Przedmiotem wynalazku jest uklad centralnego zasilania zespolu silników hydraulicznych, szcze¬ gólnie okretowych urzadzen pokladowych.Znane sa rozwiazania centralnych ukladów ste¬ rowania, w których pompa zaopatrzona jest w re¬ gulator stalego cisnienia utrzymujacy stala, ma¬ ksymalna wartosc cisnienia w przewodzie tlocz¬ nym oraz dostosowujacy wydajnosc pompy do aktualnego sumarycznego zapotrzebowania pracu¬ jacych w danej chwili silników hydraulicznych.Wada znanych ukladów sterowania sa straty ci¬ snienia zwiazane z dlawieniem w zespolach ste¬ rowania strumienia o stalym maksymalnym cisnie¬ niu w przewodzie centralnym do wartosci cisnie¬ nia duzo nizszego w przewodzie zasilajacym silnik.Celem wynalazku jest skonstruowanie ukladu centralnego zasilania o maksymalnie zmniejszo¬ nych stratach cisnienia z dostosowaniem wydaj¬ nosci pompy do sumarycznej chlonnosci pracuja¬ cych aktualnie silników hydraulicznych oraz cis¬ nienia w przewodzie tlocznym pompy do 'cisnienia w przewodzie doplywowym najbardziej obciazo¬ nego aktualnie silnika hydraulicznego. Cel ten zo¬ stal osiagniety przez polaczenie* zespolu pompy z (blokami sterowania za pomoca czterech przewo¬ dów centralnych, to jest przewodu doplywowe¬ go, przewodu odplywowego, przewodu przecieków i przewodu sterowania, który polaczono z regula¬ torem pompy, dla przekazywania sygnalu dsnie- nia z przewodu doplywowego silnika hydraulicz¬ nego, najbardziej obciazonego w danej chwili.Sterownik hydrauliczny do zdalnego sterowania polaczony jest równolegle z zaworem dlawiacym i rozdzielaczem centralnym. Sterowrtik ten po¬ laczony jest z blokiem sterowania poprzez blok przelaczania przewodów, umozliwiajacy podlacze¬ nie jednego lub kilku stanowisk zdalnego stero¬ wania. W bloku sterowania umieszczony zostal zawór izwrotny, polaczony z kanalem usytuowanym miedzy zaworem róznicowym i zaworem dlawia¬ cym a takie z przewodem sterowania, który po¬ laczony jest ze zbiornikiem poprzez dlawik.Przewód doplywowy, którym zasilane sa równo¬ legle pracujace siMhi hydraullcaane polamano z tym silnikiem poprzez zawór róznicowy, zawór dlawiacy i rozdzielacz centralny oraz zawór zwirot- ny, a takze przez samoczynny zawór odcinajacy.Suwak rozdzielacza hamulcowego usytuowany jest wspólosiowo i polaczony mechanicznie z su¬ wakiem rozdzielacza centralnego, zas rozdzielacz chlonnosci silnika hydraulicznego usytuowano wspólosiowo i polaczono mechanicznie z suwakiem zawoRi dlawiacego. Zastosoawano tez regulator pompy do ustalania cisnienia w przewodzie do¬ plywowym o pewna stala wartosc od cisnienia w przewodzie sterowania.W ukladzie sterowania zastosowano kanal mie- dzyblokowy laczacy samoczynny zawór odcmafo- 95 211^ 95211 ey przy ustawieniu rozdzielacza centralnego w kie¬ runku nawijania liny z zaworem redukcyjnym wpuszczajacym czynnik roboczy z kanalu do prze¬ wodu przecieków przy wzroscie cisnienia ponad wartosc zalozona, przy czym zawór ten jest ste¬ rowany z kanalu miedzyblokowego. Zawór odci¬ najacy, laczy przewód doplywowy i przewód od¬ plywowy umieszczony jest za odgalezieniem do najbardziej oddalonego od zespolu pompy bloku sterowania. ^ Zastosowanie ukladu wedlug wynalazku zapewni maksymalne zmniejszenie w warunkach ukladu centralnego straty cisnienia i dostosowanie wydaj¬ nosci pompy do sumarycznej chlonnosci pracuja¬ cych silników hydraulicznych oraz cisnienie w przewodzie tlocznym pompy do cisnienia w prze¬ wodzie doplywowym najbardziej aktualnie obcia¬ zonego silnika hydraulicznego. Przez podwyzsze¬ nie sprawnosci ukladu uzyska sie mniejsze obcia¬ zenie zespolu pompowego, co jest istotne przy ste¬ rowaniu okretowych urzadzen pokladowych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ogól¬ ny polaczen ukladu, a fig. 2 przedstawia schemat polaczen w blokach.Zespól pompy 1 polaczony jest przewodem 2 doplywowym, przewodem 3 odplywowym, przewo¬ dem 4 przecieków oraz przewodem 5 sterowania, który polaczony jest tez z regulatorem 6 pompy liz blokiem 7 sterowania, przy czym blok ten polaczony jest z blokiem 8 zaworu 9 redukcyjne¬ go i z blokiem 10 pomocniczego zaworu 11 reduk¬ cyjnego oraz blokiem 12 rozdzielacza 13 hamulca sterowanego silownikiem 14 i sprezyna 15, a tak¬ ze z blokiem 16 rozdzielacza 17 zmiany chlonnosci silnika 18, blokiem 19 zespolu sterowanego zaworu przelewowego i zaworu 21 zwrotnego oraz blo¬ kiem 22 zaworu 23 odcinajacego i blokiem 24 prze¬ laczania przewodów 25, 26, sterowników 27 ukla7 du zdalnego sterowania.W bloku 7 sterowania umieszczony jest zawór 28 zwrotny polaczony z kanalem 29 usytuowanym miedzy zaworem 30 róznicowym, a zaworem 31 dlawiacym oraz przewodem 5 sterowania, który polaczony jest tez ze zbiornikiem 32 poprzez dla¬ wik 33. Przewód 2 doplywowy, przez który zasi¬ lane sa równolegle pracujace silniki 18 hydraulicz¬ ne, polaczony jest z samoczynnym zaworem 23 od¬ cinajacym poprzez zawór 9 redukcyjny, zawór róznicowy, zawór 31 dlawiacy oraz rozdzielacz 34 centralny. Zespól sterowania hamulca silnika 18 hydraulicznegoT w postaci silownika 14 i sprezy¬ ny- 15 polaczony jest z rozdzielaczem 13 hamulco¬ wym zasilanym z zaworu 11 redukcyjnego, a sil¬ nik ten polaczono z rozdzielaczem 17 chlonnosci - zasilanym z kanalu 35 laczacego zawór 31 dla¬ wiacy z rozdzielaczem 34 centralnym. Przewód 2 doplywowy posiada tez zawór 36 odcinajacy i filtr 37. Rozdzielacz 34 centralny i zawór 31 dla¬ wiacy sa zespolone z dzwignia 39 sterowania recz¬ nego.W bloku 24 przelaczania umieszczone sa dlawi¬ ki 40 ograniczajace predkosc wzrostu szczeliny zaworu 31 dlawiacego oraz suwaki 41 i sprezyny 42 umozliwiajace zdalne sterowanie wieksza iloscia sterowników 27. Przewody 43, i 44 doplywowe silnika 18 hydraulicznego zabezpieczane sa dwoma niezaleznymi zaworami 45 bezpieczenstwa.W bloku 19 umieszczone sa dwa zespoly 46 zaworu dlawiacego i zwrotnego polaczone z ste¬ rowanym zaworem 20 przelewowym. Na doplywie ipompy 1 umieszczona jest pompa 47 pomocnicza wspólpracujaca z zaworem 48 przelewowym. Za- wór 31 dlawiacy o zmiennej szczelinie wraz z — szeregowo przed zaworem dlawiacym usytuowa¬ nym zaworem 30 róznicowym tworza zespól regu¬ latora przeplywu. Zespól ten zasilany jest z za¬ woru 9 rediukcyjnego poprzez kanal 49, Silownik 14 polaczony jest z rozdzielaczem 13 hamulca prze¬ wodem 50. . .Rozdzielacz 34 centralny polaczony jest z zespo¬ lem zaworu 20 przelewowego sterowanego i za-' woru 21 zwrotnego, oraz z samoczynnym zaworem 23 odcinajacym kanalem 51 miedzyiblokowym. Za¬ wór odcinajacy 36, laczacy przewód 2 doplywowy i przewód 3 odplywowy umieszczony jest za od¬ galezieniem ido najbardziej oddalonego od zespolu pompy bloku sterowania do rozgrzewania zespo¬ lu pompy przy niskich temperaturach otoczenia.W momencie przesterowania za pomoca dzwigni 39 lub sterownika 27 rozdzielacza 34 centralnego z polozenia srodkowego, w polozenie laczace ka¬ nal 35 i zawór 31 dlawiacym i z jednym przewo¬ dem 43, 44 doplywowym silnika 18 hydraulicznego, zas pozostaly przewód 43, 44 z przewodem 3_od- plywowym, w kanale tym wzrasta cisnienie do wartosci wymaganej przez silnik 18 hydrauliczny.Wzrostowi cisnienia towarzyszy, dzieki (zadziala¬ niu zaworu 30 róznicowego równoczesny wzrost ci¬ snienia w kanale 29 usytuowanym miedzy zawo¬ rem 30 róznicowym i zaworem 31 dlawiacym do wartosci nieco wyzszej. W sytuacji gdy cisnienie w tym kanale przekroczy wartosc cisnienia w przewodzie 5 sterowania sygnal tego zjawiska zo¬ stanie przekazany poprzez zawór 28 zwrotny do regulatora 6 pompy 1.Czas przekazywania sygnalu cisnienia z prze- 45 wodu .5 sterowania do regulatora 6 wynika z pred¬ kosci rozchodzenia sie fali cisnienia i ze zmiany objetosci cieczy i przewodu w wyniku wzrostu ci¬ snienia oraz z natezenia strumienia skierowanego do tego przewodu z przewodu 2 doplywowego. Na- 50 tezenie strumienia zalezy z kolei od aktualnej wydajnosci pompy 1 oraz wielkosci szczeliny w zaworze 30 róznicowym, '(zawór 9 redukcyjny jest otwarty w okresie, gdy cisnienie w kanale 49 jest • nizsze od zalozonego). 55 Pole szczeliny w zaworze 30 róznicowym lacza¬ cej kanaly 29, 49 przy wzroscie cisnienia w kana¬ le 35 laczacym zawór 31 dlawiacy z rozdziela¬ czem .34 centralnym powieksza sie gwaltownie. Jest to zasadnicza przyczyna, dla której sygnal cisnie- 60 nia z przewodu 43, 44 doplywowego silnika 18 hydraulicznego do przewodu 5 sterowania przeno¬ szony jest z kanalu 29, a nie bezposrednio z ka¬ nalu 35 za zaworem 31 dlawiacym, którego pole w okresie przesterowania rozdzielacza 34 central- 65 nego jest nieznaczne. 3995211 6 W polozeniu srodkowym dzwigni 39 lub stero¬ wnika 27 pole zaworu 31 dlawiacego jest niewiel¬ kie, a kanal 35 polaczony jest z przewodem 3 od¬ plywowym w celu niedopuszczenia do wzrostu, w efekcie przecieków w zaworze 30 róznicowym, cisnienia w kanale 29, skad brany jest sygnal do przewodu 5 sterowania. W poczatkowym okresie wychylania dzwigni 39, badz sterownika 27 z po¬ lozenia srodkowego przesterowany zostaje rozdzie¬ lacz 34 centralny, po czym nastepuje wzrost szcze¬ liny zaworu 31 dlawiacego, .zas w polozeniu srod¬ kowym tych dzwigni silnik 18 hydrauliczny blo¬ kowany jest hamulcem, który zaciskany jest lub zwalniany sprezyna 15 i silownikiem 14 sterowa¬ nym rozdzielaczem 13 hamulcowym, laczacym przewód 50 do silownika 14 z przewodem 4 prze¬ cieków.W trakcie wychylania dzwigni 39, odblokowanie hamulca, wyprzedza podobnie jak przesterowanie rozdzielacza 34 centralnego poczatek wzrostu stru¬ mienia skierowanego do silnika 18 hydraulicznego przez mechaniczne polaczenie rozdzielacza 13 ha¬ mulca z rozdzielaczem 34 centralnym, zas w trak¬ cie powrotu tej dzwigni do polozenia srodkowego predkosc silnika zmniejsza sie do zera i nastepuje zaciskanie hamulca z powrotem. Zmniejszenie chlonnosci silnika 18 hydraulicznego w okresie nie- . wielkich obciazen (ma przyklad w okresie nawija¬ nia lub odwijania z bebna liny nieobciazonej wcia¬ garki) pozwala na powiekszenie jego predkosci przy niezmienionym natezeniu strumienia zasila¬ jacego.W pierwszym okresre przesuwania suwaka zawo¬ ru 31 dlawiacego przez wychylanie dzwigni 39 lub sterownika 27 z polozenia srodkowego poi wieksza sie pole szczeliny tego zaworu od wielkosci mi¬ nimalnej do maksymalnej, a suwak rozdzielacza 17 chlonnosci pozostaje w polozeniu srodkowym, zas dalsze wychylanie tych dzwigni powoduje przesuw tego rozdzielacza z polozenia srodkowego do koncowego.Wychylenie dzwigni 39 powoduje w okresie po¬ czatkowym wzrost predkosci silnika 18 hydraulicz¬ nego przy maksymalnej jego chlonnosci na obrót, az do osiagniecia predkosci nominalnej, zas dal¬ sze wychylenie zmniejsza chlonnosc tego silnika przy niezmienionym strumieniu, zasilajacym.Uklad centralnego zasilania jest ukladem otwar¬ tym, poniewaz w okresie, gdy silnik 18 hydrau¬ liczny pracuje jak pompa, to jest w okresie gdy kierunek obciazenia i jego predkosci jest zgod¬ ny na przyklad w okresie, gdy z bebna napedza¬ nej wciagarki odwiijana jest obciazona lina, od¬ plyw oleju z silnika jest dlawiony w przewodzie 43 doplywowym. W okresie, gdy kanalem 51 imie- dzyblokowym strumien doplywa do tego przewodu zawór 21 zwrotny otwiera sie umozliwiajac swo-" bodny przeplyw.Natomiast w sytuacji, w której przez rozdzielacz 34 icentralny, strumien zostanie skierowany do przewodu 44, to odplyw przewodem 43 do kana¬ lu 51 bedzie mozliwy jedynie przez zawór 20 przelewowy, do otwarcia tego zaworu konieczny jest wzrost cisnienia.W okresie pracy automatycznej wciagarki cu¬ mowniczej, obok sterowania przez operatora ko¬ nieczne jest sterowanie samoczynne, przy czym wciagarka utrzymuje staly naciag liny zarówno w okresie nawijania jak i odwijania, badz zatrzy¬ mania tej wciagarki, przez zawór 9 redukcyjny, który redukuje w kanale 49 do okreslonej wartos¬ ci cisnienie oleju doplywajacego z przewodu 2 do¬ plywowego, a takze przy pewnym wzroscie tego cisnienia, umozliwia jego przeplyw z kanalu 49 do przewodu przecieków.Samoczynny zawór 23 odcinajacy sterowany jest cisnieniem z kanalu 51 miedzyblokowego i spre¬ zyna. W okresie, gdy kanal ten polaczony jest przez- rozdzielacz 34 centralny z kanalem 35 do- - plywowym, to w kanale tym powstanie cisnienie bliskie cisnieniu samoczynnego sterowania, zas si¬ la tego cisnienia pokona sile sprezyny otwierajac przeplyw w zaworze 23, zas w okresie, gdy kanal 51 polaczony, jest z przewodem 3 odplywowym to panuje w nim cisnienie nizsze, a samoczynny za¬ wór 23 jest zamkniety.W okresie, gdy dla utrzymania naciagu llny.ko- nieczne jest jej nawijanie, olej z zaworu 9 re¬ dukcyjnego poprzez zawór 30 róznicowy zawór 31 dlawiacy, rozdzielacz 34 centralny, zawór 21 zwro¬ tny badz zawór 23 odcinajacy doplywa do prze¬ wodu 43 doplywowego, zas w okresie, w którym dla utrzymania naciagu liny-konieczne jest pewne jej odwijanie' olej do silnika 18 doplywa prze¬ wodem 44 z przewodu 3 odplywowego, a odply¬ wa przewodem 43 przez otwarty zawór 23 odcina¬ jacy, rozdzielacz 34 centralny, zawór 31 dlawiacy, otwarty zawór 30 róznicowy oraz zawór 9 reduk¬ cyjny do przewodu 4 przecieków. PL