Opis patentowy opublikowano: 31.03.197S 95386 MKP G06k 13/26 G06k 13/22 G06k 13/18 Int. Cl.2 G06K 13/26 G06K 13/22 G06K 13/18 CZYTELNIA Urzedu Poia*teweqo Twórcy wynalazku: Ludomir Olkusnik, Marek Pawlowski Uprawniony z patentu: Krakowska Fabryka Aparatów Pomiarowych „Mera-Kfap", Kraków (Polska) Uklad napedu niemagnetycznego nosnika informacji ftzledzina techniki. Przedimioteim wynalazku jest uklad napedu tasmowego niemagnetycznego nos¬ nika informacji, w szczególnosci papierowej tasmy dziurkowanej w szybkim czytniku.Stan techniki. W znanych rozwiazaniach ukladów napedu tasmowego nosnika informacji, tasma na¬ pedzana jest za pomoca jednej z dwu stale wi¬ rujacych, sztywno zamocowanych rolek napedo¬ wych przez dociskanie do niej tasmy za pomoca rolki dociskowej usytuowanej w przestrzeni kli¬ nowej miedzy rolkami napedowymi, przy czym osie wszystkich rolek sa do siebie równolegle.Rolca dociskowa wykonana jest z materialu mag¬ netycznego miekkiego i przyciagana jest do ro¬ lek napedowych elektromagnes (np. patent polski nr 653127).Znane tez jest rozwiazanie przedstawione w opisie patentowym czechoslowackim nr 103157, w którym rolka napedzajaca tasme stanowi czesc obwodu magnetycznego w ksztalcie litery U, przy czym skrajne segmenty rolki wykonane sa z ma¬ terialu .magnetycznego miekkiego, srodkowy zas z materialu niemagnetycznego. Rolka dociskowa wykonana z materialu magnetycznego miekkiego stanowi zwore obwodu magnetycznego i w okre¬ sach przeplywu pradu przez cewke elektromagne¬ su, dociska tasme do rolki napedowej.Opisane rozwiazania posiadaja szereg wad, z których najwazniejsze, to w pierwszym przypadku rozbudowania konstrukcja, wymagajaca ze wzgledu na równolegle Usytuowanie trzech rolek wysokiej dokladnosci wykonania. Ponadto czas zadzialania ukladu jest stosunkowo dlugi ze wzgledu na ko¬ niecznosc przemieszczania ciezkiej rolki docisko¬ wej wzdluz wzglednie dlugiej drogi.Podstawowa wada drugiego rozwiazania jest uksztaltowanie rdzenia elektromagnesu w formie litery U, co jest powodem stosunkowo duzego roz¬ proszenia strumienia magnetycznego i stwarza ko¬ niecznosc zwiekszenia mocy elektromagnesu i za¬ silacza. Rozwiazanie to ogranicza równiez sto¬ sowanie ukladu w czytnikach przystcisiowiamycih do czytania informacji z tasm o róznej szeroko¬ sci, poniewaz w przypadku gdy szerokosc tasmy jest mniejsza od dlugosci rolki dociskowej, rolka ta jest przyciagana jedna strona bezposrednio do rolki napedowej i traci równolegle wgledem niej polozenie, które jest podstawowym warunkiem prawidlowego transportu tasmy; natomiast przy tasmie szerzej niz dlugosc rolki dociskowej, tas¬ ma jest dociskana w czasie transportu tylko na czesci swojej szerokosci, co nie stanowi optymal¬ nych warunków transportu.Istota Wynalazku. Zgodnie z wynalazkiem uklad napedu niemagnetycznego nosnika informacji po¬ siada trójkolumnowy rdzen elektromagnesu nape¬ dowego w ksztalcie litery E. Rolka napedzajaca tasme sklada sie z trzech pierscieni wykonanych 95 386i 953SC 4 z materialu magnetycznego miekkiego odzielonych od siebie pierscieniami z materialu niemagnety¬ cznego i polaczonych napedzajacym sworzniem wykonanym z materialu niemagnetycznego. Rolka dociskowa wykonana jest z materialu magnety¬ cznego miekkiego. Trójkolumnowy rdzen elektro¬ magnesu, rolka napedzajaca tasme oraz rolka do¬ ciskowa tworza zamkniety dwustrumieniowy ob¬ wód magnetyczny. Rolka dociskowa stanowi zwo- re zamykajaca ten obwód. Nosnik informacji jest dociskany stale z niewielka sila (np. sila ciezko¬ sci lub sprezyna) przez rolke dociskowa do rolki napedowej, co gwarantuje duza szybkosc zadzia¬ laniaukladu. / \ W celu zapewnienia równoleglosci rolek nape¬ dowej i dociskowej niezaleznie od szerokosci czy¬ tanej tasmy zróznicowano wartosc strumienia ma¬ gnetycznego plynacego przez lewa i prawa czesc rolki dociskowej — zwory, co moze byc uzyska¬ na przez: — zachowanie symetrycznego rdzenia elektromag¬ nesu i symetrycznej rolki napedowej, lecz zwie¬ szenie szczeliny powietrznej miedzy rolka napedo¬ wa i jedna ze skrajnych kolumn rdzenia — zastosowanie w rolce napedowej niemagnety¬ cznych pierscieni oddzielajacych o jednakowej sze¬ rokosci, lecz z materialów o róznej przenikalnosci magnetycznej, przy jednakowych szczelinach, po¬ wietrznych miedzy ta rolka a rdzeniem elektro¬ magnesu. — zastosowanie w rolce napedowej pierscieni od¬ dzielajacych z jednakowego materialu, lecz o róz¬ nych szerokosciach — zachowanie symetrycznej rolki napedowej, lecz zróznicowanie przekrojów skrajnych kolumn rdze¬ nia elektromagnesu.Konsekwencja zastosowania trójkolumnowego rdzenia elektromagnesu oraz rolki napedowej z dwoma pierscieniami niemagnetycznymi jest zmniejszenie rozproszenia strumienia magnieityczne- go i mozliwosc zróznicowania jego wartosci, dzieki czemu uzyskano wieksza sile przyciagianfta rolki do¬ ciskowej w czesci pod która przesuwana jest tas¬ ma (wezsza od dlugosci rolki dociskowej, przez co utrzymano równoleglosc rolek napedowej i dociskowej niezaleznie od szerokosci nosnika in¬ formacji.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad nape¬ du nosnika informacji w przekroju poprzecznym wzdluz linii A—A, fig. 2 — uklad napedu w prze¬ kroju podluznym wzdluz linii B^B, fig. 3 — fragment ukladu napedu wedlug fig. 1 ze zróz¬ nicowanymi szczelinami powietrznymi miedzy rdzeniem elektromagnesu i rolka napedowa.Przyklad wykonania wynalazku. Uklad napedu nosnika informacji sklada sie z trójkolumnowego rdzenia 1 elektromagnesu napedowego wykonane¬ go z materialu magnetycznego miekkiego posiada¬ jacego na srodkowej kolumnie 2 nawinieta cewke sterujaca 3, stale obracajacej sie rolki napedowej 4 napedzanej nie pokazanym na rysunku silnikiem, oraz rolki dociskowej 5 wykonanej z materialu magnetycznego miekkiego. Rolka napedowa 4 jest podzielona na pierscieniowe segmenty, z których srodkowy 6 i skrajny 7 i 8 wykonane sa z ma- terialu magnetycznego miekkkiego, zas segmenty rozdzielajace 9 z materialu niemagnetycznego. Se¬ gmenty magnetyczne i niemagnetyczne sa pola¬ czone sztywno ze soba za pomoca sworznia nape¬ dzajacego 10 wykonanego z materialu niemagne¬ tycznego. Miedzy rolkami napedowa 4 i docisko¬ wa 5 znajduje sie nosnik informacji 11 stale do¬ ciskany z niewielka sila (za pomoca znanej spre¬ zyny) przez rolke dociskowa 5 do wirujacej rol¬ ki napedowej 4.Z chwila przeplywu pradu w cewce 3, w rdze¬ niu 1 elektromagnesu napedowego powstaje stru¬ mien magnetyczny $ rozgaleziajacy sie od srod¬ kowej kolumny 2 rdzenia 1 na dwa strumienie, kazdy zamykajacy sie miedzy srodkowa 2 i jed¬ na ze skrajnych 12, 13 kolumn rdzenia 1 poprzez srodkowy 6 i jeden ze skrajnych 7, 8 segmentów rolki napedowej 4 oraz czesc rolki dociskowej 5.Strumien magnetyczny $ przez silne przyciaganie rolki dociskowej-zwory 5 wywoluje znaczny wzrost sily tarcia miedzy rolka napedowa 4 a nosnikiem 11, co powoduje transport nosnika.Na fig. 3 przedstawiono fragment ukladu nape¬ du, na którym szerokosc h\ szczeliny powietrznej 14 pomiedzy rolka napedowa 4 a kolumnami 2 i 12 rdzenia 1 elektromagnesu jest mniejsza od szerokosci b% szczeliny 15 pomiedzy rolka 4 a kolumna 13 rdzenia 1. Powoduje to zróznicowanie strumienia magnetycznego w ten sposób, ze stru¬ mien o wiekszej wartosci plynie przez kolumny 2 i 12 rdzenia 1, segment 6 i 7 rolki 4 oraz odpo¬ wiednia czesc rolki dociskowej 5. Dzieki temu rolka dociskowa 5 jest przyciagana z wieksza si¬ la do rolki napedowej 4 w czesci pod która znaj¬ duje sie nosnik informacji 11 wezszy od dlugosci rolki '5, przez co zostaje zachowana równoleglosc rolek 4 i 5.Zróznicowanie strumienia magnetycznego mozna osiagnac równiez przez zmniejszenie przekroju jed¬ nej z skrajnych kolumn 12 lub 13 rdzenia 1, badz przez zróznicowanie opornosci magnetycznej rozdzielajacych segmentów 9 rolki napedowej 4, to jest zróznicowianlie ich grubosci, lub tez prze- nikalnoisci magnetycznej ich materialów przy za¬ chowaniu tej samej grubosci. PL