Przedmiotem wynalazku jest uklad przetwornika polozenia, w którym dowolny stan polozenia kontrolo¬ wanego elementu odpowiada zamknieciu jednego lub kilku obwodów elektrycznych.Dotychczasowy stan techniki.Znany jest uklad przetwarzania polozenia, który sklada sie z zródla zasilania oraz przekazników polozenia. Kazdy przekaznik polozenia ma magnes staly oraz ruchome nabiegunniki sprzezone z elementem, którego polozenie jest kontrolowane. Ponadto kazdy przekaznik ma magnetyczne zestyki zwierne rozlozone wzdluz drogi przemieszczania nabiegunników i umieszczone równolegle do osi glównych linii sil pola magnetycz¬ nego miedzy nabiegunnikami. Jedne konce magnetycznych zestyków zwiernych sa ze soba zwarte i polaczone z zródlem zasilania, natomiast drugie konce kazdego zestyku polaczone sa z odbiornikami. W ukladzie tym zamkniecie obwodu elektrycznego nastepuje wtedy, gdy ruchomy nabiegunnik znajduje sie w poblizu magne¬ tycznego zestyku zwiernego. Zasadnicza wada tego rozwiazania jest zjawisko histerezy magnetycznej w wyniku której wystepuje blad w okresleniu polozenia. Wiadomo, ze dla zamkniecia magnetycznego zestyku zwiernego wymaga sie wiekszego natezenia pola magnetycznego anizeli do otwarcia jego zestyku.Istota wynalazku i jego skutki techniczne.Cel ten zostal osiagniety ukladem wedlug wynalazku, w którym poczatki uzwojen elektromagnesów polaczone sa z wyjsciem dekodera, natomiast konce uzwojen sa ze soba zwarte i polaczone z dekoderem poprzez zasilacz. Wejscia sterujace dekodera polaczone sa z wyjsciami binarnego licznika, którego wejscie liczace polaczone jest z wyjsciem programowego taktujacego generatora. Ten generator polaczony jest jednoczesnie poprzez opózniacz z generatorem pojedynczych impulsów, którego wyjscie polaczone jest z zwartymi koncami magnetycznych zestyków zwiernych, a pozostale konce tych zestyków polaczone sa z wyjsciami ukladu tak, ze zestyk kazdego przekaznika dolaczony jest tylko do jednego wyjscia. • Takie rozwiazanie eliminuje wplyw histerezy magnetycznej, zapewnia zamykanie i otwieranie magnetycz¬ nych zestyków zwiernych w stanie bezpradowym, co znacznie wydluza ich zywotnosc oraz zwieksza bezpieczen¬ stwo w warunkach zagrozenia wybuchem. Istotna jest równiez redukcja liczby wyjsc informacyjnych przy praktycznie dowolnej liczbie przetwarzanych polozen. Wyeliminowanie magnesu stalego z przekaznika umozli-2 90 790 wia jego sprzezenie z elementem, którego polozenie ma byc przekazane przy uzyciu minimalnego momentu obrotowego. * ' Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, na ideowym schemacie.Szczególowy opis wykonania wynalazku. Uklad przetwornika polozenia sklada sie z przekazników polozenia Pi do Pn, z których kazdy zawiera elektromagnes zlozony z ferromagnetycznego rdzenia 1 oraz uzwojenia 2. Z kolei do rdzenia 1 na jego koncach przymocowane sa nabiegunniki 3 tak, ze tworza obwód magnetyczny z szczelina powietrzna i znajdujacymi sie w tej szczelinie magnetycznymi zwiernymi zestykami 10.Zestyki 10 umieszczone sa równolegle lub skosnie do osi glównych linii sil pola magnetycznego miedzy nabiegunnikami, natomiast ruchome konce zestyków 10 umieszczone sa symetrycznie wzgledem powietrznej szczeliny miedzy nabiegunnikami 3. Poczatki uzwojen elektromagnesów polaczone sa z wyjsciami dekodera 5, natomiast konce uzwojen 2 sa zwarte ze soba i polaczone z dekoderem 5 poprzez zasilacz 6. Wejscia sterujace dekodera 5 polaczone sa z wyjsciami binarnego licznika 4, którego wejscie liczace polaczone jest z wyjsciem programowego taktujacego generatora 7. Jednoczesnie generator 7 polaczony jest poprzez opózniacz 8 z generatorem 9 pojedynczych impulsów, którego wyjscie polaczone jest z zwartymi koncami magnetycznych zestyków 10. Pozostale konce zestyków 10 polaczone sa z wyjsciami 11 tak, ze zestyk 10 kazdego przekaznika Pi....n dolaczony jest ty Iko do jednego wyjscia 11.Dzialanie ukladu polega na tym, ze ustalony kolejny impulsem z programowego taktujacego generatora 7 stan binarnego licznika 4 podlega dekodowaniu i wywoluje przeplyw impulsu pradowego przez wybrane uzwojenie 2 przekaznika polozenia P^-.n. Wzbudzane impulsem pradowym uzwojenie 2 powoduje zamkniecie magnetycznych zwiemych zestyków 10 znajdujacych sie w zasiegu dzialania glównych linii sil pola magnetycz¬ nego miedzy nabiegunnikami. Przez impulsowe zasilanie uzwojenia 2 elektromagnesu zamkniecie magnetycznego zwiernego zestyku 10 nastepuje w scisle okreslonym polozeniu nabiegunnika i w tym polozeniu ten magnetycz¬ ny zestyk zwiemy jest otwierany w chwili wylaczania pradu z uzwojenia 2, co nastepuje w chwili podania kolejnego impulsu z programowego taktujacego generatora 7. Czestotliwosc impulsów pradowych w uzwojeniu przekazników Pi—tt ograniczona jest szybkoscia dzialania magnetycznych zestyków zwiernych w warunkach minimalnej granicznej wartosci strumienia magnetycznego powodujacego jeszcze jego dzialanie. Zamykanie odpowiednich zestyków przy okreslonym polozeniu nabiegunników stanowi informacje o ich polozeniu. Impuls z generatora 7 ustalajacy stan binarnego licznika 4 podlega opóznieniu o czas wiekszy od czasu zadzialania zestyku w warunkach granicznych przy czym wykorzystany jest do wyzwalania w generatorze 8 pojedynczych impulsów napieciowych. Wytworzony przez generator 8 impuls napieciowy konczy sie przed wylaczaniem impulsu pradowego w uzwojeniu 2 i poprzez zwarte zestyki 10 powoduje polaryzacje wyjsc ukladu przetwornika polozenia, wyprowadzajac tym samym wartosc cyfrowa wybranego polozenia przez uklad przekaznika polozenia. PL