PL92441B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych estrów kwasu l,2,3,6-tetrahydro-4-pirydylo- metylo-karboksylowego o wzorze ogólnym 1, w któ¬ rym Rj oznacza grupe alkilowa o 1—8 atomach we¬ gla ewentualnie podstawiona grupa nitrylowa lub hydroksylowa, lub fenyIowa, lub grupe alkenylowa albo alkinylowa o 3 lub 4 atomach wegla i R oznacza grupe o wzorze 4 lub 5, przy czym we wzorach tych R2 oznacza grupe hydroksylowa lub alkilenowa, która razem z R8 tworzy 5-cio lub szescioczlonowy pierscien, R8, R4 oznacza grupe alkilowa o 1—4 ato¬ mach wegla, grupe cykloalkilowa o 5 lub 6 atomach wegla lub grupe fenylowa i R5 oznacza grupe cy¬ kloalkilowa o 5 lub 6 atomach wegla lub grupe feny¬ lowa, przy czym w przypadku gdy obie grupy R4 i R5 oznaczaja grupy fenylowe, moga one byc zwia¬ zane ze soba w polozeniu orto wprost lub przez mostek tlenowy, oraz ich soli addycyjnych z kwasa¬ mi i czwartorzedowych zwiazków i ewentualnie ich optycznie czynnych antypodów.Nowe zwiazki wytwarza sie wedlug wynalazku przez alkilowanie estru o wzorze ogólnym 2, w któ¬ rym R ma wyzej podane znaczenie, za pomoca srod¬ ków alkilujacych jak halogenek alkilu o wzorze ogólnym R^, w którym Ri ma wyzej podane zna¬ czenie i X oznacza atom chlorowca lub za pomoca aldehydu zwlaszcza paraformaldehydu w obecnosci kwasu mrówkowego.Otrzymane zwiazki o wzorze ogólnym 1 mozna w znany sposób przeprowadzic w ich sole addycyjne 2 z kwasami lub w sole czwartorzedowe. Do wytwa¬ rzania soli stosuje sie zwlaszcza takie kwasy, które tworza fizjologicznie dopuszczalne sole, jak kwasy chlorowcowodorowe, kwas siarkowy, kwas metano- sulfonowy, kwas octowy, kwas winowy, kwas cytry¬ nowy, kwas maleinowy itd. Wytwarzanie soli czwartorzedowych prowadzi sie przez reakcje zwia¬ zku o wzorze ogólnym 1 ze zwiazkiem odpowiednim do czwartorzedowania, np. halogenkiem alkilu, estra¬ mi kwasu siarkowego lub metanosulfonowego.Zwiazki o wzorze ogólnym 1 moga wystepowac w postaci racematów. Rozszczepienie na optycznie czynne antypody prowadzi sie za pomoca optycznie czynnych kwasów, np. kwasu L(+)- wzglednie D(—)- -winowego, w znany sposób. Korzystnie mozna sto¬ sowac do wytwarzania optycznie czynnych zwiazków odpowiednie optycznie czynne produkty wyjsciowe.Stosowane jako produkty wyjsciowe zwiazki sa czesciowo nowe i mozna je znanymi jako takie me¬ todami wytwarzac. Np. przez redukcje czwartorze¬ dowego pirydylokarbinolu o wzorze ogólnym 3, w którym R6 oznacza ewentualnie podstawiona grupe alkilowa i X oznacza, np. chlorowiec, za pomoca borowodorku sodowego, otrzymuje sie 1,2,3,6-tetra- -hydropirydylokarbinol, który przez przeestryfiko- wanie i odszczepienie grupy R6, np. przez odalkilo- wanie za pomoca fosgenu, przeprowadza sie poprzez zwiazek chlorokarbonylowy w zwiazek wyjsciowy o wzorze ogólnym 2. 92 441I 3 Otrzymywane sposobem wedlug wynalazku zwia¬ zki o wzorze ogólnym 1 sa wartosciowymi lekami, w szczególnosci o dzialaniu antycholinergicznym. W porównaniu z klasycznym srodkiem spazmolitycz- nym, jak atropina, dzialanie ich jest wielokrotnie silniejsze, podczas gdy niepozadane dzialanie ubo¬ czne, takie jak mydriasis, tachycardia i zahamowa¬ nie wydzielania sliny zredukowane sa do nieznacz¬ nej czesci ulamkowej. Te ostatnie cechy widoczne sa dopiero przy doswiadczeniach z wielokrotnoscia dawki terapeutycznej.Z nowych zwiazków trzeciorzedowe aminy o wzo¬ rze 1, zwlaszcza gdy grupa RA oznacza grupe alkilo¬ wa o 1—3 atomach wegla, wykazuja doskonaly stosunek terapetrtyffl|y pozadanego glównego dzia- lahi£ doiniepozadanych dzialan ubocznych. Czwarto- rzedowanie tych zwiazków za pomoca nizszej grupy alkilowej, zwlaszcza grupy metylowej, wzmaga je- szfce^zTfaCTiie, terapeutyczne dzialanie, podczas gdy ni^gzadane-dzialahta^uboczne praktycznie nie ule¬ gaja zwiekszeniu. Szczególnie korzystne wlasciwosci posiadaja estry kwasu benzylowego lub estry kwasu a-fenylocykloalkanooctowego o wzorze ogólnym 1.Stosuje sie dawki 0,5—50 mg, zwlaszcza 1—20 mg.Zwiazki otrzymywane sposobem wedlug wynala¬ zku mozna stosowac jako takie lub w kombinacji z innymi srodkami farmaceutycznymi, takimi jak srodki do narkozy lub srodki uspokajajace. Odpo¬ wiednimi formami uzytkowymi sa, np. tabletki, kap¬ sulki, czopki, roztwory, emulsje lub proszki dysper¬ gujace. Tabletki otrzymuje sie przez zmieszanie substancji czynnej lub substancji czynnych ze zna¬ nymi srodkami pomocniczymi, np. obojetnymi srod¬ kami rozcienczajacymi, takimi jak weglan wapnio¬ wy, fosforan wapniowy lub cukier mlekowy, srodki rozkruszajace, takie jak skrobia kukurydziana lub srodki wiazace, jak skrobia lub zelatyna, srodki po¬ slizgowe, takie jak stearynian magnezowy lub talk i/lub srodki do uzyskania efektu przedluzonego dzialania, takie jak karboksypolimetylen, karboksy- metyloceluloza, ftalan acetylocelulozy lub polioctan winylu.Tabletki moga skladac sie z wielu warstw.Drazetki wytwarza sie przez powlekanie rdzeni wytworzonych analogicznie do tabletek, za pomoca srodków zwykle uzywanych w powlokach drazetko- wych, np. kolidonu lub szelaku, gumy arabskiej, talku, dwutlenku tytanu lub cukru. Dla uzyskania efektu przedluzonego dzialania lub dla unikniecia niezgodnosci skladników rdzen moze równiez skla¬ dac sie z kilku warstw. Tak samo powloka drazetek moze skladac sie z kilku warstw w celu uzyskania przedluzonego dzialania, przy czym moga byc stoso¬ wane srodki pomocnicze, wymienione wyzej przy tabletkach.Roztwory substancji czynnych otrzymywanych sposobem wedlug wynalazku lub kombinacji sub¬ stancji czynnych moga jeszcze dodatkowo zawierac srodek slodzacy, taki jak sacharyna, cyklaminian, gliceryna lub cukier, jak równiez srodki polepsza¬ jace smak, np. substancje zapachowe, takie jak wanilina lub ekstrakt pomaranczowy. Moga one równiez zawierac pomocnicze substancje zawiesza¬ jace lub srodki zageszczajace, takie jak sól sodowa karboksymetylocelulozy, srodki zwilzajace, np. pro- 441 4 dukty kondensacji alkoholi tluszczowych z tlenkiem etylenu lub substancje konserwujace, takie jak p- -hydroksybenzoesan.Kapsulki zawierajace jedna lub kilka substancji czynnych lub kombinacje substancji czynnych wy¬ twarza sie, np. przez zmieszanie substancji czynnych z obojetnymi nosnikami, takimi jak cukier mlekowy lub sorbit, po czym kapsulkuje sie w kapsulki zela¬ tynowe.Czopki wytwarza sie, np. przez zmieszanie sub¬ stancji czynnych z nosnikami takimi jak obojetne tluszcze, glikol polietylenowy lub jego pochodne i odlanie w odpowiednich formach w podwyzszonej temperaturze.Nastepujace przyklady wyjasniaja blizej wynala¬ zek nie ograniczajac jego zakresu.Wytwarzanie produktu wyjsciowego: Chlorowodorek estru l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4- -metylowego kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego Roztwór 15,65 g (0,05 mola) estru 1-metylo-1,2,3,6- -tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo- -cyklopentanooctowego w 40 ml absolutnego toluenu zadaje sie powoli w temperaturze pokojowej roz- tworem 5,25 g (0,053 mola) fosgenu w 35 ml absolu¬ tnego toluenu i pozostawia w temperaturze pokojo¬ wej przez 48 godzin. Rozpuszczalnik oddestylowuje sie w temperaturze 60°C w prózni, pozostalosc roz¬ puszcza w eterze i odsacza czesci nierozpuszczalne.Eterowy roztwór przemywa sie 2 n kwasem solnym i woda i po wysuszeniu nad bezwodnym siarczanem sodowym zateza w prózni. Pozostaly ester 1-chlo- rokartoonylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowy kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego (14,65 g=81% wydajnosci teoretycznej)-poddaje sie hydrolizie przez ogrzewanie z 70 ml wody, przy czym wystepuje wydzielanie sie C02. Po calkowitym przejsciu oleju do roztworu, goracy wodny roztwór saczy sie przez wegiel i odparowuje w prózni do sucha. Surowy 40 chlorowodorek oczyszcza sie przez kilkakrotne prze- krystalizowanie z acetonitrylu z dodatkiem wegla aktywnego. Wydajnosc: 7,1 g (42,2% wydajnosci teo¬ retycznej), temperatura topnienia: 162—164°C. 45 Przyklad I. Chlorowodorek estru (1-0-hydro- ksyetylo) -l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego 8,1 g (0,024 mola) chlorowodorku estru 1,2,3,6-te- trahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cy- 50 klopentanooctowiego dodaje sie razem z 3,73 g (0,03 mola) bromoetanolu, 5,3 g (0,05 mola) weglanu sodo¬ wego i 70 ml absolutnego acetonitrylu i ogrzewa mieszajac przez 3 godziny pod chlodnica zwrotna.Wytracona organiczna sól odciaga sie, acetonitryl 55 oddestylowuje sie i pozostalosc rozpuszcza w chlorku metylenu. Roztwór chlorku metylenu wytrzasa sie z wodnym roztworem sody i faze wodna ekstrahuje chlorkiem metylenu. Fazy organiczne laczy sie, su¬ szy siarczanem sodowym i ze stezonego roztworu 60 wytraca za pomoca eterowego roztworu kwasu sol¬ nego chlorowodorek estru (lH0-hydroksymetylo)-l,2, 3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-feny¬ lo-cyklopentanooctowego. Krysztaly odciaga sie i tak dlugo przekrystalizowuje sie z ukladu aceton/eter 65 az otrzyma sie stala temperature topnienia. Tempe-92 441 6 ratura topnienia: 124—124,5°C. Wydajnosc: 6,4 g (69% wydajnosci teoretycznej).Analogicznie jak w przykladzie I wytwarza sie nastepujace zwiazki: Przyklad H. Chlorowodorek estru 1-izobuty- lo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a- -fenylo-cyklopentanooctowego przez reakcje chloro¬ wodorku estru l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylo- wego kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego z brom¬ kiem izobutylu. Temperatura topnienia: 171—174°C (acetonitryl/eter).Przyklad III. Cytrynian estru 1-propargilo-l, 2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-fe¬ nylo-cyklopentanooctowego przez reakcje chlorowo¬ dorku estru l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego z bromkiem propargilu. Temperatura topnienia: 113—115°C (aceton/eter).Przyklad IV. Chlorowodorek estru l-(2'-cy- janoetylo)-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego przez reakcje chlorowodorku estru l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4- -metylowego kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego z chlorkiem 2-cyjanoetylu. Temperatura topnienia: 154—156°C (aceton/eter).Przyklad V. Chlorowodorek estru 1-benzylo- l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-fe¬ nylo-cyklopentanooctowego przez reakcje chloro¬ wodorku estru l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylo- wego kwasu a-fenylo-cyklopentanooctowego z brom¬ kiem benzylu. Temperatura topnienia: 185—187°C (acetonitryl).Przyklad VI. Metanosulfonian estru 1-metylo- -l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu (+)- wzglednie (—) -a-fenylo-cyklopentanooctowego 6 g (0,02 mola) estru l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4- -metylowego kwasu (+)-a-fenylo-cyklopentanoocto¬ wego, 2,5 g (0,054 mola) kwasu mrówkowego i 0,8 g paraformaldehydu ogrzewa sie na wrzacej lazni przez 30 minut. Po oziebieniu uwalnia sie zasade za pomoca stezonego amoniaku i ekstrahuje eterem.Po zatezeniu wysuszonego bezwodnym siarczanem sodowym eterowym roztworu otrzymuje sie 6,4 g (85% wydajnosci teoretycznej) estru 1-metylo-1,2,3, 6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu (+)-a-fe¬ nylo-cyklopentanooctowego, który dzialaniem kwasu metanosulfonowego przeprowadza w metanosulfo¬ nian, o temperaturze topnienia 139—141°C (aceton), [a]^7 +25 (c=5, alkohol).W odpowiedni sposób otrzymuje sie z lewoskre- tnej nor zasady ester l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropi- rydylo-4-metylowy kwasu (—)^a-fenylo-cyklopen¬ tanooctowego. Metanosulfonian topnieje w tempe¬ raturze 139—141°C [aC - —25° (c=5, alkohol).Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie rów¬ niez nastepujace zwiazki: chlorowodorek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cyklopentano¬ octowego, o temperaturze topnienia: 153—155°C, chlorowodorek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-P-metylomaslo- wego o temperaturze topnienia 182—185°C, metanosulfonian estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropi- rydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cykloheksano- octowego, o temperaturze topnienia 127—129°C, chlorowodorek estru l^metylo-l^S^-tetrahydro- pirydylo-4'-metylowego kwasu 1-fenylo-cyklopenta- nokarboksylowego, o temperaturze topnienia 154— io 155°C (acetonitryl/eter), chlorowodorek estru 1-metylo-1,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu dwufenylooctowego, o temperaturze topnienia 142—143°C (acetonitryl/eter), metanosulfonian estru l'-metylo-l',2',3',6/-tetrahydro- pirydylo-4'-metylowego kwasu ksanteno-9-karbo- ksylowego, o temperaturze topnienia 150^152°C (butanon), chlorowodorek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-Y-metylowaleria- nowego, o temperaturze topnienia 125—127°C (octan etylu), chlorowodorek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu dwucyklopentylooctowe- go, o temperaturze topnienia 147—148°C (aceton/ /eter), winian estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4- -metylowego kwasu a-butylo-cyklopentanooctowego, o temperaturze topnienia 103—106°C (acetonitryl), cytrynian estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo- -4-metylowego kwasu a-fenylo-maslowego, o tempe¬ raturze topnienia 122—124°C (izopropanol), chlorowodorek estru l-izopropylo-l,2,3,6-tetrahydro- pirydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cyklopenta¬ nooctowego, o temperaturze topnienia 143—145°C (octan etylu), chlorowodorek estru l-etylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cykloheksyloocto- wego, o temperaturze topnienia 168—170°C, cytrynian estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo- 40 -4-metylowego kwasu a-fenylo-P-metylowaleriano- wego, o temperaturze topnienia 142—144°C (rozklad), chlorowodorek estru l-etylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu benzylowego, o temperatu¬ rze topnienia 187—188°C, 45 chlorowodorek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu a-cyklopentylo-fenylogli- kolowego, o temperaturze topnienia 145—147°C (ace¬ ton), chlorowodorek estru l-propylo-l,2,3,6-tetrahydropi- 50 rydylo-4-metylowego kwasu benzylowego, o tempe¬ raturze topnienia 187—189°C (alkohol), chlorowodorek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu benzylowego, o tempera¬ turze topnienia 174—175°C, 55 chlorowodorek estru l-izopropylo-l,2,3,6-tetrahydro- pirydylo-4-metylowego kwasu benzylowego, o tem¬ peraturze topnienia 155^-157°C (acetonitryl/eter), chlorowodorek l-heksylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo- -4-metylowego kwasu benzylowego, o temperaturze 60 topnienia 146—148°C (aceton), chlorowodorek estru l-allilo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu benzylowego, o tempera¬ turze topnienia 132—134°C (aceton/eter), metanosulfonian estru l-(2-fenyloetylo)-l,2,3,6-tetra- 65 hydropirydylo-4-metylowego kwasu benzylowego, o[ 7 temperaturze topnienia 155—156°C (acetonitryl), chlorowodorek estru l-etylo-l,2,3,6-tetrahydropirydy- lo-4-metylowego kwasu heksahydrobenzylowego, o temperaturze topnienia 168—170*C (aceton/octan etylu).Przyklad VII. Metylobromek estru 1-metylo- -l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a- -fenylo-cyklopentanooctowego ,7 g (0,05 mola) estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydro- pirydylo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cyklopenta- nooctowego wprowadza sie w reakcje z 7,13 g (0,075 mola) bromku metylu w 50 ml acetonitrylu. Po 4 godzinach reakcji wytracone krysztaly odciaga sie i przekrystalizowuje sie az do osiagniecia stalej tem¬ peratury topnienia, z acetonitrylu. Wydajnosc: 15,3 g (75% wydajnosci teoretycznej), temperatura topnie¬ nia: 185—187°C.Analogicznie jak w przykladzie VII otrzymuje sie.Przyklad VIII. Metylobromek estru 1-metylo- -l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a- -cyklopentylo-fenyloglikolowego przez reakcje estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a-cyklopentylo-fenyloglikolowego z bromkiem metylu. Temperatura topnienia: 200—203°C (aceto¬ nitryl).Przyklad IX. Metylobromek estru l-etylo-1,2, 3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu benzylo¬ wego przez reakcje estru l-etylo-l,2,3,6-tetrahydro- pirydylo-4-metylowego kwasu benzylowego z brom¬ kiem metylu. Temperatura topnienia: 145—147°C (acetonitryl).Przyklad X. Metylobromek estru l-allilo-1,2, 3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu benzylo¬ wego przez reakcje estru l-allilo-l,2,3,6-tetrahydro- pirydylo-4-metylowego kwasu benzylowego z brom¬ kiem metylu. Temperatura topnienia: 153—155° (acetonitryl).Przyklad XI. Metylobromek estru l'-metylo- -l',2',3',6'-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu 1-fenylo-cyklopentanokarboksylowego przez reakcje estru l'-metylo-l',2',3',6'-tetrahydropirydylo-4'-mety- lowego kwasu 1-fenylo-cyklopentanokarboksylowego z bromkiem metylu. Temperatura topnienia: 184— 186°C (acetonitryl).Przyklad XII. Metylobromek estru 1-etylo-l, 2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu heksa¬ hydrobenzylowego przez reakcje estru l-etylo-1,2,3, 6-tetrahydropirydylo-metylowego kwasu heksahy¬ drobenzylowego z bromkiem metylu. Temperatura topnienia: 177—179°C (acetonitryl/eter).Przyklad XIII. Metylobromek estru 1-metylo- -l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu dwucyklopentylooctowego przez reakcje estru 1-me- tylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu dwucyklopentylooctowego z bromkiem metylu. Tem¬ peratura topnienia: 216—218°C (acetonitryl).Przyklad XIV. Metylobromek estru 1-izopro- pylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu 1441 8 benzylowego przez reakcje estru l-izopropylo-1,2,3,6- tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu benzylowe¬ go z bromkiem metylu. Temperatura topnienia: 146—148°C (acetonitryl/octan etylu).Przyklad XV. Metylobromek estru 1-metylo- -l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu a- -fenylo-cykloheksanooctowego 16,37 g (0,05 mola) estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahy- dropirydylooctowego poddaje sie reakcji w tempera¬ turze pokojowej z 7,13 g (0,075 mola) bromku mety¬ lu w 250 ml acetonu. Po 3 godzinach reakcji wytra¬ cone krysztaly odciaga sie i przekrystalizowuje z ukladu etanol/eter z dodatkiem wegla aktywnego.Wydajnosc: 16,8 g (79,6% wydajnosci teoretycznej), temperatura topnienia: 200—202°C.W analogiczny sposób otrzymuje sie nastepujace zwiazki czwartorzedowe: metylobromek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowego kwasu dwufenylooctowego, o temperaturze topnienia 155—158°C, metylobromek estru l-etylo-l,2,3,6-tetrahydropirydy- lo-4-metylowego kwasu a-fenylo-cykloheksyloocto- wego, o temperaturze topnienia 202—204°C (rozklad), metylobromek estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropiry- dylo-4-metylowegó kwasu benzylowego, o tempera¬ turze topnienia 224—228°C.Przyklad XVI. Metanosulfonian estru 1-mety- lo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4-metylowego kwasu (+)- wzglednie (—)-a-fenylo-cyklopentanooctowego .- 6 g (0,02 mola) estru l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4- -metylowego kwasu <(+)-«-fenylo-cyklopentanoocto- wego, 2,5 g (0,054 mola) kwasu mrówkowego i 0,8 g paraformaldehydu ogrzewa sie przez 30 minut na wrzacej lazni wodnej. Po oziebieniu uwalnia sie zasade stezonym amoniakiem i ekstrahuje eterem.Osuszony bezwodnym siarczanem sodowym roztwór eterowy zateza sie i otrzymuje 6,4 g (85% wydajnosci teoretycznej) estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropirydy- lo-4-metylowego kwasu (+)Ha-fenylo-cyklopentano- octowego, który za pomoca kwasu metanosulfonowe- go przeprowadza sie w metanosulfonian. Tempera¬ tura topnienia: 139—141°C (aceton), [a]27+ 25° (c=5, 45 alkohol) W odpowiedni sposób otrzymuje sie lewoskretna zasade estru l-metylo-l,2,3,6-tetrahydropirydylo-4- -metylowego kwasu (—)- wego. 50 PL PL PL PL PL PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych estrów kwasu 1,2, 3,6-tetrahydro-4-pirydylometylo-karboksylowego o 55 wzorze ogólnym 1, w którym Rt oznacza grupe alki¬ lowa o 1—8 atomach wegla, ewentualnie podstawio¬ na grupa nitrylowa lub hydroksylowa lub pierscie¬ niem fenylowym, grupe alkenylowa lub alkinylowa o 3 lub 4 atomach wegla i R oznacza grupe o wzo- 60 rze 4 lub 5, w których to wzorach R2 oznacza grupe hydroksylowa lub alkilenowa, która razem z R8 two¬ rzy 5-cio- lub 6-cio czlonowy pierscien, R8, R4 ozna¬ cza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupe cykloalkilowa, o 5 lub 6 atomach wegla lub grupe 65 fenylowa i R5 oznacza grupe cykloalkilowa o 5 lub 692 441 9 10 atomach wegla lub grupe fenylowa, przy czym w przypadku gdy R4 i R5 oznaczaja grupy fenylowe, wówczas moga byc one zwiazane ze soba w polo¬ zeniu orto wprost lub przez mostek tlenowy, oraz ich soli addycyjnych z kwasami i soli czwartorze¬ dowych i ewentualnie ich optycznie czynnych anty¬ podów, znamienny tym, ze ester o wzorze ogólnym 2, w którym R ma wyzej podane znaczenie, alkiluje sie srodkiem alkilujacym, takim jak halogenek al- kilu o wzorze ogólnym RiX, w którym R± ma wyzej podane znaczenie i X oznacza atom chlorowca i otrzymany zwiazek o wzorze ogólnym 1 ewentual¬ nie rozszczepia sie na jego optycznie czynne antypo¬ dy i przeprowadza w sole addycyjne z kwasami lub czwartorzedowe zwiazki amoniowe.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie optycznie czynne zwiazki wyjsciowe.

3. Sposób wytwarzania nowych estrów kwasu 1,2, 3,6-tetrahydro-4-pirydylometylo-karboksylowego o wzorze ogólnym 1, w którym Rx oznacza grupe alki¬ lowa o 1—8 atomach wegla ewentualnie podstawio¬ na grupa nitrylowa lub hydroksylowa lub pierscie¬ niem fenylowym, grupe alkenylowa lub alkinylowa 10 15 20 o 3 lub 4 atomach wegla i R oznacza grupe o wzorze 4 lub 5, w których to wzorach R2 oznacza grupe hydroksylowa lub alkilenowa, która razem z R8 two¬ rzy 5-cio- lub 6-cioczlonowy pierscien, R3, R4 ozna¬ cza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupe cykloalkilowa o 5 lub 6 atomach wegla lub grupe fenylowa i R5 oznacza grupe cykloalkilowa o 5 lub 6 atomach wegla lub grupe fenylowa, przy czym w przypadku gdy R4 i R5 oznaczaja grupy fenylowe, wówczas moga one byc zwiazane ze soba w poloze¬ niu orto wprost lub przez mostek tlenowy oraz ich soli addycyjnych z kwasami i soli czwartorzedowych i ewentualnie optycznie czynnych ich antypodów, znamienny tym, ze ester o wzorze ogólnym 2, w któ¬ rym R ma wyzej podane znaczenie, alkiluje sie al¬ dehydem zwlaszcza takim jak paraformaldehyd w obecnosci kwasu mrówkowego i otrzymany zwiazek o wzorze ogólnym 1 ewentualnie rozszczepia sie na jego optycznie czynne antypody i przeprowadza w sole addycyjne z kwasami lub czwartorzedowe zwia¬ zki amoniowe.

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze stosuje sie optycznie czynne zwiazki wyjsciowe. o ii CH2-0-C-R WZ0R1 0 II H2-0-C-R O) BrB WZÓR 2 0 R-C-OR' WZÓR 3 /R2 , -C—R3 WZÓR 4 \ WZÓR 5 PL PL PL PL PL PL PL