Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywania betonowych lub zelbetowych ubezpieczen skarp budowli ziemnych, szczególnie budowli hydrotechnicznych, charakteryzujacych sie duza mrozoodpornoscia i wodoszczelnoscia. Ubezpieczenie w swojej niezmienionej postaci moze byc stosowane do uszczelniania dna zbiorników budowli wodnych.Znane i stosowane dotychczas sposoby wykonywania wodoszczelnych i mrozoodpomych zelbetowych ubezpieczen skarp odwodnych, ziemnych budowli hydrotechnicznych, takich jak: zbiorniki, zapory i kanaly, polegaja miedzy innymi na rozscielaniu i zageszczaniu na skarpie masy betonowej specjalnie do tego celu przeznaczonymi maszynami, ukladaniu na skarpie prafabrykatów zelbetowych o grubosci równej grubosci projektowanego ubezpieczenia lub ukladaniu na wyrównawczej warstwie chudego betonu cienkosciennych elementów prefabrykowanych o przekroju prostokatnym wykonanych z betonu wstepnie sprezonego.Znany jest równiez sposób polegajacy na tym, ze element prefabrykowany skladajacy sie z plyty cienkosciennej i znajdujacych sie na jej dwu krawedziach zeber wsporczych czolowych a na jednej dluzszej krawedzi zebra bocznego ulozony jest przy pomocy dzwigu samojezdnego lub innego na powierzchni skarpy tak, ze dluzsza krawedzia nie posiadajaca zebra wsporczego opiera sie poprzez uszczelke na uprzednio ulozonym elemencie lub ostrodze betonowej, znajdujacej sie u podnóza powierzchni skarpy, zas zebrem czolowym styka sie z zebrem czolowym elementu ulozonego uprzednio na takim samym poziomie.Przestrzen zawarta miedzy plyta, zebrami wsporczymi ukladanego elementu i uprzednio ulozonym elementem wypelniona zostaje przy pomocy pompy do betonu poprzez otwory usytuowane w zebrze bocznym tania masa betonowa charakteryzujaca sie niskimi wlasciwosciami fizykomechanicznymi. Podawanie masy betonowej przez otwory parzyste i zageszczanie przez otwory nieparzyste, prowadzone jest do momentu ukazania sie zaczynu cementowego w otworach.Niedogodnoscia dotychczas stosowanych a wymienionych powyzej metod jest: duze zuzycie masy * betonowej zawierajacej duze ilosci wysokogatunkowego kruszywa i cementu w przypadku elementów wykonywa-2 90 282 nych z betonu monolitycznego. Duza grubosc tych elementów wynikajaca ze wzgledów konstrukcyjnych (przezwyciezenie sil wyporu hydrostatycznego wody w przypadku obnizenia poziomu wody spietrzonej budowla wodna) oraz fakt, ze roboty prowadzone sa na pochylonej powierzchni skarpy, stanowia powazne utrudnienie technologiczne uniemozliwiajace osiaganie duzych wydajnosci robót. Stosowane dotychczas metody wykonywania ubezpieczen zelbetowych uniemozliwiaja stosowanie transportu pompowego masy betonowej ze wzgledu na wymagania odnosnie konsystencji i mrozoodpornosci betonu.Niedogodnoscia stosowanego dotychczas ukladania zelbetowych elementów na skarpie jest duza grubosc elementów (równa grubosci wynikajacej z warunku zachowania statecznosci ubezpieczenia podczas gwaltownego obnizenia poziomu wody). Duza grubosc elementów powoduje ograniczenie wymiarów prefabrykowanych elementów, zwiekszajac ilosc wymagajacych uszczelnienia styków lub powoduje koniecznosc stosowania zurawi o bardzo duzych udzwigach.Niedogodnoscia dotychczas stosowanych metod ukladania cienkosciennych prefabrykowanych elementów z betonu wstepnie sprezonego jest brak mozliwosci kontroli przylegania podbudowy z chudego betonu do prefabrykatu oraz trudna produkcja elementów wstepnie sprezonych.Niedogodnoscia takze jest wsiakanie podawanej przy pomocy pompy do betonu masy betonowej przeznaczonej do wypelnienia przestrzeni do warstwy drenazowej, przez co zmniejsza sie jej grubosc czynna, zas w przestrzeni powstaja pustki powietrzne obnizajace jakosc ubezpieczenia, gdyz moga byc miejscem gromadzenia sie wody zamarzajacej w okresach temperatur ponizej 0°C.Równiez niedogodnoscia ubezpieczenia jest fakt pozostawienia jego powierzchni powierzchnia betonowa nieuszlachetniona na przyklad poprzez pokrycie jej plastobetonem lub asfaltobetonem.Niedogodnosci dotychczasowego sposobu wykonywania wodoszczelnego ubezpieczenia skarp budowli ziemnych szczególnie hydrotechnicznych usuwa sposób bedacy przedmiotem niniejszego wynalazku.Istota wynalazku polega na tym, ze plyta cienkoscienna o uszlachetnionej przez pokrycie warstwa mrozoodporna i wodoszczelna powierzchni zewnetrznej, posadowiona jest na jednej lub wiecej warstw folii wykonanej z wodonieprzepuszczalnego tworzywa sztucznego korzystnie z folii polietylenowej.Praktyczny przyklad rozwiazania wedlug wynalazku przedstawiony zostal na rysunku. Sposób wykonania ubezpieczenia wedlug niniejszego wynalazku polega na tym, ze przed ukladaniem plyt (1) na poboczu skarpy nalezy na warstwie filtracyjnej (11) rozlozyc biegnace równolegle do korony obiektu pasy folii (12). Nastepnie ulozyc na nich plyty (1) o uszlachetnionej powierzchni zewnetrznej.Uszlachetnienie powierzchni zewnetrznej plyt wykonane jest poprzez pokrycie jej w zakladzie prefabryka- cji cienka warstwa (13) charakteryzujaca sie duza wodoszczelnoscia, mrozoodpornoscia i przyczepnoscia do betonu.Najkorzystniej warstwe (13) wykonac z asfaltu lanego zbrojonego lub plastobetonu: komponentu zywic syntetycznych, piasku i kruszyw mineralnych.Korzystnie jest zastapic uszczelke (5) uszczelnieniem z mieszaniny mineralno-bitumicznej wykonanym po ulozeniu plyt na calej wysokosci obiektu. plyta (1J cienkoscienna o uszlachetnionej poprzez pokrycie warstwa (13) mrozoodporna i wodoszczelna powierzchni zewnetrznej posadowiona jest na jednej lub wiecej warstwach folii (12) wykonanej z wodonieprze¬ puszczalnego tworzywa sztucznego korzystnie z folii polietylenowej.90282 PL