****** to—l Twórcywynalazku: Zbigniew Kowalski, Henryk Pudelko Uprawniony z patentu: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Systemów Mechanizacji Elektrotechniki i Automatyki Górniczej, Katowice (Polska) A , Uklad elektryczny sterowania górniczych laczników manewrowych Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny sterowania górniczych laczników manewrowych przezna¬ czony do zdalnego i miejscowego zalaczania oraz wylaczania odbiorników elektrycznych.Znane sa stosowane w sieciach elektroenergetycznych podziemi kopaln obwody sterowania z elektromagne¬ tycznymi przekaznikami pradu stalego. Przekazniki te oprócz funkcji wykonawczych spelniaja role elementów pomiarowych. Za pomoca przekazników sterowniczych realizowany jest ciagly pomiar rezystancji szeregowej obwodu sterowania, celem zwolnienia lub nie dzialania przekaznika sterowniczego w przypadku wzrostu rezystancji powyzej wartosci krytycznej okreslonej wzgledami bezpieczenstwa. ,.Wadami tych obwodów sterowania sa koniecznosc dodatkowej regulacji przekaznika sterowniczego oraz niekorzystne przejsciowe stany przekaznika przy zwalnianiu w poblizu rezystancji krytycznych obwodu sterowa¬ nia. Ponadto istnieje trudnosc w uzyskaniu wymaganych niskich wartosci rezystancji krytycznych zwalniania przekaznika sterowniczego przy zachowaniu normalnych parametrów dzialania oraz krótkich czasów zwalniania.Wady wyzej wymienione eliminuje uklad sterowania wedlug wynalazku.Celem wynalazku jest umozliwienie stosowania przekaznika elektromagnetycznego wykonawczego, rów^ niez dla pomiaru rezystancji obwodu sterowania, stworzenie warunków progowego dzialania, mozliwosci regulacji parametrów zwalniania przekaznika w obwodzie elektrycznym bez koniecznosci dokonywania zmian w ukladzie elektromechanicznym oraz skrócenie czasu zwalniania przekaznika sterowniczego. Cel ten osiagnieto przy pomocy rezystora bocznikujacego sterowniki zalaczajacy i wylaczajacy i laczacego przekaznik pradu stalego przylaczony do zródla zasilania z jednej strony, z zródlem zasilania z drugiej strony, bezposrednio lub przy * pomocy styku przekaznika badz lacznika pomocniczego.Wynalazek przedstawiono w przykladowych wykonaniach na fig. 1 i fig. 2- Uklad elektryczny sterowania górniczych laczników manewrowych wedlug fig. 1 zawiera transformator 1 zasilajacy obwód sterowania oraz szeregowo polaczone przekaznik pradu stalego 2, rezystor 3 i styk 4 POLSKA RZECZPOSPOLITA LODOWA URZAD PATENTOWY PRL OPIS PATENTÓW Patent dodatkowy do patentu Zgloszono; 02.07.74 (P. 172397) Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 02.06.75 Opis patentowy opublikowano: 31.12.19772 94 452 przekaznika 2 lub lacznik pomocniczy, przy czym rezystor 3 i styk 4 sa zbocz nikowane obwodem zawierajacym prostownik 7, sterownik zalaczajacy i wylaczajacy 6 oraz elementy uzaleznien obwodu 5.Uklad elektryczny wedlug fig. 2 ma rezystor 3 wlaczony na stale do obwodu przekaznika 2 i nie zawiera styku lub lacznika 4. • ' Zasada dzialania ukladu wedlug fig. 1 < polega na tym, ze z chwila zamkniecia obwodu przy pomocy sterownika 6 w obwodzie z przekaznikiem 2 oraz elementami 5, 6 i 7 przeplywa prad staly powodujac zadzialanie przekaznika 2 i w konsekwencji zamkniecie styku 4. Od wartosci rezystancji 3 uzalezniony jest prad zwalniania przekaznika 2. W obwodzie z rezystorem 3 plynie prad przemienny, który przy zmniejszajacej sie wartosci pradu stalego wskutek wzrostu rezystancji w obwodzie zewnetrznym z prostownikiem 7 dziala rozmagnesowujaco na przekaznik 2, powodujac jego progowe zwalnianie. Wskutek przemagnesowania przekazni¬ ka 2 przy manewrowych czynnosciach wylaczeniowych, czas zwalniania przekaznika jest bardzo maly.Zasada pracy wedlug fig. 2 jest analogiczna jak ukladu z fig. 1 z tym, ze dzialanie obwodu z rezystorem 3 wystepuje równiez w momencie zalaczania przekaznika 2 i nie zalezy od elementów stykowych. PL