Przedmiotem wynalazku jest stapiacz rusztowy do topienia tworzyw wlóknotwórczych.Stapiacze o znanych konstrukcjach skladaja sie z odlewanego korpusu z wewnetrznymi zebrami, dolegajacych do nich tulei oraz kilkunastu pretów stalowych polaczonych z korpusem przez wciska¬ nie. Miedzy rozstawionymi promieniowo i zweza¬ jacymi sie do srodka zebrami a srodkowo usytuo¬ wana tuleja, dolegajaca do ich konców, powstaja glebokie szczeliny. W dolnych czesciach tych szcze¬ lin sa umieszczone okragle prety stalowe.W ten sposób w kazdej szczelinie miedzy pretem a sasiednimi dwoma zebrami powstaja dwa kana¬ ly wyplywowe stapianego tworzywa o dlugosciach ograniczonych odlegloscia korpusu i tulei. Kazdy kanal w calym przekroju wzdluznym, to jest od korpusu do tulei, posiada taki sam ksztalt i stwa¬ rza taki sam opór wyplywajacemu tworzywu.W przekroju zas poprzecznym wylot kanalu od strony zebra posiada kat prosty, od strony zas pre¬ ta jest zaokraglony o promieniu takim, jaki po¬ siada okragly pret stalowy. Wszystkie wyloty ka¬ nalów znajduja sie na pobocznicy stozka scietego o kacie rozwarcia do 100°.Stapiacze o takiej konstrukcji posiadaja szereg powaznych wad, a mianowicie: w wyniku niewlas¬ ciwej konstrukcji kanalu wylotowego, to jest jego ksztaltu oraz kata pochylenia pobocznicy, na któ¬ rej sie te kanaly znajduja, juz przy samym korpu¬ sie nastepuje rozdwajanie sie strugi cieklego two- rzywa oraz jego splyw ze stapiacza: kilkunastoma oddzielnymi strumieniami. Sa to przyczyny po¬ wstawania od strony korpusu sopli zdepolimeryzo- wanego tworzywa oraz znacznego zwiekszenia po¬ wierzchni styku stopionego tworzywa z atmosfera.Obydwa te czynniki wplywaja negatywnie na ja¬ kosc przedzy.Ponadto znane stapiacze posiadaja zbyt mala ma¬ se tulei srodkowych i miedzy innymi równiez z te¬ go powodu powierzchnie tych tulei stykajace sie z masa polimeru nie sa powierzchniami topiacymi.Na powierzchniach tych zalega polimer ulegajac destrukcji. Równiez w znanej konstrukcji istnieje duza ilosc szczelin powstajacych miedzy zebrami wysokimi a tuleja oraz miedzy pretami stalowymi a korpusem i tuleja, wynikajacymi z osadzenia za¬ równo tulei jak i pretów na wcisk. Szczeliny te sa miejscem zalegania czasteczek masy polimeru, które z biegiem czasu ulegaja destrukcji i w posta¬ ci nierozpuszczalnych i nietopliwych czastek prze¬ dostaja sie do przedzy.Celem wynalazku bylo usuniecie wszystkich wy¬ mienionych niedogodnosci znanych konstrukcji sta- piaczy.Cel ten osiagnieto przez skonstruowanie stapia¬ cza w ten sposób, ze niskie zebra w plaszczyznie przekroju poprzecznego zwezaja sie w kierunku od zewnetrznej tulei do wewnetrznej tulei pod katem a, a wysokie zebra zwezaja sie równiez do srodka stapiacza, lecz w plaszczyznie poziomej. Kat a za- 93 0383 • "'- - warty jest w granicach od 2° do 15°. Dolne plasz¬ czyzny niskich zeber wspólnie z dolnymi plaszczyz¬ nami wysokich zeber tworza pobocznice stozka scietego o kacie rozwarcia |3, w granicach od 100° .40 135°,.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia stapiacz w przekroju poprzecznym, z dwoma kladami przekrojów niskiego zebra, a fig. 2 — stapiacz w widoku z góry.Stapiacz wedlug wynalazku posiada zewnetrzna tuleje 1 o stozkowej wewnetrznej powierzchni sta¬ piania, wysokie zebra 2 laczace zewnetrzna tuleje I ;1 i z^wewn^trzri^ juleja 3 o grubosci b i niskie ze- { bra 4, zwezajacej sie do srodka stapiacza pod ka¬ tem a, zawartym; w granicach od 2° do 15°, pola¬ czone* równiez z'zewnetrzna tuleja 1 i wewnetrzna - -tiileja 3.^Dolne plaszczyzny wysokich zeber 2 i ni¬ skich zeber 4 tworza pobocznice stozka scietego o kacie rozwarcia (3, w granicach od 100° do 135°.Wysokosc a niskiego zebra 4, od strony we¬ wnetrznej tulei 3, a tym samym wysokosc kanalu wyplywowego 5 w tym miejscu, zawarta jest w granicach od 1 do 15 mm. Przy przekroczeniu gru¬ bosci niskiego zebra w dolnym srodkowym poloze¬ niu ponad 15 mm powstaje tak duzy opór wyply¬ wu stopionego tworzywa, ze stapiacz traci wydaj¬ nosc wyplywu, natomiast przy grubosci zebra po¬ nizej 1 mm moze nastepowac w pierwszej fazie topienia polimeru przedostawanie sie krajanki w stanie nie stopionym w miejscu zetkniecia zeber niskich z tuleja.Wewnetrzna tuleja 3 musi posiadac sciane o gru¬ bosci b co najmniej 5 mm, a korzystne jest zwiek¬ szenie jej grubosci do calkowitego wypelnienia tu¬ lei. Zbyt cienka sciana tulei posiada mala pojem¬ nosc cieplna, co uniemozliwia stale stapianie poli¬ meru na jej powierzchni. Zwiekszanie wydajnosci stapiania przez wzrost temperatury elementów to¬ piacych jest ograniczone temperatura destrukcji polimeru.Bardzo korzystne jest wykonanie stapiacza we¬ dlug wynalazku w formie monolitu.Zaleta stapiacza wedlug wynalazku jest uzyska¬ nie jednorodnego polimeru wyplywajacego ze sta- piacza struga o ksztalcie grubosciennego cylindra.Jednorodnosc polimeru zagwarantowana jest przez równomierne jego topienie przez wszystkie elemen¬ ty i jego wyplyw o równomiernej lepkosci w po¬ staci strugi o mozliwie najmniejszej powierzchni, io co do minimum ogranicza jej kontakt z otaczajaca atmosfera.Prawidlowy splyw równomiernie stopionej masy, zagwarantowany jest zwezeniem ku srodkowi pod katem a niskich zeber, które tworza najwiekszy opór w miejscach, gdzie tworzywo posiada naj¬ mniejsza lepkosc, to jest przy sciankach czesci ze¬ wnetrznej oraz doborem odpowiedniego kata po- bocznicy, na której znajduja sie kanaly wyplywo¬ we. Stapiacz o nowej konstrukcji stwarza zatem mozliwosc prawidlowego topienia i splywu tworzy¬ wa dla róznych zadanych wydajnosci w zaleznosci od produkowanych asortymentów przedzy. PL