresie /1,00—2,50 g/cm*/. Zarówno ich lepkosc wzgledna jak i róznicowa nie ulega 21 zmniejszeniu, granice plastycznosci zmierzone bez¬ posrednio, wzglednie w 10 minut pózniej metoda widelkowa, leza bardzo blisko siebie i ulegaja bar¬ dzo nieznacznym zmianom w wyzszych tempera¬ turach /220°C i wyzej/. Zdolnosc utrzymywania o- n leju i wody jest równiez w wysokich temperatu¬ rach nadzwyczaj dobra, przy czym z omawianych pluczek wiertniczych praktycznie nic sie nie wy¬ dziela.Szczególna zaleta pluczki wiertniczej otrzymy- M wanej na bazie emulsji wodno-olejowej i bedacej przedmiotem niniejszego wynalazku jest to, ze w przypadku wlomu wodnego wchlania on wode nie zmieniajac przez to w zasadniczy sposób swoich wlasciwosci. u Przy wytwarzaniu pluczki wiertniczej bedacej przedmiotem niniejszego wynalazku, na bazie ole¬ ju, zwiazek powierzchniowo czynny ulatwiajacy pecznienie i peptyzacje miesza sie w temperatu¬ rze 10—50°C z wysokowrzaca /o temperaturze 4Q wrzenia ponad 200°C/ frakcja ropy, np. z olejem gazowym, do tego dodaje sie nastepnie podczas e- nergicznego mieszania organofilowe ziemie ilaste i kwasy huminowe i ostatecznie calosc poddaje sie homogenizacji z oleofilowymi substancjami obcie¬ li zajacymi.Przy wytwarzaniu pluczki wiertniczej bedacej przedmiotem niniejszego wynalazku, na bazie e- mulsji wodno-olejowej, najpierw rozpuszcza sie 1—4% wagowych kwasu tluszczowego o 6—30 ato- 59 mach wegla w wysokowrzacej frakcji ropy, na¬ stepnie intensywnie mieszajac dodaje sie 10—40*/t wagowych wody, zawierajacej, biorac jako pod¬ stawe wode, 1—KM wagowych gaszonego wapna.Do otrzymanej w ten sposób emulsji wodno-olejo- 55 wej dodaje sie najpierw zwiazku powierzchniowo- -czynnego ulatwiajacego pecznienie i peptyzacje, nastepnie, intensywnie mieszajac dodaje sie porcja¬ mi organofilowe, ziemie i/albo kwasy huminowe, a na koncu substancje obciazajaca z oleofilowa po- w wierzchnie i calosc poddaje sie homogenizacji.Pluczki wiertnicze bedace przedmiotem niniej¬ szego wynalazku i sposób wytwarzania zostana do¬ kladniej przedstawione w podanych ponizej przy¬ kladach. Nalezy zaznaczyc, ze przyklady te nie 65 stanowia ograniczenia wspomnianego wynalazku.98 7 Przyklad I. W 100 g oleju gazowego o tem¬ peraturze 20—40°C rozpuszczono 1,0 g n-oktylo- -póltóra wodorofosforanu i do tak otrzymanego roztworu dodano, energicznie mieszajac, 4,4 g IVEGEL /organofilowego bentonitu, produkcji za¬ kladów Eszakmagyarorszagi Vegyimuvek, Wegry/.OH»sc mieszano przez 10 minut. Otrzymana za¬ wiesine pozostawiono na noc. Nastepnego dnia pod¬ dano ja homogenizacji mieszajac przez 10 minut, a potem dodano porcjami 106 g swiezo wytraco¬ nego siarczanu baru.Przyklad II. Pracowano w sposób podany w przykladzie I z ta róznica, ze zamiast siarczanu baru dodano 106 g siarczanu baru oieofilizowane¬ go ]rzy pomocy 0,2% wagowego oleinianu sodu.Przyklad III. Pracowano w sposób podany w przykladzie I, z tym ze zamiast 106 g siarcza¬ nu barii dodano 106 g swiezo wytraconego siarcza¬ nu baru oieofilizowanego przy pomocy 0,3% wa¬ gowego oleinianu sodu.Przyklad IV. Wytworzono zawiesine w spo¬ sób opisany w przykladzie I, z tym, ze dodano 106 g swiezo wytraconego siarczanu baru oieofilizowa¬ nego przy pomocy 0,4% wagowego oleinianu sodu.W tablicy 1 ujeto najwazniejsze wlasciwosci reolagiczne pluczek wiertniczych wytworzonych w/g przepisów podanych w przykladach I—IV.W tablicy tej symbol TB oznacza granice plas¬ tycznosci Binghama, n , lepkosc plastyczna.Tablica 1 Pluczka wiertnicza wytworzo¬ na w/g przykladu -II [ III rv iv Ilosc oleinianu sodu na 100 g siarczanu baru 0 0,2 0,3 0,4 Ciezar pi wlasciwy dyn/cm2 g/cm8 cP 1,5 680 80 1,5 180 21 1,5 74 13 1,5 45 6 Z danych w tablicy 1 widac, ze przy róznych zakresach wlasciwosci oleofilowych siarczanu ba¬ ru, a poza tym przy niezmienionych ilosciach po¬ zostalych skladników i takim samym ciezarze wlas¬ ciwym granica plastycznosci Bighama TB i lep¬ kosc plastyczna n . szlamu wiertniczego moga ulec znacznemu obnizeniu.Przyklad V. Do 100 g oleju gazowego w tem¬ peraturze 20—40°C domieszano 3,0 g emulgatora np. Ethonsen 8—42 badz mydla wapniowego kwa¬ su tluszczowego i 20 g wody. Nastepnie energicznie mieszajac dodano imalymi porcjami 6,0 g IVEGEL.Po zakonczeniu dodawania calosc mieszano jesz¬ cze przez 10 min. Pozostawiono na noc, nastepne¬ go dnia mieszano przez 10 min., potem dodano najpierw 1 g n-oktylo-póltorawodoro-fosforanu, a nastepnie energicznie mieszajac 20 g zmielonego barytu oieofilizowanego 0,2% wagowego oleinianu sodu.Rr zyklad VI. Pracowano w sposób podany w ^przykladzie V, z ta róznica, ze uzyto 5,0 g 543 8 IVEGEL i 106 g zmielonego barytu oieofilizowane¬ go 0,3% wagowego oleinianu sodu.Przyklad VII. Pracowano podobnie, jak to opisano w przykladzie V, z tym, ze zamiast po- • 5 danych tam ilosci uzyto 1,8 g IVEGEL i 178 g zmielonego barytu oieofilizowanego 0,4°/o wagowe¬ go oleinianu sodu.Przyklad VIII. Sposób postepowania taki, jak opisano w przykladzie V z tym, ze uzyto 1,5 g IVEGEL i 196 g zmielonego barytu oleofilizowa^ nego 0,6% wagowego oleinianu sodu.Przyklad IX. Pracowano w/g sposobu opi¬ sanego w przykladzie VII z tym, ze przed doda¬ niem 1,5 g IVEGEL'u i 178 g zmielonego barytu oieofilizowanego 0,4% wagowego oleinianu sodu, uzyto tym razem 1,5 g organofilowego kwasu hu- minowego.Wartosci wlasciwosci Teologicznych oraz charak¬ teryzujace trwalosc emulsji wytworzonych w/g przepisów podanych w przykladach V—IX sa za¬ warte w tablicy 2. Lepkosc wzgledna i róznicowa mierzono za pomoca lepkosciomierza obrotowego metoda Pann'a przy 600 obrotach/min. Granice plastycznosci po 10 seik i 10 min metoda widelko- wa mierzono za pomoca tego samego typu lepko¬ sciomierza. Wydzielanie cieczy, jak równiez pro¬ ces osadzania sie fazy stalej /grubosc placka szla¬ mowego/ oznaczono po uplywie 30 min. pod cis¬ nieniem 7 at.Pomiary prowadzono najpierw w temperaturze pokojowej a nastepnie po szesnastogodzinnym dzia¬ laniu temperatury 220°C. W ostatnim przypadku temperatura pluczki wiertniczej jeszcze podczas pomiaru wynosila 220°C.Z danych zawartych w tablicy dobrze widac, ze bedace przedmiotem niniejszego wynalazku plucz¬ ki wiertnicze charakteryzujace sie bardzo rózno¬ rodnymi ciezarami wlasciwymi /l,10—2,20 g/cm8/, wykazuja w przyblizeniu identyczne reologiczne wlasciwosci i ze stanowia one uklady bardzo trwa¬ le, na które temperatura praktycznie nie wywiera wplywu.W tablicy 2 uzyto nastepujacych oznaczen: 1/ ciezar wlasciwy /w g/cm8/ 2/ lepkosc wzgledna /w cP mierzona za pomoca lepkosciomierza obrotowego metoda Pann'a przy 600 obr/min./ 3/ lepkosc róznicowa /w cP, mierzona jak w 50 P-2/ 4/ opór kinetyczny po 10 sekundach /w dyn/cm2, mierzony za pomoca lepkosciomierza obrotowego metoda Pann'a/ / opór kinetyczny po 10 min. /w dyn/cm2, mie- um rzony za pomoca lepkosciomierza obrotowego me¬ so , toda Pann a/ 6/ wydzielanie cieczy /w mililitrach ze 100 ml pod cisnieniem 7 at w ciagu 30 min./ 7/ ilosc wody w wydzielonej cieczy /w ml/ 8/ grubosc placka szlamowego. 60 W ponizszej tablicy dla kazdego przykladu sa podane dwie wartosci mierzone. Wartosc mierzo¬ na a dotyczy temperatury pokojowej, wartosc mie¬ rzona b stanowi wynik pomiaru po szesnastego^ 65 winnym dzialaniu temperatury 220°C.98 543 Para¬ metr 1 2 3 4 1 5 6 7 8 Przyklad V a 1,10 37 27 22 48 0,5 0,5 b 1,10 48 37 24 49 3,0 1,5 Przyklad VI a 1,50 67 51 56 72 0,2 0,5 1 b 1,50 86 69 57 77 3,6 2,0 Tablica 2 Przyklad VII a 2,00 74 57 63 86 0,2 0,5 b 2,00 98 76 63 96 4,0 2,0 Przyklad VIII a 2,24 87,5 69 80,5 88 4,0 1,0 b 2,24 102 84 62,5 77,5 4,8 2,5 Przyklad IX a | b 2,00 87 67 77 86 — 0,5 2,00 102 86 43 81 ,8 2,0 2,0 Przyklad X. Postepowano w sposób opisany w przykladzie VI, z tym, ze zamiast barytu uzy¬ to 92 g zmielonego galenitu oleofilizowanego 0,3% wagowego siarczanu sodowo-laurylowego.Przyklad XI. Postepowano w sposób opisa¬ ny w przykladzie VI, z tym, ze zamiast barytu uzyto 170 g zmielonego kwarcu oleofilizowanego chlorkiem cetylopirydyniowym w ilosci 0,4% wa¬ gowego.Przyklad XII. Postepowano w sposób opisa¬ ny w przykladzie VI, z tym, ze zamiast barytu uzyto 88 g minii olowianej oleofilizowanej 0,2°/o wagowego zwiazku polioksyetylenu z kwasem tlusz¬ czowym.Najwazniejsze wlasnosci reologiczne pluczek we¬ dlug przykladów X—XII przedstawiono w tablicy 3. Parametry 1—8 maja takie same znaczenie jak w tablicy 2. Wartosci mierzone dotycza tempera¬ tury pokojowej.Tablica 3 Parametr 1 2 3 4 6 7 8 Przyklad X 1,50 60 48 110 145 3,5 0,5 Przyklad XI 1,50 92 75 85 95 0,5 2,0 Przyklad XII | 1,50 66 50 67 76 0,8 0,4 | PL