Przedmiotem wynalazku jest przekladnia z kontrolowanym momentem na wale wyjsciowym, wedlug patentu nr 79 461, przeznaczona do utrzymania dowolnie okreslonego napiecia przy nawijaniu pasma surowca na wal, którego srednica rosnie wraz z iloscia nawinietego surowca.Przekladnia wedlug patentu nr 79 461 sklada sie z wariatora kulowego, przekladni róznicowej lub obiegowej i analizatora momentu, posiadajacego jednoramienna dzwignie regulacyjna, walek z zamocowana dzwignia obciazona obciaznikiem i niezalezne urzadzenie naciskowe skladajace sie z dwóch krzywek czolowych o stalym skoku i elementów tocznych. Urzadzenie naciskowe, pod wplywem przenoszonego momentu przez jarzmo przekladni, naciska na jednoramienna dzwignie regulacyjna, na koncu której osadzona jest rolka dzialajaca na krzywke. Krzywka osadzona jest na walku, na którego drugim koncu osadzona jest dzwignia obciazona obciaznikiem, przy czym walek polaczony jest jednoczesnie poprzez zespól kól zebatych z tarcza Irysowa wariatora, której zadaniem jest zmiana przelozenia przekladni kulowej przez zmiane kata nachylenia osi kul w stosunku do osi stozków transmisyjnych.Wzrost momentu na wale nawijajacym, polaczonym z jarzmem przekladni, powoduje wzrost sily wzdluznej urzadzenia naciskowego na dzwignie regulacyjna, która poprzez rolke naciska na krzywke. Nacisk rolki powoduje obrót tej krzywki, a tym samym obrób dzwigni z obciaznikiem i tarczy irysowej wariatora, az do chwili ustalenia sie równowagi momentów. Z chwila znikniecia momentu na jarzmie, ustaje nacisk rolki na krzywke, znika równowaga momentów, a dzwignia opadajac wraz z obciaznikiem obraca walek z krzywka, który poprzez zespól kól zebatych obraca tarcze irysowa do pozycji wyjsciowej.Moment potrzebny do obrócenia tarczy irysowej wariatora w czasie biegu przekladni ma minimalna wartosc, co nie stwarza zadnych trudnosci przy obracaniu tarcza, natomiast w czasie postoju przekladni, usilowanie obrotu tarczy powoduje silne zaklinowanie kul wariatora pomiedzy stozkami transmisyjnymi a pierscieniem spinajacym, co prowadzi do unieruchomienia tarczy, a dalsze uzycie sily moze spowodowac zniszczenie wariatora.Przekladnia wedlug wynalazku sklada sie ze znanego wariatora kulowego, polaczonego z przekladnia obiegowa lub róznicowa, zaleznie od wymaganej rozpietosci obrotów na jarzmie przekladni i analizatora2 89 866 momentu posiadajacego dzwignie pomiarowa, ulozyskowana w korpusie przekladni wspólosiowo z osia jarzma, na koncach której zamocowane sa rolki dociskowe. Rolki te wspólpracuja z promieniowymi krzywkami osadzonymi na walku, ulozyskowanym w korpusie przekladni w plaszczyznie prostopadlej do osi jarzma, na którym znajduje sie tuleja polaczona z jednej strony z kolem zebatym, osadzonym obrotowo na tym walku, zas z drugiej strony tulei znajduje sie para krzywek czolowych, z których jedna zamocowana jest na stale na walku, a druga osadzona jest przesuwnie na tulei. Krzywki czolowe dociskane sa do siebie poprzez elementy toczne za pomoca sprezyny osadzonej na tulei. Dzwignia pomiarowa polaczona jest z kolem wiencowym przekladni obiegowej albo z przekladnia posredniczaca przekladni róznicowej, przy czym kolo wiencowe i przekladnia posredniczaca unieruchomione sa poprzez kontakt jednej z rolek dociskowych ze wspólpracujaca z nia krzywka promieniowa.Przekladnia wedlug wynalazku charakteryzuje sie prosta konstrukcja, zwieksza dokladnosc programo¬ wania momentu na jarzmie przekladni oraz zabezpiecza wariator kulowy przed zniszczeniem w czasie eksploata¬ cji.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia uklad wariatora kulowego, analizatora momentJ i przekladni obiegowej, a fig. 2 — uklad wariatora kulo¬ wego, analizatora momentu i przekladni róznicowej.Przekladnia wedlug wynalazku sklada sie z wariatora kulowego 1, polaczonego z przekladnia obiegowa 2, albo róznicowa 3 i analizatora momentu skladajacego sie z dzwigni pomiarowej 4, walka 5 z osadzona na nim para promieniowych krzywek 6 i sprzegla, skladajacego sie z dwóch krzywek czolowych 7, 8, dociskanych do siebie poprzez elementy toczne 9, znajdujace sie pomiedzy torami krzywek, za pomoca sprezyny 10 osadzonej na tulei 11, umieszczonej na walku 5. Krzywka 7 zamocowana jest na stale na walku 5, a krzywka 8 jest osadzona przesuwnie na tulei 11, która drugim swym koncem jest polaczona z kolem zebatym 12, osadzonym obrotowo na walku 5, przy czym obydw.e krzywki posiadaja identyczne tory na powierzchniach czolowych o dwu przeciwnych nachyleniach. Walek 5 z zamocowan? na jego koncu dzwignia 13 z obciaznikiem 14, ulozyskowany jest w korpusie przekladni w plaszczyznie prostopadlej do osi jarzma 15, przechodzacej przez osie dociskowych rolek 16 i polaczony jest poprzez sprzeglo i zespól kól zebatych 12, 17, 18, 19, z tarcza irysowa 20. Synchronizacje wzajemnego polozenia pomiedzy walkiem 5 i tarcza irysowa 20 zapewnia ustalenie sie elementów tocznych 9 pomiedzy torami o przeciwnych nachyleniach w obu dociskanych do siebie krzywkach 7, 8. Dzwignia pomiarowa 4, z umieszczona na jej koncach para dociskowych rolek 16, ulozyskowana jest w korpusie przekladni wspólosiowo z osia jarzma 15 i polaczona jest, w zaleznosci od wymaganej rozpietosci obrotów na jarzmie przekladni, z kolem wiencowym 21 przekladni obiegowej 2 albo.z przekladnia posredni¬ czaca 22 przekladni róznicowej 3. Unieruchomienie czlonów zwiazanych z dzwignia pomiarowa 4 odbywa sie poprzez kontakt jednej z rolek 16, zaleznie od aktualnego kierunku obrotów przekladni, z wspólpracujaca z nia krzywka 6. Nacisk jaki wywiera rolka 16 na krzywke 6 jest proporcjonalny do momentu przenoszonego przez jarzmo 15. Moment przenoszony przez dzwignie pomiarowa 4 jest równy momentowi jaki wystepuje na czlonie zwiazanym z ta dzwignia i jest proporcjonalny do momentu przenoszonego przez jarzmo 15 przekladni.Moment na wale nawijajacym, polaczonym z jarzmem 15 przekladni, powoduje poprzez czlon zwiazany z dzwignia pomiarowa 4, nacisk rolki 16 na krzywke 6. Nastepuje obrót tej krzywki, a tym samym obrót walka i zwiazanej z nim dzwigni 13 obciazonej ciezarem 14. Walek 5 poprzez krzywki 7, 8 i elementy toczne 9 obraca tuleje 11, która poprzez zespól kól zebatych 12, 17,18,19 powoduje obrót tarczy irysowej 20 i zmiane wychylenia osi obrotu kul 23. Obrót tarczy irysowej 20 powoduje zmiane przelozenia wariatora kulowego 1, a tym samym zmiane obrotów na jarzmie 15, az do chwili ustalenia sie równowagi momentów.Obrócenie walkiem 5 analizatora momentu w czasie zatrzymania przekladni poprzez sprzeglo i zespól kól zebatych powoduje w pierwszej fazie nieznaczny obrót tarczy irysowej 20, co prowadzi do unieruchomienia jej poprzez zaklinowanie kul 23 pomiedzy stozkami transmisyjnymi 24 i pierscieniem spinajacym 25, Dalszy obrót walkiem 5 powoduje wyjscie elementów tocznych 9 z pozycji synchronizacji, co pociaga za soba rozsuniecie krzywek czolowych 7, 8 i dodatkowe napiecie sprezyny 10. Z chwila wlaczenia obrotów, unieruchomiona dotychczas tarcza irysowa 20 zostaje zwolniona, a energia zakumulowana w napietej sprezynie, poprzez sprzeglo i zespól kól zebatych, sprowadza tarcze do pozycji synchronizacji z walkiem 5. PL