PL95461B1 - Sposob wytwarzania nowych pochodnych d-ksylof - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania nowych pochodnych Dwksyflofuranazy o ogólnym wzorze 1, w którymi R2 oznacza gru¬ pe benzylowa.Wiadomo, ze niektóre czesciowo benzylowane po¬ chodne furanozy wykazuja dzialania farmakologi¬ czne. Srodkami czynnymi farmakologicznie sa przy¬ kladowo allrilo-3,5,64rc^-0^benzyloglukofuranozyd, (Chem. Ber. 85, 59; szwajcarski opis patentowy nr 391 679; brytyjski opis patentowy nr 909 278) i ety- lo-3,5-0^wubenzylo-D^ksylofuranozyd (brytyjski opis patentowy nr 1196 106). Zwiazki te oraz zwiazki o podobnej strukturze wytwarza sie najczesciej po¬ przez pochodne 1,2^-izopropylidenowe lub. 1,2-0-cy- kloheksylddenowe (wegierski opis patentowy nr 160 024). Zwiazki te, które uzyskaly znaczenie z te¬ rapeutycznego punktu widzenia i równiez zwiazki tworzace przedostatni stopien ich syntezy sa sub¬ stancjami o wysokiej temperaturze wrzenia i maja oleista konsystencje. Ich wytwarzanie w ilosciach technicznych jest technologicznie trudne.Etylo-3,5-6^trój-0^benzyloiglukofuranozyd wrze pod cisnieniem 0,05 tora w temperaturze 260—270QC, l,2^izopropylideno-3,5,6-trój-0-benzylo-D -gkikofura- noza pod cisnieniem 0,01 tora w temperaturze 260°C (Helv. 51, 1196(1968)), etylo-3,5-dwu-0^benzylo-D- -ksylofiurainozyd pod cisnieniem 0,3 tora — w temperaturze 205^207°C, i 1,2—OHizopropylideno- 3,5-dwu-0-benzylo-D4reylofiuranoza pod cisnieniem 0,3 tora — w temperaturze 200-^203°C (brytyjski opis patentowy nr 1106/106).Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ twarzania nowych zwiazków o podobnym dzialaniu terapeutycznym, w którym zarówno produkty kon¬ cowe jek i posrednie sa krystaliczne.Stwierdzono, ze za wyjatkiem jednego produktu posredniego wrzacego w stosunkowo niskiej tempe¬ raturze i dajacego sie latwo destylowac równiez w skali technicznej produkty posrednie, ewentualnie produkty posrednie i koncowe moga byc uzyskiwa¬ ne w postaci krystalicznej gdy pochodne Dnksylo- fuiranozy o wzorze ogólnym 5 podda sie zgodnie ze schematem przedstawionym na rysunku reakcji przemiany w nowe pochodne D-ksylofuranozy o wzorze ogólnym 2, majace wartosciowe wlasnosci dzialan biologicznych, a te w podobnie nowe po¬ chodne Dnksylofuranozy o ogólnym wzorze 1. We wzorach ogólnych R1 oznacza grupe alifatyczna za¬ wierajaca 1—4 atomów wegla, R2 oznacza grupe benzylowa, R3 oznacza wodór, grupe alkilowa 6 1—4 atomach wegla, lub grupe arylowa, R4 oznacza wo¬ dór lub grupe alkilowa zawierajaca 1—4 atomów wegla, albo R3 i R4 razem oznaczaja mostek aJMle- nowy o 4—6 czlonach.Najwazniejsze substancje wyjsciowe w sposobie wedlug wynalazku i ich wytwarzanie sa znane z li¬ teratury. l,2-0-dzopropylideno-5-0-tozylo-D-ksylofu- ranoza (J. Biol. Chem. 102, 317 (1931) l,2-0-4zopro- 954613 95461 4 pyl'ideno-3,5^nhydiro-D-ksylofuranoza (J. Riol.Cham. 102, 338 (1933); Chem. Abstr. 69, 97035a (1938), 1,2-0-Cykloheksylidend -5-0 -tozylo-D^ksylofuiranoza (Zs. Obs. Chini. 1968, 38 (7) 1949, Chem. Abstr. 70, 5 4460 t (1969).Równiez znane w istocie przeksztalcenie pochod¬ nych 5-itozylo-D-ksylo£uranozy o wzorze ogólnym 5 w zwiazki o wzorze ogólnym 4 przebiega latwo i z dobrymi wydajinosciami wedlug schematu reakcji 10 prowadzonej sposobem wedlug wynalazku. W ten sposób wytwarza sie l,2-0-cykloheksylideno-3,5-an- • hydro-D^ksylofuranoze, za pomoca reakcji 1,2-0-cy- kloheksylideno-5-04ozylo-D-kisylofuTanozy z metyle¬ nem sodu w metanolu, która wrze przy cisoieniu 15 Okolo 1 tora w temperaturze 95—97°C i w chloro¬ formie ma skrecalnosc wlasciwa +15,9°. Tempera¬ tura wrzenia opisanej juz w literaturze 1,2-izopro- pylideno-3,5-anhydro-D^ksylofuranozy wynosi 63— 66°C przy cisnieniu 0,1 tora, jest wiec porównywal- 20 na, Ze zwiazków o wzorze ogólnym 4 lub równiez bezposrednio ze zwiazków o wzorze ogólnym 5 wy¬ twarza sie przez reakcje ze zwiazkami o ogólnych wzorach R20H i IWNa w temperaturze okolo 100°C pochodne D^ksylofuranozydu o wzorze ogólnym 3, ^ pnzy czym prowadzenie i wydajnosc reakcji sa rów¬ niez zadawalajace. Trójskladnikowa mieszanine re¬ akcyjna ogrzewa sie do temperatury nieco powyzej 1€0°C. Tak mozna wytwarzac w temperaturze 100— 130°C pochodne 1,2-O^cylkloheksolidenowe i 1,2-0- 3° Hiizopropylidenowe.o ogólnym wzorze 3. 1,2-Oncyklo- heksylideno-5-O-berizylo-D-ksylofuranoze mozna szczególnie dogodnie otrzymac z odpowiednia po¬ chodnej 5-0^tozylowej lub 3,5-anhydro przez reak4 cje z alkoholem benzylowym i benzylanem sodu w 35 temperaturze 120—130°C.Oleisty produkt otrzymany jako pozostalosc de¬ stylacyjna mozna wykrystalizowac z dobra wydaj¬ noscia z czterochlorku wegla lub rozpuszczalnika zawierajacego czterochlorek wegla w postaci addu- 40 ktu. Addukt zlozony z dwóch moli 1,2-0-cykloheksy- lkieno-5-O-ibenzylo^D-ksylofuiranozy i jednego mola czterochlorku wegla topi sie w temperaturze 91— 93°C.Dobrze krystalizujace zwiazki o wzorze ogólnym ** 3 mozna prócz tego wytwarzac opisanym sposobem, stosujac zamiast alkoholu benzylowego benzhydrol.W ten sposób mozna wytwarzac 1,2-cykloheksylide- no-S-O-benzhydrolo-Dnksylofuiranoze, która po prze- kry&talizowaniu z benzyny ma temperature topnie- 5° nia 120^121°C.Ze zwiazków o wzorze ogólnym 3 mozna wytwa¬ rzac alkilo-D-fuiranozydy o wzorze ogólnym 2 z praktycznie ilosciowa wydajnoscia za pomoca re¬ akcji zwiazku wyjsciowego z nizszym alkoholem ali- 55 fatycznyim w obecnosci kwasnego katalizatora, prowadzonej w znany w istocie sposób w tem¬ peraturze pokojowej lub temperaturze wrzenia.Tak wytwarza sie etylo-5-O-benzylo-D-ksylofura- nozyd poddajac reakcji odpowiedni zwiazek o «o ogólnym wzorze 3 w temperaturze pokojowej z 3,5n roztworem kwasu solnego w absolutnym al¬ koholu. Otrzymany produkt stanowi -jasno-zólty olej, wykazujacy w chloroformie skrecalnosc wlas¬ ciwa+15,0°. 65 Pochodne D-iksylofuranozy o ogólnym wzorze 1 wytwarza sie z pochodnych D^ksylofuranozy o o- gólnym wzorze 2, lub bezposrednio ze zwiazków o ogólnym wzorze 3 w roztworach wodnych lub zawiesinach zawierajacych kwasy w ilosciach ka¬ talitycznych w temperaturze okolo 100°C. W ten siposób mozna przeksztalcic et^lo-5-O-benzylo-D- -ksylofuranozyd lub korzystnie równiez addukt czterochlorku wegla -l,2-0-cyfldo-fr^ylideno-5-0- -benzylo-DnksylofuTanozy przez hydrolize w tem¬ peraturze 90—100°C w 0,1 n roztworze wodnym kwasu solnego z praktyczna ilosciowo wydajnoscia w krystaliczna 5-0-benzylo-D-ksylofuranoze. Pro¬ dukt krystalizuje dobrze z benzenu, jego tempera¬ tura topnienia wynosi 81—83°C a skrecalnosc wlas¬ ciwa w wodzie wynosi +27;0,4°. Przedmiot wyna¬ lazku wyjasniono blizej w nastepujacych* przykla¬ dach.Przyklad I. 4,6 g metalicznego sodu rozpusz¬ cza sie w 250 ml absolutnego metanolu. Do ochlo¬ dzonego do 15°C roztworu metylanu sodowego dodaje sie 38,4 g sproszkowanej 1,2-cylkloheksylide- no-5-tozylo-D-ksylofuranozy. Mieszanine reakcyjna miesza sie w ciagu 5 godzin i nastepnie pozostawia w ciagu 1 dnia w temperaturze pokojowej. Po do¬ daniu 100 ml wody produkt ekstrahuje sie octa¬ nem etylu i wydziela przez odparowanie ekstrakt tu. Po destylacji przy cisnieniu okolo 1 tora otrzy¬ muje siie 17,0 g l,2-cyMohe!ksyMdeno^3,5^.rihydro- -iD-ksylofuranozy o temperaurze topnienia 95—97°C.Skrecalnosc wlasciwa w chloroformie wynosi +16,9°.Przyklad II. 2,59 g metalicznego sodu roz¬ puszcza sie w 56 ml alkoholu benzylowego, do roz¬ tworu alkoholanu dodaje sie roztwór 11,88 g 1,2- -cykloheksylideno-3,3-anhydro-D-jksylofiuranozy w 56 ml alkoholu benzylowego. Mieszanine reakcyjna od¬ grzewa sie w ciagu 6 godzin w temperaturze ka¬ pieli 130°C. Nastepnie rozciencza sie ja 90 ml ben¬ zenu, przemywa woda do odczynu obojetnego i od¬ destylowalje benzen.' Nadmiar alkoholu benzylowego oddestylowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem. O- leista pozostalosc rozpuszcza sie na cieplo w 60 ml czterochlorku wegla i roztwór pozostawia przez noc do krystalizacji. Otrzymuje sie 19,5 adduktu utwo¬ rzonego z l,2-cykloheksylideno-5-0-benjzylo-D-ksy- lofuranozy i czterochlorku wegla w stosunku 2:1, o temperaturze topnienia 91—93°C.Przyklad III. Postepujac w sposób opisany w przykladzie II, lecz stosujac jako substancje wyjsciowa ekwiwalentna ilosc (21,5 g) 1,2-cyklo- heksyliideno-5-0-tozyloksylofuranozy otrzymuje sie równiez z dobra wydajnoscia 1,2-cykloheksyliideno- -5-OHbenzylo-D-ksylofuranoze, ewentualnie jej ad¬ dukt z czterochlorkiem wegla.Przyklad IV. 2,55 g adduktu czterochlorku wegla i l,2-cykloheksylideno-5-0^benzylo-D4csylofu- ranozy rozpuszcza sie chlodzac lodem w 26 ml 3,5 n roztworu kwasu solnego w absolutnym alkoholu.Roztwór pozostawia sie przez noc. Nastepnego dnia zobojetnia sie go, chlodzac lodem, za pomoca 40% roztworu wodorotlenku sodu i nastepnie odparo¬ wuje do suchej pozostalosci w temperaturze 30— 40°C pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzymuje sie5 95461 6 1,8 g etylo-5-O-benzyloksylofuranozydu w postaci prawie bezbarwnego oleju.Przyklad V. 14,0 surowej 1,2-izopropylideno- -5-0-benzylo-D-ksylofuranozy, otrzymanej jako po¬ zostalosc destylacyjna (wedlug przykladu II z 1,2- -izopropylideno-5,6-anhydro-Dnksylofuranozy, ewen¬ tualnie wedlug przykladu III z l,2Hizopropylideno- -5-0-tozylo-D-ksylofuranozy) przeksztalca sie w 13,0 g etylo-5-benzylo-D-ksylofuranozydu.Przyklad VI. 6,00 g adduktu czterochlorku wegla i l,2-cykloheksylideno-5-0-benzylo-D^ksylofu- ranozy miesza sie w temperaturze 91—92°C w cia¬ gu 1 godziny. Powstaly skutkiem hydroMzy przej¬ rzysty roztwór chlodzi sie, zobojetnia 2,5 g kwas¬ nego weglanu sodu i nastepnie zateza do 45 ml w temperaturze 45°C przy zmniejszonym cisnieniu.Roztwór nasyca sie sola kuchenna i nastepnie ekstrahuje octanem' etylu. Roztwór octanu etylu odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem,a po¬ zostalosc (3,45 g) rozpuszcza na cieplo w 79 ml benzenu. 10 ml benzenu oddeistylowuje sie i w ten sposób usuwa sie ewentualnie wystepujaca wode.Roztwór benzenowy chlodzi sie mieszajac i kry¬ stalizuje. Po odsaczeniu i suszeniu otrzymuje sie 3,20 g 5-O^benzylo-D-ksylofuranozy w postaci krysz¬ talów snieznej bialosci. Produkt ten ma tempera¬ ture topnienia 81—83°C i ma skretnosc wlasciwa w wodzie +27,04°.Przyklad VII. Zamiast adduJktu czterochlor¬ ku wegla stosuje sie 4,0 g etylo-5-O^benzylo-D^ksy- lofuranozy. Wyniki sa identyczne jak w przykla¬ dzie VI.Przyklad VIII. W sposób opisany w przy¬ kladzie VI z 4,20 g surowej izopropylideno-5-O- nbenzylo-D^ksylOjfuranozy otrzymuje sie 3,0 g kry¬ stalicznej 5-Onbenzylo-D-ksylofuiranozy. PL

Claims (38)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych D-ksy- lofuranozy o wzorze ogólnym 1, w którym R* o- znacza grupe benzylowa, znamienny tym, ze po¬ chodne 5-0-tozylo-D^ksylofuranozy o ogólnym wzo¬ rze 5, w którym R3 oznacza wodór, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupa arylowa, R4 oznacza atom wodoru girupe alkilowa o 1—4 atomach wegla albo R3 i R4 razem oznaczaja mostek alkilenowy o 4—6 czlonach poddaje sie w temperaturze poko¬ jowej reakcji ze zwiazkami o wzorach ogólnych R20H i R^ONa w których R2 ma wyzej podane znaczenie, utiworzona pochodna 3,5-anhydro-DHksy- lofuranozy o ogólnym wzorze 4, w którym R3 i R4 maja wyzej podane znaczenie wydziela sie i pod¬ daje, reakcji ze zwiazkami o ogólnych wzorach R*OH i R20Na, w których R2 ma wyzej podane znaczenie, utiworzona pochodna 5-0-R2 -D-ksylofu- ranozy o ogólnym wzorze 3, w którym R2, R3 i R4 maja wyzej podane znaczenie wydziela sie ewentu¬ alnie w postaci ich adduktów i nastepnie poddaije reakcji w obecnosci kwasnych katalizatorów z niz¬ szymi alkoholami alifatycznymi o ogólnym wzorze R*OH, w którym R1 oznacza grupe alifatyczna o 1— 4 atomach wegla, a nastepnie wydziela sie utwo- irzony D-ksylofuranozyd o ogólnym wzorze 2, w którym R1 i R2 maja wyzej podane znaczenie, po czym zwiazki o ogólnym wzorze 2 przeksztalca sie w pochodne D-ksylofuranozy o wzorze 1 przez re- 5 akcje wymiany z rozcienczonymi kwasami nieor¬ ganicznymi i wydziela je.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze l,2-0-cykloheksylideno-5-0-tozylo-D-furanoze i l',2- -0-"Cyrkloheksylideno-3,5-anhydro-DwkBylofuranoze io poddaje sie reakcji z alkoholem benzylowym i ben- zylanem sodowym, otrzymujac pochodne 5-0-ben- zylo-DHksylofuranozy.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze l,2-0-izopropyliideno-5-0-t|Ozylo-DHksylofuranO(ze i 1,2- 15 -0^izopropyiideno-3,5-anhydro-DHksyio(furanoze pod¬ daje sie reakcji z alkoholem benzylowym i benzy- lanem sodowym otrzymujac pochodne 5-0-foenzylo- -D-ksylofuranozy.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 20 pochodne D-ksylofuranozy o ogólnym wzorze 3 wydziela sie w formie adduktu utworzonego z czte- rochlorlkiem. wegla.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zwiazki o ogólnym wzorze 3 poddaje sie reakcji 25 z alkoholem etylowym w obecnosci kwasnych ka¬ talizatorów i otrzymuje sie etylo-5-O-benzylo^D- ^ksylofuranozyd.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z 1,2-0-cykloheksyllideno-5-0-tozylo-D^ksylofuranozy 30 w temperaturze pokojowej w metanolowym roz¬ tworze metylanu sodowego wytwarza sie l,2^cyklo- heksyMdeno-3,5-anhydro-D-ksylofuranoze.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z pochodnych D-ksylofuranozy o wzorze ogóilnym 36 4 w reaikcji z alkoholem benzylowym i benzylanem sodowym w temperaturze 110—130°C wytwarza sie pochodne 5-0-benzylo-D^ksylofuranozy o ogólnym wzorze 3.
8. 8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 40 1,2-cykloheksylideno-5-0^benzylo-D-ksylofuranoze o oleistej konsystencji wydziela sie z czterochlorku wegla lub rozpuszczalników organicznych zawiera¬ jacych czterochlorek wegla w postaci krystalicz¬ nego adduktu z czterochlorkiem wegla. 45
9. 9. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z l,2^ykloheksylideno-5-<)-ibenzylo-D-ksylofuranozy luib jej adduiktu z czterochlorkiem we^gla wytwarza sie etylo-5-0Hbe(nzylo-D-ksylofiuranozyd, korzystnie za pomoca reakcji z roztworem. 3-—4 n kwasu sol- 50 nego w absolutnym alkoholu.
10. 10. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z l,2-izopropylideno-5-0-benzylo-D-ksylofuranozy wytwarza sie etylo-5-O-tbenzylo-D^ksylDfuranozydj korzystnie za pomoca reakcji z roztworem 2—4n 56 kwasu solnego w absolutnym alkoholu.
11. 11. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze z etylo-5-OHbenzylo-DHksylofiuranozydu wytwarza sie korzystnie za pomoca hydrolizy w temperatu¬ rze 90^110°C 0,1^1,0 n wodnym roztworem kwa- oo su solnego 5-OHbenzylo-DHksylofuranoze, która ko¬ rzystnie wydziela sie za pomoca krystalizacji z ben¬ zenu.
12. 12. Sposób wytwarzania nowych pochodnych D- nksylofuranozy o wzorze ogólnym 1, w którym R2 05 oznacza grupe benzylowa, znamienny tym, ze po-_95461 7 8 chodine 5-0-tozylo-D-ksylofuranozy a ogólnym wzo¬ rze 5, w którym R3 oznacza wodór, grupe alkilo¬ wa o 1—4 atomach wegla, grupa arylowa, R4 o- znacza atom wodoru, grupe alkilowa o #1—4 ato¬ mach wegla, albo R3 i R4 razem oznaczaja mostek alkilenowy o 4—6 czlonach poddaje sie w tempe¬ raturze pokojowej reakcji ze zwiazkami o wzorach ogólnych R20H i RK)Na, w których R2 ma wyzej podane znaczenie, utworzona pochodna 3,5—anhy- dro-D^ksylofuiranozy o ogólnym wzorze 4, w któ¬ rym R3 i R4 maja wyzej podane znaczenie wydzie¬ la sie i poddaje reakcji ze zwiazkami o ogólnych wzorach R2OH i R2ONa, w których R2 ma wyzej podane znaczenie, utworzona pochodna 5-0-R2 -D- nksylofuranozy o ogólnym wzorze 3, w którym R2, R3 i R4/inaja wyzej podane znaczenie wydiziela sie ewentualnie w postaci ich adduktów i nastepnie przeksztalca w pochodne D-ksylofuranozy o wzo¬ rze 1 przez reakcje wymiany z rozcienczonymi kwa¬ sami nieorganicznymi i wydziela je.
13. 13. Sposób wedlug zastrz. 12, znamiejiny tym, ze l,2-0-cylkloheksyMdeno-5-0-tx)zylio-D-fujranoze i 1,2-0- -cykloheksylideno-3,5Hanhydro-D-ksylofura'nQze pod¬ daje sie reakcji z alkoholem benzylowym i ben- zylanem sodowym, otrzymujac pochodne 5-0-ben- zyilo-D-ksylofuranozy.
14. 14. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze l,2-0-izopropylideno-5-0-tozylo-D-ksylofuranoze i 1,2- -0nizoipropylideno-3,5-anhydro-D-ksylOifuranoze pod¬ daje sie reakcjo, z alkoholem benzylowym i benzy¬ lanem sodowym otrzymujac pochodne 5-0-benzylo- -D-ksylofuiranozy.
15. 15. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze pochodne D-ksylofuramozy o ogólnym wzorze 3 wy¬ dziela sie w formie adduktu utworzonego z czte¬ rochlorkiem wegla.
16. 16. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze z l,2-0-cykloheksylideno-5-0^tozylo-D^ksylofuranozy w temperaturze pokojowej w metanolowym roz¬ tworze metylami sodowego wytjwairza sie 1,2-cyklo- heksyliideno-S^-anhydro-D-ksylofuranoze.
17. 17. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze z pochodnych D-ksylofuranozy o wzorze ogólnym 4 z alkoholem benzylowym i benzylanem sodowym wytwarza sie w temperaturze 110—130°C pochodne 5-O-benzylo-D-ksylofuranozy o ogólnym wzorze 3.
18. 18. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze l,2-icykloheksylidenOr5-0-benzylo-D-ksylofuiranoze o oleistej konsystencji wydziela sie z czterochlorku wegla lub rozpuszczalników organicznych zawie¬ rajacych czterochlorek wegla w postaci krystalicz¬ nego adduktu z czterochlorkiem wegla.
19. 19. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze z l,2-cykloheksylideno-5-0-benzylo-Dwksylofuranozy lub jej adduktu z czterochlorkiem wegla wytwa¬ rza sie przez hydrolize w temperaturze 90—100°C 0,1—1,0 n wodnym roztworem kwasu solnego 5-0- benzylo-D^ksylofuranoze, która korzystnie wydzie¬ la sie przez krystalizacje z benzenu.
20. 20. Sposób wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze z l,2-(izopiropylideno-5-0-benzylo-DHksylofua:anozy wytwarza sie korzystnie za pomoca hydrolizy w temperaturze 90—100°C 0,1—1,0 n wodnym roztwo¬ rem kwasu solnego 5-O-benzylo-D-ksylofuranoze, która korzystnie wydziela sie za pomoca krysta¬ lizacji z benzenu.
21. 21. Sposób wytwarzania nowych pochodnych D- 5 -iksylofuranozy o wzorze ogólnym 1, w którym R2 oznacza grupe benzylowa, znamienny tym, ze po¬ chodne S-O^tozylo-D-.ksylofuranozy o ogólnym wzo¬ rze 5, w którym R3 oznacza wodór, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupe -arylowa, R4 oznacza atom wodoru, grupe alkilowa o 1—4 atomach weg¬ la, albo R3 i R4 razem oznaczaja mostek alkilenowy o 4—6 czlonach poddaje sie reakcji ze zwiazkami o ogólnych wzorach R^H i R20Na, w których R2 ma wyzej podane znaczenie, utworzone pochodne 5-O-R2 -D-ksylofuranozy o ogólnym wzorze 3; w którym R2, R3 i R4 maja wyzej podane znaczenie wydziela sie ewentualnie w postaci ich adduktów i nastepnie zwiazki o wzorze ogólnym 3 poddaje ireakcji w obecnosci kwasnych katalizatorów z niz¬ szymi alkoholami 'alifatycznymi o ogólnym wzorze RHDH, w którym R1 oznacza grupe alifatyczna o 1—4 atomach wegla, a nastepnie (wydziela sie utwo¬ rzony D-ksylofuranozyd o ogólnym wzorze 2, w którym R1 i Rg maja wyzej podane znaczenie, po czym zwiazki o ogólnym wzorze 2 przeksztalca sie w pochodne D-Jksylofuranozy o wzorze 1 przez re¬ akcje wymiany z rozcienczonymi kwasami nieor¬ ganicznymi i wydziela je.
22. 22. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze l,2-0-cykloheksyliideno-5-OHtozylo-D-furanoze pod¬ daje sie reakcji z alkoholem benzylowym i benzy¬ lanem sodowym, otrzymujac pochodne 5-O-benzylo- -D-ksylofuranozy.
23. 23. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze 1,2-0-izopropylideno-5-O-tozylo-D-ksylofuranoze poddaje sie reakcji z alkoholem benzylowym i ben¬ zylanem sodowym otrzymujac pochodne 5-O-benzy¬ lo-D-ksylofuranozy.
24. 24. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze pochodine DnksylofuTanozy o ogólnym wzorze 3 wy¬ dziela sie w formie adduktu utworzonego z cztero¬ chlorkiem wegla.
25. 25. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze zwiazki o ogólnym wzorze 3 poddaje sie reakcji z alkoholem etylowym w obecnosci kwasnych kata¬ lizatorów i otrzymuje sie etylo-5-O^benzylo-D-ksy- lofuranozyd.
26. 26. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze z pochodnych D-iksylofuranozy o wzorze ogólnym 5 z alkoholem benzylowym i benzylanem sodowym wytwarza sie w temperaturze 110—130°C pochodne 5-O-ibenzylo-D^ksylofuranozy o ogólnym wzorze 3.
27. 27. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze 1,2-cylkloheksylideno-5-0-fbenzylo-D^ksylofuranoze o oleistej konsystencji wydziela sie z czterochlorku wegla lub rozpuszczalników organicznych zawiera¬ jacych czterochlorek wegla w postaci krystaliczne¬ go adduiktu z czterochlorkiem wegla.
28. 28. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze z l,2-cykloheksylideno-5-0-benzylo-D^ksylofuranozy lub jej adduktu z czterochlorkiem wegla wytwarza sie etylo-5-O-ibenzylo-DHksylofuranozyd, korzystnie za pomoca reakcji z roztworem 3—4 n kwasu sol¬ nego w absolutnym alkoholu.
29. 29. Sposób wedlug zastrz. 21, znamienny tym, ze 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 95461 ' 10 z l,2HkO(propylideno-5-0-benKylo-D^fcsylofuranozy wytwarza sie etylo-5-O-benzylo-D-ksylofuranozyd, korzystnie za pomoca reakcji z roztworem 2—4n kwasu solnego w absolutnym alkoholu.
30. 30. Sposób wedlug zastrz, 21, znamienny tym, ze z etylo-5-OHbenzylo-D-ksylofuranozydu wytwarza sie korzystnie za pomoca hydrolizy w temperatu¬ rze 90—100°C z 0,1—1,0 n wodnym roztworem kwa¬ su solnego 5-O-benzylo-Diksylofiuranoze, która ko¬ rzystnie wydziela sie za pomoca krystalizacji z ben¬ zenu. 31. .
31. 31. Sposób wytwarzania nowych pochodnych D- nksylofuranozy o wzorze ogólnym 1, w którym R2 oznacza grupe benzylowa, znamienny tym, ze po¬ chodne 5-O-tozylo-D^ksylofuranozy o ogólnym wzo¬ rze 5, w którym R3 oznacza wodór, grupe alkilo¬ wa o 1—4 atomach wegla, grupe arylowa, R4 o- znacza atom wodoru, grupe alkilowa o 1—4 ato¬ mach wegla, albo R3 i R4 razem oznaczaja mostek alkilenowy o 4—6 czlonach poddaje sie reakcji ze zwiazkami o ogólnych wzorach R20H i R2ONa, w których R2 ma wyzej podane znaczenie, utwo¬ rzone pochodne 5-O-R2 -D-iksylofuranozy o ogól¬ nym wzorze 3, w którym R2, R3 i R4 maja wyzej podane znaczenie wydziela sie ewentualnie w po¬ staci ich adduktów i nastepnie przeksztalca w po¬ chodne D-ksylofuranozy o wzorze 1 przez reakcje wymiany z rozcienczonymi kwasami nieorganiczny¬ mi i wydziela je.
32. 32. Siposób wedlug zastrz. 31, znamienny tym, ze ly2-0-cykloheksyliidenOH5-0-tozylo^D-furanoze pod¬ daje sie reakcji z chlorkiem benzylowym i benzy- lanem sodowym, otrzymujac pochodne 5-O-foenzylo- -D^ksylofuranozy.
33. 33. Sposób wedlug zastrz^ 31, znamienny tym, ze l,2-Onizo;propylideno-5-0^tozylo-D-ksylofuranoze poddaje sie reakcji z alkoholem benzylowym i ben- zylanem sodowym otrzymujac pochodne 5-O-ben- 5 zylo-D-ksylofuranozy.
34. 34. Sposób wedlug zastrz, 31, znamienny tym, ze pochodne D-ksylofuranozy o ogólnym wzorze 3 wy¬ dziela sie w formie adduktu utworzonego z cztero¬ chlorkiem wegla.
35. 35. Sposób wedlug zastrz. 31, znamienny tym, ze z pochodnych Dnksylofuranozy o wzorze ogólnym 5 z alkoholem benzylowym i benzylanem sodo¬ wym wytwarza sie w temperaturze 110—130°C po¬ chodne 5-O-benzylo-Dwksylofuranozy o ogólnym wzorze 3.
36. 36. Sposób wedlug zastrz. 31, znamienny tym, ze l,2^cykloheksylideno-5-0-benzylo-I3^ksylofuxanoze o oleistej konsystencji wydziela sie z czterochlorku wegla lub rozpuszczalników organicznych zawie¬ rajacych czterochlorek wegla w postaci krystalicz¬ nego adduktu z czterochlorkiem wegla.
37. 37. Sposób wedlug zastrz. 31, znamienny tym, ze z l,2-cyfcloheksyliideno-5-0-benzylo-D^ksylofurariOzy lub jej adduktu z czterochlorkiem wegla wytwa¬ rza sie przez hydrolize w temperaturze 90—100°C 0,1—1,0 n wodnym roztworem kwasu solnego 5-0- -ibenzylo-D-iksylofuranoze, która korzystnie wydzie¬ la sie przez krystalizacje z benzenu.
38. 38. Sposób wedlug zastrz. 31, znamienny tym, ze z l,2-izopropylideno-5-0-(benzylo-D-lksylofuranozy wytwarza sie korzystnie za pomoca hydrolizy w temperaturze 90—100°C 0,1—1,0 n wodnym roz¬ tworem kawsu solnego 5-O-benzylo-D-ksylofura- noze, która korzystnie wydziela sie za pomoca kry¬ stalizacji z benzenu. 20 25 30* 95461 R2-0- OH r2_0-CH2 n OH OH OR1 Wzór 1 Wzór 2 R2_o-CH2 o V0H N_Y Wzór OH R2-0-CH2 Wzor 3 N|—<-0<^Ntf Wiar 2 ^v pTS-O—CH2 C^^f-\^cf Wzcrr 5 Wzór 4 Drukarnia Narodowa Zaklad Nr 6, zam. 924/77 Cena 45 zl PL