Opis patentowy opublikowano: 10.02.1979 Int. Cl.2 F02M 61/14 Twórcy wynalazku: Andrzej Krainski, Krzysztof Lendzion, Eugeniusz Siwak, Jerzy Wewiór Uprawniony z patentu: Warszawskie Zaklady Mechaniczne „Delta- -WZM", Warszawa (Polska) Wtryskiwacz paliwa Wynalazek dotyczy wtryskiwacza paliwa do sil¬ ników spalinowych, mocowanego jarzmeim docisko¬ wym za pomoca srub, które to jarzmo razem ze srubami spelnia zarazem funkcje elementu orien¬ tujacego wtryskiwacz w gniezdzie glowicy.Znaczna czesc wtryskiwaczy obecnie stosowa¬ nych stanowia wtryskiwacze z niesymetrycznym rozpylaczem, w którym os symetrii zespolu otwor¬ ków rozpylajacych paliwo jest odchylona od osi glównej rozpylacza. Tego rodzaju wtryskiwacze potocznie nazywane sa zorientowanymi, jako ze wymagaja mocowania w okreslonym usytuowaniu katowym w gniezdzie glowicy cylindra, w przeci¬ wienstwie do wtryskiwaczy z ropylaczem symet¬ rycznym, które mocowane sa w dowolnym usytuo¬ waniu katowym.Orientowanie rozpylacza wzgledem gniazda glo¬ wicy dokonywane jest najczesciej przez ustalenie polozenia korpusu ropylacza wzgledem oprawy czyli korpusu wtryskiwacza i dalej przez ustalenie polozenia korpusu wtryskiwacza wzgledem gniazda glowicy.Rozwiazanie orientacji rozpylacza jest stosun¬ kowo proste w przypadku mocowania wtryskiwa¬ cza srubami poprzez kolnierz stanowiacy jedna calosc z korpusem wtryskiwacza, które to sruby spelniaja jednoczesnie funkcje elementów orien¬ tujacych wtryskiwacz w gniezdzie glowicy. Takie rozwiazanie wtryskiwacza jest jednakze dosc dro¬ gie, jako ze korpus ze wzgledu na kolnierz wyko- nywany jest przez kucie. Znacznie korzystniejsze- jest jarzmowe mocowanie wtryskiwacza, które po¬ zwala na wykonywanie korpusu wtryskiwacza z materialu pretowego.Zastosowanie korpusu z materialu pretowego wymaga wprowadzenia znacznych zmian w kon¬ strukcji wtryskiwacza. Chodzi w. szczególnosci o to, ze we wtryskiwaczach z kutyim korpusem kolnie¬ rzowym przewody wtryskowy i przelewowy laczo¬ ne sa z korpusem króccami wkrecanymi z boku korpusu w otwory, które wykonane sa w zgrubie¬ niach w obrebie kolnierza Na takie rozwiazanie polaczenia przewodów w korpusie z materialu pre¬ towego miejsca nie ma. Wtryskiwacz z pretowym korpusem nie moze bowiem miec wiekszej srednicy od trzonu korpusu kutego, jako ze zastosowanie wtryskiwacza o wiekszej srednicy laczyloby sie z koniecznoscia wprowadzania w silniku zmian niekorzystnych pod wzgledem gabarytowym. Dla¬ tego we wtryskiwaczach majacych korpus z ma¬ terialu pretowego króciec przewodu wtryskowego wykonany jest na czopie stanowiacym jedna calosc z korpusem, natomiast lacznik przewodu przecie- kowego osadzony jest z boku korpusu poza obre¬ bem jarzma mocujacego. W rezultacie korpus z materialu pretowego musi byc dluzszy od kor¬ pusu kutego.W przypadku glebokiego osadzenia wtryskiwa¬ cza w gniezdzie glowicy koniec Wtryskiwacza wy¬ stajacy z gniazda ulega^ wydluzeniu nie tylko , 97 238 *97 238 3 o króciec przewodu wtryskowego, ale takze o od¬ cinek potrzebny na osadzenie lacznika przewodu przeciekowego poza obrejbem jarzma mocujacego.W przypadku plytkiego gniazda glowicy korpus wtryskiwacza mozna byloby skrócic przez maksy- 5 malne zblizenie krócca przewodu wtryskowego do komory sprezyny rozpylacza, ale wówczas kanal wtryskowy w korpusie musialby byc wykonywa¬ ny przez wiercenie dodatkowego trzeciego otworu prostopadlego do osi wftryskiwacza. Wejscie tego 10 trzeciego otworu trzeba nastepnie tak mocno za¬ slepic, zeby pomimo wysokiego cisnienia w ka¬ nale* wtryskowym paliwo nie-- wyplywalo przez za- slepke na zewnatrz korpusu. Niezawodne szczelne zamkniecie otworu w produkcji wielkoseryjnej jest 15 operacja trudna do wykonania i sprawdzenia. Dla¬ tego na ogól rezygnuje sie z tej mozliwosci skró¬ cenia wtryskiwacza i wykonuje sie kanal wtrysko¬ wy dwoma wierceniami, ukosnym od krócca i dru¬ gim od powierzchni czolowej korpusu, do której 20 przylega rozpylacz. Wykonanie ukosnego otworu od krócca, który musi miec stosunkowo mala sred¬ nice (ze wzgledu na unifikacje zlacz wtryskiwa- czy) jest mozliwe dopiero wówczas, kiedy króciec znajduje sie w stosunkowo duzej odleglosci od ko- 25 mory sprezymy.Celem wynalazku jest opracowanie takiej kon¬ strukcji wtryskiwacza, która umozliwialaby wyko¬ rzystanie zalet wtryskiwaczy z korpusem wykona¬ nym z materialu pretowego i jednoczesnie usuwa- 30 laby lub przynajmniej zmniejszalaby ich wskazane wady.Rozwiazanie wedlug wynalazku polega na tym, ze króciec przewodu wtryskowego wykonany jest jako element mimosrodowy korpusu wtryskiwa- 35 cza poprzez który jarzmo mocujace orientuje wtryski wacz wzgledem gniazda glowicy.Wykonanie krócca jako'elementu mimosrodowe- go usytuowanego wzgledem osi wtryskiwacza u- praszcza rozwiazanie orientacji wtryskiwacza, 4(J umozliwia wykonanie ukosnego wiercenia od króc¬ ca przewodu wtryskowego przy mniejszej dlugosci korpusu, umozliwia takze zastosowanie jarzma o korzystnym wytrzymalosciowo przekroju po¬ przecznym w ksztalcie ceownika., Orientowanie wtryskiwacza przez mimosrodowy króciec pozwala na takie usytuowanie splaszczen pod klucz na kor¬ pusie wtryskiwacza, ze uskoki przy splaszczeniach moga sluzyc jako powierzchnie oporowe dla na¬ rzedzia przy wyciaganiu wtryskiwacza z gniazda glowicy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wtryskiwacz w czesciowym osiowym przekroju (osadzony w glowicy), fig. 2 — widok jarzma nalozonego na Wtryskiwacz, a fig. 3 — 55 przekrój poprzeczny jarzma i górna czesc wtryski¬ wacza.Wykonany z pretowego materialu korpus 1 wtryskiwacza od góry zakonczony jest króccem 2 przewodu 3 wtryskowego, przymocowanego nakret- 60 ka 4. Do dolnej czesci korpusu 1 przymocowany jest nakretka 5 rozpylacz 6 o znanej budowie. Ka¬ nal wtryskowy, laczacy stozkowe wglebienie krócca 2 z nieuwidocznionym na rysunku kanalem w roz¬ pylaczu 6 tworza dwa zbiegajace sie otwory, ukos- 65 ny 7 wykonany od strony krócca 2, oraz równo¬ legly 8 do osi wtryskiwacza, wykonany od po¬ wierzchni czolowej korpusu, do której dociskany jest rozpylacz. Os krócca 2 przesunieta jest z osi: wtryskiwacza w kierunku otworu 8. W górnej cze¬ sci korpusu z boku osadzony jest lacznik 9 nie- uwidocznionego na rysunku przewodu odprowa¬ dzajacego przecieki paliwa, które przedostaja sie z rozpylacza do komory 10 sprezyny 11, dzialajacej na igle rozpylacza.Wtryskiwacz dociskany jest do dna gniazda 12 w glowicy 13 cylindra silnika jarzmem 14 opar¬ tym o górna czolowa powierzchnie 15 korpusu oraz srubami 16 wkreconymi w glowice 13, na któ¬ re nakrecone sa nakretki 17.Jarzmo 14 orientuje jednoznacznie korpus 1 wtryskiwacza wzgledem gniazda 12 glowicy po¬ przez mimosrodowo wykonany króciec 2 przewo¬ du wtryskowego. Rozpylacz jest orientowany w znany sposób wzgledem korpusu 1, a mianowicie za pomoca dwóch kolków (nieuwidocznionych na rysunku) osadzonych w korpusie i wchodzacych w odpowiednie otwory w korpusie rozpylacza.Górna czesc korpusu ma splaszczenia 18, które tylko czesciowo wystaja z gniazda glowicy. Splasz¬ czenia te sluza do uchwycenia korpusu 1 kluczem przy przykrecaniu rozpylacza. Uskoki 19 powstale na korpusie sluza jako powierzchnie oporowe dla narzedzia przy wyciaganiu wtryskiwacza z gniazda glowicy.Jarzmo 14 w przekroju poprzecznym (fig. 3) ma ksztalt ceownika, którego pólki 20 skierowane sa w strone krócca 2 przewcdu wtryskowego. Taki ksztalt jarzma jest korzystny pod wzgledem wy¬ trzymalosciowym a takze wykonawczym, gdyz jarz¬ mo to mozna wyginac z blachy. Ceownikowe jarzmo z pólkami skierowanymi do góry umozliwia ponad¬ to skrócenie korpusu, poniewaz podstawa 21 ceow¬ nika ma mniejsza grubosc od jarzma o tej samej wytrzymalosci wykonanego z plaskiej blachy, przy którym odleglosc miedzy powie zchnia 15 oporo¬ wa korpusu Wtryskiwacza a nakretka 4 przewodu wtryskowego musialaby byc wieksza. Równiez sru¬ by 16 mocujace musialyby byc dluzsze.Rozwiazanie korpusu z mimosrodowym króccem jest korzystne równiez pod innymi wzgledami.Przesuniecie krócca z osi wtryskiwacza w strone otworu 8 umozliwia zachowanie niezbednej odleg¬ losci „a" (miedzy narozem 22 u podstawy krócca a scianka ukosnego otworu 7) przy korpusie krót¬ szym od korpusu z króccem usytuowanym na osi wtryskiwacza* Orientowanie Wtryskiwacza przez mimosrodowy króciec umozliwia wykonanie splasz¬ czen 18 pod klucz w takim miejscu, zeby mogly sluzyc do wyciagania wtryskiwacza z gniazda glo¬ wicy. W znanych rozwiazaniach wtryskiwaczy splaszczenia pod klucz sluza do osadzenia jarzma, musza zatem znajdowac sie ponad glowica, wobec czego nie moga byc wykorzystane do wyciagania wtryskiwacza.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest korzystne takze w zastosowaniu do wtryskiwaczy z rozpyla¬ czem symetrycznym, nie wymagajacych oriento¬ wania.97 238 6 PL