Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania ogranicznikiem mocy pomp o zmiennej wydajnos¬ ci pracujacych w hydrostatycznych ukladach na¬ pedowych, iglównie mechanizmów o dwukierunko¬ wym dzialaniu, charakteryzujacych sie duza inercja i wymaganiami plynnosci regulacji, na przyklad mechanizmów obrotu pokladowych zurawi na stat¬ kach (morskich.Znane dotychczas rozwiazania hydrostatycznych napedów zuiraiwi pokladowych nie posiadaja w me¬ chanizmie olbrotu ograniczników mocy co powo¬ duje koniecznosc instalowania napedu wiekszej mo¬ cy, trudny rozruch, przeciazenia dynamiczne oraz sklonnosc do rozkolysania zawiesia w czasie roz¬ ruchu, przy korzystnym przebiegu procesu hamo¬ wania. Inne ze znanych ukladów posiadaja ogra¬ niczniki mocy dzialajace w obydwu kierunkach ru¬ chu. Ograniczniki te eliminuja wady ukladów bez ograniczników mocy w trakcie rozruchu, jednak wprowadzaja niekorzystne zjawiska dynamiczne o charakterze dodatnich sprzezen zwrotnych pTzy ha¬ mowaniu. Z tego wzgledu w tych ukladach ogra¬ niczenie mocy realizowane jest itylko w niewiel¬ kim stopniu okreslonym kompromisem pomiedzy lagodnoscia rozruchu i hamowania. Takie rozwia¬ zanie prowadzi jednak do przewymiarowania sil¬ nika elektrycznego napedzajacego pompe glówna, a tym samym do zwiekszenia masy i kosztu urza¬ dzenia.Celem wynalazku jest opracowanie lUlkladu za- pewniajacego lagodny rozruch i hamowanie przy mozliwie najmniejszej zainstalowanej mocy na¬ pedu elektrycznego.Cel ten zostal osiagniety przez wprowadzenie ukladu sterowania ogranicznikiem mocy pompy o zmiennej dwukierunkowo wydajnosci pracujacej w hydrostatycznym ukladzie napedowym mechanizmu, który posiada trójpolozeniowy rozdzielacz korzyst¬ nie trójdrogowy sterowany sygnalami sterujacymi z zadajnika, przy czym rozdzielacz sterujacy do¬ plywem oleju do tloczka ogranicznika mocy reali¬ zuje zewnetrzna charakterystyke stalej mocy przy rozruchu i napedzie od strony ukladu napedowego oraz charakterystyke bez ograniczenia mocy przy hamowaniu sil dzialajacych od strony mechanizmu.Tak wiec maksymalna moc pompy jest ograniczona ogranicznikiem mocy sterowanym cisnieniem pa¬ nujacym w obwodzie glównym dzialajacym na ste¬ rujacy tloczek wejsciowy ogranicznika. Kazda z dwu komór silownika proporcjonalnego jest pola¬ czona poprzez przewófd miedzy ogranicznikiem przepilywiu, a komora z jednym z dwu wejsc ste¬ rujacych rozdzielacza trójpolozeniowego, korzyst¬ nie trójdrogowego ze sprejzynowym powrotem su¬ waka do polozenia naturalnego. Zamiast rozdziela¬ cza trójdrogowego, trójpolozeniowego moga byc za¬ stosowane dwa rozdzielacze trójdrogowe, d/wupolo- zeniowe. Cisnienie potrzebne do pelnego wystero¬ wania suwaka rozdzielacza jest mniejsze od cisnie¬ nia progowego ruchu silownika proporcjonalnego. 93 07893 078 3 Rozdzielacz trójpolozeniowy korzystnie trójdro¬ gowy posiada dwa robocze przylacza wejsciowe, które sa polaczone z przewodami obwodu glówne¬ go to jest przylaczami glównymi pompy a trzecie przylacze wyjsciowe rozdzielacza jest polaczone ze sterujacym tloczkiem ogranicznika mocy, przy czym wejsciowe przewody sa tak polaczone do rozdzie¬ lacza trójpolozeniowego, alby syignal sterujacy w postaci cisnienia sterujacego wychylajacy pompe w danym kierunku tloczenia dzialajac na rozdzie¬ lacz trójpoloieniowy powodowal polaczenie jednego z przewodów glównych, w którym w danej chwili plynie olej w kierunku od pompy do silnika z ogra¬ nicznikiem mocy. Zaleta rozwiazania ukladu ste¬ rowania jest opracowanie ukladu zapewniajacego lagodny rozrikh i udzialem ogranicznika mocy oraz lagodne hamowanie przy mozliwie najmniejszym zuzyciu mocy napedu elektrycznego. Ponadto uklad ten lumozliwia' uzyskanie malego rozkolysu zawie¬ sia parzy ruchu mechanizmu obrotu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym lig. 1 pokazuje schematycznie uklad sterowania ogra¬ nicznikiem, a filg. 2 — charakterystyki ukladu na¬ pedowego przy rozruchu i hamowaniu.Pompa o zmiennej wydajnosci 1 napedza w u- kladzie zamknietym hydrauliczny silnik 2 olejem przeplywajacym rurociagami 3 i 4. W obwodzie glównym znajduje sie blok zaworowy 5. Wydajnosc pompy 1 jest sterowana silownikiem proporcjonal¬ nym dwustronnego dzialania 6, za posrednictwem ukladu dzwigniowego, nadaznego rozdzielacza 7 i wykonawczego silownika 8.W ukladzie znajduje sie ogranicznik 9 mocy pompy utrzymujacy iloczyn chwilowej wydajnosci i chwilowego cisnienia na w przyblizeniu stalym poziomie. Ogranicznik mocy 9 jest sterowany tlocz¬ kiem sterujacym 10.Proporcjonalny silownik 6 jesrt sterowany steruja¬ cym zadajnikiem 11, który w zaleznosci od kie¬ runku wysterowania powoduje wzrost cisnienia w jednym z dwu przewodów sterujacych 12 lub 13, przy jednoczesnym zdrenowaniu drugiego przewo¬ du.Na obydwu zasilajacych przewodach znajduja sie ograniczniki przeplywu, na przyklad zwezki stale 14 i 15. Ze zwezek 14, 15 odchodza przewody 16, 17, które sa podlaczone do komór dwustronnego dzia¬ lania, proporcjonalnego silownika 6. Kazda z dwóch komór silownika 6 jest polaczona przewodem 16 i 19 lub 17 i 18 z przylaczami sterujacymi trójpo¬ lozeniowego rozdzielacza 20, trójdrogowego ze spre¬ zonym powrotem w polozenie neutralne.Cisnienie potrzebne do pelnego wysterowania suwaka rozdzielacza 20 jest mniejsza od cisnienia progowego ruchu proporcjonalnego silownika 6.Dwa przylacza wejsciowe rozdzielacza 20 sa po- 40 45 50 55 laczone przewodami 21 i 22 odpowiednio z prze¬ wodami 3 i 4 obwodu glównego pompy 1.Wyjscie rozdzielacza 20 jest polaczone .przewo¬ dem 23 z wejsciem sterujacym ogranicznika; mocy 9 umozliwiajac dzialanie oleju na tloczek sterujacy , Przewody wejsciowe 21 i 22 rozdzielacza 20 sa tak podlaczone do rozdzielacza 20, aby cisnienie sterujace w przewodzie 16 lub 17 dzialajac poprzez przewód 18 lub 19 na rozdzielacz 20 powodowalo po jego wysterowaniu polaczenia jednego z prze¬ wodów (glównych 3 lub 4, w którym w danej chwili plynie olej w kierunku od pompy 1 do sil¬ nika 2, z przewodem 23 i sterujacym tloczkiem 10 ogranicznkia mocy 9. PL