Przedmiotem wynalazku jest odsrodkowy re¬ gulator wyprzedzenia wtryskiwania dla paliwowej pompy wtryskowej silnika wysokopreznego.Znane sa odsrodkowe regulatory wyprzedzenia wtryskiwania w postaci oddzielnego mechanizmu sprzegajacego walek krzywkowy paliwowej pompy wtryskowej z jej walkiem napedowym. W ukla¬ dzie tym, walek napedowy otrzymuje okreslone wyprzedzenie wtryskiwania lub samoczynnie zmie¬ nia je w wymagany sposób w zaleznosci od chwi¬ lowej predkosci biegu silnika, regulujac na jej podwyzszenie czy tez obnizenie.Bez wzgledu na uklad konstrukcyjny i szcze¬ góly wykonania odsrodkowego mechanizmu steru¬ jacego, walek krzywkowy jest przekrecany w sto¬ sunku do walka napedowego tylko wskutek zmie¬ niania sie promieni wirowania ruchomych bezwla- dników, na które oddzialywuja sily odsrodkowe, równowazone przez naciski wynikajace ze wstepne¬ go napiecia sprezyn powrotnych. Stosowanie od¬ dzielnego mechanizmu pomiedzy walkiem napedo¬ wym paliwowej pompy wtryskowej a jej walkiem krzywkowym powoduje znaczne wydluzenie calego ukladu-pompa i odsrodkowy regulator wyprzedze¬ nia wtryskiwania.Odsrodkowy regulator wyprzedzenia wtryskiwa¬ nia dla paliwowej pompy wtryskowej silnika wy¬ sokopreznego, posiadajacego na swoim walku roz¬ rzadu osadzone kolo zebate napedzajace go i kolo napedu paliwowej pompy wtryskowej, przy czym 2 kolo napedu paliwowej pompy wtryskowej nape¬ dza ja bezposrednio lub posrednio, wedlug wyna¬ lazku w wersji pierwszej w swej istocie polega na tym, ze kolo zebate posiada mechanizm stano- wiacy co najmniej jeden uklad skladajacy sie z bezwladnika wspólpracujacego swoim zebatym segmentem ze stozkowym kolem zebatym slimaka obciazonego napieciem skretnym sprezyny powrot¬ nej i zazebionego z przyporzadkowanym mu se- !o gmentem slimacznicy kola napedu paliwowej pom¬ py wtryskowej, przy czym slimak z segmentem slimacznicy tworzy przekladnie samohamowna a caly mechanizm miesci sie w gabarycie kola zeba¬ tego i zachowuje przy tym jego dynamiczne wy- wazenie.Bezwladnik umieszczony jest w wybraniu i osa¬ dzony na kolku z mozliwoscia katowego wychyle¬ nia w obrebie ograniczników zamocowanych trwa¬ le do wienca kola zebatego, przy czym wybranie to wykonane jest korzystnie w ksztalcie kola na glebokosc zapewniajaca w calosci pomieszczenie bezwladnika we wiencu kola zebatego, a kolek umieszczony jest w wiencu kola zebatego korzyst¬ nie w sYodku wspomnianego wybrania. W plasz- czyznie wienca kola zebatego równoleglej do jego plaszczyzny czolowej polozona jest os slimaka, przechodzaca korzystnie przez srodek wybrania i skierowana prostopadle do osi symetrii kola zeba¬ tego: Slimak umieszczony jest w przelotowym wy- so braniu wchodzacym czgsciowo w kontur wybra- 97 4003 nia, przy czym wykonany on jest korzystnie w jednej calosci ze stozkowym kolem zebatym i czo¬ pami. Czopami tymi slimak osadzony jest obustron¬ nie obrotowo we wkladkach lozyskowych trwale polaczonych z wiencem kola zebatego a sprezyna powrotna umieszczona jest korzystnie wewnatrz slimaka z mozliwoscia regulacji jej napiecia skret¬ nego. Daje ona^ moment obrotowy na slimaku za¬ pewniajacy powrót bezwladnika do jego pierwot¬ nego polozenia oraz mozliwosc zachowania ustalo¬ nego jej napiecia skretnego w pozycji uprzednio wyregulowanej. Wspólpracujacy ze slimakiem se- -gment slimacznicy stanowi korzystnie jednolita ca- Igbc z kolem napedu paliwowej pompy wtrysko- "Wej, zamontowanym luzno obrotowo w pierscie¬ niowym wybraniii piasty kola zebatego a od zew natrz zabezpieczone jest przed jego poosiowym przesuwem pierscieniem, przy czym kolo napedu paliwowej pompy wtryskowej swa konstrukcja za¬ pewnia jego dynamiczne wywazenie.Druga wersja^wynalazku jest odsrodkowy regu lator wyprzedzenia wtryskiwania dla paliwowej pompy wtryskowej silnika wysokopreznego, posia-, dajacego na swoim walku rozrzadu osadzone kolo zebate napedzajace go i kolo napedu paliwowej pampy wtryskowej, przy czym kolo napedu pali¬ wowej pompy wtryskowej napedza ja bezposred¬ nio lub posrednio, wedlug wynalazku w swej isto¬ cie charakteryzuje sie tym, ze kolo zebate posiada mechanizm stanowiacy co najmniej jeden uklad skladajacy sie z dwu bezwladników. ^ezwladniki te wspólpracuja poprzez swoje zebate segmenty ze stozkowymi kolami zebatymi slimaka obciazonego napieciem skretnym sprezyny powrotnej i zazebio¬ nego z przyporzadkowanym mu segmentem sli¬ macznicy kola napedu paliwowej pompy wtrysko-r wej, przy czym slimak z segmentem slimacznicy tworzy przekladnie samohamowna a caly mecha¬ nizm miesci sie w gabarycie kola zebatego i za¬ chowuje przy tjrm jego dynamiczne wywazenie.Poszczególne bezwladniki umieszczone sa w wy- braniach i osadzono na przyporzadkowanych im kolkach z mozliwoscia katowego wychylenia w o- 'bfrebie ograniczników zamocowanych trwale do wienca kola zebatego. Kazde z tych wybran wy¬ konane jest korzystnie w ksztalcie kola na glebo¬ kosc zapewniajaca w calosci pomieszczenie w nim bezwladnika w wiencu kola zebatego. Wybrania te polozone sa naprzeciw siebie symetrycznie wzgle¬ dem osi symetrii kola zebatego, a kolki umiesz¬ czone sa w wiencu kola zebatego korzystnie w srodkach wspomnianych wybran.W plaszczyznie wienca kola zebatego równoleglej do jego plaszczyzny czolowej polozona jest os sli¬ maka, korzystnie przesunieta wzgledem srodków wybran i skierowana prostopadle do osi symetrii kola zebatego. Slimak umieszczony jest w przelo¬ towym wybraniu wchodzacym obustronnie czescio¬ wo swym konturem w naprzeciwlegle wybrania, przy czym na slimaku osiowo z obu jego stron wykonane sa korzystnie w jednej calosci z nim stozkowe kola zebate i czopy. Czopami tymi y slimak osadzony jest obustronnie obrotowo we wkladkach lozyskowych trwale polaczonych z " wiencem kola zebatego a je*dna lub dwie sprezyny 7 400 4 powrotne umieszczone sa korzystnie wewnatrz sli¬ maka z mozliwoscia regulacji jej lub ich napiecia skretnego. Sprezyna lub sprezyny powrotne daja moment obrotowy na slimaku zapewniajacy po- wrót bezwladników do ich pierwotnego polozenia oraz mozliwosc zachowania jej lub ich napiecia skretnego w pozycji lub w pozycjach uprzednio wyregulowanych. Wspólpracujacy ze slimakiem segment slimacznicy stanowi korzystnie jednolita io calosc z kolem napedu paliwowej pompy wtrysko¬ wej, zamontowanym luzno obrotowo w pierscienio¬ wym wybraniu piasty kola zebatego a od zewnatrz zabezpieczone jest przed jego poosiowym przesu¬ wem pierscieniem, przy czym kolo napedu pali- wowej pompy wtryskowej swa konstrukcja za¬ pewnia jego dynamiczne wywazenie.Stosowanie rozwiazania wedlug wynalazku po¬ zwala na wykonanie bardziej zwartego na swej dlugosci ukladu ^—paliwowa pompa wtryskowai od- srodkowy regulator wyprzedzenia wtryskiwania przy równoczesnym zachowaniu w nim samoczyn¬ nej zmiany wymaganego wyprzedzenia wtryskiwa¬ nia w zaleznosci od chwilowej predkosci bie¬ gu silnika — reagujac na jej podwyzszenie czy tez obnizenie. v Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym poszcze¬ gólne figury przedstawiaja go: fig. 1 — widok czolowy z miejscowymi ^wybraniami dla wersji pierwszej, — fig. 2 — przekrój A—A z fig. 1, — fig. 3 — przekrój B—B z fig. liz fig. 4, — fig. 4 — widok czolowy z miejscowymi wyrwaniami dla wersji drugiej, — fig. 5 — przekrój C—C z fig. 4 w wykonaniu z dwoma sprezynami powrotnymi, *s oraz fig. 6 — przekrój C—C z fig. 4 w wykonaniu z jedna sprezyna powrotna.Ponizej wyjasniona jest budowax odsrodkowego regulatora wyprzedzenia wtryskiwania w dwu jego wersjach rozwiazania konstrukcyjnego. 40 w obu przypadkach na walku rozrzadu silnika wysokopreznego (nie pokazanego na rysunku) osa¬ dzone sa kolo zebate 1 napedzajace wspomniany walelc rozrzadu i kolo napedu paliwowej pompy wtryskowej 2. ,l£olo napedu paliwowej pompy 45 wtryskowej 2 napedza paliwowa pompe wtryskowa (nie pokazana na rysunku) bezposrednio lub po- ? srednio.W wersji pierwszej (fig. 1) posiada on mecha¬ nizm zlozony z dwu ukladów wirujacych, z któ- 50 rych kazdy sklada sie z bezwladnika 3 wspólpra¬ cujacego swoim zebatym segmentem 4 ze stozko¬ wym kolem zebatym 5 slimaka 6 obciazonego na¬ pieciem skretnym sprezyny powrotnej 15 i zazebio¬ nego z przyporzadkowanym mu segmentem sli- 55 macznicy 7* kola napedu paliwowej pompy wtryskowej 2, przy czym slimak 6 z segmentem slimacznicy 7 tworzy przekladnie samohamowna, a caly mechanizm miesci sie w gabarycie kola zebatego 1 i zachowuje przy tym jego dynamiczne •o wywazenie.Ze wzgledu na to, ze oba uklady w swej budo¬ wie niczym nie róznia sie miedzy soba a* sa jedy¬ nie wzgledem siebie obrócone wokól srodka kola zebatego 1 6 kat 180°, dlatego tez dalsze wyjasnia- 65 nie budowy mechanizmu ograniczono wylacznie do5 97 400 6 jednego ze wspomnianych juz ukladów. Bezwladnik 3 umieszczony jest w wybraniu 8 i osadzony na kolku 9 z mozliwoscia katowego wychylenia w o- l^rebie ograniczników 10, zamocowanych trwale na wiencu kola zebatego 1. Wybranie 8 wykonane jest korzystnie w ksztalcie kola na glebokosc H w wien¬ cu kola zebatego 1, a kolek 9 umieszczony jest w wiencu kola zebatego 1 w srodku wybrania 8.W plaszczyznie wienca kola zebatego 1 równo¬ leglej do jego plaszczyzny czolowej polozona jest os slimaka 6, przechodzaca przez srodek wybrania 8 i skierowana prostopadle do osi symetrii 11 kola zebatego 1.Slimak 6 umieszczony jest w przelotowym wy¬ braniu 12 wchodzacym czesciowo w kontur wy¬ brania 8^ przj czym wykonany on jest korzystnie w jednej calosci ze stozkowym kolem zebatym 5 i czopami 13. Czopami 13 slimak 6 osadzony jest óttristronnie obrotowo we wkladkach lozyskowych 14 trwale polaczonych z wiencem kola zebatego 1 a sprezyna powrotna 15 umieszczona jest w nie¬ przelotowym otworze 16 slimaka 6 i osadzona jednym swym koncem w otworze 17 czopa 13 a drugim ustalona w jednym z otworów 18 koncówki napinajacej 19. Koncówka napinajaca 19 osadzona jest z mozliwoscia obrotu w otworze wspornica 20 trwale polaczonego z wiencem kola zebatego 1, zapewniajac tym samym regulacje odpowiedniego napiecia skretnego sprezyny powrotnej 15 poprzez blokowanie obrotu koncówki napinajacej 19 w wy¬ regulowanym, jej polozeniu korzystnie za pomoca zawleczki 21. Zawleczka 21 umieszczona jest wów¬ czas w jednym z otworów 22 koncówki napina¬ jacej 19 pokrywajacym sie z otworem 23 wspornika . Sprezyne powrotna 15 zamocowac mozna bez¬ posrednio do kola zebatego 1 (fig. 6) — bez sto- scwania koncówki napinajacej 19, wspornika 20 i zawleczki 21, a regulacje jej napiecia skretnego i ustalenia w polozeniu wyregulowanym uzyskuje sie p^zez odpowiednie obrócenie slimaka 6 wokól jego osi obrotu przed zazebieniem" kola stozkowego z segmentem zebatym 4.Wspólpracujacy ze slimakiem 6 segment slimacz¬ nicy 7 stanowi korzystnie jednolita calosc z kolem napedu paliwowej pompy wtryskowej 2, zamonto¬ wanym luzno obrotowo w pierscieniowym wybra¬ niu 24 piasty kola zebatego 1 a od zewnatrz; za¬ bezpieczone jest przed jego poosiowym przesuwem pierscieniem 25, przy czym kolo napedu paliwowej pompy wtryskowej 2 swa konstrukcja zapewnia jego dynamiczne wywazenie.W wersji drugiej (fig. 4) odsrodkowy regulator wyprzedzenia wtryskiwania posiada mechanizm zlozony z dwu ukladów wirujacych, z których kaz¬ dy sklada sie z dwu bezwladników 3 wspólpracu¬ jacych poprzez swoje zebate segmenty 4 ze stoz¬ kowymi kolami zebatymi 5 slimaka 6 obciazonego napieciem skretnym sprezyny powrotnej 15 i zaze¬ bionego z przyporzadkowanym mu segmentem sli¬ macznic^ 7 kola napedu paliwowej pompy wtrys¬ kowej 2, przy czym slimak 6 z segmentem slimacz¬ nicy" 7'tworzy przekladnie samohamowna a caly mechanizm miescr sie w gabarycie kola zebatego 1 i zachowuje przy tym jego dynamiczne wywaze¬ nie?^— " -"" • ¦ Ze wzgledu na to, ze oba uklady w swej budo¬ wie niczym nie róznia sie miedzy soba a sa jedy¬ nie wzgledem siebie obrócone wokól srodka kola zebatego 1 o kat 180°, dlatego tez dalsze wyjas- s nianie budowy mechanizmu ograniczono wylacznie do jednego ze wspomnianych juz ukladów. Bez- wladniki 3 umieszczone sa w wybraniach 8 i osa¬ dzone na przyporzadkowanych im kólkach 9 z mozliwoscia katowego wychylenia w obrebie o- graniczników 10, zamocowanych trwale do wienca kola zebatego 1. Kazde z wybran 8 wykonane jest korzystnie w ksztalcie kola na glebokosc H i po¬ lozone naprzeciw siebie symetrycznie wzgledem osi symetrii 11 a kolki 9 umieszczone sa w wiencii kola zebatego 1 korzystnie w srodkach wspomnia¬ nych wybran 8. W plaszczyznie wienca kola zeba¬ tego 1 równoleglej do jego plaszczyzny czolowej polozona jest os slimaka 6, przesunieta wzgledem srodków wybran 8 i skierowana prostopadle dc osi symetrii 11 kola zebatego 1. Slimak 6 umiesz¬ czony jest w przelotowym wybraniu 12 wchodza¬ cym obustronnie czesciowo swym konturem w na¬ przeciwlegle wybrania 8, przy czym na slimaku 6 osiowo z obu jego stron wykonane sa korzystnie w jednej calosci z nim stozkowe kola zebate 5 i czopy 13. Czopami 13 osadzony jest on obustron¬ nie obrotowo we wkladkach lozyskowych 14, trwa¬ le polaczonych z wiencem kola zebatego 1.Jedna (fig. 6) lub dwie sprezyny powrotne 15 (fig. 5) umieszczone sa we wnetrzu slimaka 6.W przypadku stosowania jednej sprezyny powrot¬ nej 15 konstrukcja, zabudowa, regulacja napiecia skretnego i ustalenie jej w wyregulowanym polo¬ zeniu jest identyczne jak w "wersji pierwszej, po¬ przednio juz opisanej. W przypadku stosowania dwu sprezyn powrotnych 15 rozwiazanie dotyczace drugiej srJrezyny powrotnej 15 jest identyczne jak w przypadku z jedna sprezyna z tym, ze wykona¬ ne jest orlo symetrycznie po drugiej stronie osi symetrii 11 kola zebatego 1. Wspólpracujacy ze sli¬ makiem 6 segment slimacznicy 7 stanowi korzyst¬ nie jednolita calosc z kolem napedu paliwowej pompy wtryskowej 2, zamontowanym luzno obro¬ towo w pierscieniowym Wybraniu 24 piasty kola zebatego 1 a od zewnatrz zabezpieczone jest przed jego poosiowym przesuwem pierscieniem 25, przy czym kolo napedu paliwowej pompy wtryskowej 2 swa konstrukcja zapewnia jego dynamiczne wywa¬ zenie, W obu opisanych wyzej wersjach mechanizm kola zebatego 1 moze zawierac jeden, dwa lub wiecej ukladów. ^ przypadku ilosci ukladów wiekszej niz jeden, Wzajemne ich rozmieszczenie wzgledem siebie na calym okregu czolowej po¬ wierzchni wienca kola zebatego 1 winno 6yc równe.Odsrodkowy regulator wyprzedzenia wtryskiwa¬ nia, posiadajacy jeden lub dwa bezwladniki 3 w poszczególnych ukladach swego mechanizmu zabu¬ dowanego w kole zebatym 1, w dzialaniu swym róznia sie jedynie tylko tym, ze obrót slimaka 8 dokonywany jest przez jeden lub wieksza ilosc równoczesnie wychylanych bezwladników 3. Dla¬ tego tez wyjasnianie dzialania odsrodkowego regu¬ latora wyprzedzenia Wtryskiwania ograniczono do wersji, w której posiada on mechanizm zawiera- 40 45 50 65 607 97 400 8 jacy co najmniej jeden uklad z jednym bezwlad- nikiem 3.W zaleznosci od chwilowej predkosci biegu sil¬ nika wysokopreznego zmienia sie odpowiednio predkosc obrotowa kola zebatego 1 a zabudowany w nim mechanizm reaguje automatycznie na jej podwyzszenie lub obnizenie. Gdy predkosc obroto¬ wa wzrasta, wówczas bezwladnik 3 pod wplywem sily odsrodkowej wychyla sie (fig. 1 i fig. 4 linia przerywana) i swoim zebatym segmentem 4 -wspól- pracujacym ze stozkowym kolem zebatym 5 obraca slimak 6, obciazony napieciem skretnym sprezyny powrotnej 15. Obracajacy sie slimak 6 poprzez za¬ zebiony z nim segment slimacznicy 7, tworzacy ko¬ rzystnie jednolita calosc z kolem napedu paliwo¬ wej pompy wtryskowej 2, przestawia kolo napedu paliwowej pompy wtryskowej 2 wzgledem kola zebatego 1, powodujac odpowiednie powiekszenie kata wyprzedzenia wtrysku paliwa. Po zmniejsze¬ niu predkosci biegu silnika wysokopreznego spre¬ zyna powrotna 15 zapewnia powrót ukladu da. po¬ zycji pierwotnej. W zaleznosci od zmiany obrotów silnika wysokopreznego podobne cykle wychylen bezwladnika 3 beda sie powtarzaly w analogiczny sposób jak to opisano powyzej. PL