Przedmiotem wynalazku jest zlacznik kompensacyjny do laczenia rur, a zwlaszcza rur pracujacych przy duzych obciazeniach oraz wysokich cisnieniach, takich jak rury mrozeniowe i inne. » Znane sa rózne sposoby laczenia ze soba rur, w tym równiez polaczenie za pomoca zlacznika kompensa¬ cyjnego zlozonego z korpusu i nakladki polaczonych ze soba teleskopowo wedlug zgloszenia patentowego P 176385. Obok niewatpliwych zalet wada zlacznika kompensacyjnego wedlug P 176385 jest to, ze zmniejsza on wewnetrzna srednice rurociagu, a tym samym utrudnia przeplyw czynnika chlodzacego oraz, ze nie posiada on zabezpieczenia przed wzajemnym rozsunieciem sie korpusu i nakladki. » Celem wynalazku jest opracowanie zlacznika, który bedzie wolny od wad i niedogodnosci zlaczników stosowanych dotychczas. Cel ten osiagnieto przez opracowanie zlacznika kompensacyjnego, zlozonego z korpu¬ su, nakladki i uszczelniajacego tworzywa, który ma bezpieczniki, w tym co najmniej jeden wstepny bezpiecznik i jeden krancowy bezpiecznik, w postaci wspólpracujacych gwintowych wystepów, przy czym wstepny bezpiecz¬ nik tworzy krótki wystep korpusu i dlugi gwintowy wystep nakladki wchodzace w gwintowe polaczenie, a krancowy bezpiecznik tworzy dlugi gwintowy wystep korpusu i dlugi gwintowy wystep nakladki. Bezpieczni¬ ki sa równoczesnie gwintowym polaczeniem korpusu i nakladki zlacznika. • Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, który przedstawia zlacznik do rur mrozeniowych w czesciowym przekroju osiowym w widoku z boku. * Jak uwidoczniono na rysunku zlacznik wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 i z nakladki 2 polaczonych ze soba za pomoca gwintu. Powierzchnia zewnetrzna korpusu 1 ma dlugi gwintowy wystep 3 w czesci przedniej i krótki gwintowy wystep 4 w czesci tylnej, natomiast powierzchnia wewnetrzna nakladki 2 ma w przedniej czesci dlugi gwintowy wystep 5. Dlugi gwintowy wystep 5 nakladki 2 i krótki gwintowy wystep 4 korpusu 1 stanowia wstepny bezpiecznik, a dlugi gwintowy wystep 3 korpusu 1 i dlugi gwintowy wystep 5 nakladki 2 stanowia krancowy bezpiecznik. Po skreceniu korpusu 1 i nakladki 2 pomiedzy wystepami gwintowymi tworzy sie wolna przestrzen teleskopu, która jest wypelniona tworzywem 6 poprzez otwór 7, które to tworzywo jest wystarczajaco plastyczne w zakresie temperatur przeplywajacego przez zlacznik czynnika chlodzacego. Zarówno korpus 1 jak i nakladka 2 sa zaopatrzone w zewnetrzny gwint 8 do polaczenia z rurami.2 98 445 Zlacznik kompensacyjny wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób, a mianowicie: wolna przestrzen 6 zlacznika kompensacyjnego uzyskana w wyniku skrecenia korpusu 1 z nakladka 2 wypelnia sie poprzez otwór 7 tworzywem, które wykazuje wlasnosci plastyczne w zakresie temperatur przeplywajacego przez zlacznik czynnika chlodzacego, po czym tak przygotowanymi zlacznikami laczy sie ze soba rury mrozeniowe opuszczane do uprzednio wydrazonego w ziemi otworu. W czasie opuszczania rur do otworu, zlaczniki zachowuja sie podobnie jak znane dotychczas jednostopniowe zlaczniki stale, a dopiero po rozpoczeciu mrozenia, w miare obnizania sie temperatury kiedy to nastepuje uchwycenie rurociagu poprzez nierównomiernie zamarzajacy górotwór, powstaja obciazenia poosiowe, które powoduja zmiany na dlugosci rurociagu. Po przekroczeniu dopuszczalnego obciazenia nastepuje zerwanie wstepnego bezpiecznika skladajacego sie z dlugiego gwintowego wystepu 5 nakladki 2 i krótkiego gwintowego wystepu 4 korpusu 1 przy zachowaniu wymaganej szczelnosci.Przy dalszym wzroscie obciazenia, w miare rozsuwania sie od siebie korpusu 1 i nakladki 2 nastepuje przeplyw plastycznego tworzywa pomiedzy dlugim gwintowym wystepem 3 korpusu 1, a wewnetrzna powierzchnia nakladki 2. Po calkowitym rozsunieciu sie obu elementów zlacznika nastepuje oparcie sie dlugiego gwintowego wystepu 3 korpusu 1 o dlugi gwintowy wystep 5 nakladki 2 co stanowi krancowy bezpiecznik. W miare dalszego wzrostu obciazenia nastepuje zerwanie kolejnego wstepnego bezpiecznika, kolr;nego zlacznika. Opracowany zlacznik znosi równiez obciazenia boczne, pochodzace od dzialania przemieszczen górotworu. PL