PL94199B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest wywolywacz barw¬ ny do obróbki materialów wielowarstwowych z wkomponowanymi odpornymi na dyfuzje barw¬ nymi substancjami sprzegajacymi, w szczególnosci do obróbki barwnych filmów negatywowych.

Znane jest zastosowanie aromatycznych zwiaz¬ ków aminowych, takich jak dwualkilo-p-fenyleno- dwuamina, do chromogenowego wywolywania ma¬ terialów do fotografii barwnej w roztworze alka¬ licznym. Wywolywacze zawieraja jako glówne skladniki z reguly okolo 2,5 g substancji wywo¬ lywacza dwuetylo-p-fenylenodwuaminy albo odpo¬ wiednie ilosci innych substancji wywolywacza typu p-fenylenodwuaminy zaleznie od ciezaru czasteczkowego, 2 g bromku potasu jako opóznia¬ cza i 40—75 g weglanu sodu albo potasu jako alkalia i substancje buforowa.

Tak do obróbki barwnych materialów negaty¬ wowych, które zawieraja barwne substancje sprze¬ gajace typu Fischer'a, jak równiez dodatkowo skladniki maskujace wedlug opisów patentowych NRD nr 48 302 i 89 327, stosuje sie wywolywacz o nastepujacym skladzie: Wywolywacz I: woda destylowana 750 ml, siar¬ czan hydroksyloaminy 1,2 g, siarczan dwuetylo-p- -fenylenodwuaminy 2,75 g, weglan potasu 75 g, siarczyn sodu 2 g, bromek potasu 2 g, woda de¬ stylowana do 1000 ml, wartosc pH = 10,9.

Po wywolywaniu barwnym prowadzi sie dluz¬ sze dodatkowe plukanie w wodzie, nastepnie wy- bielanie, plukanie w wodzie, utrwalanie i pluka¬ nie koncowe.

Plukanie dodatkowe w wodzie ma na celu nie tylko mozliwie calkowite wymycie z warstwy skladników wywolywacza barwnego, sluzy ono ra¬ czej do wyczerpania pelnej czulosci filmu i z tego powodu jest okreslane jako dodatkowe wywolywa¬ nie. Powstajace przy tym zadymienie wywolywa¬ nia dodatkowego przyjmuje sie jako nieuniknione.

Sposób obróbki z wywolywaniem dodatkowym ma te wade, ze proces wywolywania dodatkowego przebiega w sposób niekontrolowany. Od warun¬ ków plukania woda zalezna jest np. wielkosc za¬ dymienia wywolywania dodatkowego taka, jak wynika z nastepujacego porównania: Wartosci zadymienia przy plukaniu dodatko¬ wym 15°C, 0,19 Dmin, czerwien.

Wartosci zadymienia przy plukaniu dodatkowym °C, 0,33 Dmin, czerwien.

W najbardziej niekorzystnych warunkach, jak plukanie ciepla woda, niewielkie cisnienie wody, wystepujace zadymienie powoduje pogorszenie ja¬ kosci, zwlaszcza jednoczesnie ze zwiekszonym za¬ dymieniem staje sie widoczna wieksza ziarnistosc barwy. Ten fakt utrudnia np. wprowadzenie barw¬ nych materialów negatywowych do krajów tropi¬ kalnych.

Wskutek niekontrolowanych reakcji, wystepuja¬ cych w trakcie dodatkowego wywolywania, moga wystepowac wahajace sie wyniki równiez we wlas- 9419994 199 3 ciwosciach czulosci, i kontrastowosci. Znany spo¬ sób ominiecia tych trudnosci polega na wlaczeniu kwasnej kapieli stopujacej w dolaczeniu do wy¬ wolywania barwnego. Ten sposób postepowania znajduje wtedy zastosowanie w przypadku materia¬ lów barwnych z wkomponowanymi barwnymi substancjami sprzegajacymi typu Fischer'a, gdy pelne wykorzystanie czulosci, jak w przypadku materialów do kopiowania, nie ma dominujacego znaczenia. Dla negatywowych materialów do zdjec z wkomponowanymi barwnymi substancjami sprze¬ gajacymi typu Fischera przewidziano w róznych publikacjach równiez zastosowanie kapieli stopu¬ jacej przy wywolywaniu barwnym. Jednakze wada okazalo sie przy tym to, ze nie osiaga sie pelnej czulosci filmu. l Znany jest równiez wywolywacz barwny z ob¬ nizona zawartoscia bromkli potasu i substancji wywolywacza barwnego, jednakze ma on zredu¬ kowana wartosc pH. Ten wywolywacz sluzy do wytwarzania stezonej kapieli do jednorazowego wywolywania.

Znane jest równiez zastosowanie silnie rozcien¬ czonych kapieli wywolywacza barwnego po wywo¬ lywaniu barwnym do kontrolowanego wywolywa¬ nia dodatkowego. Te kapiele z powodu niewielkie¬ go stezenia chemikaliów sa jednak nietrwale i dlatego nie polepszaja bezpieczenstwa obróbki skutecznie, albo wymagaja dwu stopni wywoly¬ wania dodatkowego, przez co utrudniony jest pro¬ ces obróbki. Zwieksza sie przez to naklad przy zestawie kapieli, regeneracji i dlugosci maszyny do wywolywania.

Celem wynalazku jest przeprowadzenie procesu obróbki do wywolywania barwnego w sposób kon¬ trolowany.

Zadaniem wynalazku jest polepszenie w proce¬ sie obróbki filmu barwnego wlasciwosci fotogra¬ ficznych, takich jak ostrosc i odtworzenie barwy z zachowaniem lub polepszeniem wykorzystania czulosci.

Wedlug wynalazku zadanie to rozwiazano w ten sposób, ze wywolywacz barwny, który zawiera znane alkilowane albo hydroksyalkilowane p-fe- nylenodwuaminy jako substancje wywolywacza w postaci ich soli, przy wartosci pH = 11,8—12,3, na¬ stawionej za pomoca wodorotlenku metalu al¬ kalicznego, zawiera kombinacje 1—2 g/litr sub¬ stancji wywolywacza barwnego i 0,5—1,5 g/litr bromku potasu.

Zalety rozwiazania wedlug wynalazku polegaja na tym, ze zostaja ominiete wady dodatkowego wywolywania i osiaga sie polepszenie odtworze¬ nia barwy i ostrosci, jak równiez zmniejszenie ziarna barwy.

W przeciwienstwie do znanego wywolywacza jednorazowego mozna zastosowac wywolywacz wedlug wynalazku z odpowiednim regeneratorem w procesie ciaglym, przy czym mozna uzyc kazdy rodzaj maszyn i przyrzadów do wywolywania.

Ten regenerator w porównaniu ze znanym ze¬ stawem wykazuje nastepujace róznice: ilosc wlas¬ ciwej substancji barwnej jest zredukowana do 1—3 g/litr, ilosc bromku potasu do 0,2—1,2 g/litr.

Nastawienie wartosci pH powyzej 12,2 przeprowa- 45 50 55 60 dza sie odpowiednio do danego urzadzenia do wywolywania za pomoca wodorotlenku sodu albo potasu w ilosci 1—10 g/litr.

Ponadto stwierdzono, ze za pomoca procesu ob¬ róbki wywolywaczem wedlug wynalazku, równiez w przypadku duplikatu filmu i innych materia¬ lów, które pod wzgledem ich skladu sa porówny¬ walne z filmami negatywowymi i duplikatowymi, osiaga sie polepszenie wlasciwosci fotograficznych (ostrosc, odtworzenie barwy i inne).

Obróbka wywolywaczem wedlug wynalazku po¬ zwala równiez obok zwyklych temperatur obrób¬ ki 20—21°C stosowac równiez temperatury 24— °C. Przy dalszym podwyzszaniu temperatury wystepuje pewne zwiekszenie ziarnistosci barwy.

Podwyzszenie temperatury pozwala na skrócenie czasu przebywania wywolywanego materialu w poszczególnych kapielach. Mozliwe jest równiez stosowanie wywolywacza wedlug wynalazku w wa¬ runkach tropikalnych.

Wynalazek wyjasnia blizej nastepujacy przyklad: Przyklad. Stosuje sie wywolywacz (II), któ¬ ry ma nastepujacy sklad: woda destylowana 750 ml, siarczan hydroksyloaminy 1,2 g, siarczan dwuetylo-p-fenylenodwuaminy 1,4 g, weglan po¬ tasu 50,0 g, siarczyn sodu 1,0 g, bromek potasu 0,9 g, wodorotlenek sodu 2,0 g, woda destylowana do 1000 ml, wartosc pH = 12,0.

A. Barwny film negatywowy wywoluje sie w ciagu 6,5 minuty w wywolywaczu I w tempera¬ turze 20°C, plucze sie dodatkowo woda w ciagu minut w temperaturze 12—15°C i w znany spo¬ sób poddaje wybielaniu, plukaniu woda, utrwala i poddaje koncowemu plukaniu woda.

B. Barwny film negatywowy wywoluje sie w ciagu 7,5 min. w wywolywaczu II w temperaturze °C, krótko plucze, stopuje w ciagu 2 minut w temperaturze 20°C w kwasnej kapieli o pH = 4,0— 4,2 (kapiel stopujaca III), w znany sposób wy¬ biela, plucze woda, utrwala, poddaje koncowemu plukaniu woda.

Jako kapiel stopujaca (III) moga sluzyc znane roztwory buforowe, np.: woda 750 ml, octan sodu g, kwas octowy stezony 25 ml, woda do 1000 ml.

Obróbke przeprowadza sie w jednakowych wa¬ runkach zewnetrznych.

Wyniki przedstawiono w nastepujacej tablicy.

Tablica Gradienty i Gestosc minimalna niebieski zielony czerwony czulosc niebieski zielony czerwony Obróbka A 0,65 0,55 0,58 19 NKEZ * 0,85 0,45 0,20 Obróbka B 0,65 0,55 0,58 NKEZ * 0,82 0,41 0,14 * NKEZ = liczba czulosci negatywowej w swiet- 65 le sztucznym, odpowiada danym w DIN.5 94 199 6

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Wywolywacz barwny do obróbki materialów wielowarstwowych z wkomponowanymi odporny¬ mi na dyfuzje barwnymi substancjami sprzegaja¬ cymi, który zawiera znane alkilowane albo hy- droksyalkilowane p-fenylenodwuaminy jako sub¬ stancje wywolujace w postaci ich soli, znamienny tym, ze wywolywacz przy wartosci pH = 11,8—12,3, nastawionej za pomoca wodorotlenku metalu al¬ kalicznego, zawiera kombinacje 1—2 g/litr sub- 5 stancji wywolywacza barwnego i 0,5—1,5 g/litr bromku potasu.