Opis patentowy opublikowano: 31.12.77 92058 MKP F04f 5/44 Int. Cl.2 F04F 5/44 CZYTELNIA Urzedu Pota»to*eg6 Pilskiej ftzt€zpi$eittf U."»* Twórca wynalazku: Bohdan Biczysko Uprawniony z patentu: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Elektroniki Prózniowej, Warszawa (Polska) Odrzutnik wyjsciowy — parowej pompy prózniowej PJnzedmiioitam wyniafliaizfcu jecsrt odirauitnfilk wytf&eio- wy pairoiwej pompy prózniowej przeznaczany do urzadzen prózniowych wytwarzajacych w szcze¬ gólnosci wysoka i bardzo wysoka próznie pracu- cujacy na wyjsciu parowej pompy prózniowej, zwlaszcza prózniowej olejowej pompy dyfuzyjnej.Parowe pompy prózniowe w dolnej czesci kor¬ pusu posiadaja otwór wyjsciowy zwany tez otwo¬ rem wylotowym, do którego obrzeza jest przymo¬ cowany próznioszczelnie i nierozlacznie odcinek prózniowego metalowego przewodu rurowego za¬ konczonego zewnetrznym kolnierzem przystosowa¬ nym do laczenia z innymi elementami urzadzenia prózniowego prowadzacym do pompy prózni wstep¬ nej. Z reguly odcinek tego przewodu rurowego ma ksztalt cwiartki pierscienia kolowego o osi lezacej w plaszczyznie przechodzacej przez os pompy badz tez katownika, którego jedno ramie — dolne jest nieco odchylone ku górze, natomiast drugie — jest równolegle do osi pompy. Tak zakonczony otwór wyjsciowy parowej pompy prózniowej na¬ zywany jest wyjsciem tej pompy lub przewodem wyjsciowym pompy, który na calej swojej dlu¬ gosci lub tylko w czesci górnej — blizszej wolne¬ go konca zakonczonego kolnierzem, jest zbudowa¬ ny z podwójnych scianek do przeplywu miedzy nimi czynnika chlodzacego, najczesciej wody, w innych przypadkach w ogóle nie stosuje sie ochla¬ dzania przewodu wyjsciowego.Z otworu wyjsciowego parowej pompy próznio- wej wydostaje sie czesc niesjkpndensowanych jpar czynnika pompujacego na przyklad oleju w przy¬ padku pomp dyfuzyjnych olejowych, tworzac tak zwany strumien wyjsciowy par powodujacy uby¬ tek czynnika pompujacego z tej pompy. Dla zmniej¬ szenia strumienia wyjsciowego par stosowane sa odrzutniki wyjsciowe usytuowane zasadniczo w chlodzonej górnej czesci przewodu wyjsciowego badz tez jako oddzielny dolaczony do niego dodat¬ kowy element konstrukcyjny parowej pompy próz¬ niowej. W pierwszym przypadku, górna czesc prze¬ wodu wyjsciowego parowej pompy prózniowej stanowi jednoczesnie korpus odrzutnika. Wewnatrz tego korpusu najczesciej poziomo i przemiennie jedna nad druga sa usytuowane plaskie metalowe przeslony czolowe do kierunku wylotu par, któ¬ rych zadaniem jest wychwytywanie czasteczek par czynnika — w przypadku pompy olejowej — par oleju. Molekuly par w czasie swojego ruchu zde¬ rzajac sie z chlodzaca scianka korpusu lub prze¬ slonami odrzutnika zostaja skondensowane i sply¬ waja z powrotem do parowej pompy prózniowej.W innym rozwiazaniu, znanym z opisu patento¬ wego NRF nr 1269 763, odrzutnik wyjsciowy paro¬ wej pompy prózniowej jako jej oddzielny element konstrukcyjny posiada przelotowy cylindryczny korpus z dwoma zewnetrznymi kolnierzami usy¬ tuowanymi na jego koncach. Jeden z kolnierzy — dolny sluzy do próznioszozelnego przymocowania dc odpowiadajacego mu kolnierza przewodu wyj- 92 05892 058 3 sciowego parowej pompy prózniowej. Drugi kol¬ nierz laczy próznioszczelnie odrzutnik z próznio¬ wym przewodem rurowym prowadzacym do pom¬ py prózni wstepnej. Czesc cylindryczna korpusu na odcinku miedzy kolnierzami posiada podwój¬ ne wspólsrodkowe scianki miedzy którymi prze¬ plywa czynnik chlodzacy.Przestrzen wewnatrz korpusu wypelnia szereg przeslon usytuowanych poziomo jedna nad druga i prostopadle do kierunku wylotu par. Przeslony na swojej powierzchni czolowej maja duza ilosc wyciec, badz otworów ustytuowanych w kolejnych przeslonach promiennie.; Przeslony w przekroju poprzecznym maja ksztalt zebów pily, które sa w kolejnych przeslonach przesuniete o wielkosc po¬ lowy podzialki. Lewe badz prawe powierzchnie tych zebów posiadaja otwory do przeplywu od- pompowainego powietrza do pompy prózni wstep¬ nej. W innym rozwiazaniu wedlug tego paten¬ tu przeslony w przekroju poprzecznym maja ksztalt szeregu równomiernie oddalonych od siebie i odwróconych o 180° ramionami ku dolowi lite¬ ry U.Analogicznie jak w przypadku odrzutnika umie¬ szczonego wewnatrz przewodu wyjsciowego, mole¬ kuly par czynnika pompujacego w czasie swojej drogi z parowej pompy prózniowej do pompy prózni wstepnej zderzajac sie z chlodna scianka korpusu lub przeslonami odrzutnika kondensuja i splywaja z powrotem do parowej pompy próz¬ niowej.Badania i praktyczne obserwacje urzadzen pró¬ zniowych pracujacych z parowa pompa prózniowa wykazaly, ze stosowane dotychczas odrzutniki nie zapobiegaja w dostatecznym stopniu przedostawa¬ niu sie czasteczek par czynnika, na przyklad oleju do pompy prózniowej wstepnej. Czesc czasteczek par odbija sie od przeslon i wraz ze strumieniem ga¬ zu przemieszcza sie do pompy prózni wstepnej po¬ wodujac znaczny ubytek czynnika pompujacego w parowej pompie prózniowej. Istotna niedogod¬ noscia znanych odrzutników jest ich wysoki koszt, wynikajacy z wykonywania skomplikowanego ksztaltu przeslon oraz ich ustawienie i zamocowa¬ ni! e w korpusie odrzultnika.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad i niedogodnosci znanych odrizutników wyjsciowych pomp parowych, a przede wszystkim zapobiezenie przedostaniu sie czasteczek par czynnika pompy prózni, wstepnej,, zapobiezenie ubytkowi czynnika pompy parowej oraz w rezultacie poprawa spraw¬ nosci urzadzen prózniowych. Fonaidfto istotnym ce¬ lem wynalazku jest przy zlozeniu uzyskania wy¬ sokich parametrów odrzutnika, znaczne uproszcze¬ nie jego budowy i ulatwienie technologii wyko¬ nania^ a tym. samym znaczne obnizenie kosztu wytworzenia odrzutnika.Odrzutnik wyjsciowy parowej pompy prózniowej wedlug wynalazku posiada pionowo usytuowany przelotowy korpus o podwójnych sciankach miedzy którymi przeplywa czynnik chlodzacy najczesciej woda. Korpus odrzutnika jako górna czesc prze¬ wodu wyjsciowego parowej poimpy prózniowej jest zakonczony zewnetrznymi kolnierzem' przystosowa¬ nym do prózriioszczelnego dolaczenia jego do próz- 40 50 55 niiowego przewodu rurowego prowadzacego do pompy prózni, wstepnej, a wiec odrzutnik przy tak rozwiazanym korpusie jest integralna czescia pa¬ rowej pompy prózniowej. W innym rozwiazaniu odrzutnik stanowi oddzielny dodatkowy element konstrukcyjnej parowej pompy prózniowej. W tym przypadku posiada korpus z dwoma zewnetrzny¬ mi kolnierzami usytuowanymi na jego koncach i przystosowanymi do praznioszczelnego dolacze¬ nia odrzutnika z jednej strony do odpowiadajace¬ go mu kolnierza przewodu wyjsciowego parowej pompy prózniowej, a z drugiej strony — do próz¬ niowego przewodu rurowego prowadzacego do pompy prózni wstepnej.: Istota rozwiazania polega na tym, ze w prze¬ strzeni wewnetrznej korpusu odrzutnika znajduja sie metalowe wióry, które dzieki malej odleglosci miedzy soba oraz przypadkowemu rozmieszczeniu tworza nieprzezroczysta optycznie przeslone za¬ pewniajaca dobra przewodnosc odrzutnika i skute¬ czne tlumienie strumienia wyjsciowego- par czyn¬ nika pompujiaicego. Te przeciwstawne zadania naj¬ korzystniej sa spelniane, gdy tworzace przeslone metalowe wióry sa wykonane-z materialu o dob¬ rym przewodnictwie cieplnym i sa jednakowej wielkosci a w przekroju poprzecznymi maja ksztalt na przyklad prostokata rombu, trapezu itp., przy czym stosunek boku najkrótszego do- boku naj¬ dluzszego wynosi od 1:2 do 1:30. Najkorzystniejsze efekty osiaga sie,, gdy ten stosunek wynosi od 1:5 do 1:10. Dlugosc wiórów nie powinna byc wieksza niz srednica wewnetrzna korpusu odrzutnika po¬ wiekszona o dwadziescia razy.Przy malych srednicach wewnetrznych korpu¬ su odrzutnika mozna przyjac kryterium dlugosci wiórów, ze dlugosc ta nie powinna byc wieksza od najdluzszego boku przekroju poprzecznego po¬ wiekszonego o piecdziesiat razy^ Wióry sa umiesz¬ czone w metalowym siatkowym lub wykonanym z perferowanej blachy lub pretów zbiorniku o srednicy mniejszej od srednicy wewnetrznej korpusu odrzutnika i wspólosiowo zamocowanego obrzezem za posrednictwem pierscienia do górnej wewnetrznej czesci korpusu odrzutnika i maja¬ cym najkorzystniej ksztalt cylindra otwartego- od góry.Dno zbiornika wykonuje sie zasadniczo w do¬ wolnym ksztalcie, jednakze najkorzystniejsze efek¬ ty osiaga sie, gdy ma ona ksztalt stozka zwróco¬ nego wierzcholkiem w kierunku parowej poimpy prózniowej. Wióry moga wypelniac cala wewnetrz¬ na przestrzen korpusu opierajac sie o przegrode wykonana z metalowej siatki lub perforowanej blachy lub pretów ustytuowana w dolnej czesci korpusu odrzutnik a.Odrzutnik wyjsciowy parowej pompy próznio¬ wej wedlug wynalazku charakteryzuje sie dobra przewodnoscia,, skutecznym tlumieniem strumienia wyjsciowego par czynnika pompujacego a tym sa¬ mym skutecznym zapobieganiem ubytkowi czynni¬ ka z parowej poimpy prózniowej. Wazna zaleta wynalazku przy osiagnieciu wysokich parametrów eksploatacyjnych odrzutnika jest prosta budowa. latwosc wykonania i w rezultacie niski koszt wy¬ tworzenie odrzutnika. . .5 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny odrzutnika -^wyjsciowego parowej pompy prózniowej oraz fig. 2 — widok z góry odrzuitniika wyjsciowego parowej pompy prózniowej. Odrzutnik wyjsciowy parowej pompy prózniowej w pierwsizym przykladzie wy¬ konania posada cylindryczny korpus 1 z dworna zewnetrznymi koMerzarrii 2 i 3 przystosowanymi do dolaczenia odrzutnika z jednej strony do od¬ powiadajacego* mu kolnierza 4 przewodu wyjscio¬ wego 5 pairoweg pomipy prózniowej 6 oraz z dru¬ giej strony — do kolnierza 7 prózniowego, przewo¬ du rurowego 8 -prowadziacego- do poimpy prózni wstepnej. ;~ Wewnatrz korpusu 1 jest wspólosiowo umie¬ szczony zbiornik* 9 wykonany z Machy perforowa¬ nej przymocowany za posrednictwem pierscienia do wewnetrznej górnej powierzchni korpusu 1.Zbiornik 9 jest wypelniony wiórami metalowymi 11 wykonanymi z jednorodnego materialu i o jedna¬ kowej wielkosci, które w przekroju poprzecznym maja ksztal rombu o stosunku wymiarowym boku krótszego do dluzszego- wynoszacym dla wielkosci posrednich 1:6, a dlugosc tych wiórów równa sie w przyblizeniu srednicy wewnejtrznej korpusu 1 powiekszonej dwadziescia razy.W drugim przykladzie wykonania odrzmtnik wyj¬ sciowy parowej pompy prózniowej posiada cy¬ lindryczny korpus 1 z dwoma zewnejtrznymi kol¬ nierzami 2 i 3 przystosowanymi do dolaczania od¬ rzutnika z jednej strony do odpowiadajacego mu kolnierza • 4 przewodu wyjsciowego 5 parowej pompy prózniowej 6 oraz z drugiej, strony .— do kolnierza 7 prózniowego przewodu rurowego- 8 pro¬ wadzacego do pompy prózni wstlejpnej. Wewnetrzna przestrzen korpusu 1 wypelniaca wióry metalowe 11 opierajace sie o- przegrode wykonana z meta¬ lowej siatki lufo perforowanej blachy usytuowanej w dolnej czejsci odrzutmikai.Wióry metalowe 11 sa wykonane z jednorodne¬ go materialu o jednakowej wielkosci, które w przekroju poprzecznym maja ksztalt rombu o sto¬ sunku wymiarowym boku krótszego od dluzszego wynoszacym dla wielkosci posrednich 1:6, a dlu¬ gosc tych wiórów równa sie w przyblizeniu sred¬ niej wewnetrznej korpusu 1 powiekszonej dwa¬ dziescia razy. PL