Przedmiotem wynalazku jest usprezynowanie przyosiowe wózka pojazdu szynowego, w którym korpusy lozysk osiowych znajduja sie w wahaczach przegubowo polaczonych z rama wózka. Usprezynowanie to przeznaczone jest zwlaszcza do szybkobieznych wagonów.Znane dotychczas przyosiowe uklady sprezynowania wagonów kolejowych podzielic mozna na trzy podstawowe grupy, a mianowicie na tradycyjne konstrukcje, w których elementy sprezyste sa ustawione symetrycznie wzgledem plaszczyzny pionowej przechodzacej przez os zestawu kolowego, na konstrukcje z wahaczami wspólpracujacymi z sprezynami srubowymi lub gumowymi oraz na konstrukcje z drazkami skretnymi, wzy czym w tym ostatnim przypadku drazki skretne lich ramiona spelniaja nie tylko role elementów sprezystych jako takich, lecz równiez stanowia czesci skladowe mechanizmów zawieszenia.W tradycyjnych konstrukcjach symetrycznych lacznikami sprezystymi sa sprezyny srubowe, elementy gumowe lub gumowo-metaiowe, a w dawnych konstrukcjach resory piórowe. Kazdy z tych elementów wymaga odpowiedniego uksztaltowania wspólpracujacych za ich posrednictwem czesci wózka, takich jak ostoi i korpusu lozyska. W tych tradycyjnych konstrukcjach w kazdym wezle usprezynowanie stosuje sie badz to jeden resor póleliptyczny, albo dwa inne elementy sprezyste, najczesciej dwie sprezyny srubowe ustawione po obydwu -tekach korpusu lozyska osiowego. Tego rodzaju rozwiazania mimo swej prostoty wykazuja szereg wad^do których przede wszystkim naleza znaczne wymiary, a wiec i ciezar ostoi wózka. Dlugosc ostoi musi byc bowiem wieksza od rozstawu osi o odcinek odpowiadajacy co najmniej dlugosci jednego wezla usprezynowania.Niedogodnosci tej nie wykazuja konstrukcje nalezace do drugiej wymienionej na wstepie grupy, a mianowi¬ cie konstrukcje, w których korpus lozyska osiowego uksztaltowany jest w postaci wahacza polaczonego przegubowo z ostoja wózka. W tym przypadku ostoja moze byc znacznie krótsza, a wiec i lzejsza niz przy stosowaniu tradycyjnych symetrycznych konstrukcji wezlów usprezynowanie. Ponadto masa ukladów wahaczo- wych jest korzystna) rozlozona z punktu widzenia dynamiki pojazdu. Konstrukcje te wymagaja jednak odpowiedniego usytuowania laczników sprezystych. Stosowano w nich dotad wylacznie sprezyny srubowe lub gumowe, co stwarzalo szereg niedogodnosci zwiazanych z ich wymiarami. Nie stosowano natomiast dotad w tych wahaczowych konstrukcjach-drazków skretnych.2 89 997 Drazki skretne stosowano natomiast w rozwiazaniach zaliczonych na wstepie do trzeciej grupy konstrukcji.W tych konstrukcjach elementy skladowe drazków, a wiec sam drazek, lub Jego ramiona, stanowia integralne czesci mechanizmów zawieszenia. Podstawowa bowiem przeszkoda dla prawidlowego z punktu widzenia sposobu pracy drazków ich usytuowania sa kora jezdne. Próbowano wiec umiescic drazki skretne poza zasiegiem kól równolegle do osi zestawów kolowych pojazdu i zastosowac ramiona drazka jako wahaczy polaczonych bezposrednio z korpusami lozysk osiowych.Rozwiazanie takie determinuje jednak z góry dlugosc ramienia drazka, która musi byc wieksza od promienia kól jezdnych. Utrudnia to dobór drazków zapewniajacych wymagany skok kola przy zalozonych obciazeniach.W innym znanym rozwiazaniu drazki skretne umieszczone sa wewnatrz drazonej osi zestawu kolowego.W tym przypadku nalezy jednak stosowac równoczesnie dwa drazki, z których jeden przejmuje obciazenia wystepujace w pionie, natomiast drugi przejmuje obciazenia powstajace przy kolysaniu wagonu na boki. Jeden z tych drazków wykonany jest jako drazek rurowy i miesci w sobie drugi drazek, wykonany z pelnego preta.Drazki te sa —jak wspomniano umieszczone wspólosiowo we wnetrzu.drazonej osi zestawu kolowego. Kazdy z tych drazków zaopatrzony jest w dwa ramiona osadzone, sztywno na jego koncach. Ramiona jednego z tych drazków skierowane sa w te sama strone, tworzac wraz z drazkiem uklad sprezysty przypominajacy swym ksztaltem litery „C", natomiast drugi drazek ma ramiona skierowane w przeciwne strony tworzac uklad przypominajacy swym ksztaltem litery „Z", (przy czym jednak ramiona te moga lezec w dwu róznych przecinajacych sie plaszczyznach lezacych w osi lub do niej równoleglych). Drazek skretny pracujacy w ukladzie „Z" przejmuje obciazenia pionowe, natomiast drazek skretny o ukladzie „C" przejmuje obciazenia wynikajace z kolysania wagonu.Jakkolwiek z punktu widzenia mechaniki wezla usprezynowania rozwiazanie to jest poprawne, to jednak stwarza ono wiele problemów konstrukcyjnych, gdyz komplikuje sie konstrukcja wezla przyosiowego, a os zestawu kolowego musi miec srednice znacznie wieksza niz winnych konstrukcjach. Stwarza to z kolei problemy technologiczne i eksploatacyjne. Wiadomo jednak, ze stosowanie drazków skretnych jako laczników sprezystych daje wiele korzysci, wynikajacych z prostoty ich konstrukcji i technologii wykonania oraz charakte¬ rystyki pracy, a zwlaszcza mozliwosci doboru sily reakcji na obciazenia przez dobór dlugosci, przekroju i materialu drazka oraz dlugosci jego ramienia lub ramion. Nie bez znaczenia jest równiez mala ilosc miejsca zajmowana przez drazek w konstrukcjach podwoziowych. Zalet tych nie potrafiono dotad wykorzystac w pelni w konstrukcjach usprezynowan przyosiowych pojazdów szynowych, gdyz stosowano je jedynie w wyzej opisanych ukladach, uniemozliwiajacych dobór dlugosci ramienia lub ramion drazka z uwagi na polaczenie lozyska osiowego z ramieniem drazka w jedna integralna calosc, lub tez zmuszajacych do stosowania dwu drazków umieszczonych wewnatrz osi zestawu kolowego.Istota wynalazku polega na tym, ze wahliwie prowadzony w ramie wózka korpus lozyska osiowego jest polaczony z ramieniem lub ramionami jednego skretnego drazka lub kilku drazków za posrednictwem mechanizmu cieglowo — przegubowego, tworzac co najmniej jeden czworobok przegubowy, którego podstawa jest rama wózka. W konstrukcji wedlug wynalazku dobiera sie dowolnie dlugosc ramion drazków skretnych oraz wielkosc momentu, z jakim drazek skretny dziala na wahacz lozyska osiowego. Podobnie dobiera sfe dowolnie dlugosc wahacza lozyska osiowego oraz przekrój i czynna dlugosc drazka. Dlugosc ramion drazków skretnych jest calkowicie niezalezna od srednicy kól jezdnych. Drazki skretne umieszcza sie pod rama wózka, lub tez nad nia, albo laczy sie posrednio z ta rama. Mozna wreszcie w jednym wezle usprezynowania uzyc kilka drazków skretnych o równych albo róznych funkcjach, to znaczy dzialajacych jako sprezyny, albo jako stabilizatory przeciw kolysaniu lub jako elementy sprezyste, laczace równoczesnie obydwie te funkcje. Zastosowanie konstrukcji wedlug wynalazku pozwala tez na sprzezenie kinematyczne sprezynowania przyosiowego dwu zestawów kolowych po jednej stronie lub po obydwu stronach wózka.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia wózek z usprezynowaniem w widoku bocznym, fig. 2 usprezynowanie wedlug fig. 1 w widoku od dolu, fig. 3-drugi przyklad wykonania usprezynowania w widoku z boku, fig. 4 - pare drazków skretnych znajdujacych zastosowanie w usprezynowaniu wedlug wynalazku w przekroju osiowym poziomym, fig. 5 - cjrugi przyklad wykonania pary drazków skretnych w przekroju osiowym, fig. 6 - trzeci przyklad wykonania pary drazków skretnych w przekroju osiowym poziomym, fig. 7 - czwarty przyklad wykonania pary drazków skretnych równiez w przekroju osiowym poziomym, fig. 8 - piaty przyklad wykonania drazków skretnych w postaci dwóch par drazków skretnych przynaleznych do dwóch zestawów kolowych i sprzezonych kinema¬ tycznie ze soba w przekroju osiowym poziomym, fig. 9-szósty przyklad wykonania drazków skretnych w postaci dwóch sprzezonych ze soba par drazków skretnych w przekroju osiowym poziomym, fig. 10 - siódmy przyklad wykonania drazków skretnych w postaci dwóch sprzezonych ze soba par drazków skretnych89 097 3 W przekroju osiowym poziomym, fig. 11 - ósmy przyklad wykonania drazków skretnych w postaci pary drazonych drazków skretnych i wbudowanego w ich wnetrzu stabilizatora kolysania w przekroju osiowym poziomym, fig. 12 - trzeci przyklad wykonania sprezynowania w widoku z boku, fig. 13-ten przyklad wykonania sprezynowania wedlug fig. 12, w widoku od dolu, fig. 14 - dziewiaty przyklad wykonania drazków skretnych w postaci pary drazków skretnych i stabilizatora kolysania w przekroju osiowym poziomym, fig. 15 - dziesiaty przyklad wykonania drazków skretnych w postaci czterech drazków skretnych sprzezonych wzajemnie po obydwu bokach wózka, w przekroju osiowym poziomym, fig. 16- czwarty przyklad sprezynowa¬ nia w widoku bocznym prawym, fig. 17-ten przyklad sprezynowania wedlug fig. 16 w widoku bocznym lewym, a fig. 18— uklad drazka skretnego i stabilizatora zastosowany w przykladzie sprezynowania wedlug fig. 16 117.W rozwiazaniu konstrukcyjnym usprezynowania uwidocznionym na fig. 1 i 2, z rama 1 wózke jest przegubowo polaczony wahacz 2 lozyska osiowego zestawu kolowego 3. Pod rama 1 jest przymocowany skretny drazek 4 zaopatrzony w ramie 5. Ramie 5 drazka skretnego jest za pomoca poziomego przegubowego lacznika 6 polaczone z wahaczem 2. Wahacz 2 ciaglowo-przegubowy, lacznik 6, ramie 5 drazka skretnego oraz sam drazek 4 tworza wraz z czescia ramy 1 czworobok przegubowy, na którego jeden element, a mianowicie na ramie 5 nalozono wiez sprezysta w postaci drazka skretnego4. ' W drugim przykladzie wykonania sprezynowania wedlug fig: 3 skretny drazek 4 umocowany jest nad rama 1, w zwiazku z czym ksztalt wahacza 2 jest odmienny niz w rozwiazaniu wedlug fig. 1 i 2, a przegubowy lacznik 6 nie jest poziomy, lecz pochylony stromo ku górze. W usprezynowaniach pokazanych na fig. 1-3 stosuje sie alternatywnie drazki skretne uwidocznione na fig. 4-11. Pokazane na tych figurach zestawy drazków skretnych mozna podzielic na trzy grupy przedstawione kolejno na fig. 4-7, fig. 8-10 oraz fig. 11. Na fig. 4-7 pokazano cztery pierwsze przyklady wykonania drazków, kazdy w postaci dwu drazków, w których poszczególne drazki skretne (lub komplety tworzace jeden drazek skretny) stanowia element usprezynowania jsdnej tylko strony zestawu kolowego, natomiast na fig. 8-10 pokazano piaty, szósty i siódmy przyklad wykonania, kazdy w postaci czterech drazków. Poszczególne drazki skretne wspólpracuja pojedynczo z jednym wahaczem zestawu kolowego, przy czym para drazków wspólpracujacych z para wahaczy jednego zestawu kolowego jest polaczona z rama wózka za pomoca dodatkowego drazka skretnego. Na fig. 11 pokazano ósmy przyklad wykonania w postaci zestawu dwu drazków, z których kazdy stanowi element usprezynowania jednej strony zestawu kolowego, przy czym obydwa drazki sa ze soba sprzezone trzecim drazkiem pracujacym jako stabilizator przeciw kolysaniu.Ponizej zostana omówione szczególowo drazki skretne nalezace do wyzej wymienionych trzech grup.Dwa drazki pokazane na fig. 4 maja dlugosc równa w przyblizeniu polowie szerokosci wózka. Konce 7 tych dwóch drazków 4 sa sztywno umocowane w ramie 1 wózka, nntomiast ich nieumocowane konce sa obrotowo ulozyskowane w ramie 1, kazdy z tych ulozyskowanych konców jest zaopatrzony w ramie 5, kóre za pomoca przegubowego lacznika jest polaczone z wahaczem 2. Kazdy z drazków 4 stanowi element sprezysty dla tylko jednej strony zestawu kolowego. Obydwa drazki lacznie przejmuja zatem obciazenia wynikajace zarówno z pionowych ruchów calego zestawu kolowego jak i obciazenia wynikajace z kolysania tego zestawu wzgledem ramy wózka, albo na odwrót.Dwa drazki pokazane na fig. 5 maja dlugosc równa w przyblizeniu szerokosci wózka. Sa one zatem mniej wiecej dwukrotnie dluzsze niz drazki pokazane na fig. 4. Analogicznie jak w poprzednio opisanej konstrukcji konce 7 tych drazków sa sztywno umocowane w ramie 1, natomiast ich nieumocowane konce 8 sa obrotowo ulozyskowane w ramie 1 i sa zaopatrzone w ramiona 5. Poniewaz obydwa drazki sa usytuowane w róznej odleglosci od zestawu kolowego, wiec dlugosci cieglowo-przegubowych laczników 6 i 6 sa rózne. Drazki te dzialaja analogicznie jak drazki pokazane na fig. 4.Kazdy z dwu drazków pokazanych na fig. 6 sklada sie z dwu trwale polaczonych czesci, a mianowicie drazonego drazka 9 i osadzonego w jego wnetrzu drazka 10 o pelnym przekroju. Powstaje w ten sposób z dwu drazków jeden komplet, w którym drazki ustyuowane sa jeden w drugim. Drazony drazek 9 jest z jednej strony zamocowany sztywno w ramie 1. Drugi jego koniec jest ulozyskowany w ramie 1 obrotowo. Ten obrotowo ulozyskowany koniec drazonego drazka jest nieobrotowo polaczony z jednym koncem drazka 10 o pelnym przekroju. Drugi koniec tego pelnego drazka 10 jest ulozyskowany w sztywno zamocowanym koncu drazonego drazka 9 i jest zaopatrzony w ramie 5. Dzieki takiej konstrukcji czynna dlugosc kazdego z kompletów drazków jest dwukrotnie wieksza od jego dlugosci calkowitej. Komplety drazków pokazano na fig. 6 dzialaja analogicznie jak drazki pokazane ria fig. 4, z ta róznica, ze ich czynna dlugosc jest dwukrotnie wieksza.Analogicznie jak drazki wedlug fig. 6 sa skonstruowane obydwa komplety drazków pokazane na fig. 7, z ta róznica, ze ich dlugosc odpowiada mniej wiecej szerokosci wózka, a wiec sa one dwukrotnie dluzsze niz komplety drazków wedlug fig. 6. Dlugosc czynna kazdego z kompletów drazków wedlug fig. 7 odpowiada mniej wiecej podwójnej szerokosci wózka. Poniewaz podobnie jak drazki pokazane na fig. 5 komplety drazków wedlug4 8S9D7 fig. 6 sa usytuowane w róznej odleglosci od zestaw:i ! olov.«-,o, wi^c dluf:-sc laczników 3 i 6 sa rózne. Drazki te dzialaja analogicznie jak drazki wedlug fig. 5, z t^ tCinca, ze ich dlugosc czynna jest dwukrotnie wieksza.Nalezy zaznaczyc, ze w pierwszych c?tercch przykladali wykonania drazków wedlug fig. 4-7 drazki 4 lub komplety drazków 9, 10 pracuja - z kinetycznego punkui widzenia - równolegle wzgledem siebie, a wiec jeden z drazków lub kompletów jest funkcjonalnie przyporzadkowany do wahacza z jednej strony zestawu kolo'wego, natomiast drugi drazek jest funkcjonalnie przyporzadkowany do wahacza ? drugiej strony zestawu kolowego.Obydwa drazki przejmuja wiec równolegle zarówno obciazenia wynikajace z ruchów pionowych zestawu kolowego jak i obciazenia wynikajace z kolysania tego zestawu kolowego. Kazdy z drazków lub kompletów jest na jednym koncu sztywno polaczony z rama wózk.3, Reakcjj dia obciazenia czynnego drazka skretnego powstaje ~* w miejscu jego sztywnego polaczenia z rama wózka.- Drazki skretne przedstawicie w piatym, szóstym i siódmym przykladzie wykonania pokazanym na fig. 8-10 pracuja inaczej. W tym przypadku drazki skretne nie sa - jak w poprzednio omówionych przykladach wykonania — na jednym koncu sztywno polaczone z rama wózka, lecz polaczenie z rama wózka jest zrealizowa¬ ne za posrednictwem dodatkowego drazka skretnego lub dodatkowych drazków skretnych.I tak w piatym przykladzie wykonania drazków pokazanych na fig. 8 zastosowano cztery drazone drazki 11 oraz dwa pelne drazki 12 i 12. Drazone drazki 11 sa zestawione parami w ukladzie osiowym. Kazda para stanowi usprezynowanie jednego zestawu kolowego. Zwrócone ku sobie konce drazonych drazków w kazdej parze sa nieobrotowo polaczone z jednym koncem pelnego drazka 12 lub 12,'którego drugi koniec jest nieobrotowo polaczony z rama. Przeciwne konce drazonych drazków 11 sa obrotowo polaczone z rama 1 wózka i sa zaopatrzone w ramiona 5, które za posrednictwem przegubowych laczników sa z kolei polaczone z wahacza¬ mi kól jezdnych.W konstrukcji wedlug fig. 8 pelny drazek 12 jest polaczony z prawa podluznica ramy 1 wózka, natomiast drugi pelny drazek 12 jest polaczony z lewa podluznica ramy 1 wózka tworzac uklad naprzemianlegly.Szósty przyklad wykonania drazków skretnych pokazany na fig. 9 ma rozwiazanie konstrukcyjne analogiczne jak rozwiazanie pokazane na fig. 8 z ta jedynie róznica, ze kazda para drazonych drazków skretnych 11 ustawionych w jednej osi tworzy element monolityczny i ze drazki 12 i 12 sa polaczone z jednej strony nieobrotowo z ta sama, a mianowicie z lewa podluznica ramy 1 wózka. Powstaje w ten sposób uklad drazków^ asymetryczny wzgledem osi wzdluznej wózka.. Rozwiazanie konstrukcyjne siódmego przykladu wykonania drazków skretnych pokazanych na fig. 10 jest podobne do rowziazania wedlug fig. 8 i 9, przy czym kazda para drazonych drazków skretnych ustawionych y jednej osi tworzy element monolityczny. Glówna róznica w stosunku do dwu poprzednich konstrukcji polega na tym, ze zastosowano w tym przypadku pelne drazki skretne 12 o dlugosci odpowiadajaco] szerokosci ramy 1 wózka. Zewnetrzne konce tych drazków 12 sa nieobrotowo polaczone z rama 1, a srodkowa ich czesc jest nieobrotowo polaczona z srodkowa czescia drazonych drazków i {. Powstaje w ten sposób uklad drazków calkowicie symetryczny.W zestawach drazków wedlug fig. 8-10 drazone drazki 11 jako elementy sprezyste pracuja z kinematyczne¬ go punktu widzenia równolegle wzgledem siebie, a wiec kazdy z drazków 11, a przy monolitycznym polaczeniu drazków parami — kazda polówka tego elementu monolitycznego, jest funkcjonalnie przyporzadkowany tylko do jednego wahacza 2. Tedrazki 11 pracuja wiec równolegle wzgledem siebie parami, analogicznie jak drazki 4 lub komplety drazków 9, 10 w konstrukcjach wedlug fig. 4 - 7, przejmujac zarówno obciazenia wynikajace , z ruchów pionowych zestawu kolowego jak i obciazenia wynikajace z jego kolysania. Inaczej pracuja drazki skretne 12 112,. Drazki skretne 12 sa wlaczone do ukladu sprezynowania szeregowo w stosunku do dwu drazków 11. Drazki 12 reaguja tylko na obciazenia wynikajace z ruchów pionowych zestawu kolowego,^ nie reaguja natomiast na obciazenia wynikajace z kolysania tego zestawu wzgledem ramy wózka lub na odwrót.Dzialaja one wiec tak, jak jakikolwiek element sprezysty znajdujacy sie w wzdluznej pionowej plaszczyznie symetrii wózka, oparty na poprzecznicy laczacej elementy sprezyste boczne - w danym przypadku drazki , skretne 11.W ósmym przykladzie wykonania drazków pokazanych na fig. 11 zastosowano dwa drazki 13 ustawione w Jednej osi. Zwrócone wzajemnie ku sobie konce tych drazków sa sztywno polaczone z rama 1 wózka, natomiast ich konce przeciwne, a wiec skierowane na zewnatrz sa zaopatrzone w ramiona 5, które z kolei sa polaczone za posrednictwem cieglowo-przegubowych laczników 6 z wahaczami 2 wózka. We wnetrzu tych drazonych drazków 13 jest wspólosiowo umieszczony drazek 14, którego konce sa sztywno polaczone ze skierowanymi na zewnatrz koncami skretnych drazków 13 i sa ulozyskowane w ramie -1 wózka. Drazki skretne 13 dzialaja analogicznie jak drazki skretne 4 w konstrukcji pokazanej na fig. 4, to znaczy, ze przejmuja one obciazenia wynikajace zarówno z ruchów pionowych zestawu kolowego jak i obciazenia wynikajace z kolysania tego zestawu wzgledem ramy wózka. Natomiast drazek 14 przejmuje jedynie obciazenia wynikajace z kolysania, nie89 997 6 przejmuje natomiast obciazen wynikajacych z pionowych ruchów zestawu kolowego wzgledem ramy wózka.Drazek 14 dziala zatem wylacznie jako stabilizator przeciw kolysaniu.Trzeci przyklad wykonania usprezynowania uwidoczniony na flg. 12 i fig. 13 rózni sie tym od pierwszego l' polaczony równoczesnie z dwoma ramionami dwu drazków, przy czym jeden z tych drazków moze pracowac wylacznie jako stabilizator kolysania, a drugi jako drazek skretny przejmujacy obciazenia pionowe i wynikajace z kolysania. Mozna jednak równiez stosowac dwa drazki skretne (bez odrebnego stabilizatora kolysania).Uklady drazków, kióre moga byc stosowane przy tym rozwiazaniu pokazane sa na fig. 14115.W dziewiatym przykladzie wykonania skretnych drazków pokazanym na fig. 14 zastosowano dwa drazki skretne 4 ustawione w jednej osi i pracujace analogicznie jak drazki skretne pokazane na fig. 4. Równolegle z tymi drazkami 4 jest usytuowany drazek 14 stabilizujacy przy kolysaniu. Obydwa konce tego drazka sa bow&rn ulozyskowane obrotowo wzgledem ramy 1 wózka i sa zaopatrzone w ramiona 5 polaczone z cieglowo- przegubowym lacznikiem 8. Z uwagi na fakt, ze zadna czesc drazka 14 nie jest sztywno polaczona z rama 1, drazek ten nie reaguje na ruchy pionowe zastawu kolowego wzgledem ramy wózka, reaguje on natomiast na kolysanie. Uklad len dziala wiec analogicznie jak uklad pokazany na fig. 11. .W dziesiatym przykladzie wykonania skretnych drazków, wedlug fig. 15 uzyto jedynie cztery drazki skretne 4 ustawione po dwa w dwu równoleglych osiach. Ramiona 5 tych drazków po kazdej stronie wózka sa polaczone z jednym cieglowo-przegubowym lacznikiem 6, który z kolei jest przegubowo polaczony z wahaczem 2.W omówionych przykladowych rozwiazaniach konstrukcyjnych usprezynowania wedlug fig. 1-15 drazki skretne z wyjatkiem drazków stabilizujacych wylacznie przeciwko kolysaniu, byly zawsze bezposrednio lub posrednio polaczone nieebrotowo z rama pojazdu, a zatem reakcja w stosunku do czynnego obciazenia drazków momentem skrecajacym powstaje w miejscu nieobrotowego polaczenia ich z rama wózka.Na fig. 16, 17 i 18 pokazany jest natomiast czwarty przyklad wykonania sprezynowania, w którym reakcja na obciazenie drazków momentem skrecajacym nie powstaje przy ramie wózka, gdyz drazki skretne sa ulozyskowane jedynie obrotowo w tej ramie.Pokazany na fig. 18 drazek skretny o dlugosci odpowiadajacej szerokosci wózka jest utworzony z komple¬ tu dwu drazków, a mianowicie drazonego drazka 15 i usytuowanego w jego wnetrzu wspólosiowo drazka 16 o pelnym przekroju na jednym koncu drazki te ia ze soba nieobrotowo polaczone podobnie jak drazki wedlug fig. 5 i 6, z ta jednak róznica, ze drazony drazek 15 jest dwustronnie ulozyskowany w ramie 1 wózka. Na jednym koncu drazonego drazka 15 jest sztywno osadzone ramie 17, a na drugim koncu jest równiez sztywno osadzone drugie ramie 19. Wolny koniec pelnego drazka 16 jest obrotowo ulozyskowany w zakonczeniu drazonego drazka i jest zaopatrzony w ramie 18 tworzac z ramieniem 17 osadzonym na koncu drazonego drazka 15 uklad rozwarty, jak to jest widoczne na fig. 16, przekazujacej usprezynowanie w widoku bocznym prawym, ramiona 17 118 sa polaczone za posrednictwem dwu cieglowo-przegubowych laczników 6 z prawym wahaczem 2 zestawu kolowego. Z drugiej strony wózka — jak to pokazano na fig. 17, na której widoczne jest sprezynowanie w widoku bocznym lewym, komplet drazków ma tylko jedno ramie 19 polaczone za posrednictwem cieglowo- -przegubowogo lacznika 6 z lewym wahaczem 2' zestswu kolowego. Podczas pionowych ruchów zestawu kolowego ramiona 17 i 19 drazonego drazka 15, obracaja ten drazek w lozyskach ramy 1 wózka, ale go nie odksztalcaja skretnie, natomiast wspólnie z ramieniem 18 powoduja skrecanie pelnego drazka 16. Odwrotnie jest w przypadku kolysania zestawu kolowego wzgledem ramy i wózka. Polaczenie obydwu ramion 17 i 18 za pomoca d\vu cieglowo-przegubowych laczników 6 z tym samym wahaczem 2 wózka wdanym przypadku prawym, zapewnia obydwu drazkom skretnym przeciwny kierunek oddzialywania na nie. W ten sposób zapewniona jest reakcja w stosunku do czynnego obciazenia drazków momentem skrecajacym.Jest sprawa oczywista, ze w rozwiazaniach konstrukcyjnych wedlug wynalazku czworobok przegubowy utworzony z ramioriia drazka skretnego, lacznika cieglowo-przegubowego, wahacza korpusu lozyska osiowego i ramy wózka moza miec ksztalt czworoboku plaskiego lub przestrzennego lub tez moze miec postac krzyzowa z przecinajacymi sie ramionami. Laczniki cieglowo-przegubowe moga pracowac zarówno na rozciaganie jak i na sciskanie, a drózki skretne moga byc alternatywnie podwieszone badz to pod rama wózka, badz tez moga byc oparte na niej, badz wreszcie moga byc umieszczone na wysokosci przekroju ostojnic. Moga one tez byc z ta rama polaczone za pomoca dowolnych znanych elementów posrednich.W przypadku stosowania kompletów drazków skretnych skladajacych sie z czesci drazonej i czesci o pelnym przekroju jest sprawa obojetna, która z tych czesci polaczy sie.sztywno zrarria bezposrednio lub posrednio. Podobnie obojetne jest, która z tych czesci rna spelniac role stabilizatora kolysania, jezeli komplet teki spelnia zarówno funkcje stabilizatora jak \ elementu przejmujacego obciazenia pionowe, Zamiast pojedyn¬ czych drazków skretnych mozna tez stosowac znane pakiety drazków.6 89 997 PL