Przedmiotem wynalazku jest kultywator z obro¬ towymi mairzedziaimi roboczymi.Znane sa kultywatoiry zebate o zebach nierucho¬ mych dla spulchniania ziemi i utrzymywania tego ' spulchniania w miare wzrostu roslin.Znany jest równiez z polskiego opisiu wzoru uzytkowego Ru 11687 spulchniacz do miedzyrzedo¬ wej uprawy roslin. Urzadzenie to .sklada sie z lek¬ ko zakrzywionej w plaszczyznie poziomej osi osa¬ dzonej w glowicy oraz poziomego ostro zakonczone¬ go preta, który jest przysfpawany do glowicy.Na koncach osi sa usytuowane obrotowo bebny z 'dwoma rzedami promieniowo rozchodzacych sie kolców. Podczas pracy urzadzenia, ostro zakonczo¬ ny pret o dlugosci co najmniej dwa razy wiekszej od dlugosci kolców przenika gleboko w glebe two¬ rzac w niej bruzde.Urzadzenie to wykazuje wiele niedogodnosci.Dwa rzedy kolców sa zamointowane nieruchomo na kazdym bebnie. Niediogiodinosoia jest równiez to, ze miedzy nieruchomymd kolcami moga tkwic ka¬ mienie.W celu przesuniecia urzajdzenia po gruncie wy¬ magana jest bardzo djuza sila, a ziatern itrudno jest poruszac to urzadzenie recznie. Kodoe nie maja odpowiedniego zakrzywienia, a zatem moga wnikac w glab gleby tylko (przy zasitosiowainiu znacznej sily nacisku.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyz¬ szych niedogodnosci. Cel zostal osiagniety przez 2 skonstruowanie kultywatora, w którym zeby nów zebatych maja przekrój zasadniczo u podstawy, zniniejsizasjacy isde .stopniowo do wy dlugosci zeba i (przechodzacy do ksztaltu nego w czesoi przy zewnetrznym koncu, przy zeby czlonu zebatego sa usytuowane w ,„ znie zasadniczy prostopadlej do osi piasty i ksztalt luku z krzywizna w w tej plaszczyznie.W innym (przykladzie .wykonania kultywi belke wsporcza, ina której jesit osadzone wiel wic. Na kazdej glowicy usytuowana jest para nów ramowych stanowiacych wspornik osi- Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony siunku w przykladach wykonania, na którym przedstawia kultywator w widoku z boku, — wirnik zebaty wedlug fig. 1, w widoku z w powiekszeniu, fig. 2 — kultywator wedl 1, w widoku z góry, fig. 3 przedstawia w z boku i czesciowym przekroju kultywator staai przystosowanej do ciagnienia za po' fig. 4.— kultywator w widoku w kierunku lek IV—IV, loznaczonych na fig. 3, fig. 5 itywaitor wedlug fig. 3, w widoku z góry, z z poszczególnych wirników ustawionymi pod jeden wzgledem drugiego.W korzystnej postaci wykonania, kult dlug wynalazku, sklada 'Sie z drazka lub u 1 (fig. 1), wykonanego ma przyklad z dr rury metalowej przy czym na jednym koncu 91660 l91 $6 3 ka 1 jest osadzona glowica 2 ze zbieznym zakon¬ czeniem 3, dopasowanym do zbieznosioi konoa draz- Ika lub uchwytu 1. Glowica 2 wystaje osiowo poza drazek lub uchwyt 1 ii jest zakonczona czescia 4 o przekroju 'korytkowym. Z boków tej 5 czesci wsuniete isa dwie osie 5, stanowiace prety o pewnej dlugosci i srednicy korzystnie 13 mm, wykonane z miekkiej stalli. Osie 5 wystaja ona jed¬ nakowa odleglosc z Ikazdej strony glowicy 2, przy czym okazalo sie korzystnym, gdy osie 5 isa od- 10 chylone do tylu tak, ze kat miedzy moimi wynosi okolo 160°, podczas gdy kat miedzy plaszczyzna, w której leza te osie, ia drazkiem wzglednie uchwy¬ tem 1 wynosi okolo 40°. Podczas pracy kultywa- (tora, gdy drazek wystaje ku górze pod katem ko- 15 rzystnie 40Q*tW stosunku ido poziomu, plaszczyzna, W której i znajduja sie osie 5, jest w przyblizeniu pozioma, przy czym osie te wysuniete sa ku ty- '*¦ lowi poza glowice 2.^"DMjEósc^ osa 5 lokresloriia jest liczba wirników 6 20 4.. jaifcifc maja byc osadzone na pojedynczej osi 5.Konce osi 5 sa przystosowane w dowolny znany sposób do przytrzymywania wirników ma osi, na przyklad za pomoca podkladki 7, zamocowanej do konoa osi 5 za pomoca sruby 8, mozna tez zastoso¬ wac inne srodki, korzystnie irowek i pierscien spre¬ zynujacy, albo tez otwór poprzeczny w koncu osi, w którym osadza isie zawleczke, po uprzednim na¬ sunieciu na os podkladki. Wirniki 6 sa z korzy¬ scia odlane z wlasciwego materialu, na przyklad zeliwa i imaja beczulkowata piaste 9, w której wy¬ konany jest osiowy otwór o srednicy dostatecznie duzej, by zapewnic luzne obrotowe dopasowanie wiirniika do osi 5. Z piasty 9 wystaja promieniowo zeby 10, najkorzystniej w liczbie czterech lub pie¬ ciu, które to zeby isa zakrzywione, a ich dlugosc, liczac od srodka piasty 9, wynosi w przyblizeniu 83 mim. Przekrój zeba 10 jest w zasadzie kolowy, przy czym jego srednica stopniowo mialeje, a prze¬ krój przechodzi ku koncowi zeba w owalny, sam koniec zas Jest splaszczony i ma postac dluiaa. Ze¬ by 10 leza w zasadzie w jednej plaszczyznie i wszystkie sa zakrzywione w tej plaszczyznie w jednakowymkierunku. 45 W przypadku, gdy na jednej osi 5 osadzonych jest wiecej niz jeden wirnik 6, kazdy z tych wir¬ ników jest (korzystnie osadzony w taki sposób, ze zeby 10 jednego czlonu zebatego sa przesuniete pnrómieniowo o staly wymiar wzgledem zebów na- 50 stepnego, sasiedniego czlonu zebatego. W celu utrzymania na stale tego przesuniecia, stykajace sie ze soba czolowe .powierzchnie sasiadujacych piast 9 sa zaopatrzone w elementy zaczepowe, na przyklad powierzchnia czolowa kazdej z piast 9 55 mioze byc izaopatrzona we wlasciwym miejscu w otwór tak, by w otwory dwóch sasiadujacych piast mógl byc wprowadzony kolek (inie pokazany na rysunku), uniemozliwiajacy wzajemne ruchy obro¬ towe wirników6. w Wirnik 6 (fig. la) moze miec korzystnie nastepu¬ jace wymiary: srednica D wirnika 6 moze wynosic 168 mm, srednica Dl piasty 38 mm, a jej grubosc 32 mm. Os podstawy kazdego z zebów jest zaito- • czona promieniem, a jej przekrój przechodzi la- M 4 godnie od srednicy Dl do równej 10 mm srednicy D2 na odleglosc Rl równa 41 mm od osi wirnika.Zakrzywiony koniec zeba ma promien krzywizny R2 równy 56 mm i zatoczony z punktu 30, lezace¬ go ma stycznej 31 ido kola o promieniu Rl, prosto¬ padlej do osi podstawy zeba. Przekrój o srednicy D2 przechodzi lagodnie w ostrze 11 zeba w ksztal¬ cie dluta o szerokosci w przyblizeniu równej 14 mm. Piasta .9 jest zbiezna, majac pochylenie two¬ rzacej wynoszace w przyblizeniu 7° przy zebach i mialejace do okolo 2° przy powierzchniach czo¬ lowych, przy czym srednica D4 -tych ostatnich jest w przyblizeniu równia 30 mm. Wirniki 6 mioga miec dowolna liczbe zebów, najkorzystniej cztery do pieciu, rozmieszczonych w równych odstepach.Wirniki sa osadzone ma osi 5 w taki sposób, ze ostrza zebów sa w wyniku ich krzywizny pochylo¬ ne ku przodowi, w kierunku ruchu narzedzia wzgledem gruntu.W niektórych zabiegach doprawiania roli moze byc pozadanym zaopatrzenie kultywatora w oslo¬ ne lub tarcze w celu lochrony zebów przed zapla¬ taniem sie w zwisajace zdzbla. Tarcze lub oslone wykonuje sie z odpowiedniego do tego celu mate¬ rialu, korzystnie z blachy stalowej lub platów z waty szklanej, które to materialy nadaja sie do wygiecia w krzywizne zapewniajaca dostateczny luz miedzy wewnetrzna powierzchnia loslony a wierzcholkami zebów. Oslonia wzglednie tarcza roz¬ ciaga sie na cala szerokosc zajeta przez wirniki i jest na koncach zagieta do dolu, w celu zapew¬ nienia ochrony bokom zebów, przy czym te za¬ giete do dolu krawedzie moga byc doprowadzone az do oparcia sie o wystajacy koniec osi 5. Oslo¬ na moze miec ponadto podparcie w elemencie za¬ mocowanym badz to do glowicy kultywatora, badl tez do drazka 1. Wirniki 6 osadzone isa na osi 5 w taki sposób, ze zewnetrzna czesc zeba, poczyna¬ jac od przekroju D2 jest zakrzywiona w kierunku ruchu kultywatora po roli.Po obydwóch stronach glowicy 4 moze byc osa¬ dzona dowolna ilosc wirników 6. Najkorzystniej jest jednak, gdy po obydwu stroniach glowicy 4 osadzone sa wirniki po jednym lub po dwa.Przedmiotem wynalazku jest takze kultywator o wiekszych rozmiarach, który moze byc ciagniony przez pojazd mechaniczny, na przyklad traktor.W tym przykladzie wykonania kultywator ma belke osadoza 12 (fig. 3 i 4), najkorzystniej o prze¬ kroju kwadratowym, krtóra jest przystosowana do zamocowania za posrednictwem trzypunktowego ukladu drazków 13 do traktora 14. Do belki osad- czej 12 zamocowany jest szereg glowic 15. Kazda z glowic 15 sklada sie z obsady 16 i zacisku 17 tak ustawionych, ze obsada 16 i zacisk 17 obej¬ muja z dwóch przeciwnych stron belke osadcza 12, a sruby zaciskowe 18, przechodzace poprzez za¬ równo obsade 16 jak i zacisk 17, pozwalaja oa za¬ kleszczenie glowicy 15 w dowolnym miejscu wzdluz belki osadczej 12. Ponizej obsady 16 osadzona jest obrotowo wokól w zasadzie pionowej osi rama 19, zlozona z poprzeczki 20 i z osadzonej na jej kon¬ cach pary skierowanych ku dolowi ramion 21, na l91 koncach których zamocowane sa lozyska 22, w których losadzona jest obrotowo os 23.Usytuowana miedzy lozyskami os 23 ma korzy¬ stnie przekrój kwadratowy i tylko jej konce sa obtoczone na wlasciwa srednice, pozwalajaca osa¬ dzic ios 23 w lozyskach 22. Na osi 23 osadzana jest wieksza liczba wirników 6, z których kazda ma, jiafc to opisano poprzednio, piaste 9 i zeby 10. Pia¬ sta 9" mia otwór kwadratowy, a w kazdej parze wirników 6 zeby jednego czlonu zebatego sa prze¬ suniete promieniowo o staly wymiar wzgledem ze¬ bów nastepnego, sasiedniego czlonu zebatego. Ra¬ mia 19 w poblizu jednego z konców ima otwór, (umozliwiajacy jej osadzenie obrotowe okolo w za¬ sadzie pionowej osi i z-amiocowanie jej do obsady 16 glowicy za pomoca sworznia mocujacego 24, który stanowi zawiasowe zamocowanie obsady 16 glowicy 15 w celu umiozliwienia nastawiania ramy 19 pod zadanym katem pochylenia wirników 6 podczas ich pracy. Dzieki takiemu ukladowi wie¬ ksza liczba ram 19 i przynaleznych do nich wir¬ ników 6 moze byc rozstawiona w diowojinych od¬ stepach wzdluz belki osadczej 12, przy równo¬ czesnym nastawieniu ram 19.W razie potrzeby mozna zaopatrzyc obsade 16 glowicy 15 w odpowiednie uchwyty, umozliwiajace dodatkowe naciski lub inne elementy naciskajace ja ku dolowi, w celu wywarcia na zeby wirników dodatkowej sily, dla ulatwienia ich wbijania sie w giront ma zadana glebokosc.Opisany wyzej uklad zespolów wirników odzna¬ cza sie szeregiem korzysci, zwlaszcza w zakresie zabiegów kultywiacyjnych miedzy rzedami roslin lub rozsady w duzych szkólkach, gdyz dzieki nie¬ mu imozna tak rozmiescic zespoly wirników z no¬ zami na belce osadiczej 12, ze przypadaja one po¬ srodku pomiedzy rzedami tych roslin lub rozsady, co pozwala ma poruszenie i spulchinieoie . górnej warstwy gleby bez równoczesnego uszkadzania rosnacych plodów rolnych.Wynalazek umozliwia zbudowanie kultywatora, 669 6 przystosowanego nie tylko do kultywacji gleby, lecz takze do napowietrzania roli, lajk lub pa¬ stwisk. PL