PL97291B1 - Sposob i urzadzenie do okreslania odpornosci mas formierskich lub powlok ochronnych na uderzeniowe i omywajace dzialanie plynnego metalu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do okreslania odpornosci mas formierskich lub powlok ochronnych zarówno na uderzeniowe jak i omywajace dzialanie plynnego metalu.Znane sposoby oznaczania odpornosci masy formierskiej lub powlok ochronnych na uderzeniowe dzialanie plynnego metalu polegaja na poddawaniu próbki dzialaniu spadajacego strumienia o regulowanej energii, a nastepnie organoleptycznej ocenie stanu badanej próbki. Oznaczanie odpornosci masy formierskiej lub powlok ochronnych na omywajace dzialanie plynnego metalu polega na poddaniu próbki, stanowiacej okreslona czesc formy, omywajacemu dzialaniu plynnego metalu poprzez uklad wlewowy, zapewniajacy regulacje natezenia przeplywu.Przyjmujac okreslony czas i nastezenie przeplywu organoleptycznie okresla sie skutki niszczacego dzialania metalu.Opisal to J. Szreniawski w ksiazce pt.: „Formy piaskowe" WNT W-wa 1968, s. 235-254.Wada opisanych metod jest duza subiektywnosc oceny skutków dzialania plynnego metalu na mase formierska w zalozonym czasie i koniecznosc wykonywania duzej ilosci prób i badan w celu mozliwie dokladnych ocen zjawisk.Celem wynalazku jest unikniecie tych niedogodnosci, a zadanie polega na opracowaniu sposobu i zaprojektowaniu urzadzen, umozliwiajacych dokladne i obiektywne okreslenie odpornosci masy formierskiej lub powlok ochronnych na erozyjne dzialanie plynnego metalu.Sposób wedlug wynalazku polega na pomiarze czasu uderzeniowego lub omywajacego dzialania strugi metalu, potrzebnego do zniszczenia okreslonej warstwy masy formierskiej lub powloki ochronnej przy ustalonych pozostalych parametrach takich jak: temperatura, energia uderzenia r, j jiosc plynnego metalu oraz predkosci omywania strugi. Sposób ten realizuje sie przez umieszczenie na okreslonej glebokosci pod powierzchnia próbki polaczonych z obwodem pradowym elektrod. Zniszczenie okreslonej warstwy próbki pod wplywem dzialania plynnego metalu powoduje zamkniecie obwodu pradowego, zawierajacego znane urzadzenie sygnalizacyjne lub rejestrujace.2 97 291 W zaleznosci od sposobu dzialania plynnego metalu na badana próbke opracowano dwie odmiany urzadzenia do pomiaru czasu zniszczenia badanej warstwy próbki i okreslania w ten sposób odpornosci warstwy masy formierskiej lub powloki ochronnej na erozyjne dzialanie plynnego metalu. Urzadzenie do oznaczania odpornosci masy formierskiej lub powloki ochronnej na uderzeniowe dzialanie plynnego metalu jest zbudowane z plytki kontaktowej, na której zamocowana jest plytka zbiorcza, polaczona z elektrodami umieszczonymi pod powierzchnia badanej próbki. Zniszczenie odpowiedniej warstwy badanej próbki powoduje zamkniecie obwodu elektrycznego i zadzialanie sygnalizatora lub rejestratora, polaczonego z druga elektroda zanurzona w strumieniu wplywajacego metalu. Urzadzenie do okreslania odpornosci mas formierskich lub powlok ochronnych na omywajace dzialanie plynnego metalu ma obrotowe wrzeciono, w którym mocuje sie badana próbke, z umieszczonymi pod jej powierzchnia elektrodami. Obrotowy ruch próbki w nieruchomym plynnym metalu powoduje zniszczenie odpowiedniej warstwy jej powierzchni. Czas odpornosci próbki w zaleznosci od predkosci jej ruchu lub innych parametrów metalu jest rejestrowany lub sygnalizowany przez elektryczny obwód, zwierajacy sie w momencie zniszczenia odpowiedniej warstwy próbki.Urzadzenie wedlug wynalazku sa przedstawione w przykladach wykonania na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 pokazuje urzadzenie do okreslania odpornosci masy formierskiej lub powloki ochronnej na uderzeniowe dzialanie plynnego metalu, natomiast fig. 2 ilustruje schemat ideowy urzadzenia do okreslania odpornosci masy formierskiej lub powloki ochronnej na omywajace dzialanie plynnego metalu.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 ma wewnatrz próbki 1 na odpowiedniej jej glebokosci umieszczone elektrody 2, polaczone ze zbiorcza plytka 3. Plytka 3 zamocowana jest na kontaktowej plytce 4, polaczonej przewodem 6 ze zródlem pradu 7 i rejestratorem lub sygnalizatorem 8. W sklad obwodu sygnalizacyjnego wchodzi równiez elektroda 5, stale kontaktujaca sie z wplywajacym metalem. Obudowe urzadzenia stanowi podstawa 9 z kanalem wylotowym oraz pokrywa 10 z ukladem ulewowym.Pomiar odpornosci masy formierskiej lub powloki ochronnej polega na wlewaniu plynnego metalu do urzadzenia, gdzie uderza on o próbke 1 , powodujac uszkodzenie jej powierzchni. Gdy zniszczenie powierzchni osiagnie glebokosc elektrod 2 nastepuje zamkniecie obwodu elektrycznego i zadzialanie sygnalizatora lub rejestratora 8. Zmierzony czas jest kryterium oceny odpornosci masy formierskiej lub powloki ochronnej na uderzeniowe dzialanie plynnego metalu, przy zalozonych stalych parametrach jak: wysokosc slupa metalu, srednica otworu ulewowego oraz rodzaj i temperatura metalu.Przyklad realizacji sposobu: Przeprowadzono pomiary trwalosci masy formierskiej samoutwardzalnej ze szklem wodnym. Elektrody 2 wykonano z drutu i umieszczono w próbce 1 z masy samoutwardzalnej na glebokosci 2 mm pod powierzchnia. Nastepnie zalewano forme przez „wlot" plynnym zeliwem szarym ZL20 o temperaturze 1 380° ± 20°C, przy wysokosci zalewu 200 mm i srednicy otworu wlewu 0 10 mm. Mierzona trwalosc warstwy masy w tym przypadku wynosila 5 s.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 2, sluzacym do okreslania odpornosci masy formierskiej lub powloki ochronnej na omywajace dzialanie plynnego metalu, próbka 11 z elektrodami 12 zamocowana jest na wrzecionie 13, wprawianym w ruch obrotowy. Wrzeciono wraz z próbka zanurzone jest w nieruchomym plynnym metalu 14. Wyplukanie masy formierskiej lub powloki ochronnej na odpowiedniej glebokosci w próbce 11 powoduje zamkniecie obwodu elektrycznego którego elementy stanowia rejestrator 5 polaczony przewodami 16 z zanurzona w plynnym metalu 14 elektroda 17 oraz zródlem pradu 18.Pomiar -odpornosci masy formierskiej lub powloki ochronnej na omywajace dzialanie * plynnego metalu polega na zanurzeniu w plynnym metalu na odpowiedniej glebokosci wirujacej ze stala predkoscia próbki 11.Ruch próbki 11 w goracym metalu o znanej temperaturze powoduje wymywanie masy formierskiej lub powloki ochronnej. Wymycie warstwy do glebokosci elektrod 12 jest sygnalizowane. Zmierzony czas jest miara trwalosci warstwy odnoszacej sie do danego skladu i temperatury metalu, glebokosci zanurzenia i predkosci wzglednego ruchu próbki w stosunku do metalu. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób okreslania odpornosci mas formierskich lub powlok ochronnych na uderzeniowe i omywajace dzialanie plynnego metalu, znamienny tym, ze badana próbke z umieszczonymi w niej na okreslonej glebokosci elektrodami, polaczonymi ze znanym obwodem elektrycznym, poddaje sie niszczacemu dzialaniu plynnego metalu i mierzy czas potrzebny do zniszczenia odpowiedniej warstwy próbki, przy czym czas ten jest miara jej odpornosci.
2. 2. Urzadzenie do okreslania odpornosci mas formierskich lub powlok ochronnych na uderzeniowe dzialanie plynnego metalu, wyposazone w obwód elektryczny z sygnalizatorem lub rejestratorem, znamienne tym, ze jest zbudowane z kontaktowej plytki (4) z umieszczona na niej zbiorcza plytka (3)97 291 3 polaczona z elektrodami (2), zamocowanymi na okreslonej glebokosci w badanej próbce (1), przy czym elektrody (2), zbiorcza plytka (3), kontaktowa plytka (4), oraz umieszczona w strudze plynnego metalu elektroda (5) stanowia polaczone elektrycznie elementy obwodu pradowego, zwierajacego sie w momencie zniszczenia warstwy próbki (1) nad elektrodami (2).
3. 3. Urzadzenie do okreslania odpornosci mas formierskich lub powlok ochronnych na omywajace dzialanie plynnego metalu wyposazone w obwód elektryczny z sygnalizatorem lub rejestratorem, znamienne tym, ze jest wykonane z napedzanego obrotowo wrzeciona (13), na którym zamocowana jest badana próbka (11) zamieszczonymi w niej na okreslonej glebokosci elektrodami (12), przy czym elektrody (12), wrzeciono (13) zanurzona w nieruchomym plynnym metalu (14) elektroda (17) stanowia elementy obwodu elektrycznego, zwierajacego sie w momencie zniszczenia warstwy próbki (1), otaczajace!] elektrody (12).97 291 frec. Poligraf. UP PRL naklad 120+16 Cena 45 zl PL