PL93952B1 - - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano 31.12.1977 MKP ClOm 1/14 ClOm 5/06 HOlh 1/60 Int. Cl.2 C10M 1/14 CiOM 5/06 H01H 1/60 ¦^^€LNIA] Twórcy wynalazku: Tadeusz Czarnecki, Liliana Wolff, Zofia Zaczynskaj Uprawniany z patentu: Szefostwo Sluzby Czolgowo-Samochodowej* JVION, Warszawa (Polska) Srodek do czyszczenia i konserwacji styków elektrycznych Dziedzina techniki dotyczaca wynalazku. Przed¬ miotem wynalazku jest srodek do czyszczenia i konserwacji styków elektrycznych na bazie roz¬ puszczalników i olejów mineralnych.

Stan techniki dotyczacy wynalazku. Znany do¬ tychczas srodek do czyszczenia i konserwacji sty¬ ków elektrycznych wedlug polskiego opisu pa¬ tentowego 50603, sklada sie z rozpuszczalnika z grupy chlorowanych alkanów i alkenów o tempe¬ raturze wrzenia ponizej 85°C w ilosci 97°/o oraz z mieszaniny alkanów o 10 do li5 atomach wegla w czasteczce i niskotolpliwych cykloalkanów w ilosci 3%. Wprawdzie stosunkowo latwo rozpuszcza on zanieczyszczenia organiczne znajduje sie na sty¬ kach elektrycznych oraz styki te pokrywa cien¬ ka smarna warstewka weglowodorowa lecz nie jest w stanie usunac nieorganicznych warstewek nalotowych ani tez skutecznie zabezpieczyc sty¬ ków przed tworzeniem sie ich pod wplywem tle¬ nu i zwiazków siarki zawartych w powietrzu.

Jednoczesnie srodek ten dziala rozpuszczajaco na wiekszosc materialów izolacyjnych oraz tworzyw sztucznych, co uniemozliwia nanoszenie go w pro¬ sty sposób przez natrysk lub zanurzenie.

Srodek do ochrony, czyszczenia i smarowania styków elektrycznych wedlug czechoslowackiego o- pis«u patentowego 123244 zawiera oprócz oleju mi¬ neralnego lub syntetycznego, alkoholu alifatycz¬ nego i rozpuszczalników tluszczu, równiez 1— wagowo organicznego aldehydu takiego jak na przyklad aldehyd gwajakolowy, walerylowy lub benzylowy, dzieki czemu moze chemicznie usu¬ wac ze styków elektrycznych równiez naloty siarcz- kowo-tlenkowe. Srodek ten jest jednak niezbyt staibilny „ pod wzgledem chemicznym, zwlaszcza w warunkach przeplywu pradu przez styki. Wyka¬ zuje równiez dosyc niskie wlasnosci ochronne. Je¬ dnoczesnie zawarte w nim oleje silikonowe utle¬ niaja sie w tych warunkach do krzemionki, któ¬ ra przyspiesza mechaniczne zuzycie styków.

Zarówno wyzej wymienione jak i. inne znane srodki do czyszczenia i konserwacji styków elek¬ trycznych oparte na rozpuszczalnikach organicz¬ nych i olejach mineralnych ^charakteryzuja sie sil¬ nym zróznicowaniem skutecznosci ochronnej wo¬ bec metali wchodzacych w sklad zespolów sityko-. wyeh oraz zróznicowana zdolnoscia rozpuszczania niektórych materialów izolacyjnych i tworzyw sztucznych, zwlaszcza polistyrenu i metakrylanu metylu, które stosunkowo najczesciej wchodza w sklad konstrukcji zespolów 'i urzadzen zawieraja¬ cych styki elektryczne. Na ogól przy tym srodki charakteryzujace sie dobrymi wlasoiwosciami czy¬ szczacymi maja jednoczesnie niezadowalajace wlas¬ ciwosci ochronne wobec metali.

Istota wynalazku. Celem wynalazku jest usunie¬ cie wymienionych niedogodnosci przez opracowa¬ nie srodka do czyszczenia i konserwacji styków elektrycznych na bazie rozpuszczalników i olejów mineralnych, majacego wlasciwosc . usuwania za- 93 95293 952 3 nieczyszczen organicznych i nieorganicznych ze sty¬ ków, skutecznie chroniacego przed korozja atmo¬ sferyczna typowe metale wchodzace w sklad zes¬ polów stykowych i jednoczesnie nie atakujace materialów izolacyjnych ii tworzyw sztucznych.

Wytyczone zadanie rozwiazano zgodnie z wyna¬ lazkiem w ten sposób, ze srodek do czyszczenia * konserwacji styków elektrycznych jako sklad¬ niki czynne zawiera produkt reakcji benzotriazolu 3T z formaldehydem FA i dwiucyklohekisyloamina DCHA w stosunku molowym 1:1:1, oleinian cy- kloheksyloaminy CHA, oleinian dwucykloheksylo- aminy i alkohol alifatyczny o 4 do 6 atomach we¬ gla oraz jednoczesnie — jako skladniki rozpusz¬ czalnikowe — zawiera weglowodory naftowe b temperaturze wrzenia do 14!0°C, chlorowane we¬ glowodory alifatyczne o temperaturze wrzenia do 125°C, estry alkoholi alifatycznych z kwasami al- kanokarbokisylowyimi o temperaturze .wrzenia do ll&ePC i alkoholi alifatycznych o ¦ 2 do 3 atomach wegla.

Produkt reakcji ibenzotriazolu z formaldehydem i dwucykloheksyloamina, otrzymuje sie w znany sposób droga kondensacji substratów. Lacznie z oleinianami cykloheksyloaminy i dwucykloheksy- loaiminy stanowi on znany ze zgloszenia patento¬ wego P 165206 zestaw 'inhibitorów skutecznie chro¬ niacy metale przed korozja atmosferyczna, który jednoczesnie ima wlasciwosci -usuwania nieorganicz¬ nych warstewek nalotowych ze styków elektrycz¬ nych. Alkohole alifatyczne o 4 do 6 atomach we¬ gla spelniaja w srodku wedlug wynalazku funk¬ cje solubiMzatora zestawu inhibitorowego.

W sklad zespolu rozpuszczalnikowego wchodza: — laitwoloitne frakcje weglowodorowe pochodzenia mineralnego, na przyklad eter naftowy i ben¬ zyny o temperaturze konca wrzenia do okolo ¦140.°C, liulb odlpowiadajace im indywidualne we¬ glowodory alifatyczne? — chlorowane weglowodory alifatyczne, na przy¬ klad trójchloroetylen, czterochloretylen i ich mieszaniny; — estry alkoholi alifatycznych z kwasami alkano- katfboksylowymi na przyklad ootan amylu, oc¬ tan butylu, maslan etylu, octan etylu lub ich mieszaniny; — nizsze alkohole alifatyczne takie jak alkohol etylowy, alkohole propylowe i ich mieszaniny.

(Stwierdzono przy tym, ze.--funkcje sohibilizato- ra zestawu inhibitorowego — i tym samym czyn¬ nika zwiekszajace trwalosc fizyczna jednorodnego ukladiu — moga równiez spelniac niektóre sklad¬ niki rozpuszczalnikowe jak na przyklad alkohole proipylowe luib estry alkoholi aliifaltycznych i kwa¬ sów alkanokariboksylowych.

Stwierdzono przy tym, ze wymagany zespól wlasnosci uzytkowych uzyskuje srodek wedlug wynalazku, jezeli zawiera wagowo 0>O5 do 0>5% produktu reakcji benzotriazolu z formaldehydem i dwucykloheksylloamina, 0i,O5 do 1,0% oleinianu cy¬ kloheksyloaminy, klóheksyloaiminy i 0 do 2,0% alkoholu alifatycz¬ nego o 4 do 6 atomach wegla oraz jednoczesnie zawiera wagowo 20 do 35% weglowodorów nafto¬ wych, 5 do 20fVo chlorowanych weglowodorów ali- fatycznych, 1 do 5% estrów i 20 do 4#Vo alko¬ holi o 2 do 3 atomach wegla. Reszte zas. stano¬ wi olej mineralny, najkorzystniej nislkpkrzepna- ca frakcja olejowa o strukturze naftenówoparafi- nowej.

Pod wzgledem wlasnosci czyszczacych srodek wedlug wynalazku przewyzsza inne srodki nie za¬ wierajace laitwolotnych rozpuszczalników, jedno¬ czesnie jednak jest obojetny wobec materialów izolacyjnych i tworzyw sztucznych równiez i tak podatnych na dzialanie rozpuszczalników jak poli¬ styren lufo metakrylan metylu.

Dalsza zalete srodka wedlug wynalazku stano¬ wi skuteczna ochrona metali uzywanych na ele¬ menty stykowe przed-utlenianiem .-sie zarówno pod¬ czas przerw jak i podczas pracy styków "elek¬ trycznych. Stwierdzono, ze na skutek utrzymywa¬ nia niskiego oporu przejscia i gaszenia luków na stykach srodek wedlug wynalazku zwieksza trwa¬ losc zespolOw stykowych. Jednoczesnie srodek we¬ dlug wynalazku chroni przed korozja atmosfe¬ ryczna równiez metale konstrukcyjne i powloki galwaniczne wchodzace w sklad zespolów styko¬ wych oraz ma zadowalajace wlasnosci smarne.

Przyklady wykonania wynalazku. Sklad srodka do czyszczenia i konserwacji styków elektrycz¬ nych wedlug wynalazku blizej wyjasniaja poniz¬ sze przyklady. 45 50 55 60 65 Przyklad I Produkt reakcji BT + FA + DCHA Oleinian CHA Oleinian DCHA Etanol n-Propanol n-Heksanol Octan etylu Trójchloroetylen Eter naftowy 40/70 Olej maszynowy 1I0Z Przyklad II Produkt reakcji BT + FA + DCHA Oleinian CHA Oleinian DCHA Etanol i-Propanol i-Pentanol Octan, amylu Perchloroetylen Benzyna do ekstrakcji II Olej Freol 20 Przyklad III Produkt reakcji BT + FA + DCHA Oleinian CHA Oleinian DCHA Etanol i-Propanol Maslan etylu Tr óijchloroetylen Benzyna wzorcowa 55/105 Olej maszynowy 16-Z Przyklad IV Produkt reakcji BT + FA +DCHA Oleinian CHA Oleinian DCHA Etanol 0,5% '0,5 ¦0,8 37,5 3,2 1,» ,2 17,3 28,0 7,2 0,4S% 0,67 0,30 22,55 3^2 1,6 4,4 8,0 18,0 40,8 0,06% 0,0(5 ,10' 27,8 14,3 . ,1 17,1 31,01 4,5 0,32% 0,28 0,38 26,7' wag. >» >> », t> » n »» >» ii wag. a a ii ii - ii »i ii ¦i» . ¦ a ? wag. ,i a a 91 » 11 11 11 i wag. ii ii »93 952 6 n-Propanol * n-Butanol Trójchloroetylen Perchloroetylen Benzyna do ekstrakcji IV Olej transformaitorowy Przyklad V Produkt reakcji BT + FA + DCHA Oleinian CHA Oleinian DCHA Etanol i-Propanol Octan n-toutylu Trójchloroetylen Benzyna do ekstrakcji II Olej kondensatorowy 12,0% wag 1,72 „ ,i0> ,2 „ 26,4 „ 17,K> 0,14% wag. 0,18 „ 0,08 „ s 32,01 7,4 „ ,2 „ H8,4 „ 32,6 „ 4,,i0 Przyklad stosowania wynalazku. Srodek do czy¬ szczenia i konserwacji styków elektrycznych we¬ dlug wynalazku przeznaczony jest przede wszyst¬ kim do prac obslugowych przy aparaturze elek¬ trycznej i elektronicznej — pomiarowej, radio¬ technicznej, sterowniczej itd. — oraz w urzadze¬ niach zawierajacych uklady elektryczne z zespo¬ lami stykowymi. Srodek ten jest równiez przy¬ datny do czasowej ochrony przed korozja podze¬ spolów i zespolów oraz kompletnych urzadzen e- lektronicznych i aparatury w warunkach transpor¬ tu i magazynowania.

Srodek wedlug wynalazku mozna nanosic na czy¬ szczone i konserwowane elementy w dowolny spo¬ sób przez natrysk (równiez z opakowania aerozo¬ lowego), pedzlem, piipetka, z urzadzenia dozuja¬ cego lub przez zanurzenie.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe 5

1. Srodek do czyszczenia i konserwacji styków elektrycznych na bazie rozpuszczalników i olejów mineralnych, znamienny tym, ze jako skladniki czynne zawiera produ'kt reakcji benzótriazolu z 10 formaldehydem i dwucykloheksyloamina w stosun¬ ku molowym 1:1:1, oleinian cykloheksyloaiminy, 'oleinian dwucykloheksyloaminy i alkohol alifa¬ tyczny o 4 do 6 atomach wegla oraz jednoczesnie — jako skladniki rozpuszczalnikowe — zawiera 15 weglowodory naftowe o temperaturze konca wrze¬ nia do 14iO°C, chlorowane weglowodory alifatycz¬ ne o temperaturze wrzenia do 125°C, estry alko¬ holi alifatycznych z kwasami alkanokariboksylo- wymi o teiTiiperaiturze wrzenia do 150°C i alkoholi alifatycznych o 2 do 3 atomach wegla.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 0,!0'5 do 0;5% wagowo produktu reakcji benzótriazolu z formaldehydem i dwucykloheksy¬ loamina, 0,0(5 do ljOp/o wagowo oleiriianu cyklohek- syloaminy, 0,076 do 1,0% wagowo oleinianu dwu¬ cykloheksyloaminy i 0 do 2,0% wagowo alkoholu alifatycznego o 4 do 6 atomach wegla oraz jed¬ noczesnie zawiera 20- do 351% wagowo weglowodo¬ rów naftowych, 5 do 20% wagowo chlorowanych weglowodorów alifatycznych, 1 do 5% wagowo e- strów i 29 do 45% wagowo alkoholi o 2 do 3 ato¬ mach wegla, reszte zas stanowi olej mineralny. 20 25 30 »