Opis patentowy opublikowano: 31.12.1977 94589 MKP H02p3/24 Int. Cl2. H02P3/24 CZYIELNIA Twórcywynalazku: Dariusz Kurant, Kazimierz Kamasa, Roman Zorga, Wieslaw Kwapinski Uprawniony z patentu: .Zaklady Przemyslu Bawelnianego im. F.Dzierzynskiego „Eskimo", Lódz (Polska) Uklad hamowania dynamicznego indukcyjnych silników elektrycznych trójfazowych Uklad hamowania dynamicznego indukcyjnych silników elektrycznych trójfazowych przeznaczony jest do hamowania silników napedowych maszyn, których mechanizmy winny byc zatrzymane w czasie mozliwie najkrótszym od chwili przerwania doplywu pradu.Znane sa uklady hamowania dynamicznego silników indukcyjnych trójfazowych, w których hamowanie odbywa sie w funkcji czasu, zawierajace przekaznik czasowy przeznaczony do odmierzania czasu. Stosowany w tych ukladach drogi i zawodny w dzialaniu przekaznik czasowy nie sluzy do regulacji czasu hamowania, a stanowi jedynie element pomocniczy, powodujacy odlaczenie napiecia stalego od silnika po jego zahamowaniu.W innych znanych ukladach hamowania dynamicznego stosuje sie prostownik, którego elementy przelaczajace i diody sa odpowiednio polaczone z uzwojeniami stojana silnika. W ukladach tych dla odlaczenia silnika od obwodu pradu stalego po jego zahamowaniu stosuje sie dodatkowe elementy pomiarowe pradu lub predkosci, co rozbudowuje i komplikuje uklad hamowania silnika.Uklad hamowania wedlug wynalazku posiadajacy transformator, którego uzwojenie wtórne poprzez prostownik dwupolówkowy jest polaczone w znany sposób z uzwojeniem stojana silnika sklada sie z dodatkowego prostownika dwupolówkowego, który na wyjsciu posiada równolegle wlaczony kondensator i przekaznik elektromagnetyczny korzystanie o dzialaniu zwlocznym. Prostownik ten przylaczony jest równolegle do zacisków cewki stycznika glównego. Polaczone równolegle prostownik i cewka stycznika glównego sa wlaczone szeregowo w galaz obwodu zlozonego ze znanych elementów zalaczajacych I wylaczajacych prad trójfazowy do silnika napedowego. Do obwodu tego jest przylaczony równolegle znany obwód stycznika hamujacego, w którym miedzy cewka stycznika hamujacego a stykami biernymi stycznika glównego sa wlaczone styki czynne przekaznika elektromagnetycznego zwlocznego. Dzieki takiemu polaczeniu2 94 589 uklad zapewnia skuteczne hamowanie silnika napedowego oraz niezawodne przerwanie doplywu pradu stalego do uzwojen stojana tego silnika po zakonczonym procesie hamowania. Dodatkowa zaleta tego ukladu hamowania jest jego prostota i wieksza niezawodnosc w stosunku do znanych ukladów oraz jego stosunkowo niski koszt.Wynalazek jest blizej objasniony na przykladzie wykonania pokazanym na rysunku, który przedstawia schemat ideowy polaczen ukladu hamowania wriz z hamowanym silnikiem napedzajacym maszyne.Uklad sklada sie z transformatora 1 lub autotransformatora, którego uzwojenie wtórne poprzez prostownik dwupolówkowy 2 korzystnie w postaci mostka Graetza i styki czynne 3 stycznika pomocniczego 3 jest polaczone w znany sposób z uzwojeniem stojana silnika napedowego M. Styki czynne 3 sa sterowane przez cewke stycznika pomocniczego 3 hamujacego silnik. Uklad posiada znana czesc obwodu zawierajaca stycznik glówny trzybiegunowy SG, przycisk START zbocznikowany stykami czynnymi SG stycznika glównego, przycisk STOP oraz styki bierne 3 pomocniczego stycznika 3. Do zacisków cewki stycznika glównego SG sluzacego do zalaczania i wylaczania pradu 3-fazowego zasilajacego silnik napedowy M jest przylaczony równolegle dodatkowy prostownik dwupolówkowy 5 korzystnie w postaci mostka Graetza, do wyjscia którego sa przylaczone równolegle kondensator 6 i cewka przekaznika elektromagnetycznego 4 korzystnie o dzialaniu zwlocznym. Równolegle do galezi obwodu zawierajacej stycznik glówny jest wlaczony obwód pomocniczego stycznika hamujacego 3 zlozony z polaczonych szeregowo cewki stycznika pomocniczego 3, styków czynnych 4 przekaznika elektromagnetycznego 4 i styków biernych 7 stycznika glównego SG.Zasada dzialania ukladu jest nastepujaca. Wcisniecie przycisku START powoduje wlaczenie napiecia poprzez zamkniete styki bierne 3 pomocniczego stycznika 3 na cewke stycznika glównego SG, a jednoczesnie poprzez równolegle z nia polaczony prostownik dwupolówkowy 5 na kondensator 6 i cewke przekaznika elektromagnetycznego zwlocznego 4 oraz uruchomienie silnika napedowego M poprzez zamkniecie styków czynnych SG stycznika glównego SG. Obecnosc kondensatora 6 powoduje, ze z chwila zalaczenia przycisku START napiecie na tym kondensatorze i równolegle do niego wlaczonej cewce przekaznika zwlocznego 4 narasta wykladniczo, powodujac opóznione zalaczenie tego przekaznika, dzieki czemu proces kolejnosci zalaczania pozostalych elementów w ukladzie przebiega bez zaklócen. W czasie pracy silnika M napedzajacego maszyne cewka przekaznika zwlocznego 4 jest pod napieciem i przekaznik znajduje sie w stanie pracy, a jego styki czynne 4 sa zwarte. W tym stanie prad przez cewke stycznika pomocniczego 3 ukladu hamowania nie plynie, poniewaz obwód pradowy cewki stycznika pomocniczego 3 jest otwarty, gdyz rozwarte sa styki bierne 7 stycznika glównego SG, wlaczone w szereg z cewka stycznika pomocniczego 3.W momencie wcisniecia przycisku STOP stycznik glówny SG przerywa doplyw pradu trójfazowego do silnika M poprzez rozwarcie swych styków czynnych, a jednoczesnie poprzez zamkniecie swych styków biernych 7 powoduje wlaczenie napiecia na cewke stycznika pomocniczego 3 ukladu hamowania, przy czym prad cewki plynie przez wlaczone z nia w szereg zamkniete styki przekaznika zwlocznego 4. Dzieki zamknieciu styków czynnych 3 stycznika pomocniczego 3 zostaje zamkniety obwód uzwojenia wtórnego transformatora 1 i poprzez prostownik dwupolówkowy 2 zostaje wlaczone napiecie stale (pulsujace) na odpowiednio polaczone uzwojenie stojana silnika M, powodujac przeplyw pradu stalego przez to uzwojenie. Prad staly plynacy, w uzwojeniu stojana silnika M wzbudza wstojanie nieruchome pole magnetyczne, które oddzialywujac na wirnik silnika M wytwarza w nim odpowiedni moment hamujacy, powodujac zatrzymanie silnika M wraz z mechanizmem napedzanej maszyny w pozadanym czasie.Dlugosc procesu hamowania dynamicznego, a tym samym jego intensywnosc zalezy od odpowiednio dobranej wartosci napiecia wtórnego transformatora 1 zasilajacego przez prostownik 2 i styki czynne 3 stycznika pomocniczego 3 uzwojenia stojana silnika i moze byc regulowane za pomoca zaczepów uzwojenia wtórnego transformatora 1.W czasie trwania procesu hamowania dynamicznego rozwarte styki bierne 3 stycznika pomocniczego 3 uniemozliwiaja jednoczesne wlaczenie napiecia na zaciski cewki stycznika glównego SG, zapobiegajac w ten sposób uszkodzeniu silnika oraz innych elementów ukladu elektrycznego.Z chwila rozpoczecia procesu hamowania dynamicznego, zostaje przerwany obwód cewki przekaznika zwlocznego 4, który jest zasilany, przez prostownik dwupolówkowy 5 polaczony równolegle z cewka stycznika glównego SG; która w tym czasie znajduje ssie wstanie beznapieciowym. Wobec tego przez cewke przekaznika zwlocznego 4 nie plynie prad, a jego styki czynne pozostaja zamkniete w okresie nastawionego na tym przekazniku czasu zwloki, po czym nastepuje samoczynne ich rozwarcie i przerwanie stanu wzbudzenia (doplywu pradu) do cewki stycznika pomocniczego 3. Dzieki temu nastepuje w pozadanym momencie przerwanie doplywu pradu stalego do uzwojenia stojana silnika M i proces hamowania zostaje zakonczony.Z ta chwila uklad gotów jest do nastepnego cyklu pracy, polegajacego na ponownym uruchomieniu i zahamowaniu silnika M.94 580 3 PL