PL94910B1

PL94910B1 -

Info

Publication number: PL94910B1
Application number: PL16477773A
Authority: PL
Priority date: 1973-08-21
Filing date: 1973-08-21
Publication date: 1977-09-30

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych ftalimidu o ogólnym wzorze l, w którym X i X* oznaczaja atom wodoru, chlorowca, grupe alkilowa o l—4 atomach wegla, grupe CF3, grupe alkoksylowa o l—4 atomach wegla, benzyloksylowa, dwualkiloaminowa o l—4 atomach wegla w czesci alkilo¬ wej, tioalkilowa o l—4 atomach wegla, hydroksylowa, alkilosulfonylowa o l—4 atomach wegla, alkanoiloamino- wa o l—4 atomach wegla lub grupe nitrowa, Y oznacza grupe -COOR3 -CONHR8, -CONHR3R4,, —CONHR5/2, CONHN*/R6/3 -halogenek",»lub —CN z zastrzezeniem, ze co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza podstawnik inny niz atom wodoru, kazdy z symboli Ri i R2 oznacza grupe alkilowa o l -4 atomach wegla albo lacznie z atomem wegla, do którego sa przylaczone oznaczaja grupe cykloalkilowa o 4—11 atomach wegla, ewentualnie podstawiona grupe metylowa, R3 i R4 oznaczaja atom wodoru lub grupe alkilowa o l —4 atomach wegla, R5 i R6 oznaczaja grupe alkilowa o l —2 atomach wegla a R8 oznacza grupe metylowa lub grupe o ogólnym wzorze 2, w którym Z i X oznaczaja atom wodoru, chlorowca, grupe alkilowa o l-2 atomach wegla, grupe —CF3 lub —OCH3 a takze mieszanin tych zwiazków a zwlaszcza izomerycznych mieszanin okreslo¬ nych wyzej zwiazków, które sa szczególnie interesujace.

Zwiazki te sa uzyteczne jako srodki regulujace wzrost roslin oraz jako produkty posrednie przy wytwarza¬ niu srodków regulujacych wzrost roslin. Zwiazki o wzorze l, w którym Y oznacza grupe —COOR3 a R3 oznacza atom wodoru sa uzytecznymi produktami posrednimi, jakkolwiek wiele z tych zwiazków jest równiez bardzo skutecznymi srodkami do regulacji wzrostu roslin.

Zgodnie z wynalazkiem, nowe zwiazki o ogólnym wzorze l otrzymuje sie na drodze reakcji nukleofllowego podstawienia pomiedzy odpowiednia amina o ogólnym wzorze 4 i odpowiednia pochodna kwasu o-ftalowego o ogólnym wzorze 3. Ogólnie reakcje te opisuje schemat I, na którym w wystepujacych tam wzorach X, X', Ri, R2 i Y maja znaczenie podane dla wzoru l, Ti i T2 oznaczaja grupy nukleofilowe, które ulegaja przemieszczeniu, przy czym moga one byc polaczone z wytworzeniem pierscienia jak to ma miejsce w przypadku bezwodników kwasowych.2 94910 W przypadku bezwodników pochodne ftalimidu o ogólnym wzorze 1 otrzymuje sie na drodze reakcji pochodnej a-aminowej o wzorze 4 z pochodna bezwodnika ftalowego o ogólnym wzorze 5. Reakcje rozpoczyna sie przez podgrzewanie, przy czym korzystna jest temperatura od okolo 100 do 175°C, a najlepsza od 100 do 150°C. Reakcje prowadzi sie korzystnie w rozpuszczalniku, takim jak rozpuszczalnik aprotonowany oraz przy uzyciu zasady takiej jak trzeciorzedowa amina, jak np. trójetyloamina. Jako rozpuszczalniki stosuje sie toluen, ksylen, dwumetyloformamid i kwas octowy.

Alternatywnie, ikcje mozna prowadzic przez stapianie pochodnej a-aminowej i bezwodnika ftalowego w temperaturze 150 do 250°C, a najlepiej w temperaturze 180-210°C. Reakcje przedstawiono na schemacie II, nalctórym w wystepujacych tam wzorach X, X', Rt, R2 i Y maja znaczenia podane dla wzoru 1.

Jakkolwiek wysoka temperatura jest wskazana dla opisanych wyzej reakcji to stwierdzono, ze w przypadku gdy Y oznacza grupe -CN i reakcje prowadzi sie w temperaturze 60°C lub nizszej, powstajacy kwas ftalaminowy mozna poddac cyklizacji.

Zgodnie z tym, ftalimidoacetamidy mozna otrzymac na drodze reakcji odpowiedniego bezwodnika ftalowe¬ go z wlasciwym a,a-dwupodstawionym-a-aminonitrylem, w celu uzyskania odpowiedniego kwasu ftalaminowego.

Reakcje prowadzi sie w temperaturze od okolo 20 do 60°C z obojetnym rozpuszczalnikiem, takim jak eter, tetrahydrofuran, chloroform, chlorek metylenu, benzen, toluen itp. Uzyskany w ten sposób kwas ftalamowy poddaje sie nastepnie cyklizacji do odpowiedniego ftalimido-nitrylu. W tym celu ogrzewa sie go w temperaturze od okolo 0 do 100°C z czynnikiem dehydratujacym, takim jak bezwodnik octowy, chlorek acetylu, chlorek tionylu itp. Hydratacje tak utworzonego ftalimidonitrylu prowadzi sie dogodnie przy uzyciu mocnego kwasu, takiego jak kwas siarkowy, najlepiej w obecnosci nie mieszajacego sie rozpuszczalnika, takiego jak chlorek mety¬ lenu lub chloroform itp, w temperaturze od okolo —10 do +30°C. Reakcje te przedstawiono na schemacie III, na którym przykladowo wskazano podstawiony bezwodnik ftalowy, przy czym X, X', Ri i R2 maja wyzej podane znaczenia.

Alternatywnie, odpowiedni a-aminoester mozna poddac reakcji z wlasciwym bezwodnikiem ftalowym do estru ftalamidowego.

Alternatywnie, zwiazki o wzorze 1 mozna otrzymywac przez reakcje zwiazku o ogólnym wzorze 4, w którym Rt, R2 i Y maja wyzej podane znaczenia z tym wyjatkiem, ze Y nie moze oznaczac grupy -CONHN+/Ró/3 • halogenek", z podstawionym chlorkiem ftalilu o ogólnym wzorze 7, w którym X iX' maja wyzej podane znaczenia, a R9 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, z wytworzeniem produktu o ogól¬ nym wzorze 8, który mozna nastepnie poddac cyklizacji do produktu o ogólnym wzorze 1, w którym X, X', Rx, R2, R9 i Y maja wyzej podane znaczenia, z tym wyjatkiem, ze Y nie moze oznaczac grupy -CONHN7Ró/3 * ha¬ logenek? Róznorodny i najbardziej wyrazny efekt regulacji wzrostu roslin uzyskuje sie przy uzyciu zwiazków o ogól¬ nym wzorze 1, w którym X i X* oznaczaja atom wodoru, chlorowca, grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, grupe alkanoiloaminowa o 1-4 atomach wegla, grupe CF3, grupe alkoksylowa o 1-4 atomach wegla,benzyloksylowa, dwualkiloaminowa o 1-4 atomach wegla w czesci alkilowej tio-alkilowa o 1-4 atomach wegla; hydroksylowa, alkilosulfonylowa o 1-4 atomach wegla lub grupe nitrowa, Y oznacza grupe -COOR3, CONHR8, -CONR3R4, -CONHNR5/2, -CONHN+/R6/3 • halogenek" lub grupe -CN, kazdy z symboli Rt i R2 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla lub grupy te lacznie oznaczaja grupe cykloalkilowa o 4-11 atomach wegla, ewentualnie podstawiona grupa metylowa, R3 i R4 oznaczaja atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla oraz Rs i R6 oznaczaja grupe alkilowa o 1-2 atomach wegla i R8 oznacza grupe -CH3 lub grupe o ogólnym wzorze 2, w którym Z i Z' oznaczaja atom wodoru, chlorowca lub grupe alkilowa o 1-2 atomach wegla, CF3 lub -OCH3.

W grupach nowych pochodnych ftalimidu wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku mozna wyodrebnic dwie wybrane grupy zwiazków ze wzgledu na ich dzialanie.

Pierwsza stanowia pochodne ftalimidu o ogólnym wzorze 9, w którym X oznacza atom wodoru, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla lub grupe nitrowa, Y oznacza grupe —COOR3, -CON/R4/2, —CONHN/R5/2, -CONHN7Ró/3 # halogenek" lub -CN, kazdy z symboli Ri i R2 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla lub lacznie z atomem wegla, do którego sa przylaczone oznaczaja one grupe cykloalkilowa o 4—11 atomach wegla, R3 i R4 oznaczaja atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, a R5 i R6 oznaczaja grupe alkilowa o 1-2 atomach wegla.

Druga grupe stanowia pochodne ftalimidu o ogólnym wzorze 9, w którym X oznacza atom chlorowca, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, alkanoiloaminowa o 1—4 atomach wegla lub grupe nitrowa, Y oznacza grupe COOR3, -CONHR8-, -CON/R^, -CONHN/R5/2, -CONHN^/Re/s -halogenek" lub -CN kazdy z symboli Ri i R2 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla lub lacznie z atomem wegla, do którego sa przylaczone oznaczaja one grupe cykloalkilowa o 4—11 atomach wegla, R3 i R4 oznaczaja atom wodoru lub94910 3 grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, R5 i R6 oznaczaja grupe alkilowa o 1-2 atomach wegla, RH oznacza grupe metylowa lub grupe o ogólnym wzorze 2, w którym Z i Z' oznaczaja atom wodoru, chlorowca, grupe alkilowa o 1—2 atomach wegla, grupe -CF3 lub —OCH3.

Niespodziewanie stwierdzono, ze w rzeczywistosci wszystkie rosliny reaguja bardzo wyraznie w pozadanym kierunku bez wzgledu na sposób nakladania lub charakter zwiazku albo stosowanej mieszanki.

Ponadto stwierdzono, ze chociaz wplyw na regulacje wzrostu roslin zwiazków okreslonej powyzej klasy zmienia sie w zaleznosci od rosliny u poszczególnego zwiazku, to wszystkie zwiazki sa bardzo aktywne przy uzyciu ich w malych dawkach i zaden z nich nie jest fitotoksyczny nawet przy nakladaniu w ilosci 32 funty na akr powierzchni. W praktyce, w celu uzyskania pozadanego efektu regulacji wzrostu roslin nalezy stosowac, jak stwierdzono, od okolo 0,06 do 32 funtów na akr, a najlepiej od 0,06 do 4,0 funtów na akr.

Do pozadanych efektów uzyskiwanych przy uzyciu tych zwiazków naleza: zwiekszenie miedzywezli czego dowodzi zwiekszenie ich dlugosci oraz zwiekszenie suchej masy, zwiekszenie rozmiaru ilosci czego dowodzi powiekszenie ich suchej masy, wywolanie kwitnienia i/lub przesiewania u pewnych roslin, zwiekszenie zwiazków owoców u bulwiastych roslin, zwiekszenie szybkosci wylaniania sie kielków i zwiekszenie wysokosci roslin kielkowatych, opóznienie starzenia, zwlaszcza roslin kwiatowych i wywolanie otwarcia lub rozprzestrzenienia sie gron owoców, np. winogron i w tym samym zmniejszanie prawdopodobienstwa grzybicy.

Korzysci zwiazane ze zwiekszeniem dlugosci miedzywezli sa wielokrotne. Oprócz ogólnego wzrostu rosli¬ ny i jej masy powoduje to otwarcie i rozprzestrzenianie lisci co na ogól, na skutek lepszej wentylacji, zmniejsza podatnosc rosliny na choroby. Ponadto, zwiekszenie dlugosci miedzywezli jest szczególnie korzystne dla takich upraw jak fasola sojowa, bawelna, tyton, trzcina cukrowa, drzewa i zboze siewne. W przypadku fasoli sojowej stwierdzono, ze nizsze straki, które traci sie na ogól.podczas zniw poniewaz znajduja sie ponizej elementów scinajacych zniwiarki, sa wystarczajaco podwyzszone w efekcie wydluzenia kolanek roslin zbieranych w trakcie zniw. W efekcie zwieksza to zbiory fasoli sojowej o 3 do 4 buszali na akr oraz ulatwia i przyspiesza zniwa.

Podobnie wydluzenie miedzywezli bawelny i tytoniu podnosi nizsze kulki bawelny i liscie tytoniu na tyle aby zapobiec normalnemu, naturalnemu rozkladowi lub zniszczeniu (tj. uszkodzeniomi chorobom).

W przypadku trzciny cukrowej i drzew, wydluzenie miedzywezli zwieksza wysokosc trzciny i drzew i pro¬ wadzi zatem do wiekszych zbiorów i powieksza wyrab drewna. Wydluzenie miedzywezli zbóz siewnych pod¬ wyzsza kitki zbóz, tj. meski organ rosliny znajduje sie na tyle wysoko, ze moze byc zdjety ze wszystkich roslin na polu przez pojedyncze scinanie przed zapyleniem. Mozna nastepnie pokierowac zapyleniem w celu pozadane¬ go skrzyzowania zbóz.

Korzysc wyplywajaca ze zwiekszenia rozmiaru lisci jest oczywista, a szczególnie wazna w przypadku tych roslin, z których zbiera sie liscie. Przykladami takich zbiorów sa tyton, zbiory pasz i lisciastych warzyw, takich jak szpinak, burak, botwina, salata i kapusta.

Przyspieszenie kwitnienia i rozsiewania wazne jest dla roslin, które wyrastaja z nasion. Waznymi roslinami tego typu sa salata, rzodkiewka, burak cukrowy, burak czerwony, brukselka, kalafior i marchew.

Stosujac zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku uzyskuje sie zwiekszenie owoców roslih bul¬ wiastych, takich jak ziemniaki. Pod wplywem omawianych tu zwiazków rosliny dostarczaja 2 lub 3 razy tyle ziemniaków w stosunku do roslin nie poddawanych ich dzialaniu. Ponadto, pod wplywem tych zwiazków ziemniaki sa duzo bardziej jednorodne, choc tylko przecietnego rozmiaru. Jest to jednak zaleta w przypadku uzycia ziemniaków w puszkach.

Dzieki stosowaniu zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku uzyskuje sie zwiekszenie szyb¬ kosci wylaniania sie kielków i zwiekszenie wysokosci roslin kielkowatych. W pewnych regionach, na przyklad w delcie Missisipi w Stanach Zjednoczonych, struktura gleby i warunki wilgotnosci moga nastreczac rolnikom powazne trudnosci. Dla zapewnienia kielkowania roslin w tym rejonie konieczne jest czasami glebokie wysianie roslin. Jesli rosliny wylonia sie przed ciezkimi deszczami, dojrzewanie jest zazwyczaj normalne. Jesli jednak deszcze wystapia przed posadzeniem i wylonieniem, nierzadko wystepuje zeskorupienie powierzchni gleby. Ro¬ sliny, które nie wylonily sie do tego czasu nie moga przelamac skorupy i na ogól gnija w glebie. Mozliwe jest wówczas jedynie powtórne posadzenie.

Korzystne byloby zatem uzycie takiego zwiazku, który przyspieszalby kielkowanie i zwiekszal szybkosc wzrostu wysianych roslin.

Zaleta wynikajaca z zastosowania zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku jest opóznienie starzenia sie roslin. Efekt ten jest szczególnie wazny dla szkólkarzy i kwiaciarzy, dla których pozadane jest wydluzenie okresu wegetacji kwiatów na roslinach kwiaciastych.

Nieoczekiwanie stwierdzono, ze opisane powyzej pochodne ftalamidu, a zwlaszcza amidy halo-podstawio- nego kwasu ftalimidocykloalkilokarboksylowego, wykazuja takie wlasnosci.4 94910 Stwierdzono równiez, ze skutecznosc dzialania tych zwiazków jako srodków regulujacych wzrost roslin nie jest ograniczona do danej mieszanki lub metpdy jej nakladania. Aktywne zwiazki mozna przygotowac w postaci pylów, koncentratów pylowych, zwilzalnych proszków, emulgujacych koncentratów, srodków zwilzajacych gle¬ be, mieszanek granulowanych itp. Mozna je nakladac w polaczeniu ze stalymi i cieklymi rozcienczalnikami wykorzystujac rózne sposoby, a w tym namoczenie korzeni, pokrycie nasion, wprowadzenie z woda, nalozenie na ulistnienie, wprowadzenie do gleby przed posadzeniem, pokrycie gleby przed wylonieniem sfe roslin oraz nakladanie malych objetosci w postaci oddzielnych kropelek o przecietnej srednicy od 25 do 150 mikronów.

Sposród typowych mieszanek korzystne jest zastosowanie zwilzalnych proszków, pylów, koncentratów pylowych, mieszanek granulowanych i mieszanek zdolnych do rozplywania.

Zwilzalne proszki mozna przygotowac przez zmieszanie aktywnej pochodnej ftalamidu ze stalym nosni¬ kiem, takim jak atapulgit, kaolin, ziemia okrzemkowa, krzemionka itp. oraz z niewielkimi ilosciami srodka dyspergujacego i zwilzajacego. Mieszanine miele sie przy pomocy powietrza i miesza sie w celu zmniejszenia czastek do rozmiaru okolo 5 do 10 mikronów. Typowy zwilzalny proszek moze zawierac 50% wagowych pochodnych ftalamidu, 5% wagowych dobrze oczyszczonego, czesciowo odsulfonowanego lignosulfonianu sodo¬ wego, 1% wagowych N-metylo-S-oleoilotaurynianu sodowego i 44% wagowe atapulgitu.

Stwierdzono, ze zawartosc aktywnego skladnika w powyzszej mieszance moze sie w praktyce zmieniac od okolo 25% do 80% wagowych. W takich przypadkach, zawartosc stalego rozcienczalnika musi zmieniac sie zgodnie z aktywnym skladnikiem.

W celu przygotowania pylu, na przyklad pylu 10%, 20% wagowych 50%, zwilzalnego proszku mozna zmieszac z okolo 80% wagowymi stalego nosnika, takiego jak kaolin. Odpowiednie tu jest zastosowanie mieszar* ki spiralnej lub mieszarki dwustozkowej. Stezenie aktywnego skladnika w takiej mieszarce pylowej mozna oczy¬ wiscie zmieniac bez trudnosci przez dobranie ilosci zwilzalnego proszku i nosnika. Zawartosc aktywnego skladni¬ ka w typowych pylach wynosi od okolo 1 do 15% wagowych, chociaz mozna uzyskiwac wieksze stezenie.

Alternatywnym sposobem wytwarzania pylów, jak równiez koncentratów pylowych, jest zmieszanie aktywnej pochodnej ftalimidu ze stalym nosnikiem i przepuszczenie jednorodnej mieszanki przez mlyn tarczowy w celu uzyskania czastek o pozadanym rozmiarze.

Typowy granulat mozna wytwarzac przez zmieszanie malych ilosci, tj. okolo 0,3% wagowych odymionej krzemionki koloidalnej i okolo 5,6% wagowych pochodnej ftalimidu a nastepnie zmielenie przy uzyciu powietrza na jednorodna mieszanke. W mieszarce umieszcza sie nastepnie 85,7% wagowych piasku krzemowego, okolo 7% wagowych proszku lignosulfonianu wapniowo-sodowego. Mieszanke miesza sie i dodaje do niej 3,5% syntetyczne¬ go krzemianu wapnia. Miesza sie jeszcze w ciagu kilku minut od chwili az gotowy produkt jest jednorodnie pokryty i latwo plynie. Zawartosc aktywnego skladnika w granulacie mozna naturalnie zmienic w szerokich granicach, najlepiej w zakresie od okolo 1 do 15% wagowych. Wymaga to po prostu dorobienia wlasciwej ilosci granulowanego nosnika i/lub wprowadzenia dodatków. Do otrzymania mieszanki granulowanej mozna oczywiscie stosowac granulowane nosniki sorpcyjne jak i niesorpcyjne.

Przyklad!. Otrzymywanie kwasu l-/3-chloroftalimido/cykloheksanokarboksylowego (schemat IV) Sposób A. Mieszanine zawierajaca 1 kg kwasu 1-aminocykloheksanokarboksylowego, 1,275 kg bezwodnika 3-chloroftalowego i 91 ml trójetyloaminy w 6,3 1 toluenu miesza sie i ogrzewa w ciagu 20 godzin pod chlodnica zwrotna przy uzyciu naczynia Deana-Starka. Odbiera sie w tym czasie 154 ml wody. Roztwór chlodzi sie do temperatury od 0 do 5°C i produkt odsacza sie. Z wydajnoscia 77% otrzymuje sie produkt o temperaturze topnienia 193°C do 194°C.

Sposób B. Mieszanine 4,56 g bezwodnika 3-chloroftalowego i 3,58 g kwasu 1-aminocykloheksanokarboksy- lowego ogrzewa sie w temperaturze 210°C do chwili gdy zakonczy sie wydzielanie par wody. Mieszanine chlodzi sie i mozliwie najwieksza ilosc rozpuszcza sie we wrzacym acetonie. Nierozpuszczalne czesci odsacza sie, z prze¬ saczu usuwa sie aceton i krystaliczna pozostalosc przenosi sie do lejka z saczkiem, przemywa sie eterem i suszy na powietrzu. Jest to produkt identyczny do uzyskanego sposobem A.

Sposób C. Mieszanine zawierajaca 91,3 g bezwodnika 3-chloroftalowego i 71,6 g kwasu 1-aminocykloheksa- nokarboksylowego w 1 1 kwasu octowego ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 21 godzin. Rozpuszczalnik usuwa sie nastepnie pod zmniejszonym cisnieniom, do pozostalosci dodaje sie 250 ml toluenu i rozpuszczalnik ponownie usuwa sie pod próznia. Pozostalosc ogrzewa sie w 1 1 acetonu i odsacza sie nierozpuszczalne czesci.

Rozpuszczalnik oddestylowuje sie, pozostalosc przenosi sie do lejka z saczkiem, przemywa sie eterem i suszy sie na powietrzu. Produkt jest identyczny z uzyskanym wedlug sposobu A.

Sposób D. Mieszanine zawierajaca 9,13 g bezwodnika 3-chloroftalowego i 7,16 g kwasu 1-aminocykloheksa- nokarboksylowego w 100 ml dwumetyloformamidu ogrzewa sie w ciagu 24 godzin pod chlodnica zwrotna. Mie¬ szanine oziebia sie, wylewa do wody z lodem, wytracony osad odsacza, przemywa woda i suszy na powietrzu.94910 5 Osad krystalizuje sie z 95% etanolu odsaczajac czesci nierozpuszczalne i otrzymuje sie produkt identyczny z uzyskanym sposobem A.

Wskazane w tabeli I kwasy ftalimidowe otrzymuje sie opisanymi wyzej, ogólnymi sposobami.

Tabela I wzór 10 X 1 3-NOj -N02 H H H-Cl 3-Cl 3-Cl 3-CH3 4-CH3 4-Cl 4-Cl 3-1 3-P 3-Cl 4-CH3 3-CH3H 3-CH3 4-Cl 4-Cl 3-Br 3-Cl 3-CH3 3-NHCOCH3 3-Br 4-OCHj 3-Cl 3-Cl 3-OC2H5 U-CH3 4-OCH2C6H5 3-CP3 3-/N/CH3/2 3-CH3 3-OC2H5 3—OCH2C5H5 3-OCH3 3-OCl3 3-S02Hs X' 2 H H H H H • H H H H H H H H H H H H H H H H H H 4-Br H -C1 6-C1 6-OC2H5 -CH3 • H H H 6-CH3 -OC2H5 6-CH3 H H 6-CH3J Ri 3 CH3 CH3 CH3 "chT ' R* 4 | -CH2CH/CH3/2 -/CH2/5- -/CH2/4- ~/CH2/5- -/CH/CH3/2 -/CH2/6- -/CH2/4- -/CH2/6- -/CH2/S- -/CH2/5- -/CH2/4- -/CH,/,- -/CH2/S- -CH2CH/CH3/2 -/CH2/4- -/CH2/4- -/CH2/5- -/CH2/7- -CH/CH3/2 -CH2/5- —CH2 —CH—CHj —CHj — —CHj—CH3 —CH2 —CH—CH2 —CHj —C -CH2/5- 1 -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- ~/CH2/5- -/CH2/5- -/CH2/5- Rozpusz- | czalnik ~ ksylen — toluen - - toluen — - - - - toluen toluen toluen • H2 toluen toluen ksylen ksylen ksylen ksylen ksylen ksylen ksylen toluen ksylen ksylen - ksylen ksylen toluen _ | Sposób 6 A A,B,C, B A B B B B 1 A B B B A,B B B B A A B B A a' A A A A A A A A A A A B A A A B Temperatura topnienia 7 90,5-92 178-179 156-157 174,5-176 ' 162-164 188-189,5 182-185 168-169 167-168 184-185 166-167,5 191-192 160-164 olej 156,5-157 150,5-151 176-177 189-191 184-185,5 197-198,5 olej 150-152 214,5-216,5 136-138 136-138 102-105 183-184 187-192 209-219 210-218 olej 143-149,5 179-182 196-202,5 203-203,5 204-205 201-203 163-163,56 94910 P r z y k l a.d II. Otrzymywanie kwasu 3/lub6/-chJoro-N-/l-cyjanocyklohcksyIo/ftalamiiiowego (schemat v). . """ " " -¦ —— Mieszanine zawierajaca 18,26 g bezwodnika 3-chloroftalowego i 12,4 g nitrylu kwasu 1-aminocykloheksa- nokarboksylowego w 250 ml eteru ogrzewa sie w ciagu 2 godzin pod chfodnica zwrotna. Mieszanine chlodzi sie i krystaliczny osad odsacza sie. Kwas 3/lub 6/-chloro-N/l-cyjanocykloheksylo/ftalaminowy mozna krystalizowac z acetonu i heksanu i uzyskuje sie wówczas analitycznie czysta substancje o temperaturze topnienia 154—155°C.

Podobnie, przy uzyciu bezwodnika ftalowego zamiast bezwodnika 3-chloroftalowego otrzymuje sie kwas N-/l-cyjanoheksylo/-ftalaminowy o temperaturze topnienia 154,5-156°C.

Papke 1,5 g kwasu 3/lub 6/-chloro-N-/l-cyjanocykloheksylo/ftalaminowego w 10 ml bezwodnika octowego ogrzewa sie wciagu 4 godzin pod chlodnica zwrotna. Bezwodnik usuwa sie przez odparowanie pod zmniejszo¬ nym cisnieniem i uzyskuje sie krystaliczna pozostalosc. Pozostalosc krystalizuje sie z izopropanolu i otrzymuje sie analitycznie czysty 3-chloro-N-/l-cyjanocykloheksylo/ftalamid o temperaturze topnienia 153,5-154,5°C.

Podobnie, przy uzyciu kwasu N-/l-cyjanocykloheksylo/ftalaminowego zamiast kwasu 3/lub 6/chloro-N/l- -cyjanocykloheksylo/-ftalaminowego otrzymuje sie N-cyjanocykloheksylo/ftalamid o temperaturze topnienia 115-116,5°C.

Claims

Zastrzezenia patentowe

1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych ftalimidu o ogólnym wzorze 1, w którym X i X' oznacza atom wodoru, chlorowca, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupe CF3, grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla, benzyloksylowa, dwu/alkiloaminowa o 1-4 atomach wegla w czesci alkilowej, tioalkilowa o 1-4 atomach wegla, hydroksylowa, alkilosulfonylowa o 1-4 atomach wegla, alkanoiloaminowa o 1-4 atomach wegla lub grupe nitrowa, Y oznacza grupe -COOR, -CONHR8, -CONR3R4, -CONRN/R5/2, -CONLflT/Ró/a -halogenek", lub grupe -CN z zastrzezeniem, ze co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza podstawnik inny niz atom wodoru, kazdy z symboli Rt i R2 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla lub lacznie z atomem wegla, do którego sa przylaczone oznaczaja grupe cykloalkilowa o 4—11 atomach wegla, ewentualnie podstawiona grupe metylowa, R3 i R4 oznaczaja atom wodoru lub grupe alkilowa o 1 -4 atomach wegla, R5 i R6 oznaczaja grupe alkilowa o 1—2 atomach wegla, R8 oznacza grupe metylowa lub grupe o ogólnym wzorze 2, w którym Z i Z1 oznaczaja atom wodoru, chlorowca lub grupe alkilowa o 1-2 atomach wegla, grupe -CF3 lub —OCH3, zna¬ mienny t y m, ze amine o ogólnym wzorze NH2CRi R*Y, w którym R|, R2 i Y maja wyzej podane znacze¬ nie, poddaje sie reakcji z pochodna kwasu o-ftalowego o ogólnym wzorze 3, w którym X i X' maja wyzej podane znaczenie a Ti i T2 oznaczaja zdolne do wymiany podstawniki nukleofilowe.

2. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze stosuje sie zwiazek o wzorze 3, w którym Ti i T2 oznaczaja atom chlorowca lub grupe -OR o 1 —4 atomach wegla.

3. Sposób wytwarzania pochodnych ftalimidu o ogólnym wzorze 1, w którym X i X' oznacza atom wodo¬ ru, chlorowca, grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, grupe CF3, alkoksylowa o 1-4 atomach wegla, benzyloksy¬ lowa, dwualkiloaminowa o 1-4 atomach wegla w czesci alkilowej, tioalkilowa o 1—4 atomach wegla, hydroksy¬ lowa, alkilosulfonylowa o 1-4 atomach wegla, alkanoilowa o 1-4 atomach wegla lub grupe nitrowa,Y oznacza grupe -COOR3, -CONR8, -COHR3R4, -CONHN/R5/2, CONHN7R6 1$ • halogenek", lub grupe -CN z za¬ strzezeniem, ze co najmniej jeden z symboli X i X' oznacza podstawnik inny niz atom wodoru, kazdy z symboli R! i R2 oznacza grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, lub lacznie z atomem wegla, do którego sa przylaczone oznaczaja grupe cykloalkilowa o 4—11 atomach wegla, ewentualnie podstawiona grupe metylowa, R3 i R4 oznaczaja atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, R5 i R6 oznaczaja grupe alkilowa o 1-2 atomach wegla, R8 oznacza grupe metylowa lub grupe o ogólnym wzorze 2, w którym Z i Z' oznaczaja atom wodoru, grupe alkilowa o 1-2 atomach wegla, atom chlorowca, grupe CF3 lub -OCH3,znamienny tym, ze prowadzi sie reakcje pochodnej bezwodnika ftalowego o ogólnym wzorze 5, w którym X i X' maja wyzej podane znaczenie, z a-amina o ogólnym wzorze NH2CRi R2 Y, w którym Ri, R2 i Y maja wyzej podane znaczenie.

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze jezeli stosuje sie zwiazek ', NH2CRi R2 Y, w którym Y oznacza grupe -CN, prowadzi sie reakcje w obecnosci obojetnego rozpuszczalnika w temperaturze 20-60°C przy czym na mieszanine poreakcyjna dziala sie czynnikiem dehydratujacym w temperaturze od 0 do 100°C i na te mieszanine poreakcyjna dziala sie mocnym kwasem w temperaturze okolo -10 do +30°C.94 910 O X' II *&2 O Wzór 3 •W . x Wzór 4 Wzór 1 Schemat 1 O Wzór 5 Nr^CRjR^ Wzór U -> Wzór 1 Schemat 2 Wzór 2 X' ? *<3C* * •CO-NH-C-CN I 1 ?HJL^N-C-CONH, O R2 Sc hem a t 394 910 0 H^ .COOH O o N Cl O COOH O Schemat U HN CN o Ct: ¦COOH f-^ -CO-NH—< > 3(lub6)CI |V-y Schemat 5 a ° . CN coa COCl Wzór 6 >-rC0OR9 coa HA Wzór 7 COORg R y |1 CO-NH-C-Y I Wzór 9 X' N-C-COOH O R2 Wzór .10 Wzór 8 {"•ZYTeINIAI Prac. Poli9i*fnUPfRLr|aklad 120+18 ¦ "CanaiOzl"""