Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad do sterowania napedu, zwlaszcza ciagu walcownicze¬ go.Stan techniki. Znany sposób sterowania polega na tym, ze na podstawie sygnalu z tachogenera- tora i sygnalu zadajacego w postacji analogowej, na wyjsciu regulatora predkosci wypracowuje sie zadana Wartosc pradu twornika. Ponadto do re¬ gulatora predkosci podaje sie sygnal analogowy, który wypracowuje sie w cyfrowym regulatorze astatycznym na podstawie sygnalu wyjsciowego z impuslatora oraz sygnalu czestotliwosci zadanej z cyfrowego bloku zadajacego. Sygnal zadajacy prad wprowadza sie na wejscie regulatora pradu, w którym porównuje sie go z sygnalem proporcjo¬ nalnym do aktualnego pradu silnika, a w wyniku porównania, otrzymanym sygnalem steruje sie kat zaplonu tyrystorowego przeksztaltnika.Znany z polskiego opisu patentowego mr 73 427 uklad analogowo cyfrowy, astatyczny regulacji predkosci obrotowej zawiera dzielnik czestotliwos¬ ci, którego wejscia sa polacaone z czlonem zada¬ jacym i zródlem podstawowej czestotliwosci. Na¬ tomiast jedno jego wyjscie jest polaczone ze wskaz¬ nikiem predkosci i z blokiem róznicowym, a jego drugie wyjscie jest polaczone poprzez analogowy kónwestor odwrotny z regulatorem predkosci. Blok róznicowy jest polaczony ze wskaznikiem predkos¬ ci zadanej i z wyjsciem impulsatora. Wyjscie blo¬ ku róznicowego jest polaczone poprzez licznik re¬ wersyjny i analogowy konwertor prosty z jednym z wejsc regulatora pradkosci, którego pozostale wejscie jest polaczone z wyjsciem tachogeneratora.Wyjscie regulatora pradkosci jest polaczone z jed- nytn z wejsc regulatora pradu, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem ukladu napedo¬ wego. Wyjscie regulatora pradu jest polaczone po^ przez uklad napedowy i tachogenerator z impul- satorem. l0 Niedogodnoscia tego ukladu jest koniecznosc jednoczesnego stosowania tachogeneratora i impul¬ satora oitaz koniecznosc przetwarzania sygnalów w konwertorach cyfrowo analogowych. Ponadto za¬ kres cyfrowego regulatora calkujacego ma nieko- rzystny wplyw na dynamike napedu oraz przere- gulowanie wystepujace w stanach przejsciowych.Istota wynalazku. Sposób, wedlug wynalazku, w którym porównuje sie prad zadany z pradem aktualnym silnika, a w wyniku porównania, o- trzymanym sygnalem steruje sie kat zaplonu ty¬ rystorowego przeksztaltnika a z cyfrowego bloku zadajacego podaje sie wartosc zadana w postaci liczby, do cyfrowego regulatora proporcjonalnego, polega na tym, ze sygnal zadawany podaje sie w postaci liczby odwrotnie proporcjonalnej do war¬ tosci zadanej, którym to sygnalem w regulatorze proporcjonalnym wypracowuje sie sygnal w po¬ staci impulsów prostokatnych o czasie trwania równym róznicy okresów czestotliwosci zadanej i ao mierzonej. Amplituda tych impulsów jest propor- 95 26595 3" cjonalna do wartosci zadanej, a czestotliwosc ko¬ rzystnie dwukrotnie niniejsza od aktualnej. Na- sitepie sygnal wprowadzony do bloku sumujacego usrednia sie w okresie czasu, zaleznym od zadanej dynamiki napedu i od dopuszczalnej pulsacji pra¬ du silnika w stanach przejsciowych. Sygnal usred¬ niony formuje sie w sygnal proporcjonalno-cal- kujacy, bedacy wielkoscia zadana pradu twornika.Wprowadzonym na drugie wejscie bloku sumuja¬ cego sygnalem z astatycznego regulatora cyfrowe¬ go w postaci analogowej, koryguje sie wolno- zmienhe dryfty temperaturowe wzmacniaczy sca¬ lonych. 4 W czasie rozruchu w zaleznosci od stanu wy¬ lacznika katodowego,! przylacznikiem rozruchowym wlacza sie blok rozruchowy.Na wejsciu bloku! rozruchowego ksztaltuje sie liniowo* ftaYastajacy |ygnal. Sygnalem tym oddzia¬ lywuje sie, poprzez pDlok ograniczen, na wielkosc pulapu pradu silnika.Uklad do sterowania napedu zawiera impulsator sprzezony z silnikiem i polaczony z jednym z wejsc cyfrowego regulatora astatycznego i cyfrowego re¬ gulatora proporcjonalnego, których drugie wejscia sa polaczone z cyfrowym blokiem zadawania. Po¬ nadto uklad zawiera regulator pradu polaczony z przeksztaltnikiem tyrystorowym i z przetworni¬ kiem pradowym oraz blok sumujacy i blok roz¬ ruchowy. Jedno wejscie bloku sumujacego jest polaczone z wyjsciem cyfrowym regulatora pro¬ porcjonalnego a drugie wejscie z cyfrowym regu^ latorem astatycznym. Wyjscie bloku sumujacego jest polaczone z wejsciem regulatora pradu. Blok sumujacy jest polaczony poprzez blok ograniczen z blokiem rozruchowym, którego wejscie jest po¬ laczone poprzez styk wylacznika katodowego i styk przelacznika rozruchowego ze zródlem pradu sta¬ lego.Zaleta sposobu i ukladu do sterowania napedu, wedlug wynalazku jest uproszczenie ukladu i zwiekszenie jego niezawodnosci przez wyelimino¬ wanie' proporcjonalnego analogowego regulatora predkosci, a zwlaszcza konwertora cyfrowo-analo- ^owego, którego bledy wymagaly znacznego posze¬ rzenia zakresu calkujacego regulatora. Ponadto uklad pozwala na wyeliminowanie tachogenerato- ra, który w znanych ukladach musial byc stoso¬ wany jednoczesnie z impulsatorem. Dzieki zasto¬ sowaniu bloku sumujacego, ulatwia sie regulacje i optymalizacje ukladu przez prosta zmiane para¬ metrów bloku sumujacego.Objasnienia rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat u- kladu napedu, fig. 2 — schemat bloku rozrucho¬ wego a fig. 3 — schemat bloku sumujacego.Przyklad wykonania. Uklad zawiera cyfrowy blok zadawania 1 polaczony z jednym z wejsc cy¬ frowego regulatora proporcjonalnego 2 i cyfrowe¬ go regulatora astatycznego 3 /fig. 1/. Drugie wej¬ scie regulatora proporcjonalnego 2 i regulatora pradu 3 sa polaczone z impulsatorem 4, sprzezo¬ nym z silnikiem 5. Wyjscie regulatora proporcjo¬ nalnego 2 i regulatora astatycznego 3 sa polaczo¬ ne z blokiem sumujacym 6.* 4 Blok sumujacy 6 jest polaczony poprzez blok ograniczen 7 z blokiem rozruchowym 8, którego wejscie jest polaczone poprzez wylacznik, katodo¬ wy 9 i styk przelacznika rozruchu 10 ze zródlem pradu stalego. Wyjscie bloku sumujacego 6 jest polaczone z wejsciem regulatora pradu 11, które¬ go drugie wejscie jest polaczone poprzez przetwor¬ nik pradowy 12 z przekladnikiem pradowym 13.Wyjscie regulatora pradu 11 jest polaczone z przeksztaltnikiem tyrystorowym 14. Blok rozru¬ chowy 8 zawiera wzmacniacz Vll9 którego wejscie jest polaczone poprzez rezystor Rt z ruchomym stykiem potencjometru PL ./fig. 2/. Potencjometr Px jest wlaczony pomiedzy zródlo pradu a punkt zerowy. Wzmacniacz W± ma sprzezenie pojem¬ nosciowe — rezystywne, przy czym kondensator jest zbocznikowany stykiem przekaznika S, któ- - rego cewka jest wlaczona pomiedzy drugie wej¬ scie We2 bloku a punkt zerowy.Blok sumujacy 6 zawiera wzmacniacz Wg, któ¬ rego wejscie jest polaczone poprzez blok usred¬ nien BU i rezystor R2 z pierwszym wejsciem blo¬ ku We3 a poprzez rezystor R8 i potencjometr R2 z drugim wejsciem We4 bloku 6 /fig. 3/. Wzmac- niacz W2 ma sprzezenie, utworzone przez konden¬ sator C± i rezystor R4 polaczone szeregowo, przy czym kondensator Cj jest zbocznikowany poprzez styk lacznika L kondensatorem C2. Ponadto iwyjs- cie wzmacniacza W2, stanowiace wyjscie bloku jest polaczone z lacznikiem L oraz poprzez rezystor R5 i drugi styk lacznika L z punktem zerowym.Sposób i dzialanie ukladu do sterowania nape¬ du, wedlug wynalazku, polega na tym, ze z cy¬ frowego bloku zadawania 1 podaje sie sygnal war- tosci zadanej, w postaci liczby odwrotnie propor- _ cjonalnej do wartosci zadanej, do cyfrowego re¬ gulatora proporcjonalnego 2. A drugi sygnal za¬ danej czestotliwosci, w postaci analogowej, po¬ daje sie do cyfrowego regulatora astatycznego 3. 40 Na drugie wejscia regulatorów 2 i 3 wprowadza sie sygnal z impulsatora 4.W regulatorze proporcjonalnym 2 wypracowuje sie sygnal w postaci impulsów prostokatnych o czasie trwania równym róznicy okresów czesto- 45 tliwosci zadanej i mierzonej. Amplituda tych im¬ pulsów jest proporcjonalna do wartosci zadanej, a czestotliwosc dwukrotnie mniejsza od aktualnej.Sygnal ten wprowadza sie do bloku sumujacego 6, gdzie usrednia sie go w okresie czasu zaleznym 50 od zadanej dynamiki napedu i od dopuszczalnej pulsacji pradu silnika w stanach przejsciowych.Usredniony sygnal formuje sie w sygnal propor- cjonalno-calkujacy, bedacy wielkoscia zadana pradu. Sygna-l w postaci analogowej, podaje sie 55 z regulatora astatycznego 3 na drugie wejscie We4 bloku sumujacego 6, którym koryguje sie wolno* zmienne dryfty temperaturowe wzmacniaczy sca¬ lonych. W czasie rozruchu w zaleznosci od stanu wylacznika katodowego 9, przelacznikiem rozrQ- eo chowym 10, wlacza sie blok rozruchowy 8, w któ¬ rym na wyjsciu ksztaltuje sie liniowo narastaja¬ cy sygnal. Sygnalem tym oddzialywuje sie poprzez blok ograniczen 7 na wielkosc pulapu pradu sil¬ nika;- Sygnal wyjsciowy z bloku sumujacego 6, 05 bedacy sygnalem zadanym pradu twornika poda-5 95265 6 je sie do regulatora pradu 11, w którym porów¬ nuje sie sygnal zadany z aktualna wartoscia pra¬ du silnika a w wyniku porównania, otrzymanym sygnalem steruje sie kat zaplonu tyrystorowego przeksztaltnika 14. PL